دانشگاه آزاد اسلامی...
چکیده:
کشاورزی شهری را به طور خلاصه می توان پرورش گیاهان و جانوران در داخل و اطراف شهرها تعریف کرد. قابل توجه ترین ویژگی کشاورزی شهری که آن را از کشاورزی روستایی متمایز می کند، این است که با اقتصاد و محیط زیست شهری یکپارچه شده و در تعامل با اکوسیستم شهری است. با توجه به رشد سریع جمعیت شهری و نیاز روز افزون آنها به مواد غذایی و پایدار نبودن شرایط جوی و آب وهوایی، می توان به کشاورزی شهری بصورت یک روش کارآمدتر و مقرون به صرفه تر برای افزایش تولید محصولات کشاورزی نگاه کرد. با توجه به هدف کلی کشاورزی شهری، که احترام به پتانسیل زندگی سالم، و طبیعت در شهر، بهبود و حفاظت ساختار اکولوژیک سرزمین، استحکام روح و مکان فرهنگی و تاریخی با بازآفرینی اجتماع و مشارکت اجتماعی، اقتصاد شهری می باشد بنابر این پایان
نامه با روش تحلیلی و توصیفی و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای به بررسی ارزیابی جایگاه کشاورزی شهری و شهرهای کشاورزی در توسعه شهری پرداخته است تا بتوان با ارائه راهکارهایی زمینه بهره گیری از کشاورزی شهری را بیشتر کرده و با تقویت مفهوم کشاورزی شهری باعث ترغیب این راهکار در شهرها شود و موجبات کاهش واردات مواد غذایی به کشورها کاهش یافته و باعث تغییر در ساختار اقتصادی کشورها و ایجاد اشتغال در آنها گردد.
واژگان کلیدی: کشاورزی شهری- شهرهای کشاورزی- توسعه شهری-اقتصاد شهری1-1-مقدمه:
بحران کمبود تولیدات کشاورزی وگران شدن روز افزون مواد غذایی یکی از مهمترین معضلاتی است که جامعه بشری در قرن بیست و یکم با آن روبرو است. تامین کنندگان مواد غذایی و دریافت کنندگان این محصولات با وضعیتی بحرانی روبرو هستند که این موجب تغییر روند تولیدات کشاورزی شده است توأم شدن هزینه های گزاف غذا و انرژی، تغییرات جوی و تاثیر آن بر تولیدات، و کمبود زمین حاصلخیز کشاورزی، بحرانی را موجب شده که در صورت عدم مهار آن ممکن است اکوسیستم انسانی را به مخاطره اندازد.کشاورزی شهری مناسب ترین شیوه برای کاهش آسیب پذیری جمعیت های شهری در برابر تغییرات اکولوژی جهان است.
مطلب دیگر :
راهنمایی بیشتر برای تولید سایت با کیفیت
مقوله کشاورزی شهری، به روند تولید هرگونه محصول کشاورزی در محدوده شهرها یا حومه آنها اطلاق می گردد و می توانند شامل پرورش مواد غذایی (سبزیجات، حبوبات، قارچ و حتی گوشت و لبنیات)گیاهان دارویی، درختچه ها و گیاهان تزیینی باشد. شهرها ی کشاورزی شهرهایی هستند که ساکنانش در کنار مشاغل دیگر به کشاورزی در شهرها پرداخته و بخشی از نیاز به مواد غذایی در شهر ها را جبران می کنند. کشاورزی شهری یکی از منابع تامین کننده سیستم شهری است و یکی از گزینه های امنیت غذایی برای خانوار محسوب می شود. و در بستر شرایط بومی و الزامات خاص هر منطقه شهری تعریف و توجیه می شود. (دانشپور، ۱۳۸۷،۲۶-۲۷) بنابر گزارش سازمان ملل متحد، حدود ۱۵ درصد محصولات غذایی جهان، در مناطق شهری تولید می شود و این مقدار، روبه رشد است. رشد بیش از حد، و سریع شهرها باعث شده که کشاورزان شهری، موفق تر از کشاورزان روستایی شوند. از طرفی کشاورزان شهری در سیستم های نوین سرمایه گذاری می کنند تا با طرح های کوچک خود سودهای فراوان داشته باشند. بنابراین زراعت در شهرها باید یکی از عناصر کاربری زمین شهری و برنامه ریزی اجتماعی برای توسعه پایدار در همه کشورهای جهان شود. همانطور که می دانیم تکنولوژی، راحتی و آسایش را با زندگی ماشینی به همراه آورده است. کشاورزی شهری راهی است که تکنولوژی به ما پیشنهاد می دهد و بر آن اصرار می ورزد.
۱-۲-بیان مساله:آب و هوا در عین اینکه می تواند با کشاورزان مهربان باشد، قادر است به محصولاتشان هم صدمه بزند. رشد سریع جمعیت شهرها و نیاز این جمعیت به موادغذایی، کمبود زمین های حاصلخیز کشاورزی باعث ایجاد بحرانهای در کشورها شده است. بنابراین و در این شرایط به گفته دانشمندان می توان به کشاورزی گلخانه ای و کشاورزی شهری بصورت یک روش
دانشگاه آزاد اسلامی...
