بنابراین وجود مشکل در زندگی طبیعی است و هر کسی در زندگی خود با مشکلاتی روبرو می شود،روشن است که مسائل اجتماعی و بین فردی در بستر روابط و کنش های متقابل افراد بروز نموده و تحلیل دقیق این روابط نشان می دهد که تصادم خواستها وتعارض اهداف و نیازها از جمله منابع بالقوه شکل گیری مسائل اجتماعی و بین فردی هستند.مهارتهای حل مساله اجتماعی در زندگی آدمی از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و سازگاری باچالش های زندگی اجتماعی، ضرورتی حیاتی به شمار می آید، چرا که تقاضاهای متنوع بین فردی و رفع نیازهای فردی و جمعی، ایجاب می کند که فرد در درون شبکه های اجتماعی وارد شود و به تبادل اطلاعات و ملزومات زندگی اجتماعی و فردی بپردازد.برخورداری از توانایی لازم برای حل موفقیت آمیز مسایل موجب می شود تا اعتماد به نفس مان بیشترشده و احساس ارزشمندی بیشتری پیدا کنیم. ولی اگر فاقد
مهارتهای لازم برای حل مشکل باشیم یا ازروش های نامناسب و معیوب برای حل مسایل خود استفاده نما ییم، در سازگاری با محیط اطرا فمان دچارمشکل شده و بهداشتمطلب دیگر :
روانی مان تهدید خواهد شد . کسب مهارت حل مساله ما را
که به عنوان طرف ضعیف در قراردادهای کار حضور دارد. آنچه در جامعه امروز ایران می گذرد شاهد این مدعاست که قوانین کیفری کار از اثر بخشی و کارآمدی لازم و درخور و مناسب بهرهمند نیستند و با وجود پیش بینی ضمانت اجراهای بین المللی قوی باز هم نقض این قوانین را از سوی کارفرما شاهد هستیم. نگارنده با طرح این مسئله در پی پاسخ به این پرسش خواهد بود که دلایل این ناکارآمدی در حقوق بین الملل چیست؟
در یک تقسیم بندی عمده می توان تقنین کیفری در حوزه حقوق کار را به دو بخش عمده تقسیم کرد. در بخش اول تقنین فراگیر با هدف حمایت از حقوق کارگران انجام شده است. در این حیطه هم از حقوق فردی و هم از حقوق اجتماعی کارگران در عمل حمایت به عمل آمده است. از جمله حمایت های فردی از حقوق کارگران می توان به بیمه نکردن، فراهم نکردن وسیله نقلیه برای کارگران، تاسیس نکردن مکان های ورزشی برای کارگران عدم بهره مندی آنان از حقوق اقتصادی، تفاوت گذاری در میزان مزد کارگران را مثال زد. حمایت بین المللی با هدف حمایت از حقوق عمومی کارگران وجه دیگر قضیه است. ارائه نکردن آمار و اطلاعات، همکاری نکردن کارفرمایان با بازرسان ، نادیده انگاشتن عدالت قضایی و اداری، از این موارد است. برخی از حمایت های بین المللی با هدف ویژه از حقوق کارگران انجام شده است، برای مثال به کار گیری افراد زیر سن قانونی، به کارگیری افراد زیر ۱۸ سال، نادیده انگاشتن آزمایش های پزشکی از این موارد اند. از آنجایی که در همه این موارد تعیین ضمانت اجراها قابلیت تبدیل به جزایی نقدی را دارد یا آنکه رعایت آن از سوی کارفرما به موجب مکانیسم های دقیق و اساسی پیش بینی نشده است، همچنین به دلیل آنکه از سوی دولت حمایت های قانونی لازم برای کارگران در راستای تحقق حقوق شان وجود ندارد به ابزاری ناکارآمد تبدیل شده اند. از این رو انتخاب جایگزین های مناسب دیگر به جای توسل به ابزار صرف بین الملل که در عمل ناکارآمدند، می توان با توسعه نظارت بر حقوق کارگر از ابزارهای اداری و مدنی به عنوان ضمانت اجرا استفاده کرد. در واقع علل اصلی ناکارآمدی را می توان مربوط به قوانین دانست؛ به گفته منتسکیو در مواردی توده قانون را رعایت نمی کند که این درد چاره پذیر است ولی در مواردی توده قوانین را فاسد می کند که این درد درمانی ندارد. اتفاقی که در نظام حقوقی داخلی موجب فساد و ناکارآمدی در اجرای قوانین شده اند به ذات و ماهیت خود قانون و شیوه نگارش و استفاده از ضمانت اجراهای نامناسب برای تحقق و عملی شدن آن بازمیگردد . بنابراین می توان با تقویت نهادهای جامعه مدنی و نظارت های دقیق تر دولتی از شمول این ناکارآمدی تا اندازه زیادی کاست.
ب- سوالات تحقیق
ج- فرضیه های تحقیق
عوامل اجتماعی، اقتصادی و حقوقی و همچنین عدم وجود حمایت های لازم از سوی دولت علت ناکارآمدی قوانین بین الملل کار هستند.
د- ضرورت و اهداف تحقیق
موضوع تحقیق کاملا نو و بدیع است و تاکنون این جنبه از مقررات بین الملل مورد پژوهش جداگانه دانشجویی قرار نگرفته است، بنابراین جهت روشن شدن موضوع ضرورت دارد این امر مورد واکاوی و پژوهش قرار گیرد و قطعا نتایج آن می تواند مثمر ثمر برای دانشجویان و پژوهشگران حقوقی قرار گیرد.
لازم به ذکر است یکی از جنبه های نوآوری این پژوهش می تواند چنین باشد که راهکارهای عملی در خصوص سیستم نامتعادل و نامتوازن دستگاه های قضایی که یکی از خصائص آن اطاله دادرسی شده است ؛ ارائه دهد که این مهم تاثیر بسزائی در احقاق حقوق شهروندان از حیث داخلی خواهد داشت.
ه- روش تحقیق
روش پژوهش به صورت کتابخانه ای و استفاده از منابع موجود نوشته از جمله کتابها، مقالات، پایان نامها و . می باشد. همچنین در صورت نیاز از منابع معتبر رایانه ای نیز بهره خواهیم برد. نوع روش تحقیق به صورت استقرایی است. بدین صورت که از مطالب و دسته بندی جزیی به نتیجه نهایی خواهیم رسید.
در این روش پس از پلان بندی کامل موضوع تحقیق و در واقع ارائه پلان پیشنهادی نمای کلی تحقیق را مشخص می سازیم. پس از آن با رجوع به منابع مختلف درصدد کامل سازی پلان مزبور خواهیم بود. جمع بندی مطالب از طریق طبقه بندی در فیش های فرم کتابخانه ای و یا با جمع آوری در فایل های کامپیوتری انجام خواهد شد. از آنجا که موضوع به علوم انسانی مربوط است و حجم و دامنه منابع متنوع و متکثر خواهد بود. بنابراین باید برای یکسان سازی و ارتباط موضوعی مطالب با یکدیگر از تحلیل های شخصی نیز استفاده گردد.
