فصل چهارم : 58
الف . هدفهای کلی : 62
ب. گسترش کمی و ارتقای کیفی فرهنگ عمومی:……………………………………………………………….64
ج . تبصره های فرهنگی برنامه اول: 66
الف . هدفهای کلی کیفی : 70
ب . هدایت جوانان و نوجوانان در عرصه های ایمان مذهبی: 73
ج . تبصره های فرهنگی برنامه دوم : 74
الف . تبصره های فرهنگی برنامه سوم : 80
الف . تبصره های فرهنگی برنامه چهارم: 95
الف . تبصره های فرهنگی برنامه پنجم: 110
الف . سوال اصلی: 117
ب. سوال های فرعی: 117
ج . برنامه اول : 118
د . برنامه دوم : 120
ه . برنامه سوم : 122
ی. برنامه چهارم : 124
و. برنامه پنجم : 125
سند چشم انداز بیست ساله: 127
فصل پنجم: 130
منابع: 134
ب- فهرست جداول و نمودارها
نمودار شماره 1 – قانون برنامه اول : 66
نمودار شماره 2 – تصویرکلی برنامه اول : 67
نمودار شماره 3 – خط مشی های اساسی برنامه اول : 69
نمودار شماره4 – سیاستهای کلی برنامه دوم : 78
نمودار شماره 5 – هدفهای کمی کلان برنامه دوم : 78
نمودار شماره 6 – خط مشی های اساسی برنامه دوم: 79
نمودار شماره 7 – تصویر کلی برنامه سوم : 87
نمودار شماره 8 – تصویر کلی برنامه چهارم : 104
نمودار شماره 9 – تصویر کلی برنامه پنجم : 120
جدول شماره 1 – الگوی آرمانشهرگرایی: 42
جدول شماره 2 – اعتبارات جاری برنامه اول : 76
جدول شماره 3 – اعتبارات عمرانی برنامه اول : 76
طرح تحقیق
فرهنگ مجموعه ای از باورها، آیین ها، اندیشه ها، آداب و رسوم و ارزش های حاکم بریک جامعه است. به عبارتی دیگر فرهنگ مقوله ای است که در سطح جامعه وگروه و در تعامل میان این دو معنا پیدا می کند. در واقع فرهنگ مقوله ای فراگیر است و انسانها به صورت خودآگاه و ناخودآگاه از آن بهره مند می گردند و بر آن تأثیر می گذارند . فرهنگ مهمترین عامل در شخصیت دادن و شکوفا نمودن استعدادهای نهفته افراد جامعه به شمار می رود و بیانگر هویت یک اجتماع است. هر جامعه ی انسانی، دارای فرهنگ خاص خود می باشد که ریشه در تاریخ، آداب، رسوم، زبان، دین و اعتقادات آن جامعه دارد. فرهنگ از دیرباز مورد توجه اقشار مختلف جامعه به خصوص اندیشمندان و سیاستمداران بوده است و از زمانی که به عنوان مبنای توسعه شناخته شد، توجه به آن فزونی یافت. از این زمان به بعد هر جامعه و کشوری که به دنبال توسعه است، باید به ریشه های فرهنگی خویش توجه نموده و گامهای اساسی در جهت اشاعه و توسعه آن بردارد.(پهلوان،1390)
تبلیغات یکی از ابزارهای مهم ارتباطی در عرصه های مختلف اعم از فرهنگ، کسب و کار و … می باشد. موفقیت یا عدم موفقیت بسیاری از سازمانها، شرکت ها و یا حتی دولتها در گرو فعالیتهای تبلیغاتی آنهاست. تبلیغ تلاشی است جهت برقراری یک ارتباط متقاعد کننده برای تغییر یا ثبات نگرش افراد که بیانگر رفتار آینده آنهاست و بدون شک تبلیغات می تواند نیرویی قوی برای تغییر باشد .
تبلیغ دینی نیز از این قاعده مستثنی نیست و پیش از هزارو چهارصد سال است که استمرار دارد و استمرار این امر بی شک تأثیرگذار است و ثمرات بیشتر و پربارتری را همراه خود خواهد داشت .
اما رابطه تبلیغ دین و فرهنگ چگونه است و چگونه باید باشد. نظریات مختلفی پیرامون این ارتباط وجود دارد برخی مانند: هافستد و دورکیم معتقدند که دین محصول فرهنگ است.
برخی دیگر معتقدند دین از عوامل فرهنگ ساز است و رویکرد سومی که نسبت به این دو وجود دارد این است که دین منشأ فرهنگ سازی است. اینجاست که این سؤال به ذهن خطور می کند که جایگاه واقعی تبلیغ دین در فرهنگ چیست و میزان تأثیرگذاری آن تا کجاست. برای یافتن پاسخی معقول و منطقی باید به کاوشی عمیق پرداخت .