علیرغم تنوع و تعدد الگوهای مفهومی«خود نظم دهی»صاحب نظران در حیطه اتفاق نظر دارند که یادگیری فرایندی فعال و سازنده است. و فراگیران ، بالقوه قادر به مهار و تنظیم فرایند یادگیری هستند(ولترز، پینتریچ و کارابنیک، ۲۰۰۳). آنان می توانند بر جنبه های متفاوت شناخت، انگیزش و رفتار و نیز محیط پیرامون خود، نظارت، نظم دهی و مهار را اعمال نمایند(ولترز،۱۹۹۹). تأکید الگوهای خود نظم دهی بر این مفروضه، بدان معنا نیست که اشخاص، همواره و در هر بافت و موقعیتی، شناخت، انگیزش یارفتار خود را مورد نظارت، تنظیم و مهار قرار می دهند، بلکه تأکید بر امکان چنین نظارت، تنظیم ومهارتهایی است و فراگیران بالقوه، توانایی آن را دارند. به همین دلیل تمامی الگوهای خود نظم دهی، تفاوت های زیست شناختی، رشدی، بافتی و فردی را مورد توجه قرار می دهند و تأکید می ورزند که هریک از این عوامل می تواندفرایند خود نظم دهی را تسهیل و تسریع نماید یا آن را با موانع مواجه سازد(ولترز و همکاران،۲۰۰۳). پژوهش های متعدد نشان از آن داشته است که فراگیران با مهارت های بیشتر در خود نظم دهی، تجارب یادگیری خود را فعالانه و از راه هایی بسیار متنوع هدایت می نمایند(شانک و زیمرمن،۱۹۹۴).آنان از راهبردهای نظارتی مناسبی سود می جویند و در هر زمان که ضرورت داشته باشد، راهبردهای یادگیری مورد استفاده را در پاسخ به ملزومات خود، ویژگی های تکلیف و شرایط محیط تغییر می دهند (بالتر و واین، ۱۹۹۵؛ زیمرمن،۱۹۸۹ ). تحقیقاتی که در سال های اخیر انجام شده اند بیانگر اهمیت راهبردهای یادگیری در تسهیل فرایند یادگیری، یادسپاری و یادآوری است و نقش تحول شناختی در استفاده از راهبردهای یادگیری را نشان می دهد (انصاری،۱۳۷۶ ). اگر چه استفاده از راهبردهای یادگیری خود تنظیم ویژگی است که می تواند در کلیۀ موقعیت یادگیری به یادگیرنده کمک کند تا بهتر و بیشتر بیاموزد؛ ولی به نظر می رسد که آموزش الکترونیکی این ویژگی را بیشتر می طلبد. این موضوع مبتنی بر این حقیقت است که یادگیری الکترونیکی بیش از آموزش سنتی مبتنی بر کلاس درس نیازمند کنترل یادگیرنده بر فراید یادگیری و خود جهت دهی او در این فرایند است و به عبارتی قدرت انتخاب بیشتری به یادگیرنده داده می شود(شانک و زیمرمن،۱۹۹۴ ). مطالعۀ حاضر نیز با هدف بررسی راهبردهای یادگیری خود تنظیم آموزش الکترونیکی بر پیشرفت درس علوم پایه سوم ابتدایی طرح ریزی شده است.
۱-۲)بیان مسئله:
مطالعه عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی، طی سه دهه اخیر، بیش از بیش مورد توجه ی متخصصان تعلیم و تربیت قرار گرفته است. حساسیت تعلیم و تربیت از یک سو، پیچیدگی جهان امروز از سوی دیگر مدیران معلمان آگاه تری را طلب می کند تا زمینه رشد جمعی را فراهم نمایند. امروزه تمرکز آموزش بجای ارائه برنامه های آموزشی یا مدیریت رفتار کلاسی به پرورش دانش آموزان با انگیزه و راهبردی تغییر کرده است(پاریس ووینوگراد[۱۷]،۲۰۰۱).
پیشرفت تحصیلی از این جهت اهمیت دارد که پیشرفت آموزشگاهی در یادگیری اثر داشته و یادگیری آموزشگاهی پیشرفت تحصیلی را تحت تاثیر قرار می دهد و معلم برای افزایش سطح انگیزش دانش آموزان نسبت به یادگیری موضوع های مختلف درسی باید سعی کند تا شرایط یادگیری را بهبود بخشد و کیفیت روش آموزش را افزایش دهد تا از این طریق دانش آموزان به موفقیت دست یابند و نسبت به توانایی خود در یادگیری اعتماد به نفس کسب کنند(بلوم،۱۹۸۲به نقل از سیف،۱۳۷۹).
طی دو دهه اخیر متخصصان تعلیم و تربیت به مطالعه عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی به ویژه ((شناخت )) و ((انگیزش)) بیش از بیش توجه کرده اند. یکی از نظریه هایی که این پژوهشگران در قالب آن مطالعه می کردند نظریه خودتنظیمی است. چهارچوب اصلی این نظریه براین اساس استوار است که دانش آموزان چگونه از نظر باورهای فراشناختی ، انگیزشی و رفتاری یادگیری خود را سازماندهی می کنند(لنینبرک و پنتریچ:۲۰۰۲).
نظریه شناخت اجتماعی بندروا(۱۹۸۶) برای رشد مدل یادگیری خود تنظیمی چهارچوب نظری مناسبی فراهم کرد بر اساس آن در هر فرد عامل های بافتی و رفتارها فرصت لازم را برای کنترل یادگیری دانش آموزان فراهم می کند(نیکوس و جرج:۲۰۰۵).