و- پیشینه تحقیق
در خصوص موضوع پیشنهادی با بررسی های بعمل آمده تا جایی که نگارنده مطلع است تا به حال هیچ گونه تحقیقی در داخل کشور انجام نشده است، البته در مورد خود مفهوم حقوق بین الملل کار و حقوق کار منابعی وجود دارد به عنوان مثال در پایان نامه ایی با موضوع گفتگوی اجتماعی برای کار شایسته، مولف آقای علی رحمانی ، دانشگاه تبریز ؛ گفتگوی اجتماعی را در حوزه حقوق کار و دنیای روابط کار مطابق با رویکرد I.L.O و موازین بین المللی مورد بررسی قرار می دهد و در اثناء آن به مطالب و موضوعات مرتبط با نظام حقوق داخلی می پردازد . البته گفتگوی اجتماعی خود شامل همه انواع مذاکره، مشاوره، و تبادل اطلاعات بین نمایندگان دولت، کارگران و کارفرمایان در خصوص مــنافع مشترک و مرتبــط با سیاست های اقتصادی و اجتماعی است. همچنین پایان نامه دیگری که توسط خانم سعادت وطن دوست، دانشگاه قم تالیف گردیده حوادث ناشی از کار از منظر حقوق بین الملل، مورد بررسی قرار گرفته که در تحقیق یاد شده مبـنای نظریه مسئولیت کارفرما با «فرض تقصیر» در حوادث ناشی از کار، که به طور مـستقیم و یا غیر مسـتقیم به کار مربـوط می باشـد و کارگـر آن کـار را بـرای دیگری( کارفرما ) انجام دهد از دیدگاه حقوقی و مسئولیت مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است؛ در پایان نامه ایی دیگر با عنوان کار کودک در ایران با توجه به تعهدات ناشی از مقاوله نامه شماره ۱۸۲ILO ( محو بدترین اشکال کار کودک)، که توسط خانم پریسا سالاری ، دانشگاه شهید بهشتی تالیف گردیده بدوا آسیب شناسی کار کودک و موازین مرتبط با آن مورد بررسی قرار می گیرد سپس به بررسی میزان انطباق قوانین ایران با موازین بین المللی ( که شامل کنوانسیون حقوق کودک و مقاوله نامه های مربوطه میباشد) پرداخته شده است ؛ و نیز آقای کیومرث سپهری، دانشگاه تهران در پایان نامه ای با موضوع بررسی تحلیلی قانون کار از دیدگاه کیفری و سیاست جنایی حاکم بر آن ، نیل به اجرای عدالت در بعد بین الملل کار و تبیین مبانی مسئولیت کیفری در جهت اثبات پذیرش نظریه مسولیت کیفری اشخاص حقوقی و اصول حاکم بر مسولیت بین الملیل در قانون کار و بعضی خصوصیات جرائم قانون مذکور و مبانی مسئولیت در قانون مزبور و مسولیت کیفری ناشی از عمل دیگری در قانون ذکر شده است. همچنین آقای نگهدار برزگر، دانشگاه شیراز در پایان نامه ایی دیگر با موضوع ماهیت حقوقی تعهدات کارفرما در حقوق کار ایران، مراحل توسعه تعهدات کارفرما و عوامل تسهیلکننده آن و نیز موانع این گسترش، بطورکلی در حقوق کار و بطور اختصاص در حقوق کار ایران و مبانی تعهدات کارفرما و ضمانت اجرای تعهدات کارفرما و ضمانت اجراهای پیشبینی شده در قانون کار و مراجع صالح برای رسیدگی به اختلافات کارگر و کارفرما و همچنین نظارت بر انجام تعهدات کارفرمایان مورد بحث و بررسی قرار گرفتهاند.(نصرتی،۱۹،۱۳۸۷)
هیچ یک از تحقیقات مزبور به طور خاص به عوامل ناکارآمدی اجرای قوانین بین الملل نپرداخته اند، از این رو انجام این پژوهش فاقد سابقه به نظر میرسد. بر این اساس این تحقیق نیز می تواند ادامه دهنده ی مسیری باشد که در آن به جنبه بین المللی حقوق کار توجه دارد. اما این سخن دلیل بر تکرار و بازگویی مطالب گفته شده نیست، چون در کارهای ذکر شده هیچکدام به طور همزمان ناکارآمدی اجرای قوانین بین المللی در حقوق کار را مورد بررسی قرار نداده اند. بنابراین وجه تمایز این تحقیق با دیگر موارد، تمرکز آن بر روی ناکارآمدی و چالشهای قوانین بین الملل از حیث اجرا در حقوق کار = می باشد.
فصل دوم-کلیات و مفاهیم
۲-۱-تعاریف و مفاهیم راجع به حقوق کار
۲-۱-۱-تعریف حقوق کار
در مورد تعریف حقوق کار مثل سایر مفاهیم و نظریه های چالش برانگیز در علوم انسانی و در حقوق اختلاف نظر وجود دارد و به واسطه ترکیب بندی های متفاوت این شاخه از علم حقوق توسط حقوق دانان تعریف شده است. خطوط فکری اعم از فرد گرایی و گرایش جمع گرایی از سوی دیگر در تعریف ها موثر بوده است؛ اما مسلم آنکه امروزه مکاتب فرد گرا و در راس آن لیبرال ها در احقاق حقوق کارگران نقش برجسته تری داشته اند و از این رو بهتر است در پرتو فرد گرایی موضوع تبیین و تعریف شود.