شریان حیاتی مادی و معنوی یک ملت و کلاً جوامع بشر تبلیغات است. امروز بودجه تبلیغات در جهان آن چنان است که در اغلب کشورهای استعمارگر این بودجه با بودجه تسلیحاتی متناسب است. مسئله تبلیغ از آنجا از اهمیت ویژه برخوردار است که یک مکتب و ایدئولوژی زمانی می تواند به اوج برسد و بیشتر عمر کند، که بتواند با مردم و جوامع بشری ارتباط برقرار کند. (حسنقلی پور ،1388)
بنابراین اگر یک مکتب نتواند ارتباط ورابطه را برقرار سازد و اوج نگیرد، در برابر موج تبلیغات فرهنگهای مسلط سرانجام فراموش و نابود خواهد شد. تبلیغ در اسلام نیز موضوعی است که دارای اهمیت ویژه ای می باشد. درک اصول، شرایط، ویژگی ها و ابزار تبلیغ دینی می تواند راه گشای ما در این عصر باشد. پیامبر اکرم (ص) با بکارگیری یک سیره تبلیغی منسجم و هماهنگ بود که توانست ایده های ناب
فهرست مطالب
| صفحه | عنوان |
| 142 | فصل پنجم- نتیجه گیری و پیشنهادات – بخش اول- نتایج |
| 142 | – یافته های ناشی از ادبیات تحقیق |
| 143 | – یافته های ناشی از گویه های تحقیق |
| 144 | – یافته های ناشی از آزمون فرضیه ها |
| 147 | – بخش دوم – پیشنهادات |
| 147 | – پیشنهادات ناشی از ادبیات تحقیق |
| 148 | – پیشنهادات ناشی از فرضیه ها |
| 150 | – پیشنهادات برای محققین آتی |
| 150 | – محدودیت و دشواری های تحقیق |
| 152 | فهرست منابع و مآخذ |
فهرست جدول ها
| صفحه | عنوان | |
| 51 | تاریخچه اختراع و شیوع نامه الکترونیکی | جدول 2- 1 |
| 52 | فنآوری ها جدید تأثیر گذار بر پست | جدول 2- 2 |
| 70 | بازار بالقوه فعالیت های پستی و سهم شرکت پست | جدول 2- 3 |
| 102 | حوزه های مختلف بکارگیری مفهوم کیفیت زندگی براساس مطالعه فرانس | جدول 2- 4 |
| 116 | فهرست قابلیت های کارکردی پایه ای ناسباوم | جدول 2-5 |
| 121 | کیفیت زندگی و تغییر اجتماعی در دو سطح فردی و اجتماعی | جدول 2-6 |
| 127 | ارزیابی پایایی ابزار اندازه گیری | جدول 2-3 |
| 130 | توزیع فراوانی به تفکیک جنسیت پاسخگویان | جدول 4- 1 |
| 131 | توزیع فراوانی به تفکیک میزان تحصیلات پاسخگویان | جدول 4- 2 |
| 132 | جدول توزیع فراوانی به تفکیک شغل | جدول 4- 3 |
| 133 | توزیع فراوانی به تفکیک وضعیت تأهل پاسخگویان | جدول 4- 4 |
| 134 | توزیع فراوانی به تفکیک سن پاسخگویان | جدول 4- 5 |
| 136 | مقایسه میانگین و انحراف معیار | جدول 4-6 |
| 137 | توزیع فراوانی و پاسخ به سوالات گرایش به استفاده از خدمات نوین پستی | جدول 4-7 |
| 139 | توزیع فراوانی و پاسخ به سوالات کیفیت زندگی شهری | جدول 4-8 |
| 142 | آزمون فرضیه رابطه استفاده از خدمات ارتباطی نوین و کیفیت زندگی شهری | جدول 4-9 |
| 143 | آزمون فرضیه رابطه استفاده از خدمات ارتباطی نوین و کیفیت اقتصادی شهری | جدول 4-10 |
| 144 | آزمون فرضیه رابطه استفاده از خدمات ارتباطی نوین و کیفیت اجتماعی زندگی شهری | جدول 4-11 |
| 145 | آزمون فرضیه رابطه استفاده از خدمات ارتباطی نوین و کیفیت محیطی زندگی شهری | جدول 4-12 |
فهرست نمودارها
فهرست اشکال
| صفحه | عنوان | ||||||||
| 12 | مدل تحقیق | شکل 1- 1 | |||||||
| 44 | نمایی شماتیک تز فرآیند عملیات پستی | این مطلب را هم بخوانید : انقلاب مشروطیت، کارشناسی ارشد | شکل 2- 1 | ||||||
| 59 | ابعاد جهانی شدن | شکل 2- 2 | |||||||
| 60 | جنبه فرهنگی جهانی شدن | شکل 2- 3 | |||||||
| 93 | مدل ارتباطی ارسطو | شکل 2- 4 | |||||||
| 94 | مدل ارتباطی لاسول | شکل 2- 5 | |||||||
| 94 | مدل ارتباطی شانون و ویور | شکل 2- 6 | |||||||
| 97 | مدل ارتباطی در پست | شکل 2- 8 | |||||||
| 114 | بازسازی رویکرد قابلیتی سن در زمینه کیفیت زندگی | شکل 2- 9 | |||||||
چکیده
«پست» از قدیمی ترین نهادهای بشری و اولین سازمان ارتباطی جهان است. مطالعات تجربی حاکی از آن است که پست عامل مهمی در امر توسعه ملت ها بوده و بین توسعه بخش پستی و پیشرفت و توسعه کشورها, رابطه همبستگی وجود دارد. همچنین «پست» به عنوان یک عامل زیربنایی در بسیاری از حوزههای زندگی جوامع پیشرفته، نقشی اساسی ایفا نموده است.نگاهی به وضعیت پست کشور حاکی از عدم توسعه و توانمندی مورد انتظار این سازمان در ایران است. متوسط سرانه ترافیک مرسولات پستی، به عنوان شاخص اصلی ارزیابی توسعه یافتگی پست، در کشورهای پیشرفته بیش از 500 مرسوله است، این آمار در کشور ایران به زحمت به عدد 12 مرسوله می رسد و عملاً پست ایران عملکرد موفق و مورد انتظار خود را ندارد. این در حالی است که بر اساس پیش بینی های صورت گرفته ترا از سوی دیگر مطالعات انجام شده حاکی از این نکته است که حجم ترافیک مرسولات پستی در کشور, سالانه در حدود 4 میلیارد فقره می باشد که تنها قریب به20 درصد آن جذب شبکه پستی کشور می شود و بقیه توسط عناصر و مؤسسات غیر رسمی, مثل پایانه های مسافربری یا توسط خود افراد که اصطلاحاً به «خود پستچی گری» تعبیر می شود، انجام می گیرد. در این تحقیق ضمن تبیین جایگاه پست به عنوان یک نهاد ارتباطی، بررسی رابطه گرایش به استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست بر روی ویژگیهای اقتصادی، اجتماعی و محیطی کیفیت زندگی شهری به عنوان اهداف تحقیق، تعریف و پژوهش کتابخانه ای و میدانی برای دستیابی به این اهداف انجام شده است.روش اجرای تحقیق «پیمایشی» بوده و برای گردآوری اطلاعات برای آزمون فرضیه ها از ابزار «پرسشنامه» استفاده شده است. عمده ترین نتایج تحقیق حاکی از آن است که بین گرایش به استفاده از خدمات و سرویس های نوین پست و کیفیت زندگی شهری ساکنان منطقه 13 پستی رابطه معنا داری وجود. جهت این رابطه عکس بوده و شدت آن متوسط می باشد.