خود تنظیمی عبارت است از « مجموعه ای از افکار، احساسات و اعمال خود تولیدی ، که به وسیلۀ فرد طراحی شده و به طور مداوم و
به منظور رسیدن به اهداف مورد نظر تعدیل می شود»(زیمرمن و شانک، ۱۹۹۴)؛ به نقل از مک ماهان و الیور[۱۸]،۲۰۰۱، ص ۱۳۰۰). ویپ و چارلی [۱۹](۲۰۰۴)در مطالعه موردی خود تنظیمی در محیط یادگیری الکترونیکی به شناسایی تغییر و سازگاری هایی اقدام کردند که دانش آموزان در راهبردهای خودتنظیمی در این محیط ها به کار می گرفتند. دو پژوهشگر در مطالعه خود به این نتیجه رسیدند که دانش آموزان از راهبردهای خودتنظیمی متناسب با محیط بهره می گیرند در راهبردهای خود تنظیمی مورد استفاده در محیط سنتی مانند خود- بازبینی یا خود مشاهده گری، تغییراتی می دهند. به عنوان مثال، فرد به جای یادداشت برداری، تعیین سر فصل ها یا خط کشیدن زیر نکات مهم( به منظور سازماندهی و انتقال مواد درسی)از چاپ مواد درسی و خلاصه بحثها، نگارش آفلاین و تنظیم سر فصل ها استفاده می کند یا به منظور دریافت کمک، به جای ارتباط های چهره به چهره، از پست الکترونیکی یا کمک گرهای مبتنی بر وب یاری می طلبد. یانگ[۲۰] (۱۹۹۳) گزارش می دهد که سطح مهارت های خودتنظیمی در یادگیری الکترونیکی، عامل تأثبر گذار مهمی در میزان تعامل فرد با محیط یادگیری است. همچنین یادگیری و سپردن آموخته به ذهن از جمله مسائلی است که پیوسته برای دانش پژوهان و دانش آموزان مطرح بوده و تا کنون روشها و راه های مختلفی برای بهتر یادگرفتن و خوب آموختن از سوی صاحبنظران بیان شده است تجربه نشان داده است که بسیاری از دانش آموزان ساعتها مطالعه می کنند اما نتیجه ای که می گیرند رضایت بخش نیست و درصد آموخته های پایین است این افراد بعلت بی خبری از روش های درست یادگیری و مطالعه کوشش زیادی را برای یادگیری انجام می دهند ووقت و انرژی زیادی را تلف می کنند ولی به نتیجه مطلوب دست نمی یابند در صورتی که آنان می توانستند با بهره گرفتن از راهبردهای صحیح یادگیری و مطالعه مطالب را بهتر و راحت تر یادبگیرند و در امتحانات موفق باشند (کرمی،۱۳۸۱).
اگر چه استفاده از راهبردهای یادگیری خودتنظیم ویژگی است که می تواند در کلیه موقعیت یادگیری به یادگیرنده کمک کند تا بهتر و بیشتر بیاموزد؛ ولی به نظر می رسد که آموزش الکترونیکی این ویژگی را بیشتر می طلبد. این موضوع مبتنی بر این حقیقت است که یادگیری الکترونیکی بیش از آموزش سنتی مبتنی بر کلاس درس، نیازمند کنترل یادگیرنده بر فرایند یادگیری و خود جهت دهی او در این فرایند است.
وینستاین و مه یر [۲۱] (۱۹۸۶) معتقدند که راهبردهای یادگیری مناسب برای یک نوع موقعیت یادگیری ممکن است مناسب موقعیت دیگر نباشد. بنابراین، توسعه تحقیقات در مورد یادگیری خود تنظیم به حوزه یادگیری الکترونیکی، از آنجا که در این محیط قدرت انتخاب بیشتری به یادگیرنده داده می شود، بسیار مناسب است(شانک و زیمرمن، ۱۹۹۴).
لذا با توجه به ابعاد گسترده آموزش الکترونیکی و تأثیرات فراوان آن بر فرایند یادگیری و اهمیت و گسترش هر جه بیشتر آن در مدارس این مسأله روشن است که در کشور عزیزمان استفاده از این نوع آموزش و توأم کردن آن با راهبردهای خودتنظیمی به ندرت صورت می گیرد و برای گسترش آن باید اقدامات و پژوهشهای بیشتری صورت گیرد با توجه به مطالب گفته شده ما در این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سؤال هستیم که آیا راهبردهای یادگیری خودتنظیم آموزش الکترونیکی بر پیشرفت درسی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی تأثیر دارد؟
مطلب دیگر :
۱-۳) اهمیت و ضرورت تحقیق:
با پیشرفت روزافزون دانش و فناوری و جریان گسترده اطلاعات، امروزه جامعه نیازمند آموزش مهارتهایی است که با کمک آن بتواند همگام با توسعه علم و فناوری به پیش برود. هدف باید پرورش انسانهایی باشد که بتوانند با مغزی خلاق با مشکلات روبرو شده و به حل آنها بپردازند. به گونهای که انسانها بتوانند به خوبی با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و با بهره گیری از دانش جمعی و تولید افکار نو مشکلات را از میان بردارند. امروزه مردم ما نیازمند آموزش خلاقیت هستند که با خلق افکار نو به سوی یک جامعه سعادتمند قدم بردارند (بابایی اربوسرا و همکاران، ۱۳۹۰، ص ۲۷).
روبرو شدن با دنیایی که هر راه حلی، کوتاه مدت است خردمندترین پاسخی را که در ما ایجاد می کند این است که بر فرایندی مسلط شویم که به ما اجازه دهد به طور مداوم راه حل های حدیدی را خلق کنیم، راه حل هایی بر اساس آینده و نه بر اساس گذشته، راه حل های ما قدرتمند نخواهد بود که ما را محافظت کنند، بلکه امنیت و کامیابی ما توانایی تسلط اثر بخش بر یک فرایند مداوم خلق راه حل های جدید را افزایش می دهد. به همین دلیل امروزه هدف اصلی بسیاری از مراکز آموزشی در سراسر جهان ایحاد انگیزه و توانایی یادگیری فعال و خودجوش در دانش آموزان است دانش آموزانی که توانایی کنترل یادگیری خود را دارند و همچنین راه های بهتر یاد گرفتن را می شناسد و در زمینه ی یادگیری دارای انگیزه هستند، در هر محیط و شرایطی برای یادگیری خود برنامه ریزی می کنند و از منابع موجود به نحو احسن استفاده می کنند. یکی از ویژگی های عمده که پایه و اساس یادگیری خود ساخته به حساب می آید برخورداری از راهبردهای یادگیری خودتنظیمی است.