حقوق دانانی که با دید فردگرایی به حقوق کار نگریسته اند این رشته از علم حقوق را مجموع قواعد حاکم بر قرارداد کار می دانند و در واقع آن را بخشی از حقوق قراردادها به شمار می آورند. هر چند قرارداد کار هنوز هم نقش مهمی در تنظیم روابط میان کارگر و کارفرما دارد، اما نقش تعیین کننده خود را نسبت به سابق از دست داده است. همچنین مسائل مهم دیگری نظیر توجه به اتحادیه های کارگری و کارفرمایی و بحث های حقوق بشری حقوق کار در مقوله قرارداد نمی گنجد و انحصار صرف حقوق کار به قرارداد کار بیهوده است.(عراقی،۱۵،۱۳۸۵)
حقوق کار به معنای امروزین آن، ابتدا در کشورهای صنعتی خودنمایی کرده و به رشد خود ادامه داده است. بنابراین معمولا نظریه ها و تعاریف و اصطلاحات این رشته را در ادبیات حقوقی آن کشورها جستجو می کنند. حقوق کار در تعریفی ساده و ابتدایی عبارت است از مجموعه قوانین و مقررات حاکم بر روابط بین کارگر و کارفرما. در مورد تعریف حقوق کار، نظریه پردازان هر یک بنا به نگرش و دیدگاه خود نسبت به جهان هستی و وضعیت اجتماعی، تعریفی ارائه داده اند که از همه مناسب تر تعریف پل دوران استاد فقید حقوق کار فرانسه است:
«حقوق کار بر همه روابط حقوقی ناشی از انجام برای دیگری حاکم است، مشروط بر آنکه اجرای کار با تبعیت یک طرف از طرف دیگر همراه باشد.»(عراقی،۱۷،۱۳۴۳)
در تعریفی دقیق تر می توان گفت حقوق کار بر همه روابط حقوقی که از انجام کار برای دیگری ناشی می شود، در هر مورد که اجرای کار با تبعیت از کارفرما همراه باشد، حاکم است. به طور کلی می توان گفت که این حقوق حاکم است بر کار تابع.(عراقی،۵۹،۱۳۸۷) بر اساس این تعریف حقوق کار فقط کار موظف را در بر نمی گیرد، بلکه تمام کارهایی را شامل می گردد که با نوعی تبعیت و اطاعت همراه است و به حساب دیگری انجام می شود و حتی شامل آن دسته از کارهای مجانی و بدون مزد و یا بدون قراردادی نیز میشود که این ویژگی را داشته باشد.بنابراین به طور خلاصه می توان گفت حقوق کار به مجموعه قواعدی اطلاق می گردد که بر روابط کارگر و کارفرما حکومت می کند. بدین صورت گفته می شود حقوق کار مجموعه قواعدا آمره ای است که به جهت حمایت از طبقه کارگر بر روابط آنان با کارفرمایان حکومت می نماید. این رشته ا ز حقوق جز شعب حقوق خصوصی بوده ولی با دخالت دولت به منظور ایجاد تعادل و توازن در این رابطه اجتماعی در شمار شعب حقوق عمومی درآمده است.در نگاهی بنیادی محتوای قواعد و مقررات مربوط به حقوق کار، شامل این موارد است؛ حقوق اساسی کار، حقوق جزای کار، حقوق مدنی کار ،حقوق اداری کار، حقوق بین الملل کار که بحث در مورد حقوق جزای کار و موضوعی خاص از آن در این پایان نامه مد نظر قرار خواهد گرفت.
۲-۲-۲-ماهیت حقوق کار
به راستی اگر حقوق کار را به لحاظ ماهیت و نوع رابطه از دیگر شعب حقوق مجزا بدانیم اغراق نکردهایم. برای شناخت طبیعت متفاوت این شاخه از علم حقوق نیاز به تعریفی مختصر که خصوصیات کلی حقوق کار در آن منعکس شده باشد ضروری است. به طور خلاصه می توان گفت حقوق کار مجموعه قواعد و مقررات آمرانه[۱] ، حمایتی[۲] و مبتنی بر تبعیت حاکم بر روابط بین کارگر و کارفرما است .بنابر این تعریف حقوق کار متصف به سه وصف امری و حمایتی و مبتنی بر تبعیت می باشد. وجه اول یعنی حمایتی بودن آن عموما ناظر به حقوق قشر ضعیف تر یعنی کارگر در مقابل کارفرمایی است که عموما در وضعیت اقتصادی مناسب تری قرار دارد. اما خصوصیت آمرانمطلب دیگر :
افزایش حقوق سربازان به زودی ! - ایده یابان پویا " جدیدترین مقالات و آموزش های کاربردی "
ه قوانین کار باعث می شود که هر گونه توافق کمتر یا بیشتر از میزان مقرر و معین در قانون کار(مثل مجبور کردن کارگر به انجام کار بیشتر از ساعات مقرر در قانون کار یا پرداخت مزد کمتر از آنچه قانون پیش بینی کرده) که فلسفه وجودی حقوق کار را مخدوش سازد، حتی با رضایت دو طرف باطل و بدون اثر تلقی شود.و نهایتا آنچه معلوم است اینکه در این رابطه کارگر ملتزم به تبعیت از کارفرما بوده،اما در چهارچوب مشخص قانون،چرا که در غیر این صورت برای تحقق اهداف حقوق کار به بیراهه رفته ایم.فرض بر وجود تبعیت محض کارگر از کارفرما بدون تعهد به حد و مرز معلوم قانونی باعث می شود که اوصاف آمرانه و حمایتی حقوق کار نیز با چالش مواجه شوند و اساسا رابطه ای مبتنی بر الزامات و محدودیت های حقوق خصوصی که نمی تواند محدود به هیچ قید و شرطی- مگر آنچه طرفین توافق می کنند و اصولا با تضییع حقوق کارگر همراه است-،بین طرفین باشد نظیر رابطه موجر و اجیر که در ماده ۵۱۲ قانون مدنی بر آن تصریح شده شکل بگیرد.بنابراین وجود این اوصاف در کنار یکدیگر سبب ساختار متفاوت قواعد و مقررات حقوق کار با دیگر شعب حقوق می گردد،و باطبع ضمانت اجرای تخطی از این قواعد را دارای ماهیتی متفاوت می کند.استفاده از حربه حقوق کیفری و به عبارتی جرم انگاری به جهت حمایت از ارزشهای عام نهفته در این شاخه از علم حقوق امروزه در بسیاری از مقررات داخلی و عهدنامه های بین المللی وجود دارد و به غیر از توصیه ها و اسناد راهبردی حتی در پاره از موارد دولتها مکلف به جرم انگاری اعمال مغایر با حفظ مصلحت کارگر شده اند.(زنگنه،۳۰۹،۹۴)
۲-۲-حمایت از ارزش ها و مصالح اجتماعی هدف مشترک حقوق کار داخلی و بین الملل
جوامع انسانی همواره با کشمکش حقوق افراد با یکدیگر روبرو بوده است؛ زیرا انسان موجودی زیادت خواه است که برای رسیدن به آرزوهای خود، ابائی از تعرض به حقوق دیگران ندارد، اما این تعرض، نوعی ضد ارزش است و ارزش های اجتماعی اقتضاء می کند که انسان ها از حق حیات، آزادی، مالکیت، سلامت جسمانی و. بهره مند شوند و جامعه از این حقوق دفاع می کند. اگر کسی متعرض این ارزش ها شود با واکنش جامعه که همان مجازات است مواجه خواهد شد. بنابراین یکی از اهداف حقوق کار در سطح داخلی و بین الملل، حمایت از ارزش های اجتماعی است و بر همین اساس است که نوع حقوق کار در جوامع مختلف و برای جرایم مختلف، با یکدیگر تفاوت دارد
از طرف دیگر باید دانست که حمایت از ارزش های اساسی انسانی در بخشی خاص یعنی در روابط کار و بین کارگر و کارفرما هدفی که بر عهده حقوق نهاده شده است. در این راستا حقوق و حقوق دانان از ضمانت اجراهای گوناگونی در حمایت از ارزش های انسانی و اجتماعی بهره می گیرند و د رواقع گاهی آن ارزش نقض شده به اندازه ای قوی و مورد حمایت جامعه است که راهی جز توسل به ضمانت اجراهای بین الملل وجود ندارد.