1-1- مقدمه
اگر چه پیدایش شهر و شهرنشینی به چندین هزار سال پیش از میلاد مسیح، در دره های بزرگ بین النهرین، نیل و چین می رسد، لیکن انقلاب صنعتی تحولی جدید در عرصه شهرنشینی بود که منجر به پدید
استفاده و اعتماد به رسانه تنزل یابد و مردم به رسانه جایگزین برای ارضای نیاز های خبری و اطلاع رسانی خود روی آورند.
بنابراین اگر اعتماد مخاطبان خواسته یا نا خواسته نسبت به شیوه خبر رسانی در رسانه داخلی و اخبار محلی سلب شود زمینه مناسبی برای رسانه های رقیب هم داخلی و خارخی مهیا می شود و تمایل مردم به رسانه خارجی گسترش می یابد .
شبکه های استانی صدا و سیما نقش مهمی در جلب اعتماد و رضایت و انعکاس خواست مردم مناطق مختلف کشوربا گویش ها ، قومیت های متفاوت دراستای اهداف رسانه ملی دارند و می توانند به تقویت و ترویج هنجارها و ارزش های سیاسی ، فرهنگی ، اجتماعی و دینی بپردازند و با پخش و تولید برنامه های مناسب و مفید و توجه به نیازهای خبری مخاطب به جلیب و افزایش اعتماد مردم به رسانه ملی کمک کند و در کل در روی آوری ویا رویگرائی مردم به نظام سیاسی و اعتماد به آن تاثیر گذار باشد.
در این تحقیق تلاش شده است دیدگاه شهروندان جنوب شرق استان تهران را نسبت به نقاط قوت و ضعف ارائه اخبار و اعتبار و مقبولیت رسانه و میزان اعتماد مردم به بخش خبری 18:30 و عوامل موثر در اعتماد مخاطب به اخبار شهرستانهای استان تهران را مورد بررسی قرار داده و شیوه های مطلوب و مورد نیاز مخاطب شهرستانهای استان تهرانی را به دست آید.
این تحقیق با پرسش از شهروندان شهرستانها در پی بررسی این مسئله است آیا نیاز های خبری شهروندان در خبر 30/18 شبکه تهران بیان می شود؟ آیا تعادل میان اخبار شهر تهران و شهرستانهای استان برقرار است؟شهروندان مایلند بیشتر چه اخباری برای آنان پخش شود و چه عواملی بر اعتماد مخاطبان تاثیر دارد؟
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
رسانهها دارای سیاستها و خط مشیهای خاص خود هستند که مسئولان ومدیران آنها فعالیت خود را بر اساس آنها استوار میکنند.
مطلع شدن از تحولات و اتفاقات به انسان امکان شناخت و درک بهتر محیط زندگی و رفع احتیاجات فردی و جمعی میدهد.فرد میتواند با آگاهی کامل به حقوق و مسئولیتهای خود، با آسایش و آرامش به زندگی خود ادامه دهد.
نیازهای خبری و اطلاع رسانی دقیق و صحیح از اصلیترین عوامل تصمیمگیری از طرف مخاطبان برای استفاده از محصولات و خدمات رسانهای است. مرتون و لازارسفلد در مقاله معروف خود با عنوان رسانههای جمعی و سلیقه مردم و کنش سازمان یافته، کارکرد رسانهها را به خوبی مطرح میکنند.این دو معتقدند که رسانهها از طریق ارائه درست یا نادرست مطالب باعث جهتگیری افراد میشوند و به نوعی قادر هستند که یک طرز تفکر عمومی در جامعه ایجاد کنند(میرفخرایی ،1385).
تاثیرگذاری بر افکار دیگران و تلاش برای ایجاد تحول در آنها، ریشه ای طولانی و تقریبا ً به قدمت عمر بشر دارد . انسانها همواره کوشیده اند عقاید خود را، به همنوعان خود بقبولانند.
این مطلب را هم بخوانید :
خبرگزاریها و رسانههای جمعی جهانی با اتکا به قدرت فن آوری ، توان نرم افزاری ، فکر و تدارک اطلاعات خود به ارائه چهره ای مخدوش از برخی حکومتها ،فرهنگها، اقوام
و یا اذهان می پردازند و به شکلی نظام مند در جهت دهی به افکار عمومی جهانی و شکل گیری عقاید و گرایشها و رفتارهای مورد نظر خود تلاش می کنند.
شرط اصلی برای تاثیر گذاری بر ذهنیت اجتماعی مخاطبان به کارگیری شیوه های مطلوب ارائه خبر است. شیوه هایی که نه تنها توجه مخاطب را جلب و حافظه او را تقویت می کند بلکه به دلیل رعایت شکل ارائه متعادل خبر اعتماد وی را نیز جلب می کند.
شناخت مخاطبان تلویزیونی و آگاهی از دیدگاهها و نظرات انان در کنار تلاش در مسیر براورده کردن نظرات انان مولفه موثر در اعتماد سازی مخاطب است و امروزه برای برنامه سازان تلویزیونی و خبری یک ضرورت واقعی است .
