پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته تحصیلی: کلام شیعه عنوان نقد و بررسی آیات ولایت ...

نقد و بررسی ۸۹
الف: تناقض دلالی اخبار. ۸۹
ب: نبود امتیاز عصمت برای مصادیق ذکر شده ۹۰
جمع بندی ۹۰
گفتار دوم: آیه امامت. ۹۲
شخصیت ابراهیمj در آیات قرآن. ۹۲
مقامات پیامبران در عبارات قرآن. ۹۳
الف: مقام نبوت. ۹۳
ب: مقام رسالت. ۹۴
ج: مقام امامت. ۹۵
تفسیر واژگان آیه امامت. ۹۶
معنای واژه «ابتلا» ۹۶
معنای «کلمات» از دیدگاه مفسران. ۹۶
معنای امام و امامت. ۹۸
معنای لفظ «ظالمین» ۹۸
آیه امامت و نگرش کلی مفسران امامیه. ۱۰۰
آیه امامت و نگرش کلی مفسران اهل سنت. ۱۰۴
دیدگاه طبری و دلایل آن. ۱۰۶
نقد و بررسی ۱۰۹
جمع بندی ۱۰۹


گفتار سوم: آیه صادقین ۱۱۱
معنایابی لفظ صدق ۱۱۲
صدق در اصلاح قرآنی ۱۱۳
آیه صادقین و نگرش کلی مفسران امامیه. ۱۱۶
۱- محتوای آیه. ۱۱۷
۲- روایات صادره از پیغمبر اکرمk و معصومینb 119
آیه صادقین و نگرش کلی مفسران اهل سنت. ۱۲۰
دیدگاه طبری و دلایل آن. ۱۲۲
نقد و بررسی ۱۲۳
جمع بندی ۱۲۴
نتیجه گیری ۱۲۶

مطلب دیگر :



فهرست منابع و مؤاخذ. ۱۲۸

مقدمه

تفسیر قرآن کریم در گرو معرفت آن است و چون شناخت آن درجات گوناگونی دارد بنابراین تفسیر آن نیز مراتب مختلفی دارد. بعضی قرآن را در اثر اتحاد با حقیقت آن می‌شناسند مثل پیامبر اکرمk و اهل بیت عصمتb که به منزله جان رسول خداk هستند.
بعضی دیگر قرآن را بر اثر مشاهده جمال و جلال آن در خود، می‌شناسند که تبیین آن کشش خاص، برای کسی که از آن نفحه نصیبی ندارد میسور نیست.
و گروه سوم قرآن را با بررسی ابعاد گوناگون اعجاز وی می‌شناسند که اکثر قرآن شناسان و مفسران از این دسته‌اند.
کامل‌ترین شناخت قرآن همانا معرفت عمیقانه طبقه اول است که نه تنها به تمام معارف آن آشنایی کامل دارند بلکه در مرحله عقل، قرآن معقول و در مرتبه مثال، قرآن متمثل و در مرتبه طبیعت، قرآن ناطق می‌باشد و این بخاطر آن است که حقیقت ولایت و حقیقت قرآن گرچه مفهوما از یکدیگر جدا می‌باشند ولی از لحاظ مصداق و همچنین حیثیت صدق، مساوی و متحدند.
گروه دوم به واسطه آیات انفسی قرآن به سوی این هدف والا جذب شده‌اند و با کشش قرآن وارد دریای بیکران او گشته‌اند.
اما دسته سوم با بررسی ابعاد اعجاز آمیز قرآن کریم آن را می‌شناسند و قرآن شناسی آنان از روزنه‌های بیرونی است و کلام خدا را از پشت پرده‌های الفاظ و مفاهیم و مانند آن می‌بینند و از حجاب مصطلحات نمی‌گذرد.
به همین دلیل ده‌ها کتاب در باب تفسیر قرآن به شیوه‌های مختلف تاریخی، ادبی، روایی، فلسفی و. به رشته تحریر در آمده است و هر مفسری از باب تخصص خود به دریای بی کران قرآن نگاه کرده است. با این نگاه‌های یک جانبه به دریای بیکران قرآن، لاجرم بعضی از پرده‌های قرآن کنار خواهد رفت اما سایر چهره‌های قرآن و بطون آن بر ما پنهان است. و این بدان معنا نیست که انسان به دنبال کشف القناء نرود، بلکه یقینا هر قدر ظرف اندیشه ما بزرگ‌تر شود مقدار بیش‌تری از این دریای بیکران را درون خود جای خواهد داد. از این رو بر دانشمندان واجب است تا در همه اعصار و زمانها تلاش کنند تا حقایق بیش‌تری از قرآن کریم و ولایت که پیوند عمیقی با هم دارند را – چنانکه پیامبر اکرمk فرمودند: «إنی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی.» بیاموزند و به آنچه تا کنون بوده قناعت نکنند زیرا پیامبر اکرمk فرموده شگفتیهای قرآن هرگز تمام نمی‌شود و نوآوریهای آن به کهنگی نمی‌گراید.
آری، پیوند عمیقی بین قرآن و ولایت و امامت وجود دارد به نحوی که شیعه آن را از اصول اعتقادات، و یک منصب الهی و دنباله رو نبوت پیامبرانk می‌داند. شیعه آن قدر برای امامت ارزش قائل است که امام رضاj می‌فرماید: «کلمه لا إله إلا الله حصنی فمن دخل حصنی أمن من عذابی بشرطها و شروطها و أنا من شروطها» در واقع امام شرط توحید را امامت و ولایت می‌داند.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان دانشکده حقوق پایان نامه جهت اخذ مدرک کارشناسی ارشد(M.A) گرایش فقه و مبانی حقوق