البته باید دانست که حمایت حقوق کار از ارزشها باید گزینشی باشد و در هنگام اعمال این حقوق نمیتوان از عناوین کلی سخن گفت. این اصل که مبیّن موردیبودن استفاده از ابزارهای حقوق کار است اقتضا دارد تا حکم هر مورد بهصورت جداگانه بررسی شود.(نوبهار،۲۷۴،۱۳۸۷) گزینشیبودن استفاده از ضمانت اجرا بدین معنی است که قانونگذار برخی از اعمال و رفتارها را در حوزه حقوق قرار میدهد، نه همه را و بخشی به حوزۀ حقوق مدنی و اداری و تصمیمگیری در پارهای از مسائل به خود مردم و بطن جامعه سپرده میشود.(مجیدی،۳۶،۱۳۸۶) در مورد این موضوع به تفصیل در بخش های بعدی سخن خواهیم گفت.
۲-۳-کارآمدی و ناکارآمدی در حوزه حقوق کار بین الملل و ارتباط آن با حکمرانی مطلوب
۲-۳-۱-تعریف کارآمدی
از مباحث بسیار مهم و بحثانگیز در اندیشه سیاسی، بحث کارآمدی نظام حقوقی است. این بحث از آن رو اهمیت فوق العاده یافته و مییابد که به جنبههای عینی و عملی موفقیت یک نظام حقوقی در تحقق اهداف و برنامههایش دارد. کارآمدی مفهومی «سازه ای» و «انتزاعی» است و در حوزه های متعددی قابل طرح و بررسی است. یکی از مهم ترین عرصه هایی که می تواند محلی مناسب برای این مفهوم باشد، عرصه «حقوق کار» است.
درباره کارآمدی تعاریف متعددی بیان شده است. اما آنچه از مجموع این تعاریف به دست میآید و به نظر میرسد که به صحت قرین باشد این است که کارآمدی یعنی «موفقیت در تحقق اهداف با توجه به امکانات و موانع. از این رو کارآمدی هر پدیده بر اساس سه شاخصه اهداف، امکانات و موانع آن پدیده مشخص میگردد. هر قدر پدیده ای با توجه به سه شاخصه مذکور در تحقق اهدافش موفق باشد به همان مقدار کارآمد است.(مرتضوی،۱۰،۱۳۸۰)
چنین تعریفی از کارآمدی، تعریفی پراگماتیستی نیست، زیرا در تعاریف پراگماتیستی صرفاً سود و فایده عملی فارغ از هرگونه جهتگیری ارزشی، معیار است. حال آن که بر اساس این تعریف، مؤلفههای ارزشی و کیفی از بالاترین مقدار اهمیت برخوردارند. بر اساس تعریفی ارائه شده هر چند میان اهداف اصلی، ذاتی، نهایی،کمی و کیفی تفاوت است، اما در سنجش کارآمدی هر یک از این اهداف ارزش و سهم خاص خود را دارا میباشد، افزون بر این، نظام ارزشی که تعیین کننده اهداف است، اجازه نمیدهد از هر وسیله ای برای دستیابی به هدف استفاده شود. همچنین در نظریه توفیق به تأثیر امکانات و موانع در راه رسیدن به اهداف توجّهی نشده است.
بنا به تعریف اقتصادی کارآمدی کیفیتی است که کالا یا کاری را برای افراد، خواستنی می کند. البته باید توجه کرد که کارآمدی در کل مقوله ای بسیار ذهنی است زیرا ساختمان فیزیکی و روانی هر فرد از فرد دیگر متفاوت است.(فرگوسن،۱۹،۱۳۶۹) به بیان دیگر انسان در جهت ارضاء نیازهایش، از کالاها و یا خدمات استفاده میکند و این استفاده به او لذت و احساس خشنودی می دهد که کارآمدی نامیده می شود. کار نیز به مثابه امری که انسان قسمتی از زمان خود را به آن اختصاص می دهد برای انسان حائز مطلوبیتی است که برای فهم آن در حوزه رفتار فردی لازم است از داده های دانش روانشناسی نیز بهره برد.
اصولاً زندگی انسان بر پایه کار و فعالیت بنا شده است به این صورت که زندگی انسان نیز با کار شروع و همچنین بدین شکل خاتمه پیدا می کند. اگر کار مطابق با ذوق و توان فرد باشد آسیب زا یا خطرناک نخواهد بود. اما کار از آنجا که یک فعالیت اجباری است اگر ایجاب کند که فرد با ویژگیهای ماشین سازگار شود، عملکردش جنبه تکراری داشته باشد و تلاش های خود را دائماً با تلاش های دیگران و پیشرفت کار هماهنگ کند، منبع استرس و ناسازگاری خواهد شد و مطلوب و کارآمد نخواهد بود.(هکی،۱۹،۱۳۹۲)
(۴-۱۰)-رفتار حرارتی فضاها در تابستان و زمستان ۶۰
(۴-۱۱)-عوامل انسانی۶۰
(۴-۱۲)-فضاهای باز و نیمه باز خانه های ایران از بعد اقلیمی ۶۳
(۴-۱۲-۱)-فضاهای باز۶۴
(۴-۱۲-۲)-فضاهای نیمه باز ۶۹
(۴-۱۳)-نتیجه گیری ۷۲
فصل پنجم(نمونه شناسی مجتمع های مسکونی شهری)
(۵-۱)-مقدمه۷۳
(۵-۲)-نمونه های داخل کشور ۷۳
(۵-۳)-نمونه های خارج کشور ۷۵
(۵-۴)-نتیجه گیری۷۶
فصل ششم (مبانی نظری طراحی)
(۶-۱)-مقدمه۷۷
(۶-۲)-اهمیت مسکن۷۷
(۶-۲-۱)-مسکن به عنوان سرپناه(پایداری اقتصادی)۷۸
(۶-۲-۲)-از نظر معاملات اجتماعی(پایداری اجتماعی)۷۸