غفلت از این امر تنها اتلاف هزینه و وقت را برای رسانه در بر خواهد داشت .به همین دلیل است که ” هوارد کوارتز” با تعبیری طنز آمیز در خصوص ضرورت و اهمیت شناخت مخاطب و توجه به نظرات و دیدگاههای آن می گوید: ” تفاوت میان شناخت مخاطب و غفلت از آن مانند تفاوت میان کسی است که با مسلسل به سوی آسمان شلیک می کند ، به امید آنکه پرنده ای را شکار کند و کسی که با تفنگی مجهز ، به آبگیری از پیش ساخته می رود ، هدف می گیرد و پرنده ای را شکار می کند .( قاضی زاده ،1380،ص98).
از منظری دیگر نیز می توان گفت این رسانه در سالیان اخیر رشد چشمگیری داشته و در بسیاری از کشورهای جهان و از جمله کشور ما ، بیشتر اوقات فراغت مردم را پر کرده است و اکثر مردم از این وسیله همه گیر سود می برند.
رسانه یکی از ابزارهای اصلی و نفوذ درافکار عمومی به شمار می رود و دولت ها یا بخش خصوصی آن را در جهت اهداف مورد نظر خویش به کار می برند.
به گفته کارشناسان، امروزه کشورها به منظور پیشبرد سیاستهای مورد نظر خود از رسانه ها در جایگاه سلاحهای پیشرفته نظامی استفاده می کنند.
“تیموتی گرین ” در کتاب ” چشم جهانی ” به نقل از یک پروفسور جامعه شناس می نویسد: ” بعد از بمب هیدروژنی تلویزیون خطرناک ترین چیز در جهان امروز است.(بیریوکف،1372،ص208)
یکی از مباحث مورد نظر پژوهش های ارتباطات اجتماعی ، شناسایی مخاطبان پیام ، علایق و نظرات آنها می باشد .(معتمد نژاد،1348،ص7)
شناخت دیدگاه ها و مولفه های اعتماد مخاطبان برای رسانه ها از اهمیت وافری برخورداراست ،چرا که رسانه ها تلاش می کنند بدانند که نقطه های برجسته تفکرات مخاطبان چیست تا از اینطریق خوراک رسانه ای خویش را برای آنها مهیا کنند. هجوم شبکه های مختلف خبری تلویزیونی در کشورهای مختلف که عمدتا از سوی کشورهای پیشرفته به سوی جهان سومی ها روانه شده است از مصادیق همین امر به حساب می آید.
جعبه جادویی (تلویزیون ) هنوز قادر است با پشت سر گذاشتن مرزها و زمان ها افکار عمومی رابه تسخیر خود در آورد از آنجا که این رسانه به عنوان یکی از ابزار اصلی نفوذ در افکار عمومی است ضرورت ارائه درست و صحیح خبر و اعتماد سازی برای جلب مخاطب در رسانه انکار ناپذیر است .
بدون شک این اعتماد مخاطب به رسانه است که موجب استفاده مستمر اطلاعاتی یک مخاطب از آن می شود.
شناخت دیدگاهها و مولفه های اعتماد مخاطبان برای رسانه از اهمیت وافری برخوردار است چرا که رسانه تلاش می کند تا بداند تفکرات مخاطب چیست و بر اساس ان خوراک رسانه ای خویش را برای انان مهیا می کند هجوم شبکه های مختلف خبر تلویزیونی ماهواره ای از سوی ابر قدرت ها و اپوزیسیون ها به همین دلیل است .
اما رسانه ملی در کشور ما که در 6 شبکه سراسری و 32 شبکه استانی ان اخبار از بخش های مختلف خبری پخش می کند که نوعی یکنواختی و شبیه هم بودن در ان قابل روئت است .
در حالیکه بخش های مختلف خبر باید نیاز های متنوعی از مخاطبان را پاسخگو باشد در این میان اخبار استانی و محلی باید بیشتر از سایر بخش ها خبر نیاز مخاطبان را براورده نماید .
به هر حال وجود رابطه تعاملی میان مخاطب و رسانه وتلاش برای حفظ و تقویت آن از موضوعات مهم و ضروری در عرصه رقابت و اعتماد سازی رسانه ها است.
تحقیق در باره رسانه ها، بویژه اخبار رسانه های تصویری درکشور اندک است .حتی تعداد کتابهایی که در زمینه اعتماد و نیاز مخاطب تلویزیونی ترجمه و تالیف شده است به اندازه انگشتان دست نیست.
اغلب منابع و کتابهایی که تاکنون درزمینه اخبارو گزارش در داخل کشورتالیف و ترجمه شده است بیشتر درباره حرفه روزنامه نگاری است ودرباره گزارش تلویزیونی تنها در چند سال اخیر حدود سه کتاب تالیف شده است .
این پیان نامه با برسی عوامل موثر در استفاده مخاطب از خبر و اعتماد مخاطب به اخبار استانی پژوهشی نو و جدید می باشد که می تواند عوامل موثر بر اعتماد مخاطب را به مدیران رسانه معرفی کند.
این تحقیق در پی دست یابی به عوامل موثر در ایجاد اعتماد مخاطبان جنوب شرقی استان تهران نسبت به خبر 18:30 شبکه استان تهران است و میزان استفاده مخاطبان و اولویت ها و نیاز های خبری این مخاطبان را مورد بررسی قرار می دهد.
این امر بر نحوهی تلقی کارکنان و مدیران از روابطشان با یکدیگر و نیز بین فرد و سازمان تاثیر میگذارد»(همان، ص61). با گسترش جمعیت، توسعه و صنعتیشدن جوامع و به موازات آن رقابت رسانههای جمعی برای جذب مخاطب که ایجاد نیازهای کاذب و افزایش ولع مصرف در مخاطبان بخشی از اثرات این رقابت به شمار میرود، دستیابی به فناوریهای نوین و گران ارتباطی و اطلاعاتی و نقش امکانات مادی و سرمایهای در ماندگاری، توسعه و گسترش شبکههای تلویزیونی را بیش از پیش آشکار میکند. از سوی دیگر اتخاذ درست سیاستهای مالی از سوی مدیران رسانه برای حفظ و نگهداری نیروهای موجود، جذب نیروهای متخصص و فنی جدید و برنامههای تشویقی رفاهی و …بر عملکرد کارکنان و کمیت و کیفیت اخبار تاثیر دارد.