۳-۶- زن هایی که ازدواج با آنها حرام است- ۷۳
۳-۷- درخواست ازدواج چه کسانی را باید رد کرد؟بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد———– ۷۴
۳-۸- -طبقاتی از خوبشاوندان که ازدواج میان آنها جایز نیستبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد— ۸۱
۳-۹- ممنوعیت ازدواج با زن شوهردار و در عدّهبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد————- ۹۰
۳-۹-۱- عده——- ۹۰
۳-۹-۲- کتاب—— ۹۱
۳-۹-۳- روایات—– ۹۱
۳-۹-۴- اجماع—— ۹۵
۳-۹-۵- قیاس اولویت—————- ۹۶
۳-۱۰- موانع ازدواج در قرآن کریم——- ۱۰۶
۳-۱۱- علت ممنوعیت ازدواج دائم با اهل کتاببلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد————- ۱۱۲
۳-۱۲- عکس العمل ائمه اطهار (ع) درباره نکاح ایرانیان با محارمبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد ۱۱۵
۳-۱۳- شرایط تحریم ازدواج با زانی و زانیهبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد————— ۱۱۷
۳-۱۴- تأثیر کفر و ارتداد بر محرمیت زن و شوهربلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد———– ۱۲۳
فصل چهارم: ازدواج های ممنوع در یهود— ۱۲۶
۴-۱- ازدواج با غیر هم کیش در آئین یهود- ۱۲۷
۴-۲-  ازدواج با مرتدان در آئین یهود—– ۱۳۲
۴-۲-۱-  ازدواج با مرتدان در سِفر خروج– ۱۳۲
۴-۲-۲- ازدواج با مرتدان در سِفر تثتیه—- ۱۳۳
۴-۳- منع ازدواج با غیر یهود———– ۱۳۴
۴-۴- ممنوعیت ازدواج با بیگانگان در آئین یهودبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد————- ۱۳۷
۴-۵- ازدواج های ممنوع در آئین یهود—- ۱۳۸
۴-۶- سه نوع ازدواج ممنوع در آئین یهود– ۱۳۹


۴-۷- ممنوعیت ازدواج با مرتدان در شریعت یهودبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد———– ۱۴۲
۴-۸- جدایی از زنان غیر یهودی——— ۱۴۵
۴-۹- هشدار در مورد زنا————– ۱۴۷
۴-۱۰- زنان و اعمال قبیح در یهود——- ۱۴۸
فصل پنجم: مقایسه ممنوعیت ازدواج در اسلام و یهودبلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد——— ۱۵۲
گفتار اول: شباهت ها– ۱۵۲
الف: ازدواج در بیگانگان————— ۱۵۲
ب: ازدواج با محارم– ۱۵۵
گفتار دوم: تفاوت ها– ۱۵۷
الف: ممنوعیت ازدواج با مرتدان———- ۱۵۷
ب: ممنوعیت ازدواج با غیر همکیشان—— ۱۶۲