(۶-۲-۳)-از نظر توجه به محیط زیست(پایداری محیطی)۷۹
(۶-۳)-مجتمع های مسکونی و لزوم توجه به فضای باز و نیمه باز۷۹
(۶-۳-۱)-ویژگی های مشترک فضای باز در مجتمع های مسکونی۸۰
(۶-۳-۱-۱)-تعلق مکانی به فضای باز۸۰
(۶-۳-۱-۳)-سلسله مراتب۸۰
(۶-۳-۱-۴)-بررسی اشراف بصری(بعد اجتماعی پایداری)۸۱
۶-۳-۱-۳-۱ محرمیت در فضاهای باز و نیمه باز ۸۲
۶-۳-۱-۳-۲ حریم و قلمرو۸۲
(۶-۳-۱-۵)-قابل دفاع بودن۸۳
(۶-۳-۱-۶)-امنیت۸۳
(۶-۳-۱-۷)-مناسب برای کلیه گروه سنی۸۳
(۶-۳-۱-۸)-توجه به اقلیم۸۴
(۶-۳-۱-۹)-تعاملات اجتماعی۸۴
(۶-۳-۱-۱۰)-تنوع فضایی۸۴
(۶-۵)-تعاریف فضای باز و نیمه باز۸۴
(۶-۵-۱)-از بعد کالبدی۸۴
(۶-۵-۲)-از بعد معماری سنتی۸۵
(۶-۵-۳)-دسته بندی فضاهای باز و نیمه باز مسکن طبق ضوابط ساختمانی۸۷
(۶-۵-۳-۱)-فضاهای باز۸۷
(۶-۵-۳-۲)-فضاهای نیمه باز۸۸
(۶-۶)-فعالیت های مرتبط با فضای باز مسکونی۸۸
(۶-۷)-معرفی الگوهای اجرا و عناصر۸۹
(۶-۷-۱)-پیاده روها۹۰
(۶-۷-۲)-مسیرهای سواره۹۰
(۶-۷-۳)-فضای بازی کودکان۹۲
(۶-۷-۴)-مبلمان۹۲
(۶-۷-۵)-عوارض زمین۹۳
(۶-۷-۵-۱)-سیمای شیب یا جهت شیب۹۳
(۶-۷-۶)-منظرسازی و دخل و تصرف در توپوگرافی۹۳
(۶-۷-۷)-فضای سبز۹۴
(۶-۸)-اثر عوامل طبیعی فضای باز در کاهش مصرف انرژی مسکن۹۵
(۶-۸-۱)-نقش آب۹۵
(۶-۸-۲)-نقش سنگ۹۶
(۶-۸-۳)-نقش خاک۹۶
(۶-۸-۴)-نقش گزینش گیاهان در منظرسازی پایدار در فضای باز و نیمه باز۹۷
(۶-۸-۴-۱)-انتخاب گونه های گیاهی مناسب۹۸
(۶-۸-۴-۲)-محاسبه حداقل و حداکثر فاصله درختان و ارتفاع مورد نیاز با توجه به نیاز سایه و آفتاب۹۹
(۶-۸-۴-۳)-همزیستی انسان و گیاه در فضاهای باز و نیمه باز۱۰۰
۶-۸-۴-۳-۲ اثرات پوشش گیاهی بر آسایش حرارتی عایر پیاده ۱۰۱
(۶-۸-۴-۴)-اثر پوشش گیاهی بر مصرف انرژی ساختمان۱۰۳
۶-۸-۴-۴-۱ تأثیرات اقلیمی(عملکردهای اکولوژیک فضای سبز و تأثیرات آن بر میکروکلیمای منطقه) ۱۰۳
(۶-۸-۵)-نقش فضاهای باز و نیمه باز در ایجاد خرد اقلیم معتدل و ایجاد ارتباط اکولوژیک با محیط و طبیعت۱۰۵
(۶-۹)-ارائه راهکارهای طراحی سایت به عنوان فضای باز مجموعه و فضاهای نیمه باز در راستای صرفه جویی در انرژی۱۰۶
(۶-۹-۱)-راهکارهای اجرایی در رابطه با کنترل دما در فضاهای باز و نیمه باز(گرمایش)۱۰۶
(۶-۹-۲)- راهکارهای اجرایی در رابطه با کنترل دما در فضاهای باز و نیمه باز(سرمایش)۱۰۶
(۶-۹-۳)- راهکارهای اجرایی در رابطه با کنترل باد در فضاهای باز و نیمه باز۱۰۶
(۶-۹-۴)- تامین امنیت حرکت در فضای باز۱۰۶
(۶-۹-۵)-تعاملات اجتماعی۱۰۷
(۶-۹-۶)-خرد اقلیم۱۰۸
(۶-۹-۷)-فضاهای نیمه باز۱۰۹
(۶-۹-۸)-حریم و اشراف بصری۱۰۹
(۶-۹-۹)-ملاحظات عوامل انسانی۱۰۹
(۶-۹-۱۰)-بررسی نحوه استقرار و جانمایی بلوک های مسکونی در کاهش اتلاف انرژی۱۱۰
(۶-۱۰)-نتیجه گیری۱۱۱
فصل هفتم (شناخت بستر طرح)
(۷-۱)-شناخت استان تهران۱۱۲
(۷-۱-۱)-موقعیت جغرافیایی۱۱۲
(۷-۱-۲)-خصوصیات کلی شرایط اقلیمی۱۱۲
(۷-۲)-ویژگی های یک ساختمان هماهنگ با اقلیم تهران با بهره گرفتن از مدل های سنجش آسایش۱۱۴
(۷-۲-۱)-جدول زیست اقلیمی(بیوکلیماتیک)۱۱۴
(۷-۲-۲)-شرایط حرارتی در فضای آزاد ۱۱۵
(۷-۲-۳)-شرایط حرارتی فضای داخلی ساختمان۱۱۵
(۷-۲-۴)-شدت و دوام شرایط حرارتی۱۱۵
(۷-۲-۵)-جهت گیری استقرار ساختمان ۱۱۷
(۷-۲-۶)-فرم ساختمان در رابطه با اقلیم۱۱۸
(۷-۲-۷)-مواقع نیاز به سایه در تهران۱۱۸
(۷-۳)-اقلیم سایت در میانه تابستان۱۱۸
(۷-۴)-اقلیم سایت در میانه زمستان۱۱۹
(۷-۵)-شناخت محدوده مورد نظر طراحی۱۱۹
مسکن همواره جزء نیازهای اولیه انسان بوده و همواره در پی تکامل بشر، مسکن نیز از لحاظ کیفی و کمی مسیری تکاملی طی کرده است. اما با گذشت زمان و روبرو شدن با معضلی چون افزایش جمعیت و نیز کمبود زمین، معماران و طراحان به ساخت مجتمع های مسکونی بلند مرتبه و در پی آن کاهش فضاهای باز عمومی که در گذشته فضایی در جهت ارتباط بین انسان و محیط و نیز انسان با انسان بوده، واداشته شدند، که باعث تنزل کیفیت مسکن شد. این مجتمع ها بدون توجه به نیازهای روانی تنها به تأمین نیازهای فیزیکی آن هم نه به صورت کامل ساخته پرداخته اند، غافل از اینکه بی توجهی به نیازهای روانی مانند تعاملات اجتماعی، حریم و. باعث افزایش ناهنجاریهای اجتماعی و در پی آن کاهش امنیت شهری میشود.