1-2بیان مسأله
اگر خبر را اطلاعرسانی در بارهی موضوعی بدانیم که میتواند برای گروه زیادی از مردم جالب و تازه باشد و یا به قول «لورد نورث کلیف»[13] خبر مردم است(توکلی، 1389، ص 26). تازگی و نو بودن، نقطه آغاز چینش مناسب خبر است. و یا به قول «نیکلاس داگلاس»[14] اگر توانستید توجه مخاطب را در اولین جمله در هشت ثانیه اول جلب کنید به هدف رسیدهاید در غیر اینصورت خواننده وقت خود را برای ادامه تلف نخواهد کرد» (همان، ص46). مخاطبان در مواجهه با بسته، بخش، بولتن و یا مجموعه خبری که حاصل دستپخت سردبیران خبر است با مجموعهای از اخبار متفاوت مواجه هستند و بطور طبیعی قضاوتهای متفاوتی خواهند داشت. به عبارتی بخش خبری شامل تعدادی خبر است که با وجود متفاوتبودن همجهت است و در نهایت قرار است مخاطب را برای رسیدن به یک ذهنیت از پیش تعیینشده رهنمون نماید. در این راستا یکی از مباحث مطرح در حوزه خبر، مدیریت اتاق خبر است. مدیریت اتاق خبر، فرایند تولید خبر و پخش آن را برعهده دارد. اما خود متاثر از عاملهای درونسازمانی و برونسازمانی است.
بیش از یک دهه از دوره گذار از سیستم آنالوگ به دیجیتال در کشور میگذرد. این تغییر با فراز و نشیبهای فراوانی روبرو بودهاست. تحریم اقتصادی، ضعف سرمایهگذاری، توجهنکردن به ساختارهای نوین رسانهای و اصرار بر بومیکردن صنایع و تولیدات تا سرحد امکان باعث شده است پروژههای بزرگی چون دیجیتالی شدن تلویزیون در کشور با تعلل و مشکلاتی اجرا شود. «درسالهای 1383تا1385 زمانی که طرح «اتوماسیون»[15] رادیویی کشور برای اولینبار به عنوان پایلوت در رادیو گیلان اجرا شد مسائل مالی، نبود تجربه قبلی، وجود ضعفهای ساختاری در نرمافزارها و سختافزارها، تعدد مراکز تصمیمگیری، مقاومت افرادی که به خاطر ترس از مخاطرات احتمالی با اجرای طرح مخالفت میکردند، همچنین تمارض باطنی تعدادی از کارکنان با این تغییرات، آموزشناپذیری بعضی از افراد بخصوص نیروهای قدیمی، باعث شد طرح با مسائل عدیدهای مواجه و اجرای آن طولانی شود. درسال 1386 اجرای طرح نیوزروم در تلویزیون مرکز گیلان به عنوان دهمین مرکز کشور آغاز گردید و به دلیل تنگناهای مالی تجهیزات آن به مرور خریداری و یکی پس از دیگری نصب شد»(مشاهدات عینی محقق). درحال حاضر بسیاری از شبکههای استانی و سراسری بین 50 تا 100 درصد از امکانات نیوزروم برخوردار هستند. شبکه العالم از ابتدای تاسیس از اتاق خبر دیجیتال یکپارچه استفاده کرد، شبکههای یک، خبر ، «پرس تی وی»[16] و «هیسپان تی وی»[17] از بهترین امکانات و تجهیزات روز دنیا برای تولید و ارایه اخبار بهرهمند هستند.با این وجود علیرغم موفقیتهای نسبی در تولید و ارایه اخبار، انتقاداتی به عملکرد این شبکهها وارد است. بهعبارتی در سپهر رقابتی جدید که غولهای رسانهای چون سی ان ان، بی بی سی، فرانس24[18] ، الجزیره [19]و…مخاطبان را در معرض انبوهی از اطلاعات قرار دادهاند، سازمان صداوسیما تلاش نموده است با برنامهریزی و اتخاذ استراتژی مناسب،صرف هزینههای کلان برای توسعه شبکههای رادیویی و تلویزیونی داخلی و خارجی، تجهیز شبکهها به تجهیزات مدرن و جذب نیروی انسانی کارآمد پاسخگوی نیازهای خبری و اطلاعاتی مخاطبان داخل و خارج از کشور باشد.
اکنون این سوال مطرح است چرا با وجود بکارگیری امکانات وتجهیزات وسیع و اجرای صدها طرح تحقیقاتی در حوزه اخبار و نظرسنجیهای مستمر، برخی اشکالات شکلی و محتوایی کماکان در پخش اخبار به چشم میخورد.
به اعتقاد محقق اقدامات سازمان بیشتر با رشد حوزههای مختلف همراه بوده است و برای دستیابی به توسعه نیازمند بررسی همه عوامل و مشخص کردن نقاط قوت و ضعف و سهم هر یک در افزایش و یا کاهش کمیت و کیفیت اخبار هستیم. تحقیق حاضر بنا بر ماهیت خود سعی دارد نقش عوامل درونسازمانی اتاق خبر را بر کمیت و کیفیت اخبار تلویزیونی بررسی نماید. منظور ما از عوامل درونسازمانی در این تحقیق مقولههای منابع انسانی، ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، ابزار مادی و سرمایهای است که بهعنوان متغیرهای مستقل پژوهش بهشمار میروند . متغیرهای وابسته تحقیق همانگونه که در موضوع مطرح شده است دو مقوله کمیت و کیفیت اخبار هستند. مسئله و دغدغه محقق از طرح مقولات فوق
بررسی و کشف این واقعیت است که با توجه به احتمال وقوع برخی اشکالهای مختلف در پخش اخبار، عوامل درونسازمانی بهطور خاص و هریک این عوامل (منابع انسانی، ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، ابزار مادی و سرمایهای) چه سهمی در کاهش یا افزایش کمیت و کیفت اخبار دارند.
1-3اهمیت و ضرورت انجام پژوهش
«مهمتر از همه قضیه اخبار است. این جمله را «امام خمینی »رهبر فقید انقلاب اسلامی در سال 1359 در دیدار با مدیر عامل وقت صدا و سیما بیان فرمودند تا توجه خاص خود به مقوله حساس اطلاعرسانی و ظرافتهای موجود در آن را نشان دهند. مواد 16، 17 و 18 اصل 175 قانون اساسی (مسایل خبری) بیان می کند که صدا و سیما با حضور دایمی خود در جامعه باید همواره منعکس کننده صدیق وقایع و رویدادهای مهم اجتماعی باشد و واقعیتها را به اطلاع مردم برساند. صدا و سیما باید رویدادها، فعالیتها و مسایل سراسر کشور را با توجه به اولویتهای منطقهای بطور عادلانه در برنامه سراسری منعکس نماید. صدا و سیما موظف است آخرین اخبار و اطلاعات صحیح و مهم کشور و جهان را که مفید و مورد نظر اکثریت مردم باشد، به صورتی کوتاه و گویا منتشر نماید»( مسرور،1388، ص14). آگاه شدن و دسترسی مردم به اطلاعات از این جهت اهمیت دارد که قرن حاضر و جهان امروز با دانایی و اطلاعات، و ارتباطات همراه با تکنولوژی به پیش میرود و سرعت چنان شتابان است که ایستایی در مقابل آن غیر قابل تصور و حتی غیرممکن است و چنانچه در مقابل آن قرار بگیریم درهم شکسته و در صورت عدم هماهنگی با آن، عقب مانده و از قافله جهانی دور خواهیم ماند. به قول مک لوهان که درباره مقاومت در برابر تکنولوژی میگوید، «اگر بخواهیم در برابر کارکردهای جدید تکنولوژی، گرایشهای سنتی خود را حفظ کنیم، فرهنگ سنتی ما همانند اسکولاستیک[20]در نهایت از میان خواهد رفت.» (دادگران،1379، ص 91).
توجه به موارد فوق و اهمیت یافتن روزافزون دسترسی به خبر که امروزه تبدیل به نیازی اساسی برای تصمیم گیری برای امور روزمره آحاد جامعه شده است، ضرورت بررسی
این مطلب را هم بخوانید :
چگونگی انتقال اطلاعات و اخبار به مخاطبین بیشتر نمایان میشود. در این بین رسانههای جمعی به دلیل خیل انبوه مخاطبان، بیشترین توجه را به خود معطوف کردهاند. از سوی دیگر«رسانههای جدید از تفاوت میان رسانههای گوناگون کاسته و فعالیتهای ارتباطجمعی و خصوصی را به هم نزدیک کردهاند»(مککوایل[21]،1388 ، ص10). با توجه به مطالعات سایر محققان و مشاهدات کارشناسان در شرایط حاضر بسیاری از اشکالات ساختاری و محتوایی خبر را باید درحوزه درونسازمانی بهویژه در منابع انسانی جستجو کرد، حوزهای که کمتر مورد توجه عمیق و نگاه ژرف پژوهشگران قرار گرفته است. لذا در شرایطی که مخاطبان روز بهروز در گزینش اخبار حرفهایتر عمل میکنند و از فرصت انتخاب بسیار بالایی برخوردار هستند، ضرورت اجرای چنین پژوهشهایی بیش از پیش احساس میشود. بطور قطع یافتههای این تحقیق با رمزگشایی دقیق از سهم هر یک از عوامل درون سازمانی در کاهش یا افزایش کمیت و کیفیت اخبار میتواند چشم انداز مناسبی را برای مدیران و تصمیمگیران حوزه خبر بهویژه فعالان نیوزروم فراهم کند. این تحقیق به روش پیمایشی اجراء میشود و در صورت لزوم، علاوه بر ابزار پرسشنامه از مصاحبه عمیق هم استفاده میشود. تحقیق حاضر از این جهت که نقش همه عوامل درونسازمانی اتاق خبر را بر کمیت و کیفیت اخبار بطور همزمان بررسی میکند بر تحقیقات پیشین رجحان دارد. پژوهش حاضر در حد بضاعت خود محورهای اساسی موجود در سازمان اتاق خبر را مورد تدقیق قرار خواهد داد. نظر به اهمیت پیش گفته، رسانهها و نقش کلیدی این رسانهها در زندگی روزمره، تحقیق حاضر بر آن است میزان تاثیر عوامل درونسازمانی اتاق خبر بر کمیت و کیفیت اخبار را از منظر کارشناسان بررسی و توصیف نماید.
تعداد صفحه : 157
قیمت : 14700تومان
3-6ـ3 دستورالعمل کدگذاری
3-7 چگونگی ورود و پردازش داده ها/ اطلاعات ……………………………………………………………….67
فصل 4 تحلیل یافته ها …………………………………………………………………………………………………….71
4ـ مقدمه؛ سیمای عمومی خبرهای هویت ملی در بخش خبری مشروح 21:00 شبکه یک سیما
4ـ1 توصیف داده های جداول و نمودارها…………………………………………………………………………..72
4ـ2 تحلیل جدول های دو بعدی و پاسخ به پرسش های تحقیق ………………………………………..82
4ـ2ـ1توصیف دادههای جداول و نمودارهای ابعاد ششگانۀ هویت ملی
4ـ2ـ2تحلیل جدولهای دو بعدی و پاسخ به پرسشهای تحقیق
فصل5: نتیجهگیری………………………………………………………………………………………………………..109
5- جمع بندی ………………………………………………………………………………………………………………110
5-1 نتیجهگیری……………………………………………………………………………………………………………..111
5-2 پیشنهادهای تحقیق………………………………………………………………………………………………..115
5-2ـ1 پیشنهادهای پژوهشی
5ـ1ـ1 پیشنهادهای کاربردی
این مطلب را هم بخوانید :
فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………………………118
پیوستها……………………………………………………………………………………………………………………….121
چکیده
پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوای مقولهای میزان و نحوه بازنمایی هویت ملی در بخش خبری مشروح21:00شبکه اول سیما را مورد مطالعه قرار داده است. شبکه اول سیما
یک شبکه سراسری و در سراسر کشور قابل در یافت بوده و بخش خبری مشروح21:00 آن از جمله بخش های خبری دیر پا و پر بیننده است. حجم نمونه این تحقیق 42 بخش خبری بود که بازه زمانی آن، شش ماه نخست سال از اول فروردین تا پایان شهریور 1392 را در بر می گرفت. هویت ملی در این پژوهش در قالب شش مولفه جامعهای، فرهنگی، سیاسی، تاریخی، جغرافیایی و دینی که مورد نظر بیشتر پژوهندگان این حوزه است مورد مطالعه قرار گرفت. یافتههای پژوهش حاضر نشان داد که این بخش خبری به بازنمایی هویت ملی توجه داشته و سه مولفه جامعه ای و سیاسی و دینی را بیش از سایر مولفهها (فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی) بازنمایی میکند. همچنین این پژوهش نشان داد که بخش خبری مذکور در بازنمایی مظاهر هویت ملی به تکنیکهای برجستهسازی و انگارهسازی توجه دارد و این تکنیکها را عموماً در غالب گزارش خبری بکار میگیرد. در بحث ارزشهای خبری یافتهها نشان داد که بخش خبری 21:00 سیما برای گزینش و انتشار خبرهایی که مستقیم یا غیر مستقیم به هویت ملی و مولفههای مختلف آن مربوط میشده بیشتر ارزش خبری دربرگیری و مجاورت را مدنظر قرار میدهد. علاوه بر این یافتهها نشان داد که خبرهای مرتبط با هویت ملی به شکل قابل ملاحظه ای تحت تاثیر مناسبتهای سیاسی ـ جامعه ای و مذهبی از جمله انتخابات ریاستجمهوری و همچنین ماههای رجب، شعبان و رمضان بازنمایی میشوند.
فصل 1
کلیات تحقیق
1ـ بیان مسئله
هویت ملی در دنیای امروز و در روزگار دگرگونیهای اجتماعی سریع و جهانی شدن به یکی از موضوعات مهم پژوهشی در بخش قابل ملاحظهای از رشتههای علوم اجتماعی و علوم ارتباطات تبدیل شده است. برای متقاعد شدن در این زمینه کافی است به حجم قابلتوجهی از مطالب دانشورانی که بطور مستقیم یا غیرمستقیم به موضوع هویت پرداختهاند اشاره کرد. مثلاً در حوزۀ مباحث جهانی شدن، صاحبنظران مختلفی عمدهترین مباحث خود را به حوزۀ فرهنگ و هویت اختصاص دادهاند که از جملۀ آنها میتوان از«جهانی شدن، فرهنگ و هویت» از احمد گلمحمدی، «فرهنگ در عصر جهانی شدن چالشها و فرصتها» از دکتر محمد توحید فام و…، نام برد. در حوزۀ علوم اجتماعی و جامعه شناسی مباحث ریچارد چنکینز در خصوص هویت اجتماعی، نظریۀ اجتماعی و سیاست از کریج کالهون و همینطور بحثهای هویت و قومیتها در کتاب جامعهشناسی گیدنز، قومشناسی سیاسی رولان برتون در خور توجه هستند. در مجموعه مطالعات رسانهها، کتاب «روانشناسی شناختی وسایل ارتباط جمعی» از ریچارد جکسون هریس که فصل چهارم کتاب خود را مشخصاً به نحوۀ انعکاس و بازنمایی هویتها و قومیتها در رسانههای جمعی اختصاص داده است، در خور توجه است. با توجه به مواردی که در اینجا بسیار به اختصار ذکر شد، میتوان گفت که هویت ملی از جمله بحثهای بسیار مهم دنیای مدرن است که هر اندیشمندی بنا به دغدغههای حوزة معرفتی و مورد علاقة خود به نحوی به آن پرداخته است.
به لحاظ لغوی واژۀ هویت (identity) از واژۀ (identitas) مشتق شده و به دو معنای ظاهراً متناقض بکار میرود؛ نخست همسانی و یکنواختی مطلق؛ دوم تمایز که در برگیرندۀ ثبات یا تداوم در طول زمان است. هرچند دو معنای نامبرده متناقض و متضاد بهنظر میآیند، ولی در اصل به دو جنبۀ اصلی و مکمل هویت معطوف هستند. مانوئل کاستلز از منظری مدرن هویت را همچون «ساخته شدن فرآیندی معنا بر پایۀ یک ویژگی فرهنگی یا یک دسته ویژگیهای فرهنگی که بر دیگر منابع معنا برتری دارند» تعریف میکند. وی معتقد است که همانگونه که نقشها کارویژهها را سازمان میدهند، هویت هم معنا را سازمان میدهد. (کاستلز،1997: 7؛ به نقل از گلمحمدی،1386: 225). هرچند از نظر نباید دور داشت که کاستلز در مقدمۀ کتاب «جامعۀ اطلاعاتی» خود، در مورد هویت، عمده مباحث این حوزه را بر هویتهای مدرن متمرکز کرده و از ظهور هویتهای مقاوم در هیئت جمعیتهای دینی، فرهنگی، ملی، قومی و محلی سخن میگوید؛ و همچنین یادآوار میشود که این هویتهای جدید را میتوان در سه مقولۀ کلی جای داد که وی آنها را با عناوین «هویت مشروعیتبخش»، «هویت مقاومت» و «هویت برنامهای» معرفی میکند (کاستلز، 1994: 22).
اغلب صاحبنظران هویت ملی را به مثابه امری روانشناختی و جامعهشناختی میدانند. از جمله تاجفل هویت اجتماعی را با عضویت گروهی پیوند میزند و عضویت گروهی را متشکل از سه عنصر میداند: عنصر شناختی (آگاهی از اینکه فرد به یک گروه تعلق دارد)؛ عنصر ارزشی ( فرضهایی دربارۀ پیامدهای ارزشی مثبت یا منفی عضویت گروهی)؛ و عنصر احساسی (احساسات نسبت به گروه و نسبت به افراد دیگری که رابطهای خاص با آن گروه دارند). بر این اساس هویت اجتماعی از دیدگاه تاجفل عبارت است از آن بخش از برداشت یک فرد از خود که از آگاهی او نسبت به عضویت در گروه (گروههای) اجتماعی سرچشمه میگیرد، همراه با اهمیت ارزشی و احساسی مربوط به آن عضویت. ( تاجفل،1998: 9؛ به نقل از گلمحمدی،1386: 222). بر این اساس میتوان هویت اجتماعی را نوعی خودشناسی فرد در رابطه با دیگران دانست. به بیان دیگر فرایند هویتسازی این امکان را برای یک کنشگر اجتماعی فراهم میکند که برای پرسشهای بنیادی معطوف به کیستی و چیستی خود پاسخی مناسب و قانعکننده پیدا کند. از دیدگاه برون[1] نیز، هویت معطوف است به بازشناسی مرز میان خودی و بیگانه که عمدتا از طریق همجنسیهای اجتماعی و انفکاک درونگروه از برونگروهها ممکن میشود. اهمیت تمایزها، تنشها و ستیزهای گروهی، حتی در شرایط نبود تضاد منافع، از این جنبۀ هویت ناشی میشود (برون،1999: 790؛ به نقل از گلمحمدی،1386: 224).
هویت ملی از منظر اندیشمندان در واقع یکی از انواع هویت جمعی است. هویت جمعی آنطور که رزازیفر بیان میکند «شیوۀ مشترک در نحوۀ تفکر (ارزشها، اعتقادات، هنجارها، نمادها، رویکردها)، احساسات و تمایلات یک گروه که نوعی احساس تعهد و تکلیف نسبت به آن گروه را برمیانگیزد» تعریف میشود. وجود و نتیجۀ هویت جمعی، احساس پایبندی و دلبستگی و تعهد به اجتماع و گروه است؛ بهعبارتی مقصود از پایبندی، اعتقاد و دلبستگی به هنجارها و ارزشها و مقصود از تعهد نیز مشارکت در جهت توسعه و تثبیت ارزشها و هنجارها در گروه مربوطه است( رزازیفر،1379:104؛ابولحسنی،1389: 18). بنابراین، میتوان نتیجه گرفت دو عنصر عمده و مشترک هویت جمعی، احساس تعهد و تعلق عاطفی است.
1ـ1 ابعاد هویت ملی
با توجه به مباحث بالا، هویت ملی را میتوان مجموعهای شناختی، اعتقادی و روانی دانست که با تاثیرگذاری بر کنشهای اجتماعی، موجب همبستگی و انسجام در سطح ملت میشود. در یک نگاه کلی مولفههایی مختلف هویت ملی عموماً به صورت ذیل جمع بندی شدهاند:
بعد جامعهای: «بعد جامعهای هویت ملی، در ارتباط با کیفیت روابط اجتماعی فرد با نظام کلان اجتماعی است. در صورت تقویت مناسبات و روابط فرد با جامعه، هویت جمعی در سطح جامعه شکل میگیرد که همان «مای ملی» را محقق میکند.
بعد تاریخی: «بعد تاریخی هویت ملی را می توان از آگاهی مشترک افراد یک جامعه از گذشتۀ تاریخی و احساس دلبستگی به آن، احساس هویت تاریخی و همتاریخپنداری، پیوند دهندۀ نسلهای مختلف به یکدیگر دانست که مانع از جدا شدن یک نسل از تاریخش میشود.»
بعد جغرافیایی: «محیط جغرافیایی تبلور فیزیکی، عینی، ملموس و مشهود هویت ملی بهحساب میآید. برای شکلگیری هویت واحد ملی، تعیین محدوده و قلمرو یک سرزمین مشخص، ضرورتی تام دارد. به عبارتی نگرش مثبت به آب و خاک به عنوان یک کشور و یک سرزمین معین که از جایگاه مشخصی در نظام هستی برخوردار باشد، هویت جغرافیایی نامیده میشود.»
بعد فرهنگی: «مقصود از فرهنگ، مجموعۀ ذهنی و روانی مشترکی است که در گذشتۀ تاریخی شکل گرفته و طی آن فرآیند جامعهپذیری به نسلهای بعدی منتقل گردیده و نسلهای نوین، آن را به عنوان میراث گذشته به ارث بردهاند. مجموعهای که آن را میتوان شامل: ارزشها، هنجارها، نمادها، اعتقادات، احساسات و رویکردهایی برشمرد که در زمینۀ خانواده، اقتصاد، سیاست، مذهب، جامعهپذیری و تفریحات در بین مردم یک جامعه به صورت وجدان جمعی درآمده است.»
بعد سیاسی: «هویت سیاسی مهمترین مولفۀ هویت ملی را تشکیل میدهد. هویت ملی در بعد سیاسی بدین معنی است که افراد از لحاظ فیزیکی و قانونی عضویت نظام یا ساختار سیاسی هستند، داخل مرزهای ملی یک کشور زندگی میکنند و موضوع و مخاطب قوانین آن کشور هستند؛ همچنین خود را از لحاظ روانی از اعضاء سیستم میدانند. از اینرو عشق و علاقۀ قلبی به یک سیستم سیاسی و میانی ارزشی و مشروعیت آن
به عامل عمدهای در تقویت همبستگی و پیوند ملی خواهد بود.»