مطلب دیگر :



نتیجه گیری:——– ۱۶۳
منابع و مأخذ——- ۱۶۷

چکیده

نهاد ازدواج به عنوان یکی از ضروری ترین اقتضائات جامعه انسانی در همه ادیان و مذاهب مورد توجه قرار گرفته است. توجه به اهمیت و نقش ازدواج، اهداف ازدواج و تشکیل خانواده، تعیین و وضع قوانین و احکام مرتبط با ازدواج در همه ادیان دیده می شود.
در این میان ادیان الهی با تعیین حدود و چهارچوب هایی برای ازدواج های مشروع و قانونی و روابط و ازدواج های نا مشروع و غیر قانونی بیش از هر مکتبی راهنمای پیروان خود بوده اند.
این پایان نامه بر آن است تا با بهره گرفتن از منابع و مؤاخذ موجود، مسئله ممنوعیت های ازدواج در احکام و قوانین دین اسلام را با ازدواج های ممنوع در دین یهود مورد بررسی قرار داده و نقاط اختلاف و اشتراک این دو دین را در این باره آشکار سازد.
آیات الاحکام در قرآن کریم در دین اسلام به خوبی ممنوعیت های ازدواج را برای مسلمانان مشخص کرده است که از      مهم ترین موارد آن: ازدواج با محارم، ازدواج با اُختین، ازدواج با کافر، ازدواج با زنان شوهر دار و طبقاتی از خویشاوندان و . را می توان نام برد.
در آیین یهود نیز می توان ازدواج با زنان خاص(فاحشه، مطلقه، بیوه و .)،ازدواج با محارم، ازدواج با غیر یهودی و . را به عنوان ازدواج های ممنوع نام برد.
کلید واژه:                                                                                        
ازدواج؛ ممنوعیت ازدواج؛ اسلام؛ دین یهود؛ احکام

۱-۱-مقدمه

اسلام با در نظر گرفتن نیازهاى واقعى و طبیعى انسان از یک سو و با عنایت به مصالح فرد و اجتماع از سوی دیگر، ازدواج را به عنوان بهترین راه و مناسب ترین شیوه برگزید. اسلام، آدمى را از تنهایى و تجرد نهى مى کند و براى تأمین و ارضاى غریزه جنسى او، ازدواج را راهکار عملى مى داند و حتى در مواردى که خطر انحراف و فساد وجود دارد، ازدواج را بر او واجب و ضرورى مى داند. در اهمیت ازدواج که پیامبر(ص) فرمود: «من تزوج احرز نصف دینه»[۱]، «کسى که ازدواج کند نیمى از دین خود را حفظ کرده است» و نیز فرمود: «النکاح سنتى فمن رغب عن سنتى فلیس منى»[۲] ازدواج سنت من است، پس هرکس از سنت من روى گردان شود از من نیست. وقتى که غریزه جنسى از راه صحیح و شرعى ارضا شود و روح پر اضطراب انسان اعتدال و آرامش یابد، حقایق زندگى را بهتر درک مى کند و به سوى دین و سعادت خود، گام هاى بزرگ ترى برمى دارد.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان دانشکده علوم انسانی ، گروه حقوق پایان نامه جهت ...