طی دهه های اخیر شواهد تحقیقاتی حاکی از آن بوده است که فراگیران خود نظم یافته علاوه بر آگاهی از راهبردهای یادگیری و بکارگیری اثر بخش آنها از توانایی حفظ ارتقاء سطح انگیزش خود برای انجام رساندین و ظایف تحصیلی حتّی در شرایطی که با تکلیف پیچیده و دشوار و یکنواخت و کسل کننده
مواجه می گردند برخوردار است. شایان ذکر است که انگیرش در طول انجام تکلیف می تواند دستخوش تغییر گردد. رقابت و فعالیت های جالب و جذاب تر ناکامی در به انجام رساندن نکالیف دشوار و احساس خستگی و دلزدگی از انجام تکالیف بسیار ساده و یکنواخت هریک می تواند به نوعی فراگیر را از ادامه فعالیت برای اتمام رسانیدن تکالیف تحصیلی باز دارد و یا منجر به کاهش انگیزش او گردد. فراگیرانی که بهتر قادرند انگیزش خود را به ادامه کار و به خاتمه رسانیدن وظایف خود در چنین شرایطی حفظ نمایند در امر تحصیل از موفقیت بیشتری برخوردار خواهند شد(ولترز،۱۹۹۹).
لموس(۱۹۹۹) می گوید خود تنظیمی شامل توانایی فرد در سازماندهی و خود مدیریتی رفتارهایش برای رسیدن به اهداف گوناگون یادگیری است دانش آموزان خودنظم ده، فراشناختی هستند و از روش های مطالعه و یادگیری خود، آگاهی دارند.
دانش آموزی که بر فرایند یادگیری و عوامل مؤثر و موانع یادگیری خود نظارت می کند، در واقع، از فراشناخت استفاده کرده است. از آن جا که دانش آموزان از لحاظ نظارت شخص در یک سطح نیستند، معلمان برای فراشناختی تر شدن دانش آموزان لازم است این باور را در دانش آموزان ایجاد کنند، زیرا یادگیری، عملی هشیارانه، هدفمند و مستلزم تلاش و کوشش فراوان است(ولترز،۱۹۹۹).
آموزش الکترونیکی واژه چند وجهی است که چنین تعریف می شود: آموزش و یادگیری به کمک رایانه، معمولاً با اتصال به شبکه حهانی، فراهم آوردن فرصت یادگیری بدون محدودیت زمانی و مکانی(فراگستر). به عبارتی آموزش و یادگیری الکترونیک شباهتی به سایر روش های آموزشی ندارد اما همگان معتقدند که این روش آموزش دارای همان ارزش و کیفیت حتی
چکیده :...
این پایان نامه با عنوان ” تغذیه و آداب آن در آثار منظوم و منثور فارسی از آغاز تا قرن دهم هجری ” به بررسی آداب تغذیه ای در آثار نظم ونثر فارسی پرداخته است مانند مثنوی معنوی، دیوان حافظ ، شاهنامه فردوسی ، بوستان سعدی ، گلستان سعدی، اخلاق ناصری، معراج السعاده ، قابوس نامه، کیمیای سعادت، پرداخته است. بی هیچ شک و شبه به نیک می توان دریافت آداب وسنن تغذیه ای هر ملت در آثار ونوشته های آن ملت نماد و نمود دارد، ودر این میان شاعران و نویسندگان پارسی گوی در این زمینه طبع آزمایی کرده و به فرهنگ تغذیه ای و آداب آن اشاره کرده اند؛ که در این پایان نامه به آنها اشاره خواهم کرد.
واژگان کلیدی :
تغذیه ، آداب ، نظم، نثر، قرن دهم .
- مقدمه
این جانب از روزهای آغازین تحصیل در رشته زبان و ادب فارسی هماره به این می اندیشیدیم که این رشته چگونه می تواند در زندگی انسان ها مستقیماً تاثیر گذار بوده؛ و مفاهیم ارزنده و وسیع آن را چگونه می توان در زندگی بکار بست.
و چون تغذیه و غذا خوردن از ابتدایی نیازهای اساسی انسان است برآن شدم تا به بررسی نقش تغذیه و آداب آن در آثار منظم و منثور ادب فارسی پرداختم ، و در این راه به مطالب شیرین و نغز دست یافتم باشد عملکردن برآنچه گفته آمد حاصل شود.
- بیان مسئله
از آنجا که موضوع این پژوهش به بررسی “تغذیه و آداب آن در آثار منظم و منثور فارسی از آغاز تا قرن دهم هجری” می پردازد نگارنده ابتدا به بررسی تغذیه و آداب آن در متون نظم و سپس در متون نثر فارسی پرداخته است، به بیان دیگر آنچه در ادب فارسی در مورد تغذیه و آداب آن وارد شده است سرشار است از مضامین اخلاقی و تعلیمی و خواهان آنم جامعه ای ادب دوست را به این موضوع آشنا سازم و بتوان در این راه از این پژوهش بهره کافی را برگرفت .
ابتدا به بررسی مضامین تغذیه در متون نظم و سپس در متون نثر فارسی پرداختن و در این راستا به موارد پند و اندرز و راه و روش پیشگیری در سلامت دست یافتم .
- پرسش های تحقیقاتی
- چه باید خورد ؟
- مطلب دیگر :
- چگونه باید خورد؟
- چه چیز باید خورد؟
- اهداف پژوهش
در این پژوهش به بیان تغذیه و آداب آن در متون نظم و نثر ادب فارسی از آغاز تا قرن دهم پرداخته شده است.