«والله جعل لکم من بیوتکم سکنا.» و خدا برای سکونت شما منزل هایتان را قرار داد. (قرآن کریم ،سوره نحل :آیه٨٠)
یافتن مکانی برای سکونت و احساس آسایش از آن یکی از مهمترین نیازهای بشر در طول تاریخ می باشد. خانه به عنوان عنصری که تأمین کننده این نیاز است دارای اهمیت خاصی می باشد با توجه به نقش و اهمیت فضایی و عملکردی فضاهای باز و نیمه باز در زندگی سنتی و تداوم این نقش تا امروز بهتر است در طراحی خانه های معاصر نیز این مهم در نظر گرفته شود. همچنین کارکرد مثبت اقلیمی فضای باز و نیمه باز در تعدیل هوای خانه و جلوگیری از تابش آفتاب در مواقع گرم سال را نیز نمی توان نادیده گرفت. مصادیق فضاهای باز و نیمه باز از گذشته در مسکن نقش پر رنگ داشته و بسیاری از فعالیتهای فردی و اجتماعی در آن روی داده است. با توجه بهمطلب دیگر :
مقاله درباره سیستم مدیریت ارتباط با مشتری و فناوری اطلاعات و ارتباطات
اینکه در معماری امروز با تغییر روش زندگی، افزایش جمعیت و کمبود زمین رو به رو هستیم، الگوهای معماری مسکن نیز تغییر کرده است. این پژوهش بر آن است که با در نظر گرفتن مسائل نوین از جمله تراکم، مسائل اقتصادی و توسعه پایدار راهکارهایی جهت تجدید حیات فضاهای باز و نیمه باز به عنوان بستر حضور طبیعت و معماری همساز با اقلیم با بهره گیری از انرژی های تجدیدپذیر به واسطه طراحی صحیح فضاهای باز و نیمه باز و در نهایت دستیابی به یک الگوی مسکن پایدار ارائه دهد.
۱ – تاکید بر مفهوم فضای باز و نیمه باز با شناخت معیارها و اصول طراحی پایدار
۲ – ایجاد یک معماری زنده و ارگانیک با بازنگری و شناخت فضای باز و نیمه باز در معماری سنتی و ترجمه آن به زبان معاصر
۳-به کارگیری اصول طراحی پایدار در مسکن معاصر،که بر کاهش اثرات ساختمان بر محیط طبیعی و همسازی ساختمان و طبیعت اشاره دارد.
۴- چگونگی تلفیق فضاهای باز، نیمه باز و بسته در طراحی مسکن (خانه) ایرانی
۱-۴ فرضیات
۱)به نظر میرسد نقش و عملکرد فضاهای باز و نیمه باز به عنوان یکی از مولفه های پایداری در مسکن امروز، ناشناخته مانده است.
۲ (به نظر میرسد معماری مسکن امروز ایران تنها به خود بنا و مسأله اقتصاد اهمیت می دهد و نقش محیط طبیعی و انرژی های تجدید پذیر در طراحی مسکن پایدار نادیده گرفته شده است.
۱-۵ سوالات پژوهش
پرسش اصلی تحقیق (مسأله تحقیق): مساله اساسی در این تحقیق عدم توجه به نقش و عملکرد فضای باز و نیمه باز در ایجاد مسکن پایدار در معماری امروز)عدم توجه به نقش و عملکرد فضای باز و نیمه باز مسکن پایدار در ذخیره سازی انرژی) است . دراین تحقیق کوشش خواهد شد به سوالات زیر پاسخ داده شود.
۱ –در معماری امروز ایران تا چه اندازه به نقش و عملکرد فضاهای باز و نیمه باز در مسکن پایدار توجه می شود؟
۲ – مفهوم فضای باز و نیمه باز و عملکرد آن در مسکن پایدار چیست؟
۱-۶ روش تحقیق
بخشی از مطالعات به صورت کتابخانه ای و برخی به صورت میدانی می باشد. در مطالعات کتابخانه ای گردآوری اطلاعات از طریق کتاب، مجلات و پایان نامه های مرتبط با موضوع صورت گرفته است. در مطالعات میدانی اهمیت فضای باز و نیمه باز در مجتمع های مسکونی از طریق بررسی نمونه های موردی داخلی وخارجی صورت گرفته است.
۱-۷ تعریف واژگان
آلبدو:
سپیدایی یا آلبدو به معنی درصد بازتاب نور از سطح یک جسم است. مقادیر این کمیت میتواند از صفر (تاریک مطلق) تا یک (روشن مطلق) تغییر پیدا کند. آلبدو را گاه با درصد و گاه با یک عدد اعشاری کوچکتر از یک نشان میدهند.
میکروکلیما:
الگوی آب و هوایی در مقیاس کوچک را میکروکلیمای آن منطقه می نامند.
فضای باز:
فضای باز به فضایی گفته میشود که فاقد پوشش سقف میباشد و جدارهها نیز در صورت وجود از تمامی جهات این فضاها را مسدود نمی کند. فضای باز غالباً جزو فضاهای عمومی و نیمه عمومی محسوب میشود و تنها بالکن و حیاط خصوصی فضای باز در عین حال خصوصی میباشند.
فضای نیمه باز:
حد فاصل بین فضاهای بسته و باز محاط بر آن در یک بررسی تحلیلی میتواند به عنوان فضای ارتباط دهنده این دو شناخته شود. مجموعه عناصری که کاربرد اصلیشان جدا نگه داشتن فضای باز از فضای سر پوشیده بنا محسوب میشود، تحرک فضایی قابل ملاحظهای را در کار تلفیق فضای داخلی و خارجی به عهده دارند.
Pmv :
احساس حرارتی که محدوده از احساس سرد(۳-) تا داغ (۳+) را شامل می شود.در این مل محدوده ۱+ تا ۱- جز محدوده آسایش حرارتی ارزیابی می شود.