۴-۳-۳ زنای با محارم ۶۰
۴-۳-۴ مجازات زنای با محارم ۶۱
۴-۳-۵ مجازات زنای محارم در تلمود ۶۱
۴-۳-۶ زنا با دختر باکره ۶۲
۴-۳-۷ جرایم دیگر در ارتباط با زنان ۶۲
۴-۴ همجنس بازی مردان لواط ۶۳
۴-۵ همجنس بازی زنان مساحقه. ۶۴
۴-۶ مقاربت با حیوان ۶۴
۴-۷ جرایم بر ضد حیثیت معنوی افراد ۶۴
۴-۷-۱ آدم ربایی. ۶۵
۴-۷-۲ قذف ۶۶
۴-۷-۳ توهین و افترا. ۶۶
۴-۸ نمونه هایی از توهین در تورات و سنت های شفاهی ۶۷


فصل پنجم: مقایسه جرایم منافی عفت در دین اسلام و دین یهود
۵-۱ زنا با زن شوهردار.۶۹
۵-۲ زنای به عنف. ۶۹
۵-۳ زنای با نامحرم در دین یهود ۷۰
۵-۴ زنای با دختر باکره. ۷۰
۵-۵ زنا با زن حایض در دین یهود. ۷۰
۵-۶ مقاربت با غیر یهودی ۷۰
۵-۷ انواع دیگر جرایم جنسی. ۷۰
۵-۸ همجنسبازی در دین یهود ۷۱
۵-۹  نتیجه گیری. ۷۲

مطلب دیگر :



منابع و مأخذ ۷۶

چکیده

جرایم منافی عفت، اصول اخلاقی، عفت عمومی و خصوصی را مختل می نماید به همین علت از دیرباز حکومت ها به این جرایم توجه ویژه داشته اند و آن را مورد جرم انگاری قرار داده اند. جرایم منافی عفت را قانونگذار در گذشته و حال تعریف نکرده فقط به ذکر مصادیق آن اکتفا نموده بعلاوه در متون جزایی ناظر به این جرایم اشاره ای به تعریف عملیات مجرمانه بر ضد عصمت اشخاص به عمل نیامده است ولی میتوان گفت جرایم منافی عفت عبارت است از هر گونه رابطه ناشی از تمایل زن و مرد به یکدیگر که از حد و مرز متعارف جامعه فراتر باشد به نحوی که جامعه آنرا از نظر شرع قبول نداشته باشد بلکه آنرا به عنوان یک عمل ضد عفت و اخلاق عمومی ( خلاف شرع ) مردود شمرده و مستحق مجازات و کیفر بداند را جرایم منافی عفت می دانیم  مهم ترین جرایم منافی عفت در دو دین اسلام و یهود عبارت است از زنا، مساحقه، لواط. و از مهم ترین مجازات های آن رجم، قتل و جلد است .روش تحقیق توصیفی و تحلیلی است و مبتنی بر منابع کتابخانه ای است و حتی الامکان سعی شده علاوه بر تدبیر در برخی از آیات  قرآن کریم از منابع معتبر فقهی و حقوقی استفاده شده است .
در این پایان نامه به جرایم منافی عفت و موضوعات بنیادی آن می پردازیم و جرایم منافی عفت در دین اسلام و یهود را نیز شرح خواهیم داد. و در آخر جرایم بین ادیان را نیز مقایسه خواهیم کرد
 

فصل اول:

 

 کلیات پژوهش

۱-۱ مقدمه
انسان در دوران بلوغ، با بروز علائم و نشانه های شهوت، تمایلات جنسی خود را شعله ور و سرکش، احساس می کند و در واقع در زمان اوج جنسی و فشار درونی حاکم بر وجود انسان، معمولاً برای اطفاء آتش شهوت و ارضاء تمایلات جنسی ممکن است دست به اعمال ناشایست و غیراخلاقی و خلاف شرع بزند و در این حال جامعه دچار بی نظمی شده و هم چنین بنیاد خانواده دچار تزلزل و گسیختگی می گردد. با تمام تلاشهایی که بشر امروز از خود نشان داده است. هنوز نتوانسته اند مهار این حیوان سرکش را در اختیار گیرد و قدری از سرعت انحطاط اخلاقی بکاهد لذا از طریق مختلفی استفاده شده تا از اشاعه اعمال منافی عفت جلوگیری نماید اسلام به عنوان کاملترین دین یا شناخت کاملی که از فطرت انسان داشته راه های پیگیری متعدد و در عین حال جوابگو را ارائه داده که با بکار بستن آنها می توان از وقوع این جرم پیشگیری کرد.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان دانشکده حقوق پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد دررشته ...

لوث، برای حفظ حرمت خون مسلمانان مورد استفاده قرار می­گیرد. حیطه موضوعی قسامه پیرامون قتل اعم از عمد، شبه عمد و خطا است که هم یک دلیل برای اثبات جرم و همچنین دلیلی برای تبرئه متهم می­باشد.از جمله موضوعاتی که در قانون مجازات اسلامی آمده و در زمره قواعد فقهی منصوص محسوب می‌شود موضوع قسامه است. مراد از منصوص این است که قاعده مذکور مستند به روایت است و در زمره قواعد اصطیادی محسوب نمی‌شود در مورد عمل به قاعده مذکور بین فقها تفاوت نظر وجود دارد؛ فقهای شیعه، بر اعتبار قسامه در قتل نفس و اعضاء و جوارح ظاهراً اجماع دارند و عقیده دارند که قسامه هم رفع اتهام و هم اثبات جنایت می‌کند یعنی قسامه‌ای که اولیای مقتول اقامه می‌کنند اثبات جنایت برای متهم و قسامه‌ای که متهم اقامه می‌کند از او رفع اتهام می کند. تنها موردی که قسامه اجرا می‌شود، جایی است که «لوث» وجود دارد؛ لذا به صورت یک قاعده کلی گفته شده است:‌ «لا قسمه الا فی لوث؛ هیچ گاه قسامه اجرا نمی‌شود مگر جایی که لوث وجود دارد.» قسامه (با فتح قاف) در لغت اسم است برای اولیای دم که بر ادعای خود سوگند یاد می‌کنند. قسامه، دلیلی تکمیلی است. یعنی یک دلیل ظن آور دیگر را که همان لوث است تکمیل می کند.بنابراین قاضی وقتی قسامه را جاری کرد باید یقین به ارتکاب قتل ازسوی متهم پیدا کند و اگراین یقین حاصل نشود باید به سراغ ادله دیگر برود هرچند ممکن است گفته شود که قسامه، دلیلی است که ازسوی شارع وضع شده است و وقتی با شرایط معتبر آن ، اقامه شد دادگاه وظیفه دارد به آن عمل کند چه برای او ایجاد یقین کند و چه یقین آور نباشد همان گونه که شهادت دو مرد عادل برای دادگاه ایجاد تکلیف می کند هرچند قاضی یقین به وقوع قتل پیدا نکند اما این ادعا، محل تأمل

 است.در بیان نظرات فقهی سعی شده از فقهای خبره و صاحب نظر در شرع و مسلط به امر مهم مورد تحقیق قسامه پرداخته و هم­چنین پیشینه استفاده از قسامه در روایات مرتبط با زمان پیامبر(ص) و ائمه بزرگوار(ع) و نحوه­ی بکارگیری ایشان از این راه­کار مورد توجه قرار گرفت تا دلیل محکمی برای شرعی بودن قسامه باشد.

مطلب دیگر :



 
کلیده واژه:   قسامه- لوث- ظن نوعی- قتل عمد- تکرار قسم

مقدمه:

نهال هایی که از درخت تنومند فقه امامیه روییده، جوانه هایی را به بار می نشاند که برتمام شؤون زندگی مردم سایه گسترانیده ودرتمام امور فردی و اجتماعی انسانها اثرخود را به جای می گذارد.اندیشه حمایت از بزه دیده و جلوگیری از تضییع حق کسانی که درعرصه های گوناگون از اعمال مجرمانه دیگران خسارت می بینند، درفقه غنی شیعه مورد توجه قرار گرفته که ثمرات عملی آنها ترمیم خسارات وجنایات وارده به بزه دیدگان بوده است.عدالت زمانی توان بروز و ظهور پیدا می کند که آنهایی که درخیال خود با اغراض مجرمانه، قصد تعرض به حریم انسان ها را دارند از هیمنه قانون به گوشه ای بخزند و دست خویش را به خون انسان های بی گناه آغشته نکنند.درجهان کنونی علی رغم وجود ابزارهای متنوع درکشف جرم، همواره برخی ازافراد شرور با بهره گرفتن از امکانات و ابزار پیچیده ، اندیشه مجرمانه خویش را به گونه ای به ظهور می رسانند که اثبات جرم آنها درنزد قاضی آسان نیست.ازسوی دیگر پیشگیری ازوقوع جرم امری نیست که هیچ صاحب خردی درآن تردید نماید.یقینا” اینکه مجرم درطی مسیر اندیشه ی مجرمانه خویش و احتساب سود و زیان حاصله ازجرم به این نتیجه برسدکه راه گریزی از دست قانون و اثبات جرم واعمال مجازات نخواهد داشت، یکی از مهم ترین راه های رسیدن به اهداف فوق است.دراین راستاقانون «قسامه»نقش بسزایی درتضمین هرچه بیشترحقوق بزه دیده،ایفامی کند.«قسامه»یکی از راه های اثبات قتل و جرح یانفی آنها درحقوق اسلام است،مشهور فقهای امامیه حجیت«قسامه» به عنوان یکی از راه

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان دانشکده حقوق پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ...

۳-۱-۳-۳-۲- منافع محبوس در زمان حبس .۶۶
۳-۱-۴- بررسی وضعیت عین محبوسه در حین حبس .۶۸
۳-۱-۴-۱- انتفاع مشتری از مبیع در مدت حبس .۶۹
۳-۱-۴-۲- قبض مبیع بدون اذن بایع در مدت حبس ۶۹
۳-۱-۴-۳- تصرفات متبایعین در موضوع حق حبس .۷۰
۳-۲- شرط حال بودن هر دو عوض در حق حبس ۷۱
۳-۲-۱- شرط حال بودن عوضین در حقوق مدنی ایران .۷۱
۳-۲-۲- شرط حال بودن عوضین از منظر فقهای امامیه ۷۴
۳-۳- مشروط نبودن تسلیم به شرط ضمن عقد .۷۵
۳-۳-۱- مشروط نبودن تسلیم به شرط ضمن عقد در دکترین حقوق مدنی .۷۵
۳-۳-۲- مشروط نبودن تسلیم به شرط ضمن عقد در فقه امامیه .۷۶
۳-۳-۲-۱- اقسام شرط و تعاریف آن در فقه .۷۶
۳-۳-۲-۲- رابطه شرط با عقد .۷۷
فصل چهارم: آثار اعمال حق حبس و موجبات زوال آن
۴-۱- آثار اعمال حق حبس ۷۹
۴-۱-۱- شیوه اجرای حق حبس .۷۹
۴-۱-۲- امانی بودن ید در زمان اعمال حق حبس ۸۰
۴-۱-۳- هزینه نگهداری از مال در دوره حبس .۸۰
۴-۱-۴- امکان اجبار حابس به تسلیم از سوی دادگاه ۸۱
۴-۱-۴-۱- آیا هر حق امتناع را باید حق حبس دانست ؟ ۸۲
۴-۱-۴-۲- امتناع طرفین از تسلیم ۸۲
۴-۱-۴-۳- اولویت در تسلیم .۸۴
۴-۱-۵- تلف یکی از عوضین در دوره اعمال حق حبس .۸۵
۴-۱-۵-۱- شرایط اعمال قاعده تلف مبیع قبل از قبض ۸۷
۴-۱-۵-۲- تلف بعض از مبیع قبل از قبض .۸۸
۴-۱-۵-۳-آثار قاعده تلف مبیع قبل از قبض .۸۹
۴-۲- موجبات زوال حق حبس .۸۹
۴-۲-۱- اسقاط حق حبس ۸۹
۴-۲-۱-۱- اسقاط ضمنی در خود عقد .۸۹
۴-۲-۱-۲- اسقاط صریح یا ضمنی پس از عقد ۹۰
۴-۲-۲- تسلیم عوض از سوی طرف معامله ۹۱
۴-۲-۲-۱- تسلیم تمام عوض .۹۱
۴-۲-۲-۲- تسلیم جزئی از عوض ۹۲
۴-۲-۳- نتیجه گیری و جمع بندی در مورد حق حبس مدنی .۹۳
۴-۳- عدم تأثیر فوت یا حجر حابس در حق حبس .۹۴
۴-۳-۱- وجود حق حبس پس از فوت حابس و انتقال به ورثه ۹۵
۴-۳-۲- قابلیت استناد به حق حبس علیه قائم مقام مشتری و اشخاص ثالث ۹۷
۴-۳-۳-تأثیر حجر حابس یا ورشکستگی او در حق حبس ۹۸
۴-۳-۳-۱- آثار حکم ورشکستگی حابس نسبت به طلبکاران .۹۸
۴-۳-۳-۱-۱- منع تعقیب انفرادی ۹۸
۴-۳-۳-۱-۲- حال شدن دیون مؤجل .۹۹
۴-۳-۳-۱-۳- منع دریافت خسارت تأخیر تأدیه از دیون ورشکسته ۱۰۰
۴-۳-۳-۲- آثار حکم ورشکستگی نسبت به شخص ورشکسته .۱۰۰
۴-۳-۳-۲-۱- منع مداخله ورشکسته در اموال خود ۱۰۰
۴-۳-۳-۲-۲- آثار حکم نسبت به معاملات ورشکسته .۱۰۲
۴-۳-۳-۲-۲-۱- معاملات قبل از تاریخ توقف .۱۰۲
۴-۳-۳-۲-۲-۲- معاملات بین تاریخ توقف تا صدور حکم .۱۰۳
۴-۳-۳-۲-۲-۳- معاملات بعد از صدور حکم .۱۰۴
نتیجه گیری.۱۰۶
پیشنهاد۱۰۷
فهرست منابع ۱۰۸

چکیده


یکی از شیوه ­های ضمانت انجام تعهدات قراردادی اعمال حق حبس می­باشد. حق حبس را ناشی از تقابل عوضین و معاوضی بودن قراردادهای معوض دانسته اند که موجب می­گردد مادامی که یک طرف اقدام به اجرای تعهد قراردادی ننموده، طرف مقابل از اجراء قرارداد خودداری نماید و در صورت امتناع هر دو طرف در اجبار متعهد یا متعهد له یا هر دو اختلاف نظر وجود دارد. به هر حال در عقودی نظیر بیع و اجاره، در همه نظام های حقوقی، حق حبس اجراء می‌گردد، بی تردید تحقق هر عقد و قرارداد، هم موجد تعهدات و تکالیفی بر طرفین آن است و هم حقوق و اختیاراتی به آنها می دهد. حق حبس از جمله حقوقی است که غالباً در معاملات معوض به وجود می آید. شاید در ابتدای امر توهم گردد که این تعبیر یک اصطلاح حقوقی صرف باشد که در مکاتب مختلف حقوقی به کار می رود، حال آنکه از دیرباز در میان فقیهان مطرح شده و به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفته است؛ در متن حاضر تلاش گردیده مشکلاتی که ممکن است در ارتباط با تعهدات متعاقدین بوجود آید و مباحثی که راجع به حق حبس، کیفیت ایجاد و اسقاط آن، شرایط استفاده کننده از حق حبس و چگونگی به پایان دادن حق حبس را طرح و احکامی که با قواعد و مقررات پذیرفته شده در نظام حقوقی ما سازگار است، برای آنها ذکر شود. این اثر در فصل نخست به بیان مفهوم حق حبس و سایر مفاهیم اصلی پژوهش و در فصل دوم به تبیین ماهیت و مبانی حق حبس از دیدگاه حقوقی و فقهی پرداخته است و در فصل سوم به برخی از موارد پیدایش حق حبس از دیدگاه فقه و حقوق اسلامی و در فصل پایانی آثار اعمال حق حبس و موجبات زوال آن را مورد بررسی قرار داده است. و در نهایت از بیان این موارد به این نتیجه رسیده که بیع زائیده­ی تحقق عقود معاوضی و حق حبس، وسیله­ای اجباری برای اجرای عقود و به عبارتی دیگر ارمغان همبستگی میان دو عوض در قراردادهای معوض و تبادل عوضین می­باشد.

مطلب دیگر :



واژگان کلیدی: حق حبس، عقود معاوضی، فقه، حقوق.

مقدمه

الحمدلله الذی لایبلُغُ مِدحتَه القائلون و لایُحصِی نَعماءَه العادُّونَ و لایُؤَدِّی حقَّه المجتهدون الذِی لایُدرکُه بُعدُ الهِمَم و لاینالُه غوصُ الفِطن و الصلاهِ علی رسُلِه نبیِّ الرَّحمه و إمام الأئِّمه و سراج الأُمَّه و علی أهل بیته مصابیح الظُّلَمِ و عِصَمِ الأُمّمِ و منار الدِّین الواضحه و مثاقیل الفضل الرّاجحه.
عقود معوض یکی از نخستین اشکال معاملات بوده است که بشر از قدیم الایام آنرا شناخته است، بشر در اعصار گذشته حوائج خویش را از طریق داد و ستد برطرف می ساخت. و عموماً ملکیت از طریق قبض و اقباض فیزیکی از یکی به دیگری انتقال می­یافت، صرفاً کسی مالک شناخته می­شد که مال در ید او قرار داشت. از زمانی که بشر توانست ملکیت را که یک رابطه­ اعتباری بین اشخاص و اموال است بشناسد، معاملات به شکل معاوضه صورت پذیرفت. به نظر می­رسد بیع زمانی بعنوان یکی از اشکال معاملات مطرح شد که بشر پول را به منظور سهولت در انجام معاملات، بجای یکی از عوضین وارد قلمرو معاملات کرد، و در حقیقت بیع زائیده­ی معاوضه است.
عقود معوض علاوه بر جامعه جهانی در حقوقی داخلی کشورمان نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است چرا که مادر عقود(ام العقود) محسوب می­شود و برای اثبات این اهمیت می بایست از علمای برجسته ای همچون صاحب مکاسب، شیخ مرتضی انصاری نام برد که سالیان درازی از عمر خویش را صرف روشن ساختن همین بحث کرده اند و از اهمیت آن نیز همین بس که در قرآن کریم نیز واژه بیع در هفت آیه[۱] و افعال مشتق آن[۲] در پنج آیه مطرح شده است.
از آنجا که عقد بیع از جمله عقودی است که برای رفع نیازهای مادی اشخاص از دیگران، مورد استفاده قرار می­گیرد و نیز دعاوی متعددی که در ارتباط با عقد بیع در محاکم مطرح می­شود بیشتر مربوط به تعهدات طرفین عقد می­باشد و چون مقررات قانون مدنی در مورد حق حبس ناکافی و پراکنده به نظر می­رسد، از این رو مسائل بسیاری مطرح می­شود که باید به آنها در پرتو رجوع به قواعد کلی و اصول و نیز نظریات فقها پاسخ داد و راه حلی در خور برای آنها یافت.
ریشه تاریخی حق حبس به عنوان یک قاعده عمومی حقوق را باید در حقوق آلمان جستجو کرد که با شروع قرن بیستم وارد حقوق فرانسه و کشورهای عربی شد. هر چند که به طور پراکنده مصادیق این قاعده در همه نظام های حقوقی وجود داشته است. در قوانین فعلی ایران به کلیت این قاعده تصریح نشده است ولی برخی از موارد آن در مواد قانونی دیده می‌شود. مبنای اصلی قاعده را در تقابل و وابستگی عوضین باید جستجو کرد، هر چند این مبنا اختلافی است و مبنای “Consideration” در حقوق کامن لا شهرت بیشتری دارد و در نظرات برخی از فقها نیز وارد شده است. برای تحقق حق حبس شرایطی لازم است و موانع متعددی نیز از جمله اجرای بخشی از تعهد، شرط تاجیل در قرارداد، شرط اسقاط حق حبس و . بر سر راه حق حبس وجود دارد. از بررسی فقه اسلامی، حقوق ایران و عرب بدست می‌آید که حق حبس به عنوان ضمانت اجرای قراردادها تحت یک عنوان کلی در جایی جز حقوق کشورهای عربی و تحت عنوان “وسایل ضمان‌التنفیذ” بررسی نشده است ولی به طور پراکنده مطرح و مورد دقت قرار گرفته است. به هر حال در عقودی نظیر بیع و اجاره، در همه نظام