- ضرورت و اهمیت تحقیق
یکی از راه های پژوهش و تحقیق در اینجا آشنایی با شیوه های تغذیه و آداب آن در آثار شاعران و نویسندگان به جهت آشنایی هر چه بیشتر جامعه ادبی است.
- تعریف اصطلاحات و واژه های کلیدی
تغذیه: غذا، کسی را غذا دادن
آداب : جمع ادب، راه و روش شیوه
ادب فارسی: زبان و ادبیات فارسی
...
۵-۰۱۳ خطبه ۲۰۹ . ۱۱۵
۵-۱۳-۱ موضوع . ۱۱۵
۵-۰۱۴ خطبه ۲۱۰ ۱۱۹
۵-۱۴-۱ موضوع ۱۱۹
۵-۰۱۵ خطبه ۲۱۱ ۱۲۶
۵-۱۵-۱ موضوع ۱۲۶
۵-۰۱۶ خطبه ۲۱۲ ۱۳۰
۵-۱۶-۱ موضوع ۱۳۰
۵-۰۱۷ خطبه ۲۱۳ ۱۳۲
۵-۱۷-۱ موضوع ۱۳۲
۵-۰۱۸ خطبه ۲۱۴ ۱۳۵
۵-۱۸-۱ موضوع ۱۳۵
۵-۰۱۹ خطبه ۲۱۵ .۱۴۲
۵-۱۹-۱ موضوع ۱۴۲
۵-۰۲۰ خطبه ۲۱۶ ۱۴۵
۵-۲۰-۱ موضوع ۱۴۵
۵-۰۲۱ خطبه ۲۱۷ ۱۵۸
۵-۲۱-۱ موضوع ۱۵۸
۵-۰۲۲ خطبه ۲۱۸ ۱۶۱
۵-۲۲-۱ موضوع ۱۶۱
۵-۰۲۳ خطبه ۲۱۹ ۱۶۲
۵-۲۳-۱ موضوع ۱۶۲
ملخص البحث . ۱۶۴
نتیجه گیری وپیشنهادات ۱۶۸
فهرست منابع و مآخذ . ۱۷۱
فهرست اعلام . ۱۷۵
چکیده به زبان انگلیسی ׀׀
چکیده
بررسی سیمای ادبی نهج البلاغه به ویژه تصویرسازی موضوعی در آن قابل بررسی است. امام علی (ع)در نهج البلاغه با خلق مناظری بدیع و تصاویری خارق العاده و روح پرور دیده هارا خیره کرده است و تشبیهات، کنایات، استعارات و تمثیلهایی در آن آفریده است. نهج البلاغه مخزنی وسیع از صنایع ادبی است که در بهترین وجه نمود یافته است . آرایه ها وظرافت های ادبی وزبانی، به گونهای که صورت سخنان آن حضرت را جلوهای خاص بخشیده و صنایع ادبی چونان آبی روان و درخشان در جویبارهایی زیبا جاری و ساری گشته که کام تشنگان معرفت و حکمت و حقیقت را در قالب هایی بس زیبا سیراب میسازد. موضوع تحقیق حاضر تبیین سیمای ادبی نهج البلاغه در خطبه های ۱۹۷ تا ۲۱۹ است و نتایج حاصله از آن به این شرح می باشدازبین صور خیال وصنایع بدیعی بیشترین کاربرد مربوط به انواع استعاره،به ویژه استعاره مصرحه یا آشکار،می باشد،سپس کاربرد فراوان کنایه از نوع ایماء در این خطبه هاست که زیبائی خاصی به آنها بخشیده است.از میان آرایه های ادبی نیز ،انواع جناس وسجع کاربرد فراوانی دارد که باعث گردیده خطبه های نهج البلاغه بسیار آهنگین وشیوا گردد.بعد از این آرایه ها،آرایه هایی مانند:مقابله،تشبیهات حسی ومجازنیز به نسبت کمتری به کاررفته است.کاربرد این همه صور خیال وصنایع بدیعی ممتاز در نهج البلاغه نشان دهنده ی احاطه واشراف کامل حضرت علی (ع)به علم بلاغت (بیان،معانی وبدیع) می باشد.علاوه بر مطالب یاد شده در تحقیق حاضر،در پایان هر خطبه،ترجمه ای از متن،لغات دشوار،به همراه تفسیری از سیمای ادبی وبلاغی هر خطبه آمده است در قسمت شرح،از شروح معروف وبرجسته ی مانند:بحرانی ،ابن ابی الحدید،مجلسی وکمک گرفته شده است.این کار می تواندسرمشقی مناسب برای کسانی باشد که خواهان کار بیشتر در زمینه ی سیمای ادبی وبلاغت در نهج البلاغه اند.
کلید واژه : امام علی(ع) ، نهج البلاغه ، خطبه ها ، سیمای ادبی
مقدمه
ادبیات، کلید دلهاست؛ اگر صالحان آن را به کار گیرند، خیر و صلاح را به دلها وارد مىسازد و اگر به دست تبهکاران افتد، با افکار و هواهاى نفسانى خود، آن را به بیهودگى و لغو مبتلا مىسازد و مردم را به انحراف مىکشانند. ادبیات، شمشیرى دو لبه است؛ گاه موانع را در مقابل مسیر کمال از بین مىبرد و گاه زخم نیزهاى مىشود و در نفوس برگزیدگان فرو مىرود؛ و این، مصداق زبان کسانى است که خداوند منزّه و متعال درباره ایشان مىفرماید: «فَإذا ذَهَبَ الخَوف سلقوکم بِألسنهٍ حِدادٍ» (احزاب/۱۹) پس چون ترس و خوف از آنان رخت بربندد با زبانهاى برنده، با شما برخورد مىکنند.
﴿اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحََْدِیثِ کِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِىََ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِینَ یخَْشَوْنَ رَبَّهُمْ. ﴾ (زمر/۲۳)«خدا بهترین سخن را نازل کرده است. کتابى متشابه و دو تا دو تا، که از تلاوت آن کسانى را که از پروردگارشان مىترسند از خوف تن بلرزد. ». آیهی فوق گویاترین آیه در ارتباط با بلاغت قرآن کریم است، که قرآن کریم را سخنى نیکو و همسان در راستى و درستى معانى و تناسب و استوارى نظم و تألیف معرفى مىکند.اگر بلاغت را در زبان عرب به تمامى مدیون قرآن کریم بدانیم و بزرگترین عامل در شکلگیرى
علمى تا بدین حد گسترده را نزول وحى به حساب آوریم سخنى به گزاف نگفتهایم و به جرات مىتوان گفت، اگر قرآن کریم نازل نمىشد چه بسا که علوم بلاغت و صرف و نحو و بسیارى دیگر از معارف درمیان ا عراب شکل نمىگرفت، شکى نداریم که قرآن کریم در زمینه زیبایى و آرایش سخن هنرنمایى کرده است. در حدى که با هیچ سخن زیبا و فصیحى قابل مقایسه و رقابت نیست. هرگاه بحث از فصاحت و سخنوری می شود نا خود آگاه نام نهج البلاغه بر اذهان تداعی می شود آری نهج البلاغه پس از قرآن کریم جامع ترین منبع فکری اسلامی به خصوص تشیع به شمار می آید و طی قرنهای متمادی خاستگاه اندیشه های والا از جهت معنا و سخنان بلیغ از جهت لفظ برای ملل عرب و عجم بوده است.
بسیاری از شارحان نهج البلاغه به تعدادی از استعاره ها، تشبیهات، کنایات و. به سبک سنتی اشاره کردهاند. اما از آنجا که تحقیق بر تصویرهای هنری نهج البلاغه برای آنان هدف نبوده کتابی مستقل پیرامون چگونگی علم بیان وبدیع در این رابطه نگاشته نشده است. تا نیاز پژوهشگران این عصر را برآورده سازد. لذا ضرورت ایجاب نمود که محقق بخشی از سیمای ادبی این کتاب را مورد بررسی قرار دهد تا گوشه ای از زیباییهای ادبی آن نمایان گردد. از آنجا که شواهد موثق بیانگر آن است که هیچ اثر مستقلی در موضوع سیمای ادبی نهج البلاغه نگاشته نشده است از این رو در این نوشتار، تلاش شده است به جلوههایی از هنر خارقالعاده نهج البلاغه در صحنه پردازی و تجسم بخشیدن مفاهیم تصاویری پویا و زنده اشاره شود و نمونههایی از تابلوها و چشماندازهای زیبا و محسوس آن در پیشروی مشتاقان و شیفتگان این شاهکار ادبی مسلمانان قرار گیرد.در واقع هرآیه ی قرآن کریم یا کلامی از نهج البلاغه یک تصویر کلی (ساختار کلی) و یا یک تابلوی هنری کلامی را در برابر دیدگان مخاطب ترسیم می نماید. مضامین نهجالبلاغه در حدود ۱۴۷۰۰ سال قبل بیان شده و سپس در حدود هزار سال پیش توسط سیدشریف رضى رحمۀالله جمعآورى گردیده است تا از فراموشى و غبار ایام رهایى یابد. همه ی ما مى دانیم که حضرت على(ع) در زمانى مى زیستهاند که جامعه عرب به تازگى از خصایص جاهلى رها شده بود. سخن گفتن با این مردم نمى تواند چندان خالى از دشوارى باشد. اما واضح است که کلام امیرالمؤمنین تنها براى شنونده ی همزمان او نیست، این سخنان مى توانند قابلیت تسرى در امتداد زمان پیدا کنند. اینک در اوان قرن پانزدهم هجرى قمری ما این سخنان را پیش روى خود داریم. دلایل فراوان عقلى و کلامى ما را وا مى دارند که این بیانات را فرا راه خود قرار دهیم و از آنها راهنمایى بجوئیم. قابل ذکر آنکه بخش زیادى از این کتاب حاوى ظرفیتها و قابلیتهاى اجتماعى اند و مى توانند در حیات جمعى مورد استفاده واقع شوند.
اگر ما بخواهیم به اسلام توجه کنیم و قرآن را بفهمیم ناچار از مراجعه به کلام امیرالمؤمنین(ع) هستیم، خواه شیعه باشیم یا سنى، چون نهج البلاغه به همه مسلمانان تعلق دارد. بلکه بهترین تفسیر که قادر به احیاء قرائن و شواهد و معناى متن قرآن است، نهج البلاغه مى باشد. از این حیث نهج البلاغه داراى اهمیت درجه اول در بین تمامى کتابهایى است که مى توان مورد مراجعه قرار داد و به قولی نهج البلاغه اخو القرآن(برادر قرآن) است. مباحث ذکر شده فوق انگیزه رساله حاضر را فراهم آورد که نگارنده تصاویری از خطبه های بکار رفته در نهج البلاغه را که در معنای مجازی به کار رفته بود شناسایی کرده و آن را در پنج فصل ارائه نماید:
در فصل اول به بررسی کلّیات تحقیق پرداخته شده است، کلّیاتی پیرامون بیان مساله، اهداف تحقیق، فرضیات و سوالات تحقیق، روش تحقیق، پیشینه تحقیق و کاربرد نتایج تحقیق بیان شده است. درفصل دوم تاریخ ادبیات عرب ذکر شده، سپس به جغرافیای زبان عربی و چگونگی پیدایش عرب فصیح و معرفی اجمالی علم ادب و علوم زیر مجموعه ادبیات عرب و. همراه با توضیحاتی مختصر آمده است. در فصل سوم به زندگی نامه حضرت علی(ع) پرداخته شده و سپس به طور اختصار نکاتی در مورد ا
مطلب دیگر :
راهنمایی بیشتر برای تولید سایت با کیفیت
و آمده است. در فصل چهارم به نهجالبلاغه همراه با توضیحاتی در مورد نهج البلاغه و اوصاف آن و سبک آن و سیمای ادبی نهج البلاغه پرداخته شده است. و در فصل پنجم به سیمای ادبی خطبه های ۱۹۷تا۲۱۹ با تکیه بر علم بیان وبدبع پرداخته شده است سپس باتوجه به موضوع، آن دسته از خطبه های امام(ع) را که بیشترین تصاویر هنری و نکات بلاغی را در بر دارند، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. در ضمن در این نوشتار کلام امام(ع) بر اساس نسخه صبحی صالح آمده است. پرداختن به بُعد تصویرپردازی هنری خطبه ها به روش این پژوهش روشی است که توجه مخاطب را به خود جلب می کند که از طریق آن عالی ترین مفاهیم انسانی در قالب خطبه ها برای مخاطب به تصویر کشیده می شود.
سید محمد صادق زینلی مرداد ماه ۹۲فصل اوّل
کلیّات تحقیق
- ۰۱ بیان مسأله
با توجه به این که قرآن کریم و نهجالبلاغه از نظر ادبی جزء شاهکارهای موجود هستند، لذا میتوان چگونگی تصویرپردازی هنری در آنها را بررسی و از آن بهره برداری کرد. نهج البلاغه پس از قرآن کریم بزرگترین کتاب شیعیان جهان می باشد که از لحاظ الفاظ و معانی شگفتی همگان را بر انگیخته است و پیوسته مورد توجه ادیبان و علما و دانشمندان و مسلمان و غیر مسلمان قرار گرفته است و هر کسی از دیدی به آن نگریسته است با توجه به اینکه نهج البلاغه از نظر ادبی یکی از بهترین منابع موجود می باشد لذا می توان به همین دلیل چگونه تصویرپردازی هنری در آن را بررسی و از آن استفاده لازم را نمود تصویرپردازی هنری یکی از زیباترین موضوعاتی است که می تواند در این پژوهش مورد بحث و بررسی قرار گیرد. در این تحقیق تابلوهای هنری و تصویری خطبه های ۱۹۷ تا ۲۱۹ را در منظر مخاطبین به تصویر می کشیم.
۱-۰۲ پرسشهای تحقیق
این پایان نامه در راستای پاسخگویی به پرسش های زیر است:
- آیادر خطبه های ۱۹۷ تا ۲۱۹ نهج البلاغه مجاز به صورت فراوان بکار رفته است.؟
- آیا در خطبه های ۱۹۷ تا ۲۱۹ نهج البلاغه از استعاره مصرحه و مکنیه بیشتر از سایر استعاره های دیگر بکار رفته است.؟
- آیا در خطبه های ۱۹۷ تا ۲۱۹ نهج البلاغه کنایه بیشتر از تشبیه بکار رفته است.؟
- آیا در خطبه های ۱۹۷تا ۲۱۹ نهج البلاغه جناس وسجع بیشتر از صنایع بدیعی بکار رفته است.؟
1-03 فرضیه های تحقیق
- در خطبه های ۱۹۷ تا ۲۱۹ نهج البلاغه مجاز به صورت فراوان دیده می شود.
- در خطبه های ۱۹۷ تا۲۱۹ نهج البلاغه از استعاره مصرحه و مکنیه بیشتر از سایر استعاره ها استفاده شده است.
- در خطبه های ۱۹۷ تا ۲۱۹ نهج البلاغه کنایه بیشتر از تشبیه به کار رفته است.
- در خطبه های ۱۹۷ تا ۲۱۹ نهج البلاغه جناس وسجع بیشتر از صنایع بدیعی دیگر به کار رفته است.
۱-۰۴ اهداف مشخص تحقیق
دانشگاه آزاد اسلامی...
۱-۳. زندگی واندیشه سپهری ۱۸
۱-۳-۱. سال شمار زندگی سپهری ۱۸
۱-۳-۲. شعروسبک شعری سپهری ۲۰
بخش دوم:انسان در شعر سپهری ۴۱
فصل۱. خلقت انسان در شعر سپهری ۴۲
۲-۱-۱. هدف از خلقت انسان ۴۲
۲-۱-۱-۱. عبادت ۴۳
۲-۱-۱-۲.عشق. ۴۷
۲-۱-۱-۳.نوع دوستی ۵۰
۲-۱-۱-۴.بازگشت به سوی خدا ۵۳
۲-۱-۱-۵.فناء فی الله ۵۵
فصل۲.قوس نزولی وعروجی خلقت انسان در شعر سپهری ۶۲
۲-۲-۱.قوس نزولی ۶۲
۲-۲-۲. قوس عروجی ۶۸
فصل۳.تکلیف انسان در شعر سپهری ۷۹
۲-۳-۱.تکلیف انسان در برابر خدا ۷۹
۲-۳-۲.تکلیف انسان در برابر هم نوع واجتماع. ۸۹
نتیجه. ۱۰۲
منابع و مآخذ. ۱۰۳
مقدمه
انسان ومنزلت او همواره مورد توجه شاعران ونویسندگان بوده است،انسان وابعاد وجودی او را از جوانب متعدد بررسی کرده ودر شعر
ونثر خویش آن را به تصویر کشیده اند ودر هر یک از این ادوار تاریخ ادب فارسی،نگاه آنان متفاوت بوده ودر جهاتی دچار شدت یا ضعف بوده است. ادبیات کهن ما سر شار از نمونه های ارزنده ای از که از اهمیّت و ارزش آدمی حکایت می کند.هر گوشه از این گنجینۀ قوی طرح ونشانی از چهرۀ متعالی انسان ،مطابق الگوهای ذهنی دوران گذشته ارائه می دهد و از امکان اعتلای آدمی در دستگاه ارزشی پذیرفته شده ای سخن می دارد.(مختاری،۳۰:۱۳۷۸) هر چه که از ادبیات سنتی فاصله می گیریم و به عصر بیداری و روزگاران بعد از آن می رسیم نگاه جامعه ایرانی و شاعران و نویسندگان به انسان ومنزلت او تغییر می کندو از زمانی که شعر نو در ادبیات ما مطرح شد ،نگاه جدیدی به انسان همراه خود آورد.
نیما یوشیج به عنوان پدر شعر نو”تبلور نو اندیشی در باب انسان در شعر معاصر است به همین سبب با پیروان ارزش های فرهنگی وادبی کهن اختلاف عمیق یافته است”(همان:۱۷۱) دیگر شاعران ادب معاصر هر یک به نوبۀ خود در طرح جایگاه انسان نقشی منحصر به فرد ایفا کرده اند.این تصاویر اگر چه در ظاهر ممکن است با یکدیگر تفاوت داشته باشند، امّا در باطن از یک آبشخور منشاء می گیرند.اخوان ثالث،انسان معاصر را در قالب حما سی واسطوره ای نشان می دهددر حالی که شاملوانسان را در عرصۀ مبارزۀ سیاسی در یافته است.جایگاه ومنزلت انسان معاصر تا حدودی در تحقیقات جدید توضیح داده شده است،امّا انسان،در آثار شاعران معاصر به طور عمیق ودقیق بررسی نشده است.سهراب سپهری از شاعران جریان ساز معاصر می باشد که نگاه متفاوت او باعث شده تا در این پایان نامه جایگاه انسان در شعراو بررسی گردد. این پژوهش بنابر موضوع مورد بررسی از روش کتابخانه ای استفاده کرده است که این پایان نامه در دو بخش وشش فصل تنظیم شده است که عبارتند از: فصل اول،کلیات پژوهش ،فصل دوم دیدگاه انسان در ادیان ومکاتب و فصل سوم در زندگی،اندیشه وشعر سپهری است.فصول سه گانۀ بخش اول توانسته است تصویری گذرا از جایگاه انسان در ادیان مختلف را نشان دهد وهمچنین به این دلیل خواننده می تواند در ابتدای پایان نامه با اندیشه ها ،آثار وروز شمار زندگی شاعر آشنا شود،بخش دوم پایان نامه شامل چهارفصل می با شد.فصل اول،خلقت انسان در شعر سپهری ،فصل دوم ،قوس نزولی وصعودی خلقت انسان،فصل سوم، تکلیف انسان در شعر سپهری را بررسی کرده است.رقیه رستمی- شهریور۱۳۹۲
بخش اول:
مطلب دیگر :
کلیات
فصل۱. کلیات پژوهش
۱-۱-۱.بیان مسأله
سپهری از شاعران معاصر (۱۳۰۷-۱۳۵۹ه.ش.) عارف مسلک است که به تأثیر از عرفان ایرانی وهندی شعر خود رارنگ وبوی عرفانی داده است.چون موضوع عرفان شناخت خالق هستی،تکلیف پدیده های هستی بخصوص انسان و رابطه میان این مخلوق(انسان) با خالق هستی است،سهراب سپهری نیز به طبعیت از این اصول موضوعی در عرفان،شعری عرفانی با محوریت انسان وتکلیف او سروده است؛چنانکه سروده های او از قبیل:نشانی،صدای پای آب،آب راگل نکنیم،نیلوفر آبی و.بیانگر این مدعا هستند. این پژوهش برآن است؛ تا جایگاه انسان را دراندیشه وشعر سپهری با در نظر گرفتن دو بعد جسمانی وروحانی از منظر ساختار زبانی شعر سپهری (تصاویر،صور خیال،وتوصیف های ادبی وادیبانه) ونیز درک جایگاه انسان در محتوای آن بررسی کند؛چنانکه شیوۀ کار توصیفی تحلیلی با تکیه بر منابع کتابخانه ای خواهد بود وسر انجام تصویری روشن از سیمای انسان در شعر سپهری ونیز تصویر گری ورمز پردازی او در بیان مفاهیم نشان خواهد داد.
۱-۱-۲.اهمیت
نظر به این که شعر سپهری عرفانی است وموضوع عرفان حول رابطۀ انسان با خداست،شناخت انسان به عنوان اشرف مخلوقات از آیینۀ نگاه سپهری، شعر او را برای خوانندگان واصل تحقیق در یافتنی وقابل درک می کند. انسانی چنان آفریدۀ حضرت حق تعالی وگل سرسبد آفرینش پیوسته از دیدگاه اهل نظر محل نزاع بوده است ودیدگاه های گوناگونی در بارۀ او مطرح بوده است که یکی از این دیدگاه ها بررسی جایگاه انسان در شعر سپهری از منظر نگاه ادبی وعرفانی است.تاجایگاه شعر سپهری در انجام این تکلیف(انسان شناسی) ونیز درک و دریافت آن آسانتر شود.
۱-۱-۳.اهداف
۱.شناخت سیمای انسان در شعر سپهری
۲.شناخت جهان بینی سپهری دررابطۀ انسان با خدا
۳.شناخت ودرک بهتر مفاهیم شعر سپهری