T sk :
متوسط دمای پوست بدن
Tcore :
متوسط دمای درونی بدن
2-1 مقدمه
شکل (۱-۲۰): ساختار پیشنهادی لیگاند باز شیف و کمپلکس فلزی مربوطه M=Cu))]51[ 19
۱-۳-۲-۵- ترکیب فعالیت ها ۱۷۳
۲-۳-۵-۲- تسهیلات حمایتی. ۱۷۴
۳-۳-۲-۵- تجربه محیطی. ۱۷۵
۴-۳-۲-۵- ارتباطات. ۱۷۶<
/a>
۵-۳-۲-۵- عملکرد گردشگری. ۱۷۷
۶-۳-۲-۵- رضایت گردشگران ۱۷۸
۳-۵- پرسشنامه متخصصان ۱۸۱
۱-۳-۵- نتایج تحلیلی پرسشنامه متخصصان بر اساس آزمون KMO and Bartlett 181
2-3-5- فرایند ارزیابی پرسشنامه مربوط به متخصصان با بهره گرفتن از معادله رگرسیون ۱۸۲
۱-۲-۳-۵- ارزیابی میزان رقابت پذیری. ۱۸۲
۲-۲-۳-۵- ارزیابی میزان جذابیت. ۱۸۳
فصل ششم:جمع بندی، نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات ۱۸۷
۱-۶- آزمون فرضیات پژوهش ۱۸۸
۲-۶- پیشنهادهای اجرایی ۱۸۸
۱-۲-۶- توجه به عوامل تقویت کننده تجربه محیطی. ۱۸۸
۲-۲-۶- توجه به عوامل تقویت کننده ارتباطات. ۱۸۹
۱-۲-۲-۶- تغییر اسم، برند و شعار محدوده گردشگری. ۱۹۰
۳-۲-۶- نکاتی برای شهرداری و شرکت نوسازی اراضی عباس آباد. ۱۹۱
-۳۶- پیشنهادهای پژوهشی ۱۹۱
منابع فارسی ۱۹۲
منابع انگلیسی ۱۹۳
منابع اینترنتی ۱۹۶
پیوست الف: پرسشنامه استفاده کنندگان از فضا ۱۹۷
پیوست ب: پرسشنامه متخصصان و خبرگان ۲۰۰
فهرست جداول
جدول شماره ۱: مهم ترین تغییرات در رهیافت برنامه ریزی از سال ۱۹۶۷. ۲۲
جدول شماره ۲ : شهرهای رتبه یک تا پنج در فهرست رتبه بندی اخیر. ۳۱
جدول شماره ۳: مولفه های برند سازی از دید کونکنیک. ۴۰
جدول شماره ۴ : سطوح رقابت پذیری ۴۵
جدول شماره ۵ : تعاریف رقابت پذیری ۴۶
جدول شماره ۶ : عوامل درونی موثر بر رقابت پذیری شهری ۴۹
جدول شماره ۷: عوامل ضروری و معیارهای موفقیت از دید مونتگومری ۷۳
جدول شماره ۸: معیارها و شاخص های تحقیق ۱۰۶
جدول شماره ۹: نتایج تحلیل گروه های مطالعاتی ۱۴۰
جدول شماره ۱۰ : کاربری حوزه ها ۱۵۱
جدول شماره ۱۱: مشخصات قطعات زمینهای عباسآباد به تفکیک حوزهها ۱۵۸
ادامه جدول مشخصات قطعات زمینهای عباسآباد به تفکیک حوزهها ۱۵۹
ادامه جدول مشخصات قطعات زمینهای عباسآباد به تفکیک حوزهها ۱۶۰
ادامه جدول مشخصات قطعات زمینهای عباسآباد به تفکیک حوزهها ۱۶۱
جدول شماره ۱۲ : آزمون KMO and Bartlett’s Test. 171
جدول شماره ۱۳ : نتایج اشتراکات اولیه و اشتراکات استخراجی ۱۷۲
جدول شماره ۱۴: عوامل اصلی پرسشنامه استفاده کنندگان ۱۷۲
جدول شماره ۱۵: اثر ترکیب فعالیت ها بر رقابت پذیری ۱۷۳
جدول شماره ۱۶: اثر ترکیب فعالیت ها بر جذابیت ۱۷۳
جدول شماره ۱۷: اثر تسهیلات حمایتی بر رقابت پذیری ۱۷۴
جدول شماره ۱۸: اثر تسهیلات حمایتی بر جذابیت ۱۷۴
جدول شماره ۱۹: اثر تجربه محیطی بر رقابت پذیری ۱۷۵
جدول شماره ۲۰: اثر تجربه محیطی بر جذابیت ۱۷۵
جدول شماره ۲۱: اثر ارتباطات بر رقابت پذیری ۱۷۶
جدول شماره ۲۲: اثر ارتباطات بر جذابیت. ۱۷۶
جدول شماره ۲۳: اثر عملکرد گردشگری بر رقابت پذیری ۱۷۷
جدول شماره ۲۴: اثر عملکرد گردشگری بر جذابیت ۱۷۷
جدول شماره ۲۵: اثر رضایت گردشگر بر رقابت پذیری ۱۷۸
جدول شماره ۲۶: اثر رضایت گردشگر بر جذابیت. ۱۷۸
جدول شماره ۲۷: آزمون KMO and Bartlett’s Test 181
جدول شماره ۲۸ : نتایج اشتراکات اولیه و اشتراکات استخراجی ۱۸۱
جدول شماره ۲۹: عوامل اصلی پرسشنامه متخصصان. ۱۸۲
جدول شماره ۳۰: معناداری گویه های مورد پرسش با رقابت پذیری ۱۸۲
جدول شماره ۳۱: میزان همبستگی عناصر اصلی و وابسته با رقابت پذیری ۱۸۳
جدول شماره ۳۲: معناداری گویه های مورد پرسش با جذابیت. ۱۸۳
جدول شماره ۳۳: میزان همبستگی عناصر اصلی و وابسته با جذابیت ۱۸۴
فهرست شکل ها
شکل شماره ۱ : چرخه پیدایش شهر جهانی ۲۹
شکل شماره ۲: گروه های دخیل در شکل گیری برند شهری ۳۷
شکل شماره ۳: شهر بعنوان یک سیستم. ۴۳
شکل شماره ۴: مدل عمومی رقابت پذیری شهری ۴۷
شکل شماره ۵: سطوح فضایی سه گانه مفهوم رقابت پذیری ۵۱
شکل شماره ۷: مدل TDCA و پروسه مشتمل بر آن ۱۰۱
شکل شماره ۷: مدل TDCA و پروسه مشتمل بر آن ۱۶۵
شکل شماره ۸: اثر گذاری عوامل اصلی و اثر پذیری عوامل وابسته بر رقابت پذیری و جذابیت ۱۷۹
شکل شماره ۹: شاخص های عوامل تاثیرگذار و موثر از رقابت پذیری و جذابیت از دید استفاده کنندگان ۱۸۰
f=”#_Toc379079305″>شکل شماره ۱۰: شاخص های عوامل تاثیرگذار و موثر از رقابت پذیری و جذابیت از دید متخصصان ۱۸۵
شکل شماره ۱۱: اجزای تجربه محیطی ۱۸۹
فهرست نقشه ها
نقشه شماره ۱: موقعیت زمینهای عباسآباد در پهنه گسترده شهر تهران ۱۱۵
نقشه شماره ۲: موقعیت زمینهای عباسآباد در محورهای طبیعی و تاریخی شهر تهران ۱۱۵
نقشه شماره ۳: محورهای سبز شرقی – غربی ۱۱۶
نقشه شماره ۴: محورهای سبز شمالی – جنوبی پیشنهادی طرح جامع شهر تهران. ۱۱۶
نقشه شماره ۵: سازمان فضایی ادراکی ۱۲۲
نقشه شماره ۶: شیکه ارتباطات شهری در محدوده عباس آباد. ۱۲۵
نقشه شماره ۷: ساختار توپوگرافیک زمینهای عباسآباد پیش از تغییرات سالهای اخیر. ۱۲۷
نقشه شماره ۸: ساختار توپوگرافیک زمینهای عباسآباد پس از تغییرات سالهای اخیر. ۱۲۸
نقشه شماره ۹: آخرین عکس ماهوارهای از زمینهای عباسآباد ـ سال ۱۳۸۵. ۱۲۹
نقشه شماره ۱۰: محورهای شمالی ـ جنوبی رود ـ درههای تهران در طرح جامع تهران. ۱۳۱
نقشه شماره ۱۱ و ۱۲: موقعیت اراضی عباس آباد در ساختار طبیعی شهر تهران ۱۳۲
نقشه شماره ۱۳: طرح جامع اراضی عباسآباد. ۱۳۵
نقشه شماره ۱۴: وضع موجود اراضی عباس آباد. ۱۳۶
نقشه شماره ۱۵: عناصر بخش شمالی محدوده اراضی عباس آباد. ۱۳۷
نقشه شماره ۱۶: باغات فرهنگی در محدوده اراضی ۱۳۸
نقشه شماره ۱۷: عناصر بخش غربی مجموعه اراضی عباس آباد. ۱۳۹
نقشه شماره ۱۸: حوزههای هفتگانه زمینهای عباسآباد. ۱۴۲
نقشه شماره ۱۹: ZONE A 152
نقشه شماره ۲۰: ZONE B 153
فهرست نمودارها
نمودار شماره ۱ : فرایند پژوهش. ۱۶
نمودار شماره ۲ : فرایند تحلیل ۱۶۴
نمودار شماره ۳ : نسبت جنسی استفاده کنندگان ۱۶۶
نمودار شماره ۴ : نسبت سنی استفاده کنندگان ۱۶۷
نمودار شماره ۵ : وضعیت تاهل استفاده کنندگان ۱۶۷
نمودار شماره ۶ : شغل استفاده کنندگان. ۱۶۸
نمودار شماره ۷ : میزان تحصیلات استفاده کنندگان. ۱۶۸
نمودار شماره ۸ : محل سکونت استفاده کنندگان ۱۶۹
نمودار شماره ۹ : وسایل نقلیه استفاده کنندگان. ۱۶۹
نمودار شماره ۱۰ : انگیزه سفر استفاده کنندگان. ۱۷۰
نمودار شماره ۱۱ : نحوه شناخت استفاده کنندگان. ۱۷۰
نمودار شماره ۱۲ : تسهیلات اقامتی استفاده کنندگان. ۱۷۱
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1- تشریح موضوع پایاننامه و مسأله مورد پژوهش
بدون تردید یکی از مهمترین وقایع اواخر قرن بیستم، شکل گیری پدیده جهانی شدن و رقابت بین شهر ها است، که تحولات چشمگیری را در ابعاد مختلف زندگی بشر ایجاد کرده است. به دنبال کارهای اخیر هال(۱۹۸۴،۱۹۶۶)، و ساسن (۱۹۹۱)پژوهش های قابل توجه دیگری در مورد ایدهی “شهرهای جهانی” صورت گرفته است. این محققان، برای این شهرها به مثابه ی مراکز فرمان دهی اقتصاد جهانی و کانون های حیاتی جریان کالاها، افراد و عقاید نظریه پردازی کرده اند. (جان رنی شورت، ۲۰۰۴)
ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﻛﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺷﺪن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﻧﻮ و ﻓﺮاﮔﻴﺮ از دﻫﻪ ۱۹۸۰ ﻣﻴﻼدی ﺑﺪﻳﻦﺳﻮ، حیات اجتماعی و اقتصادی و همچنین زندگی سیاسی و فرهنگی اﻧﺴﺎن ﻣﻌﺎﺻﺮ را در ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺑـﺮ ﺷﻬﺮﻫﺎ »، ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﻜﺎنﻫﺎی ﺗﺒﻠﻮر زﻧﺪﮔﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی و ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻧﺴﺎن اﻣﺮوز ﻧﻴﺰ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪﻧﮕﺮاﻧﻲﻫﺎ و ﭼﺎﻟﺶﻫﺎی ﻣﻄﺮح در زﻣﻴﻨﺔ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲﺷﺪن از دﻫﻪ ۱۹۹۰ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪای از ﮔﻔﺘﻤﺎن ﻏﺎﻟﺐ ﺟﻬﺎﻧﻲﺷﺪن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻴﺎن ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺷﻬﺮی ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟـﻪ ﻣﻬـﻢﺗـﺮﻳﻦ ﻗﻠﻤـﺮو ﺷـﻜﻞﮔﻴـﺮی ﺣﻴﺎت ﺟﻤﻌﻲ ﺷﻬﺮوﻧﺪان و ﻳﻜﻲ از ﻛﺎﻧﻮنﻫﺎی ﺗﺠﻠﻲ و اﻧﻌﻜﺎس تاثبرات مثبت و منفی پدیده ﺟﻬـﺎﻧﻲﺷـﺪن ﺿﺮوری ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.
مسئله جهانی شدن در ابعاد مختلف شهرها را به تلاشی دیگرگونه برای ادامه حیات واداشته است. شهر جهانی به عنوان مهمترین فضای فعالیت، قلب تپنده اقتصاد
ی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی دنیای امروز است. در عصر کنونی، شهرها به عرصههای رقابت در مقیاس کلان بدل شده اند، رقابت بر سر جذب بیشترینها، که به کسبمطلب دیگر :
منبع پایان نامه ارشد با موضوع جبران خسارت، جبران خسارات، قوه قاهره
بیشترین سرمایه، بیشترین سود، و در نهایت بیشترین اعتبار میانجامد. چنانکه میتوان پنداشت، جنگ هزاره سوم “جنگ بر سر جذب مردم (ساکنین، سرمایه گذاران، شاغلان و .) در شهر” است.
مسئله رقابت پذیری شهری که خود دارای رابطه دو سویه با جهانی شدن و شهر جهانی است، مفاهیم جدیدی در رابطه با برنامه ریزی شهری پدید آورده است، که یکی از آنها الحاق برند فرهنگی و تفرجگاهی به منطقه ای در شهر است. چنین شهری دارای ویژگیهایی از جمله، داشتن داستان یا پیشینه، ویژگی منحصر به فرد، ارزش، تصویر و است.2-1-معرفی و بیان پرسش های پایاننامه
3-1- اهداف پایاننامه
هدف کلان: