پایان نامه طراحی سامانه داشبورد مدیریتی با استفاده از شاخص های کلیدی عملکرد...
فهرست تصاویر. ش
فهرست جداول. ص
فصل یک : کلیات پژوهش… 1
1-1 مقدمه. 2
1-2 بیان مسئله. 2
1-3 اهداف پژوهش… 4
1-4 پرسش های پژوهش… 4
1-5 اهمیت و ضرورت پژوهش… 5
1-6 جنبه نو بودن پژوهش… 5
فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه پژوهش… 6
2-1 مقدمه. 7
2-2 نظارت و کنترل. 7
2-2-1 مفهوم و اهمیت کنترل: 7
2-2-2 تعاریف کنترل: 7
2-2-3 فرآیند کنترل: 8
2-2-4 ویژگی های کنترل مؤثر: 8
2-2-5 عوامل مؤثر بر کنترل: 9
2-2-6 ایجاد کنترل مؤثر: 9
2-3 هوشمندی کسب وکار BI 10
2-3-1 مقدمه. 10
2-3-2 تعریف هوشمندی کسب و کار 10
2-3-4 کاربرد هوشمندی کسب و کار 11
2-3-5 ابزارهای هوش کسب و کار 12
2-4 مدل تعالی سازمانی EFQM… 13
2-4-1 تاریخچه مدلهای تعالی.. 13
2-4-2 مفاهیم بنیادی.. 14
2-4-2-1 نتیجه گرایی.. 14
2-4-2-2 مشتری مداری.. 14
فهرست تصاویر. ش
فهرست جداول. ص
فصل یک : کلیات پژوهش… 1
1-1 مقدمه. 2
1-2 بیان مسئله. 2
1-3 اهداف پژوهش… 4
1-4 پرسش های پژوهش… 4
1-5 اهمیت و ضرورت پژوهش… 5
1-6 جنبه نو بودن پژوهش… 5
فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه پژوهش… 6
2-1 مقدمه. 7
2-2 نظارت و کنترل. 7
2-2-1 مفهوم و اهمیت کنترل: 7
2-2-2 تعاریف کنترل: 7
2-2-3 فرآیند کنترل: 8
2-2-4 ویژگی های کنترل مؤثر: 8
2-2-5 عوامل مؤثر بر کنترل: 9
2-2-6 ایجاد کنترل مؤثر: 9
2-3 هوشمندی کسب وکار BI 10
2-3-1 مقدمه. 10
2-3-2 تعریف هوشمندی کسب و کار 10
2-3-4 کاربرد هوشمندی کسب و کار 11
2-3-5 ابزارهای هوش کسب و کار 12
2-4 مدل تعالی سازمانی EFQM… 13
2-4-1 تاریخچه مدلهای تعالی.. 13
2-4-2 مفاهیم بنیادی.. 14
2-4-2-1 نتیجه گرایی.. 14
2-4-2-2 مشتری مداری.. 14
2-4-2-3 رهبری و ثبات در مقاصد. 15
2-4-2-4 مدیریت مبتنی بر فرآیندها و واقعیت ها 15
2-4-2-5 توسعه و مشارکت کارکنان. 16
2-4-2-6 یادگیری، نوآوری و بهبود مستمر. 16
2-4-2-7 توسعه همکاری های تجاری.. 17
2-4-2-8 مسئولیت اجتماعی سازمان. 17
2-4-3 معیارهای 9 گانه مدل تعالی.. 18
2-4-3-1 معیار 1 : رهبری.. 19
2-4-3-2 معیار 2 : خط مشی و استراتژی.. 20
2-4-3-3 معیار 3 : مدیریت منابع انسانی.. 20
2-4-3-4 معیار 4 : منابع و مشارکتها 21
2-4-3-5 معیار 5 : فرآیندهای سازمانی.. 21
2-4-3-6 معیار 6 : نتایج مشتری.. 22
2-4-3-7 معیار 7 : نتایج کارکنان. 22
2-4-3-8 معیار 8 : نتایج جامعه. 22
2-4-3-9 معیار 9 : نتایج کلیدی عملکرد. 23
2-4-4 لیست شاخصهای عملکردی مدل تعالی. 24
2-4-4-1 شا خص های ارزش گذاری.. 24
2-4-4-2 شاخصهای آگاهی و اطلاع رسانی.. 25
2-4-4-3 شاخصهای ارتباط با مشتری.. 25
2 – 5 کارت امتیازی متوازن (Balanced Scorecard , BSC) 26
2-5-1 مناظر کارت امتیازی متوازن. 27
2-5-2 توازن در ارزیابی متوازن. 28
2-5-3 وجوه جدید در کارت امتیازی متوازن. 29
2- 6 روش دلفی.. 30
2-6-1 تاریخچه دلفی.. 31
2-6-2 تعریف دلفی.. 32
2-6-3 موارد استفاده دلفی.. 33
2-6-4 ویژگیهای عمده روش دلفی.. 33
2-6-5 انواع دلفی.. 35
2-6-6 اهداف و کاربردها 36
2-6-7 شرایط کاربرد. 36
2-6-8 اجزای اصلی دلفی.. 37
2-7 منطق فازی.. 37
2-7-1 متغیرهای زبانی.. 38
2-7-2 مجموعه های فازی و زبان طبیعی.. 39
2 – 8 دلفی فازی و کاهش عدم قطعیت.. 43
2 – 9 فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP 46
2-9-1 اصول فرآیند تحلیل سلسله مراتبی.. 47
2-9-2 گامهای AHP. 47
الف) مدل سازی.. 47
ب) قضاوت ترجیحی (مقایسات زوجی) 48
ج) محاسبات وزنهای نسبی.. 49
د) ادغام وزنهای نسبی.. 50
2-9-3 سازگاری در قضاوتها 50
گام 1. محاسبه بردار مجموع وزنی: 51
گام 2. محاسبه بردار سازگاری: 51
گام 3. بدست آوردن . 51
گام 4. محاسبه شاخص سازگاری: 51
گام 5. محاسبه نسبت سازگاری: 51
2-9-4 مثال AHP. 52
2-10 روش تصمیم گیری چند معیاره SMART.. 56
2-10-1 مراحل اصلی در تحلیل.. 57
2-11 پیشینه تحقیق در ایران. 58
2-12 پیشینه تحقیق در خارج. 60
فصل سوم : روش شناسی پژوهش… 62
3 – 1 مقدمه. 63
3-2 معرفی شرکت داده پردازی فن آوا 63
3-2-1 چشم انداز شرکت فن آوا 64
3-2-2 PAP چیست؟. 64
3-2-3 خدمات شرکت فن آوا 64
3 – 3 روش پژوهش… 65
3- 4 جامعه پژوهش و حجم نمونه. 65
3 – 5 روش و ابزار جمع آوری اطلاعات.. 65
3 – 6 روش انجام تحقیق.. 66
3 – 6 – 1 گرد آوری داده ها 66
3 – 6 – 2 دسته بندی داده ها در قالب کارت امتیازی متوازن BSC. 66
3 – 6– 3 اجرای دلفی فازی.. 72
3- 6 -3 -1 انتخاب خبرگان. 72
3- 6 -3 -2 تعریف متغیر های زبانی و تابع عضویت فازی.. 73
3- 6 -3 -3 ارائه پرسشنامه به خبرگان و انجام نظر سنجی مرحله اول. 74
3- 6 -3 -4 ارائه پرسشنامه به خبرگان و انجام نظر سنجی مرحله دوم. 79
3-6-3-5 مقایسه دو مرحله فازی اول و دوم. 82
3-6-3-6 اجرای فازی دلفی برای دیگر مناظر BSC. 85
نتایج دلفی فازی برای منظر مشتری در BSC. 85
نتایج دلفی فازی برای منظر فرایند های داخلی در BSC. 85
نتایج دلفی فازی برای منظر رشد و یادگیری در BSC. 86
3 – 6 – 4 اجرای فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP. 87
3 – 6 – 4 -1 گام اول تشکیل درخت سلسله مراتب تصمیم. 87
3 – 6 – 4 -2 انجام مقایسات زوجی معیارها 88
3 – 6 – 4 -2 تلفیق نظرات خبرگان. 90
3-6-5 رتبه بندی شاخصها 92
3-7 طراحی سامانه داشبورد مدیریتی.. 98
3-7 -1 متدولوژی RUP. 98
3-7-1-1 معماری و ساختار کلی RUP. 99
3 – 7-2 زبان مدلسازی یکنواخت UML. 99
3-7- 2-1 تاریخچه UML : 100
3-7-2-2 UML دقیقا چیست ؟. 101
3-7-2-3 نمودارهای UML. 102
مدل منطقی سامانه داشبورد. 103
شکل 3-9 نمایی از تعاملات سیستم داشبورد با دیگر سیستم های شرکت.. 104
نمایه مستندات طراحی.. 104
شروع طراحی.. 107
فصل چهارم: یافته های پژوهش… 125
4 -1 مقدمه. 126
4-2 توصیف جامعه آماری.. 126
4-2-1 توصیف جامعه آماری مشارکت کننده در تحقیق بر حسب جنسیت.. 126
4-2- 2 توصیف جامعه آماری مشارکت کننده در تحقیق بر حسب تحصیلات.. 126
4-2-3 توصیف جامعه آماری مشارکت کننده در تحقیق بر حسب رشته تحصیلی.. 126
4-3 یافته های پژوهش… 127
4-3-1 تاثیر استفاده از BSC. 127
4 – 3 – 2 یافته های دلفی فازی.. 128
4 – 3 – 3 یافته های ترکیب AHP و SMART. 129
4-3-4 تشریح ترکیب و اولویت شاخصهای استخراجی.. 130
4-4 پیش نمونه سامانه داشبورد مدیریتی.. 131
5-4 مزایای به کار گیری این روش… 138
5-5 پاسخ به پرسشهای پژوهش… 139
فصل پنجم : نتیجه گیری.. 143
5-1 مقدمه: 144
5-2 خلاصه پژوهش… 144
5 -3 بحث ونتیجه گیری.. 146
5-4 محدودیت های پژوهش… 147
5 – 5 پیشنهاد برای پژوهش های آتی.. 147
فهرست منابع. 149
پیوست ها 155
پیوست 1 متدولوژی RUP. 155
1-1 معماری و ساختار کلی RUP. 155
1-2 ابعاد RUP. 156
1-3 فازها و مراحل های یک پروژه درRUP. 157
1-4 ضوابط RUP. 158
1-5 اسناد RUP. 163
واژه نامه. 163
مدل مورد کاربرد (use case) 164
مشخصات مورد کاربرد (use case) 164
دیاگرام کلاس (Class diagram) 165
فهرست تصاویر
شکل 2-1 نمودار مدل تعالی بومی سازی شده 19
شکل 2-2 نمودار مجموعه فازی بیانگر بلندی قد انسان. 41
شکل 2-3 نمودار بیانگر تاثیر توصیف کننده ها بر مجموعه های فازی.. 41
شکل 2-4 نمودار بیانگر دیدگاه ارستویی در ارتباط با بلند قد بودن انسان. 42
شکل 2-5 نگرش فازی به بلندی قد انسان. 43
شکل 2-6 مثالی از توابع فازی و متغیر های زبانی.. 43
شکل 2-7 فرایند اجرای روش دلفی فازی.. 45
شکل 2-8 هرم سلسله مراتب تصمیم در AHP. 48
شکل 2-9 درخت سلسله مراتب تصمیم انتخاب مدیر. 53
شکل 3-1 : تابع عضویت مثلثی متغیر های زبانی.. 74
شکل 3-2 نمایش درخت تصمیم رتبه بندی شاخصها با معیار های انتخابی.. 87
شکل 3-3 نتیجه اولویت بندی معیارها توسط خبره اول. 89
شکل 3-4 نتیجه اولویت بندی معیارها توسط خبره دوم. 90
شکل 3-5 نتیجه اولویت بندی معیارها توسط خبره سوم. 90
شکل 3-6 نتایج تلفیق نظرات خبرگان در اولویت بندی معیارها 91
شکل 3-8 مدل منطقی سامانه داشبورد مدیریتی.. 103
شکل 3-9 نمایی از تعاملات سیستم داشبورد با دیگر سیستم های شرکت.. 104
شکل 3-10 نمودار مورد کاربرد ساماهنه داشبورد مدیریتی.. 108
شکل 3 – 11 نمودار فعالیت “ورود به سامانه”. 119
شکل 3-12 نمودار فعالیت” نمایش شاخصها”. 120
شکل 3 – 13 نمودار فعالیت “صدور شاخصها”. 120
شکل 3-14 نمودار فعالیت “خروج از سامانه”. 121
شکل 3 – 15 سند نمودار کلاس های تحلیل.. 122
شکل 3-16 دید منطقی سامانه داشبورد. 123
شکل 4-1 پیش نمونه صفحه ورود به تارنمای سامانه داشبورد مدیریتی.. 132
شکل 4-2 پیش نمونه صفحه نمایش شاخصهای کلیدی حوزه مالی. 133
شکل 4-3 پیش نمونه صفحه نمایش شاخصهای کلیدی حوزه رشد و یاد گیری.. 134
شکل 4-4 پیش نمونه نمایش چند شاخص در کنار هم در صفحه مقایسه شاخصها 135
شکل 4-5 پیش نمونه نمایش صفحه ایجاد کاربر جدید برای سامانه داشبورد. 136
شکل 5-5 پیش نمونه تعریف شاخص جدید در سامانه. 137
شکل 1- پیوست: نمایی از فرایند RUP. 157
فهرست جداول
جدول شماره 2-1 : طیف ترجیحات ساعتی برای مقایسات دو به دو 49
جدول 2-2 شاخص تصادفی.. 52
جدول شماره 2 : مقایسات زوجی 4 معیار 54
جدول شماره 3 : مقایسات زوجی سه گزینه مدیریت از منظر تجربه. 55
جدول شماره 4 : مقایسات زوجی سه گزینه مدیریت از منظر تجربه با بردار رتبه بندی.. 55
جدول شماره 5 : نتایج نهایی مقایسات زوجی سه گزینه مدیریت درهر منظر. 55
جدول شماره 3 – 1 لیست شاخصهای جمع آوری شده در دیدگاه مالی BSC. 68
جدول شماره 3 – 2 لیست شاخصهای جمع آوری شده در دیدگاه مشتری BSC. 70
جدول شماره 3 – 3 لیست شاخصهای جمع آوری شده در دیدگاه فرایند ها 71
جدول شماره 3 – 4 لیست شاخصهای جمع آوری شده در دیدگاه رشد و یاد. 72
جدول شماره 3 – 5 نمونه پرسشنامه دلفی فازی پر شده توسط یکی از خبرگان. 75
جدول 3-6 نتایج پاسخ های خبرگان در اولین دور دلفی برای شاخصهای مالی.. 78
جدول 3- 7 میانگین فازی هر شاخص و میانگین فازی زدایی شده 79
جدول 3- 8 نتایج شمارش پاسخ نامه ها مرحله دوم. 81
جدول 3- 9 میانگین فازی هر شاخص و میانگین فازی زدایی شده مرحله دوم. 82
جدول 3-10 مقایسه و تفاضل نتایج مرحله اول و دوم دلفی فازی.. 84
جدول 3-11 شاخصهای انتخابی دلفی فازی در منظر مالی.. 85
جدول 3 –12 لیست شاخصهای انتخابی با روش دلفی فازی در منظر مشتری BSC. 85
جدول 3-13 لیست شاخصهای انتخابی با روش دلفی فازی در منظر فرایند های.. 86
جدول 3 – 14 فهرست شاخصهای انتخابی با روش دلفی فازی در منظر رشد و یاد. 86
جدول 3-19 اولویت بندی معیارها و نمایش وزن نرمال و غیر نرمال. 92
جدول شماره 3-20 نتایج رتبه بندی شاخصها به روش SMART برای خبره اول. 94
جدول شماره 3-21 نتایج رتبه بندی شاخصها به روش SMART برای خبره دوم. 95
جدول شماره 3-22 نتایج رتبه بندی شاخصها به روش SMART برای خبره سوم. 97
جدول 3-23 امتیاز و اولویت نهایی شاخصهای کلیدی عملکرد. 98
جدول 4-1 توزیع فراوانی و درصد فراوانی جنسیت پاسخ گویان. 126
جدول 4-2 توزیع فراوانی و درصد فراوانی تحصیلات پاسخ گویان. 126
جدول4-3 توزیع فراوانی و درصد فراوانی پاسخ گویان به تفکیک مقطع تحصیلی.. 127
فصل یک : کلیات پژوهش
1-1 مقدمه
تغییرات سریع فناوری، حوادث و بحران های غیرمنتظره، ناسازگاری ها و نیازهایفرآیندی، از یک سو؛ و تغییرات جمعیتی و رشد و توسعهی دانش بشری، از سوی دیگر، اهمیت روز افزون مدیریت را رقم میزنند. مدیریت به عنوان بستری برای به وجود آمدن “آنچه مطلوب است” و یا “آنچه باید باشد”، زیر بنای هر گونه فعالیت سازمانی است.
یکی از حیاتی ترین وظایف مدیریت، فرایند نظارت است که موجب تضمین بقای سازمان و اطلاع از کیفیت عملکرد اجرای برنامه ها در واحد های منفرد و در مجموع در کل سازمان می گردد . اطلاعات حاصل از فرایند کنترل و نظارت علاوه بر ارائه دیدی کلی از سازمان به مدیر، بعنوان بازخورد موجب تصحیح و بهبود جریان عملیات و فعالیت های سازمان می گردد.
فعالیت های سازمانی، در چارچوب اهداف، خط مشیها و برنامهها محقق می شود و داشتن نظام دریافت اطلاعات و ارزیابی صحیح و کارا برای آگاهی از وضعیت موجود و مقایسه این وضعیت با برنامه ها و اهداف از پیش تعیین شده یکی از اساسی ترین نیازهای امروز مدیریت است.
یکی از راههای رفع این نیاز مدیران، استفاده از ابزاری مانند داشبوردهای مدیریتی است.
1-2 بیان مسئله
در راستای نظارت و ارزیابی سازمان همواره حجم انبوهی از داده ها و اطاعات مربوط به واحدهای وظیفه ای مختلف در قالب های گوناگون مانند گزارش ها، فایل های الکترونیکی، پایگاه های داده و غیره به دست می آید که این اطلاعات، معمولاً حجیم، بیش از اندازه زیاد و دارای پراکندگی و تنوع هستند (سر ریز اطلاعاتی). این تعدد اقلام اطلاعاتی و پیچیدگی ترکیب آنها کار یک مدیر برای کشف، تحلیل عمیق، ایجاد گزارشات جدید و نهایتاً انجام مهم ترین وظیفه یک مدیر، یعنی تصمیم گیری را مشکل می کند.
در سازمان ها با توجه به حجم داده های پراکنده، تصمیم گیری به این آسانی امکان پذیر نیست. برای تصمیم گیران سازمان، مقدار دادهای که باید در روز کاری مشاهده و تحلیل شود، بسیار چالش بر انگیز است. با باز شدن درهای سازمان ها بر تعداد بیشمار مشتریان، شرکا و عرضه کنندگان، سازمان ها دیگر قادر به مدیریت با اطلاعات کم و ناقص نیستند. حجم وسیع اطلاعات و توزیع آن از طریق پخش گزارش های معمول دیگر پاسخ گوی نیاز سازمان ها نخواهد بود، چرا که این گزارش ها غالبا ایستا هستند و با توجه به ایستایی و حجم بسیار، باعث سردرگمی می شوند. بنابراین فرصت ها و تهدیدها نادیده گرفته شده یا بسیار دیر کشف می شوند و این موضوع باعث می شود که سازمان نتواند به حرکت سریع خود ادامه دهد.
راه حل این مشکل استفاده از داشبوردهای مدیریتی است که با انتخاب چند شاخص کلیدی اطلاعات پیچیده را در قالب نمودار و گراف به شکلی ساده و قابل فهم ارائه می کند.
شاخصهای عملکردی کلیدی، معیارهای اندازه گیری مالی و غیر مالی هستند که به منظور تعیین کیفیت، نیل به اهداف و انعکاس عملکرد استراتژیک یک سازمان به کار برده می شوند. این شاخصها به منظور ارزیابی موقعیت کنونی شرکت و تعیین راهکارهای مناسب برای هوشمند کردن کسب و کار استفاده می شوند.
داشبوردهای مدیریتی، سیستم های نرم افزاری هوش تجاری (BI) نوینی هستند که به سازمان ها در جهت غنیسازی اهداف با استفاده از اطلاعات وتجزیه و تحلیل آنها کمک میکنند.
هدف استخراج شاخصهای کلیدی عملکرد از میان انبوه شاخصهای عملکردی سازمان، بر اساس نظر خبرگان و روش های علمی است و در نهایت، طراحی سامانه ای که قادر به دریافت، ذخیره سازی و نمایش خروجی این شاخصها در محیطی گرافیکی و ساده تحت عنوان داشبورد باشد.
1-3 اهداف پژوهش
برخی اهداف این پژوهش عبارتند از:
1 – تجزیه و تحلیل ساختار و جریان اطلاعاتی سازمان (مطالعه موردی شرکت داده پردازی فن آوا ارائه دهنده خدمات فناوری اطلاعات)
2 – استخراج شاخصهای حیاتی عملکرد سازمان که انحراف در عملکرد هر یک از آنها موجب خسارات جدی ویا عدم حصول نتیجه مطلوب می گردد.
2-4-2-3 رهبری و ثبات در مقاصد. 15
2-4-2-4 مدیریت مبتنی بر فرآیندها و واقعیت ها 15
2-4-2-5 توسعه و مشارکت کارکنان. 16
2-4-2-6 یادگیری، نوآوری و بهبود مستمر. 16
2-4-2-7 توسعه همکاری های تجاری.. 17
2-4-2-8 مسئولیت اجتماعی سازمان. 17
2-4-3 معیارهای 9 گانه مدل تعالی.. 18
2-4-3-1 معیار 1 : رهبری.. 19
2-4-3-2 معیار 2 : خط مشی و استراتژی.. 20
2-4-3-3 معیار 3 : مدیریت منابع انسانی.. 20
2-4-3-4 معیار 4 : منابع و مشارکتها 21
2-4-3-5 معیار 5 : فرآیندهای سازمانی.. 21
2-4-3-6 معیار 6 : نتایج مشتری.. 22
2-4-3-7 معیار 7 : نتایج کارکنان. 22
2-4-3-8 معیار 8 : نتایج جامعه. 22
2-4-3-9 معیار 9 : نتایج کلیدی عملکرد. 23
2-4-4 لیست شاخصهای عملکردی مدل تعالی. 24
2-4-4-1 شا خص های ارزش گذاری.. 24
2-4-4-2 شاخصهای آگاهی و اطلاع رسانی.. 25
2-4-4-3 شاخصهای ارتباط با مشتری.. 25
2 – 5 کارت امتیازی متوازن (Balanced Scorecard , BSC) 26
2-5-1 مناظر کارت امتیازی متوازن. 27
2-5-2 توازن در ارزیابی متوازن. 28
2-5-3 وجوه جدید در کارت امتیازی متوازن. 29
2- 6 روش دلفی.. 30
2-6-1 تاریخچه دلفی.. 31
2-6-2 تعریف دلفی.. 32
2-6-3 موارد استفاده دلفی.. 33
این مطلب را هم بخوانید :
2-6-4 ویژگیهای عمده روش دلفی.. 33
2-6-5 انواع دلفی.. 35
2-6-6 اهداف و کاربردها 36
2-6-7 شرایط کاربرد. 36
2-6-8 اجزای اصلی دلفی.. 37
2-7 منطق فازی.. 37
2-7-1 متغیرهای زبانی.. 38
2-7-2 مجموعه های فازی و زبان طبیعی.. 39
2 – 8 دلفی فازی و کاهش عدم قطعیت.. 43
2 – 9 فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP 46
2-9-1 اصول فرآیند تحلیل سلسله مراتبی.. 47
2-9-2 گامهای AHP. 47
الف) مدل سازی.. 47
ب) قضاوت ترجیحی (مقایسات زوجی) 48
ج) محاسبات وزنهای نسبی.. 49
د) ادغام وزنهای نسبی.. 50
2-9-3 سازگاری در قضاوتها 50
گام 1. محاسبه بردار مجموع وزنی: 51
گام 2. محاسبه بردار سازگاری: 51
گام 3. بدست آوردن . 51
گام 4. محاسبه شاخص سازگاری: 51
گام 5. محاسبه نسبت سازگاری: 51
2-9-4 مثال AHP. 52
2-10 روش تصمیم گیری چند معیاره SMART.. 56
2-10-1 مراحل اصلی در تحلیل.. 57
2-11 پیشینه تحقیق در ایران. 58
2-12 پیشینه تحقیق در خارج. 60
فصل سوم : روش شناسی پژوهش… 62
3 – 1 مقدمه. 63
3-2 معرفی شرکت داده پردازی فن آوا 63
3-2-1 چشم انداز شرکت فن آوا 64
3-2-2 PAP چیست؟. 64
3-2-3 خدمات شرکت فن آوا 64
3 – 3 روش پژوهش… 65
3- 4 جامعه پژوهش و حجم نمونه. 65
3 – 5 روش و ابزار جمع آوری اطلاعات.. 65
3 – 6 روش انجام تحقیق.. 66
3 – 6 – 1 گرد آوری داده ها 66
3 – 6 – 2 دسته بندی داده ها در قالب کارت امتیازی متوازن BSC. 66
3 – 6– 3 اجرای دلفی فازی.. 72
3- 6 -3 -1 انتخاب خبرگان. 72
3- 6 -3 -2 تعریف متغیر های زبانی و تابع عضویت فازی.. 73
3- 6 -3 -3 ارائه پرسشنامه به خبرگان و انجام نظر سنجی مرحله اول. 74
3- 6 -3 -4 ارائه پرسشنامه به خبرگان و انجام نظر سنجی مرحله دوم. 79
3-6-3-5 مقایسه دو مرحله فازی اول و دوم. 82
3-6-3-6 اجرای فازی دلفی برای دیگر مناظر BSC. 85
نتایج دلفی فازی برای منظر مشتری در BSC. 85
نتایج دلفی فازی برای منظر فرایند های داخلی در BSC. 85
نتایج دلفی فازی برای منظر رشد و یادگیری در BSC. 86
3 – 6 – 4 اجرای فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP. 87
3 – 6 – 4 -1 گام اول تشکیل درخت سلسله مراتب تصمیم. 87
3 – 6 – 4 -2 انجام مقایسات زوجی معیارها 88
3 – 6 – 4 -2 تلفیق نظرات خبرگان. 90
3-6-5 رتبه بندی شاخصها 92
3-7 طراحی سامانه داشبورد مدیریتی.. 98
3-7 -1 متدولوژی RUP. 98
3-7-1-1 معماری و ساختار کلی RUP. 99
3 – 7-2 زبان مدلسازی یکنواخت UML. 99
3-7- 2-1 تاریخچه UML : 100
3-7-2-2 UML دقیقا چیست ؟. 101
3-7-2-3 نمودارهای UML. 102
مدل منطقی سامانه داشبورد. 103
شکل 3-9 نمایی از تعاملات سیستم داشبورد با دیگر سیستم های شرکت.. 104
نمایه مستندات طراحی.. 104
شروع طراحی.. 107
فصل چهارم: یافته های پژوهش… 125
4 -1 مقدمه. 126
4-2 توصیف جامعه آماری.. 126
4-2-1 توصیف جامعه آماری مشارکت کننده در تحقیق بر حسب جنسیت.. 126
4-2- 2 توصیف جامعه آماری مشارکت کننده در تحقیق بر حسب تحصیلات.. 126
4-2-3 توصیف جامعه آماری مشارکت کننده در تحقیق بر حسب رشته تحصیلی.. 126
4-3 یافته های پژوهش… 127
4-3-1 تاثیر استفاده از BSC. 127
4 – 3 – 2 یافته های دلفی فازی.. 128
4 – 3 – 3 یافته های ترکیب AHP و SMART. 129
4-3-4 تشریح ترکیب و اولویت شاخصهای استخراجی.. 130
4-4 پیش نمونه سامانه داشبورد مدیریتی.. 131
5-4 مزایای به کار گیری این روش… 138
5-5 پاسخ به پرسشهای پژوهش… 139
فصل پنجم : نتیجه گیری.. 143
5-1 مقدمه: 144
5-2 خلاصه پژوهش… 144
5 -3 بحث ونتیجه گیری.. 146
5-4 محدودیت های پژوهش… 147
5 – 5 پیشنهاد برای پژوهش های آتی.. 147
فهرست منابع. 149
پیوست ها 155
پیوست 1 متدولوژی RUP. 155
1-1 معماری و ساختار کلی RUP. 155
1-2 ابعاد RUP. 156
1-3 فازها و مراحل های یک پروژه درRUP. 157
1-4 ضوابط RUP. 158
1-5 اسناد RUP. 163
واژه نامه. 163
مدل مورد کاربرد (use case) 164
مشخصات مورد کاربرد (use case) 164
دیاگرام کلاس (Class diagram) 165
فهرست تصاویر
شکل 2-1 نمودار مدل تعالی بومی سازی شده 19
شکل 2-2 نمودار مجموعه فازی بیانگر بلندی قد انسان. 41
شکل 2-3 نمودار بیانگر تاثیر توصیف کننده ها بر مجموعه های فازی.. 41
شکل 2-4 نمودار بیانگر دیدگاه ارستویی در ارتباط با بلند قد بودن انسان. 42
شکل 2-5 نگرش فازی به بلندی قد انسان. 43
شکل 2-6 مثالی از توابع فازی و متغیر های زبانی.. 43
شکل 2-7 فرایند اجرای روش دلفی فازی.. 45
شکل 2-8 هرم سلسله مراتب تصمیم در AHP. 48
شکل 2-9 درخت سلسله مراتب تصمیم انتخاب مدیر. 53
شکل 3-1 : تابع عضویت مثلثی متغیر های زبانی.. 74
شکل 3-2 نمایش درخت تصمیم رتبه بندی شاخصها با معیار های انتخابی.. 87
شکل 3-3 نتیجه اولویت بندی معیارها توسط خبره اول. 89
شکل 3-4 نتیجه اولویت بندی معیارها توسط خبره دوم. 90
شکل 3-5 نتیجه اولویت بندی معیارها توسط خبره سوم. 90
شکل 3-6 نتایج تلفیق نظرات خبرگان در اولویت بندی معیارها 91
شکل 3-8 مدل منطقی سامانه داشبورد مدیریتی.. 103
شکل 3-9 نمایی از تعاملات سیستم داشبورد با دیگر سیستم های شرکت.. 104
شکل 3-10 نمودار مورد کاربرد ساماهنه داشبورد مدیریتی.. 108
شکل 3 – 11 نمودار فعالیت “ورود به سامانه”. 119
شکل 3-12 نمودار فعالیت” نمایش شاخصها”. 120
شکل 3 – 13 نمودار فعالیت “صدور شاخصها”. 120
شکل 3-14 نمودار فعالیت “خروج از سامانه”. 121
شکل 3 – 15 سند نمودار کلاس های تحلیل.. 122
شکل 3-16 دید منطقی سامانه داشبورد. 123
شکل 4-1 پیش نمونه صفحه ورود به تارنمای سامانه داشبورد مدیریتی.. 132
شکل 4-2 پیش نمونه صفحه نمایش شاخصهای کلیدی حوزه مالی. 133
شکل 4-3 پیش نمونه صفحه نمایش شاخصهای کلیدی حوزه رشد و یاد گیری.. 134
شکل 4-4 پیش نمونه نمایش چند شاخص در کنار هم در صفحه مقایسه شاخصها 135
شکل 4-5 پیش نمونه نمایش صفحه ایجاد کاربر جدید برای سامانه داشبورد. 136
شکل 5-5 پیش نمونه تعریف شاخص جدید در سامانه. 137
شکل 1- پیوست: نمایی از فرایند RUP. 157
فهرست جداول
جدول شماره 2-1 : طیف ترجیحات ساعتی برای مقایسات دو به دو 49
جدول 2-2 شاخص تصادفی.. 52
جدول شماره 2 : مقایسات زوجی 4 معیار 54
جدول شماره 3 : مقایسات زوجی سه گزینه مدیریت از منظر تجربه. 55
جدول شماره 4 : مقایسات زوجی سه گزینه مدیریت از منظر تجربه با بردار رتبه بندی.. 55
جدول شماره 5 : نتایج نهایی مقایسات زوجی سه گزینه مدیریت درهر منظر. 55
جدول شماره 3 – 1 لیست شاخصهای جمع آوری شده در دیدگاه مالی BSC. 68
جدول شماره 3 – 2 لیست شاخصهای جمع آوری شده در دیدگاه مشتری BSC. 70
جدول شماره 3 – 3 لیست شاخصهای جمع آوری شده در دیدگاه فرایند ها 71
جدول شماره 3 – 4 لیست شاخصهای جمع آوری شده در دیدگاه رشد و یاد. 72
جدول شماره 3 – 5 نمونه پرسشنامه دلفی فازی پر شده توسط یکی از خبرگان. 75
جدول 3-6 نتایج پاسخ های خبرگان در اولین دور دلفی برای شاخصهای مالی.. 78
جدول 3- 7 میانگین فازی هر شاخص و میانگین فازی زدایی شده 79
جدول 3- 8 نتایج شمارش پاسخ نامه ها مرحله دوم. 81
جدول 3- 9 میانگین فازی هر شاخص و میانگین فازی زدایی شده مرحله دوم. 82
جدول 3-10 مقایسه و تفاضل نتایج مرحله اول و دوم دلفی فازی.. 84
جدول 3-11 شاخصهای انتخابی دلفی فازی در منظر مالی.. 85
جدول 3 –12 لیست شاخصهای انتخابی با روش دلفی فازی در منظر مشتری BSC. 85
جدول 3-13 لیست شاخصهای انتخابی با روش دلفی فازی در منظر فرایند های.. 86
جدول 3 – 14 فهرست شاخصهای انتخابی با روش دلفی فازی در منظر رشد و یاد. 86
جدول 3-19 اولویت بندی معیارها و نمایش وزن نرمال و غیر نرمال. 92
جدول شماره 3-20 نتایج رتبه بندی شاخصها به روش SMART برای خبره اول. 94
جدول شماره 3-21 نتایج رتبه بندی شاخصها به روش SMART برای خبره دوم. 95
جدول شماره 3-22 نتایج رتبه بندی شاخصها به روش SMART برای خبره سوم. 97
جدول 3-23 امتیاز و اولویت نهایی شاخصهای کلیدی عملکرد. 98
جدول 4-1 توزیع فراوانی و درصد فراوانی جنسیت پاسخ گویان. 126
جدول 4-2 توزیع فراوانی و درصد فراوانی تحصیلات پاسخ گویان. 126
جدول4-3 توزیع فراوانی و درصد فراوانی پاسخ گویان به تفکیک مقطع تحصیلی.. 127
فصل یک : کلیات پژوهش
1-1 مقدمه
تغییرات سریع فناوری، حوادث و بحران های غیرمنتظره، ناسازگاری ها و نیازهایفرآیندی، از یک سو؛ و تغییرات جمعیتی و رشد و توسعهی دانش بشری، از سوی دیگر، اهمیت روز افزون مدیریت را رقم میزنند. مدیریت به عنوان بستری برای به وجود آمدن “آنچه مطلوب است” و یا “آنچه باید باشد”، زیر بنای هر گونه فعالیت سازمانی است.
یکی از حیاتی ترین وظایف مدیریت، فرایند نظارت است که موجب تضمین بقای سازمان و اطلاع از کیفیت عملکرد اجرای برنامه ها در واحد های منفرد و در مجموع در کل سازمان می گردد . اطلاعات حاصل از فرایند کنترل و نظارت علاوه بر ارائه دیدی کلی از سازمان به مدیر، بعنوان بازخورد موجب تصحیح و بهبود جریان عملیات و فعالیت های سازمان می گردد.
فعالیت های سازمانی، در چارچوب اهداف، خط مشیها و برنامهها محقق می شود و داشتن نظام دریافت اطلاعات و ارزیابی صحیح و کارا برای آگاهی از وضعیت موجود و مقایسه این وضعیت با برنامه ها و اهداف از پیش تعیین شده یکی از اساسی ترین نیازهای امروز مدیریت است.
یکی از راههای رفع این نیاز مدیران، استفاده از ابزاری مانند داشبوردهای مدیریتی است.
1-2 بیان مسئله
در راستای نظارت و ارزیابی سازمان همواره حجم انبوهی از داده ها و اطاعات مربوط به واحدهای وظیفه ای مختلف در قالب های گوناگون مانند گزارش ها، فایل های الکترونیکی، پایگاه های داده و غیره به دست می آید که این اطلاعات، معمولاً حجیم، بیش از اندازه زیاد و دارای پراکندگی و تنوع هستند (سر ریز اطلاعاتی). این تعدد اقلام اطلاعاتی و پیچیدگی ترکیب آنها کار یک مدیر برای کشف، تحلیل عمیق، ایجاد گزارشات جدید و نهایتاً انجام مهم ترین وظیفه یک مدیر، یعنی تصمیم گیری را مشکل می کند.
در سازمان ها با توجه به حجم داده های پراکنده، تصمیم گیری به این آسانی امکان پذیر نیست. برای تصمیم گیران سازمان، مقدار دادهای که باید در روز کاری مشاهده و تحلیل شود، بسیار چالش بر انگیز است. با باز شدن درهای سازمان ها بر تعداد بیشمار مشتریان، شرکا و عرضه کنندگان، سازمان ها دیگر قادر به مدیریت با اطلاعات کم و ناقص نیستند. حجم وسیع اطلاعات و توزیع آن از طریق پخش گزارش های معمول دیگر پاسخ گوی نیاز سازمان ها نخواهد بود، چرا که این گزارش ها غالبا ایستا هستند و با توجه به ایستایی و حجم بسیار، باعث سردرگمی می شوند. بنابراین فرصت ها و تهدیدها نادیده گرفته شده یا بسیار دیر کشف می شوند و این موضوع باعث می شود که سازمان نتواند به حرکت سریع خود ادامه دهد.
راه حل این مشکل استفاده از داشبوردهای مدیریتی است که با انتخاب چند شاخص کلیدی اطلاعات پیچیده را در قالب نمودار و گراف به شکلی ساده و قابل فهم ارائه می کند.
شاخصهای عملکردی کلیدی، معیارهای اندازه گیری مالی و غیر مالی هستند که به منظور تعیین کیفیت، نیل به اهداف و انعکاس عملکرد استراتژیک یک سازمان به کار برده می شوند. این شاخصها به منظور ارزیابی موقعیت کنونی شرکت و تعیین راهکارهای مناسب برای هوشمند کردن کسب و کار استفاده می شوند.
داشبوردهای مدیریتی، سیستم های نرم افزاری هوش تجاری (BI) نوینی هستند که به سازمان ها در جهت غنیسازی اهداف با استفاده از اطلاعات وتجزیه و تحلیل آنها کمک میکنند.
هدف استخراج شاخصهای کلیدی عملکرد از میان انبوه شاخصهای عملکردی سازمان، بر اساس نظر خبرگان و روش های علمی است و در نهایت، طراحی سامانه ای که قادر به دریافت، ذخیره سازی و نمایش خروجی این شاخصها در محیطی گرافیکی و ساده تحت عنوان داشبورد باشد.
1-3 اهداف پژوهش
برخی اهداف این پژوهش عبارتند از:
1 – تجزیه و تحلیل ساختار و جریان اطلاعاتی سازمان (مطالعه موردی شرکت داده پردازی فن آوا ارائه دهنده خدمات فناوری اطلاعات)
2 – استخراج شاخصهای حیاتی عملکرد سازمان که انحراف در عملکرد هر یک از آنها موجب خسارات جدی ویا عدم حصول نتیجه مطلوب می گردد.
پایان نامه طراحی مجدد زنجیره تأمین با لحاظ کردن ریسک مالی...
1-8جامعه و نمونه آماری 7
1-9قلمرو تحقیق………… 7
1-10چارچوب کلی پژوهش ……………………………………………………………………………………….8
فصل دوم: ادبیات تحقیق
2-1مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………..10
2-2تعاریف پایه…………… 10
2-2-1زنجیره تأمین …………………………………………………………………………………………….10
2-2-2مدیریت زنجیره تأمین. 11
2-2-3هدف زنجیره تأمین. ……………………………………………………………………………………….12
2-2-4تصمیمات در زنجیره تأمین. 13
2-2-5طراحی زنجیره تأمین. 14
2-2-6مدیریت ریسک 19
2-3پیشینه تحقیق…………. 22
2-3-1مقالات مرتبط با بهینه سازی زنجیره تأمین با لحاظ کردن مسائل مالی. 22
2-3-2مرور مقالات مدیریت ریسک زنجیره تأمین. 27
2-4مدل برنامه ریزی احتمالی. 41
2-4-1برنامه ریزی احتمالی دو مرحله ای………….. 42
2-5جمع بندی ……………………………………………………………………………………………………………………………………….44
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
3-مدل پیشنهادی برای طراحی مجدد زنجیره تأمین و روش بهینه سازی آن. 46
3-1مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………..46
3-2مدل ریاضی احتمالی چند هدفه 46
3-2-1تابع هدف ……………… 51
3-2-2تشریح محدودیت ها 53
3-3روش بهینه سازی برای حل مدل پیشنهادی.. 62
3-4مقایسه مدل پیشنهادی برای طراحی مجدد زنجیره تأمین با مدل آبانگاه، ناراهاریستی وهمکارانش و مدل آزرون و همکاران ………………………………………………………………………………………………………………………………………..69
3-5جمع بندی ………………………………………………………………………………………………………………………………………..70
فصل چهارم: نجزیه و تحلیل داده ها
4-حل مدل پیشنهادی طراحی شبکه زنجیره تأمین. 72
4-1مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………..72
4-2مطالعه موردی 72
4-1نتایج حل مطالعه موردی.. 80
4-1-1رابطه حقوق صاحبان سهام و ریسک… 82
4-1-2رابطه ریسک و جریانات نقدی.. 83
4-1-3رابطه ریسک و افزایش ظرفیت معدن و فروش کارخانه 84
4-1-4رابطه ریسک و فروش کارخانه. 86
4-1-5رابطه ریسک و افزایش ظرفیت ……… 87
4-1-6رابطه ریسک و متغیر نصب و راه اندازی کارخانه. 88
4-2جمع بندی ………………………………………………………………………………………………………………………………………..90
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………..92
5-2نتیجه گیری پژوهش 92
5-3پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………………………………………93
5-3-1پیشنهادات حاصل از تحقیق. 93
5-3-2پیشنهادات برای تحقیقات آتی. ……………………………………………………………………………..94
منابع و مأخذ………………………. 94
این مطلب را هم بخوانید :
فهرست جداول
| عنوان | صفحه |
جدول 2‑1: مقالات بررسی شده در زمینه بهینه سازی زنجیره تأمین با لحاظ کردن مسائل مالی بین سالهای 2008 تا 2013. 26
جدول 4‑1:میزان پارامترهای تصادفی. 73
جدول 4‑2:تقاضای محصول برای 5 دوره در مطالعه موردی این تحقیق. 75
جدول 4‑3:تقاضای ماده خام برای 5 دوره در مطالعه موردی این تحقیق. 77
ظرفیت واحدهای سنگ بری: جدول 4‑4: ظرفیت واحدهای سنگ بری.. 77
جدول 4‑5: میزان توسعه ظرفیت معدن. 78
جدول 4‑6:درآمد حاصل از فروش انبار 79
جدول 4‑12:مجموعه جوابهای پارتو. 81
جدول 4‑9:رابطه جریانات نقدی و ریسک.. 83
جدول 4‑10:رابطه ریسک و افزایش ظرفیت معدن. 85
جدول 4‑11:رابطه ریسک و فروش کارخانه. 86
جدول 4‑12:رابطه ریسک و افزایش ظرفیت کارخانه. 87
جدول 4‑13: رابطه ریسک و متغیر نصب و راه اندازی کارخانه. 89
فهرست نمودارها
| عنوان | فهرست |
نمودار4‑1:رابطه ریسک و جریانات نقدی.. 82
نمودار 4‑2:رابطه ریسک وحقوق صاحبان سهام 84
نمودار 4‑3: رابطه ریسک و حقوق صاحبان سهام 82
|
فصل اول
v کلیات تحقیق
|
1- کلیات تحقیق:
1-1 مقدمه
با جهانی شدن بازارها و افزایش رقابت در بازارهای جهانی، تلاش سازمانها برای بقا در این بازارها افزایش یافته و این موضوع سبب پیدایش فلسفه مدیریت زنجیره تأمین شده است. یک زنجیره تأمین شامل کلیه واحدهایی است که در برآوردن نیاز یک مشتری به طور مستقیم و غیرمستقیم دخیل هستند. دیدگاه زنجیره تأمین بر این واقعیت بنا نهاده شده است که رقابت به جای شرکتها، میبایستی بین زنجیره های تأمین وجود داشته باشد. از سوی دیگر، سیر تحولات پر شتاب جهانی، سازمانها را بر آن داشته تا برای غلبه بر شرایط نامطمئن پیرامون خود به تحقیق در زمینه مدیریت زنجیره تامین بپردازند. تامین کنندگان بایستی قطعات و مواد را با بهترین کیفیت و کمترین هزینه تولید نمایند و توزیع کنندگان محصولات نیز باید رابطه نزدیکی با سیاستهای توسعه بازار داشته باشند. در این راستا شناسایی و مدیریت ریسکها در هر یک از اجزای زنجیره و انتخاب استراتژی مناسب در کارایی زنجیره تامین اهمیت بسیار مهمی دارد. علاوه بر این از دیگر ویژگیهای اساسی زنجیره تأمین، مسائل مالی است بنابراین ویژگیهایی همچون نرخ بهره و مالیات، محدودیت بودجه سرمایه گذاری و دیگر معیارهای مالی با ورود به مدل، موجب ریسک مالی میشوند. با توجه به مسائل مذکور، هدف اصلی از انجام این پژوهش طراحی مجدد زنجیره تأمین با لحاظ کردن ریسک مالی میباشد.
1-2 بیان مسئله
کلیه واحدهایی که از نظر قانونی از هم جدا بوده و توسط جریانهای مواد، اطلاعاتی و مالی به منظور ساخت و فروش یک محصول به هم مرتبط میشوند، شبکه ای از روابط و فرآیندها به نام زنجیره تأمین را به وجود میآورند. یکی از سختترین اجزاء برنامه ریزی شرکتهای تولیدی، طراحی کارآمد زنجیره تأمین آنهاست. زنجیره تأمین در معرض انواع ریسکها قرار دارد و نحوهی طراحی آن نقش مهمی در کاهش ریسک دارد. از این رو تلاشهای بسیاری برای مدل سازی و بهینه سازی طراحی زنجیره تأمین انجام شده است. (عسگری و زنجیرانی ، 1383:32)
همواره بهینه سازی بر مبنای هزینه بیشترین کاربرد را برای طراحی زنجیره تأمین داشته است اما از معایب اصلی فرآیند طراحی زنجیره تأمین بر مبنای هزینه یا سود، میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
- کاهش هزینه یا افزایش سود به عنوان تنها هدفی است که بر بهینگی زنجیره تأمین تأثیر گذار است.
- بیشتر فرآیندهای زنجیره تأمین چند هدفی بر مبنای هزینه یا سود، تنها تقاضا در آنها به عنوان منبع ریسک در نظر گرفته شده است. )آزرون [1]و دیگران، 2008:13).
در نتیجه با توجه به اینکه هر مرحله از زنجیره تأمین از قبیل سفارشهای خرید، تأمین مواد اولیه، تولید، انبارداری، حملونقل با سطوح مختلف ریسک مالی در ارتباط است و شناسایی فعالیتهایی که میتواند خساراتی را به سیستم تحمیل نموده و یا پرسنل را با خطر مواجه سازند و بقای سازمان را تهدید نمایند، امری حیاتی میباشد، در این تحقیق در پی پاسخ به این سؤال هستیم که : ” چگونه میتوان فرایند طراحی زنجیره تأمین سنتی را با لحاظ کردن ریسک مالی، مجددأ برنامه ریزی نمود؟”
1-3 هدف های تحقیق :
هدف اصلی:
دستیابی به الگویی جهت طراحی مجدد زنجیره تأمین با لحاظ کردن ریسک مالی
اهداف فرعی:
توسعه و بسط مدلهای بهینه سازی عدد صحیح مختلط
استفاده از سناریو سازی در تخمین پارامترهای ریسک
1-4 اهمیت و ضرورت تحقیق :
الف)اهمیت و ضرورت تحقیق از لحاظ نظری
- پیکر بندی مناسب زنجیره تأمین از مزایای رقابتی مداوم و برجسته برای هر شرکتی به حساب میآید و سازمانها را در تقابل با سایر مشکلات و مسائل پیش رو کمک میکند.
- طراحی زنجیره تأمین با لحاظ کردن ریسک مالی موجب بهبود عملکرد سازمانها میگردد و تاکنون در مقالات و تحقیقات موجود به آن پرداخته نشده است.
- طبیعت پویا و پیچیده زنجیره تأمین موجب درجه عدم قطعیت بالا در تصمیم گیریهای
برنامه ریزی زنجیره تأمین میشود و تأثیرات قابل توجهی بر عملکرد کل شبکه زنجیره تأمین میگذارد. (چپرا[2] ومیندل[3]، 267:2003)
ب) اهمیت و ضرورت تحقیق از لحاظ کاربردی
یکی از سه جریان مهم و تأثیرگذار بر فرایند تصمیم گیری در زنجیره تأمین، در کنار جریان کالا و اطلاعات، جریان مالی است . ویژگیهایی مانند محدودیت سرمایه گذاری و هزینه که به منجر با ایجاد ریسک مالی میگردد.
ریسک مالی موجب تغییرات حقوق صاحبان سهام و جریانات نقدی میگردد که بر فرآیند سرمایه گذاری در زنجیره از جمله نصب و راه اندازی تسهیلات، افزایش ظرفیت معدن و فروش تسهیلات اثر میگذارد .
1-5 سؤالهای تحقیق:
سؤال اصلی:
چگونه میتوانیم با در نظر گرفتن هزینه های راه اندازی، حملونقل، تولید، شیوه تأمین مالی و ریسک مالی، مدلی طراحی کنیم که سازمانها را در طراحی مجدد زنجیره تأمین یاری نمایند؟
سؤال فرعی:
- چگونه میتوان مدلهای بهینه سازی عدد صحیح مختلط برای طراحی زنجیره تأمین را بسط و توسعه داد؟
- چگونه میتوان از سناریو سازی در تخمین پارامترهای ریسک استفاده کرد؟
1-6 تعریف عملیاتی واژگان کلیدی تحقیق :
زنجیره تأمین :
یک زنجیره تأمین شامل دو یا چند سازمان است که از نظر قانونی از هم جدا بوده و توسط جریانهای مواد، اطلاعات و مالی به هم مرتبط هستند (عسگری و فراهانی، 1382: 25).
ریسک مالی :
احتمال عدم دسترسی به بودجه معین در زمان مشخص (آزرون، 2008: 131).
1-7 روش شناسی تحقیق :
از نظر هدف:
پایان نامه طراحی مدل تشخیص فرصت های کارآفرینانه در دانشگاه...
1-2- شرح و بیان مسئله 2
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق 4
1-4- اهداف تحقیق 6
1-4-1- هدف اصلی 6
1-4-2- اهداف فرعی 6
1-5- فرضیهها یا سؤالهای تحقیق 6
1-5-1- سوال اصلی 6
1-5-2- سوالات فرعی 6
1-6- قلمرو تحقیق 7
1-6-1- جامعه آماری پژوهش 7
1-6-2- نمونه تحقیق 7
1-6-3- ابزارهای تحقیق : 7
1-6-4- شیوه ی انجام تحقیق 8
1-6-5- قلمرو پژوهش 8
1-6-6- دوره های زمانی انجام پژوهش 8
1-6-7- مکان پژوهش 8
1-7- شیوه تحلیل داده ها 8
1-8- تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی مدل 9
1-9- تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق 10
1-10- خلاصه فصل اول 14
2- فصل دوم: مروری بر مبانی نظری و ادبیات موضوع 15
2-1- مقدمه 16
2-2- مفهوم شناسی فرصت 16
2-3- ماهیت فرصت ها 17
2-4- ماهیت فرصت با توجه به مقایسهی کشف تصادفی و جستجوی اصولی 22
2-5- ماهیت فرصت با توجه به شبکه های اجتماعی 23
2-6- ماهیت فرصت با توجه به نوع فرصت 24
2-7- منابع فرصت 34
2-8- عوامل موثر در کشف فرصت ها 34
2-9- نقش سرمایه انسانی در شناسائی فرصت 35
2-10- نظریه های مرتبط تشخیص و ایجاد فرصت 39
2-10-1- طبقه بندی چاندلر 39
2-10-2- طبقه بندی آلسوس و همکاران 40
2-10-3- طبقه بندی ونکاترامن و ساراسواتی 42
2-10-4- نظریه کارآفرینی کرزنر 43
2-10-5- جایگاه فرصت کارآفرینانه در مدل تیمونز 44
2-10-6- فرصت کارآفرینانه در مدل شین 46
2-10-7- مدل مفهومی اوزگون و بارون 49
2-10-8- مدل واقلی و ژولین، تشخیص یا ساخت فرصت 50
2-10-9- تقسیم بندی بهاو از انواع شناخت فرصت 57
2-10—10- مدل فرایندی شناخت فرصت ها از نظر لانگ و مک مولان 60
2-10-11- مدل جامع هیلز و همکاران 60
2-10-12- مدل شین و ونکاتارامان 62
2-10-13- فرایندی برای یادگیری و کشف فرصتها، کربت 63
2-10-14- مدل روبرت بارون 64
2-10-15- مدل شناسایی و تشخیص فرصت پرندیک و هیل 66
2-10-16- فرایند تشخیص فرصت پرندیک و هیل: 68
2-10-17- مدل فرایند جستجو و کشف فرصتهای کارآفرینانه چلی 69
2-10-18- مدل فرصتهای کارآفرینانه سینگ 70
2-10-19- مدل استیونسون و همکاران 71
2-10-20- انواع فرصتها از دیدگاه آردیچویلی و همکاران 73
2-10-21- الگوی فرایند کارآفرینانه فایول 74
2-11- دانشگاه 75
2-11-1- مدل مفهومی گوررو و اوربانو 75
2-12- محیط 78
2-13- فرصتهای آینده 79
این مطلب را هم بخوانید :
2-14- خلاصه فصل دوم 85
3- فصل سوم: روششناسی 86
3-1- مقدمه 87
3-2- نوع و روش تحقیق 87
3-3- جامعه آماری 88
3-4- نمونه آماری(حجم نمونه) روش نمونه گیری 88
3-5- روش های گردآوری اطلاعات 89
3-6- ابزارهای گردآوری اطلاعات 94
3-7- روایی وپایایی ابزار سنجش 96
3-8- روش تجزیه وتحلیل داد ه ها 100
3-8-1- تحلیل عامل تاییدی 102
3-8-2- تحلیل عامل تاییدی 104
3-9- معرفی سازمان مورد مطالعه 107
3-10- خلاصه فصل سوم 109
4- فصل چهارم: یافته های پژوهش 110
4-1- مقدمه 111
4-2- توصیف ویژگی های جمعیت شناختی اعضای نمونه 112
4-2-1- جنسیت 112
4-2-2- سن 114
4-2-3- علاقه مندی شما به حوزه ی کارآفرینی 117
4-2-4- مطالعه شما در حوزهی کارآفرینی 119
4-2-5- در حوزه ی فعالیت کارآفرینی 120
4-3- آمار استنباطی 121
4-3-1- آزمون نرمال بودن متغیرهای پژوهش 121
4-3-2- ارزیابی بخش اندازه گیری مدل 123
4-3-2-1- تحلیل عاملی تاییدی متغیر دانشگاه 124
4-3-2-2- تحلیل عاملی تاییدی متغیر محیط 126
4-3-2-3- تحلیل عاملی تاییدی متغیر فرصت 128
4-3-2-4- تحلیل عاملی تاییدی متغیر فرصت های آینده 130
4-3-2-5- بررسی سوالات تحقیق 132
4-4- خلاصه فصل چهارم 155
5- فصل پنجم: خلاصه و نتیجه گیری و پیشنهادها 156
5-1- مقدمه 157
5-2- نتایج پژوهش 157
5-3- سوالات پژوهش 160
5-3-1- سوال اصلی 160
5-3-2- سوالات فرعی 160
5-4- محدودیت های پژوهش 162
5-5- پیشنهاد ها 163
5-5-1- پیشنهادهایی برای مدیران سازمان 163
5-5-2- پیشنهادهای برای پژوهشگران 164
5-6- خلاصه فصل پنجم 165
6- منابع 166
7- ضمائم 170
الف- پرسشنامه پایان نامه 170
فهرست شکلها
شکل 2‑1: چهار معیار ضروری فرصت؛ بارینگر و آیرلند،2006. 21
شکل 2‑2:انواع فرصت؛ آردیچولی و همکاران، 2003. 25
شکل 2‑3: مدل و مجموعه های برای تشخیص فرصت و تئوری پیشرفت؛ آردیچولی ، 2003. 29
شکل 2‑4: آکباساران2، 2001. 33
شکل 2‑5: طبقه بندی آلسوس و همکاران، 2004. 42
شکل 2‑6: مدل تیمونز، 1999. 46
شکل 2‑7: فرصت های کارآفرینانه؛ شین ، 2003. 48
شکل 2‑8: شین، 2003. 49
شکل 2‑9: مدل کشف فرصت؛ اوزگان و بارون، 2007. 50
شکل 2‑10: فرایند پنج مرحله ای تشخیص فرصت بر اساس مدل خلاقانه تشخیص فرصت ؛ واقلی و ؤولین، 2008. 53
شکل 2‑11: فرایند تشخیص فرصت بهاو،2004. 58
شکل 2‑12: مدل فرایندی لانگ و مک مولان برای شناخت فرصت، 1984. 60
شکل 2‑13: لامپکین و همکاران، 2004. 61
شکل 2‑14: تعداد فرصت های تشخیص داده شده؛ کربت، 2007. 64
شکل 2‑15: مدل تشخیص فرصت روبرت بارون، 2007. 65
شکل 2‑16: مشاهده گرایشات شناسایی و تشخیص فرصت؛ پرندیک و هیل، 2008. 68
شکل 2‑17: حل سوالات شناسایی و تشخیص فرصت؛ پرندیک وهیل، 2008. 69
شکل 2‑18: مدل فرایند تولید فرصت کارآفرینانه، چلی، 2005. 70
شکل 2‑19: فرصت کارافرینانه سینگ ، 2000. 71
شکل 2‑20: نقش کارامدی و علاقه مندی تصور شده در به نمایش درآوردن فرصت های محیطی؛ استیونسون و همکاران2003. 72
شکل 2‑21: انواع فرصت ها از دیدگاه ؛ انواع فرصتها از دیدگاه آردیچویلی و همکاران، 2004. 74
شکل 2‑23: مدل دانشگاه کارآفرین؛ :گوررو و اوربانو، 2010. 77
شکل 2‑24: مدل تشخیص فرصت های کارافرینانهی دانشگاهی.. 84
شکل 4‑1: نمودارمیله ای مربوط به فراوانی جنسیت پاسخ دهندگان. 113
شکل 4‑2: توزیع فراوانی مربوط به سن.. 115
شکل 4‑3: نمودارمیله ای مربوط به فراوانی تحصیلات پاسخ دهندگان. 117
شکل 4‑4: نمودارمیله ای مربوط به علاقهمندی پاسخ دهندگان. 118
شکل 4‑5: نمودارمیله ای مربوط به مطالعه پاسخ دهندگان. 120
شکل 4‑6: نمودارمیله ای مربوط به فعالیت پاسخ دهندگان. 121
شکل 4‑7: مدل تحلیل عاملی تاییدی دانشگاه کارآفرین (تخمین استاندارد) 124
شکل 4‑8: مدل تحلیل عاملی تاییدی دانشگاه کارآفرین (معناداری ضرایب) 125
شکل 4‑9: مدل تحلیل عاملی تاییدی محیط (تخمین استاندارد) 126
شکل 4‑10: مدل تحلیل عاملی تاییدی شایستگی های محیط (معناداری ضرایب) 127
شکل 4‑11: مدل تحلیل عاملی تاییدی فرصت (تخمین استاندارد) 128
شکل 4‑12: مدل تحلیل عاملی تاییدی فرصت (معناداری ضرایب) 129
شکل 4‑13: مدل تحلیل عاملی تاییدی فرصت های آینده (تخمین استاندارد) 130
شکل 4‑14: مدل تحلیل عاملی تاییدی فرصت های آینده (معناداری ضرایب) 131
شکل 4‑15: تحلیل مسیر مدل مفهومی تحقیق (تخمین استاندارد) 145
شکل 4‑16: تحلیل مسیر مدل مفهومی تحقیق (معناداری ضرایب) 146
شکل 4‑17: تحلیل مسیر مدل مفهومی تحقیق (تخمین استاندارد) 152
شکل 4‑18: تحلیل مسیر مدل مفهومی تحقیق (معناداری ضرایب) 152
فهرست جدولها
جدول 2‑1: طبقه بندی مدل های کشف فرصت؛ چندلر و همکاران 2004. 40
جدول 3‑1: پرسشنامه ی تایید خبرگان. 90
جدول 3‑2: بررسی کفایت عوامل پرسشنامه. 98
جدول 3‑3: ارزیابی پایابی پرسشنامه. 100
جدول 4‑1: توزیع فراوانی مربوط به جنسیت.. 112
جدول 4‑2: توزیع فراوانی مربوط به سن.. 113
جدول 4‑3: توزیع فراوانی مربوط به تحصیلات پاسخ دهندگان. 116
جدول 4‑4: توزیع فراوانی مربوط به علاقهمندی پاسخ دهندگان. 117
جدول 4‑5: توزیع فراوانی مربوط به مطالعه پاسخ دهندگان. 119
جدول 4‑6: توزیع فراوانی مربوط به فعالیت پاسخ دهندگان. 120
جدول 4‑7: آزمون کولموگروف- اسمیرنوف برای متغیرهای تحقیق. 122
جدول 4‑8: خلاصه نتایج آماری مربوط به دانشگاه 133
جدول 4‑9: نتایج آزمون تی تک نمونه ای دانشگاه کارافرین.. 134
جدول 4‑10: خلاصه نتایج آماری مربوط به سنجش محیط.. 136
جدول 4‑11: نتایج آزمون تی تک نمونه ای سنجش محیط.. 137
جدول 4‑12: خلاصه نتایج آماری مربوط به فرصت.. 138
جدول 4‑13: نتایج آزمون تی تک نمونه ای فرصت.. 139
جدول 4‑14: خلاصه نتایج آماری مربوط به فرصت های آینده 140
جدول 4‑15: نتایج آزمون تی تک نمونه ای فرصت های آینده 141
جدول 4‑16: ضرایب مسیر، آمارهی t و ضریب تعیین (متغیر وابسته: فرصت) 146
جدول 4‑17: ضرایب مسیر، آمارهی t و ضریب تعیین (متغیر وابسته: فرصت های آینده) 147
جدول 4‑18: ضرایب مسیر، آمارهی t و ضریب تعیین (متغیر وابسته: دانشگاه کارآفرین) 148
جدول 4‑19: شاخص های برازش مدل. 151
جدول 4‑20: ضرایب مسیر، آمارهی t و ضریب تعیین (متغیر وابسته: محیط) 153
1 فصل اول : معرفی طرح و کلیات تحقیق
بیان موضوع و ابعاد و قلمرو مورد مطالعه، مسئله تحقیق،
فرضیهها و تعاریف اساسی
1-1 مقدمه
این مطالعه برای طراحی مدل تشخیص فرصتهای دانشگاهی و برازش آن مدل در دانشگاه شاهد به انجام رسیده است. در این فصل موضوع تحقیق و مسئلهای که بررسی خواهد شد بیان گردیده است و ابعاد، و دامنه آن معرفی میشود. پرسشهای تحقیق و چگونگی یافتن پاسخ آنها به همراه اهمیت و ضرورت این پژوهش نیز طرح گردیده است. هدف این فصل تعریف اهداف تحقیق، پدیده اصلی آن و حوزه تحقیق و مطالعه است.
1-2 شرح و بیان مساله
اهمیت روزافزون بهینه شدن سازمان ها در دنیای جدید کسب و کار، سازمانها را واداشته است تمام توان خود را برا ی تشخیص فرصتهای که میتوانند استفاده نمایند بکار گیرند. در دنیای که هرروز با شیوه های جدیدی برای رسیدن به این مهم مواجه هستیم به ناچار باید از تمام توان سازمان برای تشخیص این فرصت ها استفاده نمود، تشخیص فرصتهای کارآفرینانه هر سازمان از جمله اقدامات اساسی آن سازمان محسوب میشود که سازمان را به سمت تعالی سوق میدهد. کارآفرینی فرایندی است که در سازمان، در هر نوع و اندازه ای اتفاق بیفتد; و این فرایند عبارت است از: ” ایجاد ارزش با ترکیب بی نظیر منابع برای کشف فرصت” `
کارآفرینی در بخش دولتی راه حل استراتژیک برای رفع مشکلاتی از قبیل تخصیص نامناسب، فقدان اولویت بندی نامناسب و عدم شناخت رفتار شهروندان میباشد، در کشور ایران، دولتی بودن اکثریت فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی از یک طرف، و عدم امکان خصوصی سازی در سطح وسیع از طرف دیگر، مسئله تحول و سنجش وضع موجود سازمانها و تعیین عوامل موثر بر کارآفرینی را اجتناب ناپذیر میکند، زیرا به نظر می رسد که تنها راه درمان بوروکراسی و افزایش کارایی و بهبود سازمانهای دولتی کارآفرینی است(جهانگیری،90).
از طرفی شناسایی و انتخاب فرصتهای درست برای سازمانها یکی از مهمترین تواناییهای سازمانها می باشد. درنتیجه شرح کشف و توسعه فرصتها یک بخش کلیدی تحقیقات کارآفرینی محسوب میشود. مدلهای گوناگون شناخت یا توسعه در سالهای اخیر ارائه گردیدهاند. این مدلها براساس فرضیات مختلف وگاهی اوقات متضاد برگرفته شده از رشتههای گوناگون میباشد.در حالی که این تلاشها کمک زیادی به درک ما از شناسایی فرصت نمودهاند، اما آنها در ارائه درک جامع از فرایند به دو دلیل اصلی ناتوان بودهاند. اولا هر کدام از این دیدگاهها اساسا تمرکز بر فقط یکی از جنبههای گوناگون فرایند مینمایند. برای مثال، سیگریست[1](1999) نگاه به فرایند شناخت، که در شناسایی فرصت وجود دارد میپردازد. هیلز و همکاران[2](1997) به مطالعه محتوای شبکه اجتماعی موضوع میپردازرند، در حالی که شین[3] (1999) بر دانش قبلی و تجربه لازم برای شناخت موفق تمرکز دارد. با این وجود، تمرکز بر فاکتورهای معین منجر به مطالعه عمیق فاکتورهای فردی و اختصاصی با هزینه نادیده گرفتن فاکتورهای مهم دیگر در همان مطالعه میگردد. همچنین توافقی بین محققان کارآفرینی برای مفاهیم اصلی استفاده شده برای تعریف و عملیاتی کردن فرایند مورد پرسش وجود ندارد. بطور خلاصه ما هنوز از توسعه یک تئوری جامعه شناسایی و توسعه فرصت دور هستیم. مفهوم شناسایی فرصت تاحد زیادی پیچیده میباشد و مطالعات موجود در این موضوع نوار وسیعی بین مدیریت، تئوری سازمان، بازاریابی و کارآفرینی میباشد.
بنابراین برای آنکه بتوان در هر صنعت و سازمانی به درستی فرصتهای بالقوه و بالفعل را تشخیص داد نیاز است از مدلی استفاده شود که در حد امکان تمام جوانب آن سازمان را در نظر بگیرد. با توجه به گذار دانشگاهها از آموزش محور به پژوهش محور و از پژوهش محور به دانشگاههای کارآفرین و همچنین حرکت دانشگاهها به سمت خودکفا شدن اهمیت تشخیص فرصتهای کارآفرینانهی دانشگاهی بیشتر و بیشتر شده است. در این پژوهش برآنیم با مطالعه و تلفیق مدل های موجود تشخیص فرصت های کارآفرینی و همچنین استفاده از نظر خبرگان مدلی را طراحی نمائیم که با استفاده از آن بتوان فرصتهای کارآفرینانه در دانشگاه را به درستی تشخیص داد تا با بهرهبرداری از این فرصتها به حرکت دانشگاه به سمت دانشگاه کارآفرین کمکی کرده باشیم. این مدل شامل چه موجودیت های خواهد بود و هرکدام از این موجودیت ها شامل چه خصیصههای می باشند و چه ارتباطی بین قسمت های آن وجود خواهد داشت و در نهایت این مدل چگونه عمل خواهد کرد؟
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
اهمیت و ضرورت تحقیق به دو بخش نظری و کاربردی تقسیم میشود که دربخش نظری این پژوهش، به مرور تعاریف، نظریه ها و مدل های موجود تشخیص فرصت می پردازیم، هر کدام با رویکردی خاص و یا برای سازمان یا صنعتی خاص در نظر گرفته شدهاند. نتایج این مرور رسیدن به موجودیت های خواهد بود که در مدل مورد نظر از آن استفاده می نمائیم البته نظر خبرگان نیز بر تعیین این موجودیتها تاثیر پررنگی خواهد داشت. این موجودیتها به طور مستقیم و غیر مستقیم بر هم اثر میگذارند و هر کدام از آنها دارای خصیصههای هستند که تشکیل دهنده مدل تشخیص فرصت در دانشگاه هستند.
از نتایج کاربردی این پژوهش نیز میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
1- نتایج بدست آمده از این پژوهش میتواند به تحقیقات بعدی که در این زمینه انجام میگیرند کمک کند.
2- نتایج این پژوهش به دانشگاههای که بدنبال تشخیص فرصت های کارآفرینانه هستند میتواند کمک نماید.
3- این پژوهش به مدیران ارشد دانشگاهی این کمک را میکند که به کدام قسمت های دانشگاه توجه و تمرکز بیشتری برای استفاده از فرصتها داشته باشند.
پایان نامه طراحی مدل ریاضی برنامه ریزی تامین مالی شرکت های هلدینگ با رویکرد بازار سرمایه داخلی...
1-5 سوال های تحقیق. 8
1-6 تعریف مفهومی واژگان کلیدی تحقیق. 9
1-7 تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق. 10
1-8 روش شناسی تحقیق. 12
1-9 قلمرو تحقیق. 14
1-10 جامعه آماری.. 14
فصل دوم: مروری بر ادبیات تحقیق.. 16
2-1 مقدمه. 17
2-2 شرکت هلدینگ.. 18
2-2-1 تعریف شرکت هلدینگ.. 19
2-2-2 انواع شرکتهای هلدینگ.. 20
2-2-3 ماهیت شرکت های هلدینگ.. 21
2-2-4 مزایا و معایب شرکت های هلدینگ.. 23
2-2-5 معیارهای ارزیابی عملکرد در شرکت های هلدینگ.. 24
2-2-6 ارزش آفرینی در شرکت های هلدینگ.. 25
2-3 تامین مالی. 26
2-3-1 تامین مالی از طریق بدهی. 27
2-3-1-1 انواع بدهی. 27
2-3-1-2 مزایا و معایب تامین مالی از طریق بدهی. 28
2-3-1-3 منابع تأمین مالی از طریق بدهی. 29
2-3-2 تامین مالی از طریق سهام. 37
2-3-2-1 مزایا و معایب تامین مالی از طریق سهام. 37
2-3-2-2 منابع سرمایه سهام. 38
2-3-3 تئوری سلسله مراتبی روش های تامین مالی. 38
2-3-4 عوامل تعیین کننده ساختار تامین مالی. 39
2-3-5 دلایل ترجیح شرکت ها به تامین مالی داخلی. 40
2-4 بازار سرمایه داخلی. 41
2-5 مدلهای تصمیم گیری چند شاخصه. 46
2-6 مدل فرآیند تحلیل شبکهای(ANP) 49
2-7 دیمتل. 52
2-8 تصمیم گیری چندهدفه. 54
2-8-1 شکل ریاضی مدل های چندهدفه. 54
2-8-2 معرفی مفاهیم اولیه. 55
2-8-3 روش های حل مسائل چندهدفه. 56
2-8-3-1 برنامه ریزی آرمانی. 57
2-8-3-2 ساختار برنامه ریزی آرمانی. 58
2-9 پیشینه تحقیق. 59
3-1 مقدمه. 65
فصل سوم: روش تحقیق.. 64
3-2 مراحل اجرای تحقیق. 67
3-3 روش تحقیق. 67
3-4 جامعه آماری.. 68
3-5 قلمرو تحقیق. 70
3-6 شیوه ها و ابزار گردآوری داده. 71
3-7 روش تجزیه و تحلیل داده ها 71
3-8 بکارگیری روش دیمتل برای تعیین روابط بین معیارها 72
3-9 بکارگیری روش ANP برای اولویت بندی معیارها و روش ها 74
3-10 تعریف مساله و صورت بندی ریاضی مدل(برنامه ریزی آرمانی) 77
3-11جمع بندی.. 84
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها 85
4-1 مقدمه. 86
4-2 بکارگیری تکنیک دیمتل برای تعیین روابط درونی بین معیارها 86
این مطلب را هم بخوانید :
4-3 بکارگیری روش ANP برای اولویت بندی معیارها و روش های تامین مالی. 90
4-3-1 ساختار مسئله به تصویر فرایند تحلیل شبکهای.. 91
4-3-2 ابرماتریس ناموزون (وزندهی نشده) 91
4-3-3 ابرماتریس موزون یا وزندهیشده 92
4-3-4 ابرماتریس حدی یا محدود 93
4-4 حل مدل طراحی شده برنامه ریزی آرمانی. 97
4-5 اعتبارسنجی مدل. 109
4-6 جمع بندی.. 110
فصل پنجم: خلاصه، نتیجه گیری و پیشنهادات.. 112
5-1 خلاصه تحقیق. 113
5-2 پیشنهادات.. 114
5-3 محدودیت های تحقیق. 115
فهرست منابع و مآخذ. 116
ضمائم. 121
فهرست جداول
جدول2-1: ماهیت شرکت های هلدینگ.. 21
جدول2-2: طیف ساعتی. 47
جدول3-1:تشریح وضعیت هلدینگ های تابعه. 69
جدول3-2 : معیارهای موثر بر انتخاب روش تامین مالی. 72
جدول3-3: ویژگی های مدل برنامه ریزی آرمانی. 78
جدول 4-1: ماتریس ارتباط مستقیم. 87
جدول4-2: ماتریس نرمال شده ارتباط مستقیم. 87
جدول4-3: ماتریس ارتباط کامل. 88
جدول4-4: مختصات عوامل. 89
جدول4-5: ماتریس روابط بین معیارها 90
جدول4-6: نتایج حاصل از رتبه بندی گزینه ها و معیارها 94
جدول4-7: رتبه بندی.. 95
جدول4-8: توضیحات مربوط به ستون های مربوطه. 96
جدول4-9: پارامترهای مورد نیاز مدل. 97
جدول4-10: جواب متغیرهای مدل پیشنهادی (میلیون ریال) 105
جدول4-11: مقایسه هزینه تامین مالی واحدهای تابعه در حالت واقعی و حالت پیشنهادی.. 109
فهرست شکل ها
شکل2-1: مدل ذینفعان. 26
شکل3-1: مراحل اجرای تحقیق. 67
شکل4-1: نمودار گرافیکی عوامل. 89
شکل4-2: ساختار مساله به تصویر ANP. 91
شکل4-3: ابرماتریس ناموزون. 92
شکل4-4: ابرماتریس موزون. 92
شکل4-5: ابرماتریس حدی.. 93
شکل4-6: اولویت بندی نهایی. 94
شکل4-7: اولویت بندی گزینه ها 96
فصل اول: کلیات تحقیق |
1-1 مقدمه
بسیاری از مسائل مالی دارای ماهیتی چند معیاره و چند هدفه بوده که بعضا این معیارها و اهداف با یکدیگر در تضاد می باشند. برنامه ریزی تامین مالی یکی از همین مسائلی است که معیارها و اهداف متعددی در تصمیم گیری های مربوط به آن دخیل بوده و همین امر، استفاده از روش های چند معیاره و چندهدفه را برای اخذ تصمیم بهینه در تامین مالی ضروری ساخته است. تنوع روش های تامین مالی و پیچیدگی تصمیم های مزبور در چند دهه اخیر افزایش چشم گیری داشته است. این رشد گسترده، نیاز فزاینده ای به مدلهای فراگیر و یکپارچه ایجاد نموده که برای پاسخگویی به این نیاز، مدل سازی مالی از پیوند رویکرد مالی و برنامه ریزی ریاضی به وجود آمده است. این مدلها از پیشرفت های برنامه ریزی ریاضی و مباحث مالی به موازات هم استفاده می نمایند (آذر و معماریانی، 1376).
ماهیت چندهدفه مساله تصمیم گیری تامین مالی و نیز فقدان مدلی مناسب و جامع در این زمینه، ضرورت ایجاد یک سیستم پشتیبان تصمیم را برای تصمیم گیران حوزه مالی دو چندان می کند. مدیران شرکت های هلدینگ نیز با این مساله روبرو بوده و با توجه به مشکلاتی که در زمینه تامین مالی دارند، در جستجوی مدلی هستند که بتواند آنها را در تامین مالی هرچه بهتر یاری رساند.
بنابراین از یک طرف با توجه به اهمیتی که شرکت های هلدینگ در اقتصادهای نوپا داشته و نیز اهمیت اجرای بازار سرمایه داخلی صحیح و تامین مالی مناسب در شرکت های هلدینگ به منظور دستیابی به اهداف شرکت و از طرفی دیگر با توجه به اینکه تحقیقات زیادی در این زمینه در کشور ما صورت نپذیرفته و نیز مدیران شرکت های هلدینگ برای موفقیت نیاز به مدلی جهت تامین مالی مناسب دارند، لذا ضرورت دیده شد تا مدلی طراحی گردد که ضمن معرفی بازار سرمایه داخلی، به مدیران شرکت های هلدینگ در تامین مالی هرچه بهینه تر شرکت کمک کند.
بر اساس توضیحات و نکات فوق چگونه می توان با توجه به شرایط محیطی حاکم بر شرکت های هلدینگ و ویژگی های خاص مربوط به آنها و نیز ترجیحات مدیران ارشد، ساز و کاری مناسب به منظور تامین مالی مناسب برای واحدهای تابعه این شرکت ها طراحی نمود؟
1-2 بیان مساله تحقیق
شرکت های هلدینگ از ساختارهای سازمانی متعارف در بسیاری از کشورها بوده و نقشی بسیار اساسی در اقتصاد هر کشور ایفا می کنند. در دنیای کنونی مدیران شرکت های هلدینگ با محیطی پویا و دائما در حال تغییر رو به رو هستند. به عقیده وینسو (1982)، آنها با مسائلی همچون ساختارهای مالیاتی گوناگون، ریسک نرخ ارز، ریسک نوسان نرخ بهره، بازار سرمایه ناکارا و مسائلی از این قبیل مواجه هستند. یکی از دغدغه های اصلی مدیران شرکت های هلدینگ و واحدهای تابعه، بحث تامین مالی مناسب است. بنابراین، چنین مدیرانی نه تنها باید نگران تعیین ساختار سرمایه بهینه باشند بلکه باید به منابع وجوه هم توجه فراوانی داشته باشند. بنابراین توجه به شرکت های هلدینگ و تامین مالی در این شرکت ها از اهمیت خاصی برخوردار است.
به عقیده باردلت و دیگران(2011)، مهمترین تصمیماتی که توسط مدیران شرکت های هلدینگ اخذ می شود، تصمیمات مربوط به تامین مالی و چگونگی تخصیص منابع بدست آمده بین واحدهای تابعه است. یکی از مزایایی که شرکت های هلدینگ نسبت به شرکت های تک بخشی دارند این است که این شرکت ها از امکان تامین مالی داخلی یا استفاده از مکانیزم بازار سرمایه داخلی برخوردارند. در شرکت های هلدینگ مدیران توانایی انتقال وجوه بین واحدهای تابعه به منظور سرمایه گذاری در بهترین فرصت ها و بنابراین ایجاد بازار سرمایه داخلی را دارند. در این رابطه مدیران عالی به عنوان یک سرمایه گذار به ارزیابی فرصت های کسب و کار در شرکت می پردازند. اما گاهی اوقات ممکن است سوگیری های خاصی در تخصیص سرمایه به واحدهای تابعه ایجاد گرد. بنابراین نیاز است مدلی طراحی گردد تا مدیران را در تامین مالی و تخصیص هرچه بهینه تر منابع یاری رساند و از ناعدالتی ها در تخصیص وجوه جلوگیری کند.
لنگ و استالز(1994) در مطالعه ای نشان دادند شرکت های هلدینگی که از مکانیزم بازار سرمایه داخلی استفاده کردند نسبت به شرکت های هلدینگی که واحدهای تابعه آن به صورت مستقل عمل می نمودند، وضعیت بهتری از لحاظ عملکرد مالی دارند( شین و استالز ،1998). با بررسی صورت های مالی واحدهای تابعه شرکت های هلدینگ پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران نظیر شرکت هلدینگ غدیر، ملاحظه شد مراودات مالی بین این واحدها بسیار ناچیز است و تامین مالی داخلی در این شرکت ها صورت نمی پذیرد. از این رو می توان گفت شرکت های هلدینگ ایرانی از مکانیزم بازار سرمایه داخلی استفاده نمی کنند. گرچه ممکن است شرکت های هلدینگ ایرانی وضعیت خوبی داشته باشند، اما برای رسیدن به وضعیتی بهتر و نیز حداکثرسازی ارزش شرکت هلدینگ، نیاز است مدلی طراحی گردد تا ضمن بکارگیری مفروضات بازار سرمایه داخلی، مدیران را در تامین مالی هر چه بهتر یاری رساند.
از طرفی دیگر بسیاری از مسائل مالی دارای ماهیتی چند معیاره و چند هدفه بوده که بعضا این معیارها و اهداف با یکدیگر در تضاد می باشند. برنامه ریزی تامین مالی یکی از همین مسائلی است که معیارها و اهداف متعددی در تصمیم گیری های مربوط به آن دخیل بوده و همین امر، استفاده از روش های چند معیاره و چندهدفه را برای اخذ تصمیم بهینه در تامین مالی ضروری ساخته است. تنوع روشهای تامین مالی و پیچیدگی تصمیم های مزبور در چند دهه اخیر افزایش چشم گیری داشته است. این رشد گسترده، نیاز فزاینده ای به مدلهای فراگیر و یکپارچه ایجاد نمود که برای پاسخگویی به این نیاز، مدل سازی مالی از پیوند رویکرد مالی و برنامه ریزی ریاضی به وجود آمده است. این مدلها از پیشرفت های برنامه ریزی ریاضی و مباحث مالی به موازات هم استفاده می نمایند. (آذر، 1376). بنابراین ضروری است تا یک مدل ریاضی برای تامین مالی شرکت های هلدینگ طراحی گردد تا همه اهداف یا آرمانهای مورد نظر مدیران را در نظر بگیرد.
بنابراین به دنبال طراحی مدلی هستیم که مدیران شرکت های هلدینگ و واحدهای تابعه را در اجرای هرچه صحیح تر بازار سرمایه داخلی کمک کرده و آنان را در برنامه ریزی تامین مالی با توجه به اهداف متعدد و متضاد یاری رساند. لذا سوالی که در این تحقیق با آن روبرو هستیم، این است که چگونه می توان یک مکانیزم پشتیبان تصمیم طراحی کرد تا شرکت های هلدینگ را در برنامه ریزی تامین مالی با توجه به رویکرد بازار سرمایه داخلی یاری رساند.
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
از لحاظ نظری فواید و اهمیت این تحقیق به شرح ذیل است:
مطالعه شرکت های هلدینگ بنا به دلایل زیر از اهمیت برخوردار است:
- شرکت های هلدینگ یکی از اشکال سازمانی متعارف در بسیاری از کشورها هستند.
- چنین شرکت هایی از بازیگران اصلی اقتصادهای نوپا به شمار می آیند.
- این شرکت ها می توانند کمبود منابع مالی، انسانی و مواد را جبران کرده و از این حیث به مزایای رقابتی دست یابند که شرکت های تک واحدی هرگز نمی توانند به آن دست پیدا کنند.
تشکیل شرکت های هلدینگ مزایای بسیاری دارد. برخی از این مزایا عبارت اند از:
- افزایش قدرت مالی در برابر شرایط پر ریسک بازار؛
- توانایی بسیج کردن کارمندان و کارگران با تجربه در جهت تامین نیازهای شرکت های عملیاتی؛
- ایجاد یک دیوار حافظ بسیار قدرتمند میان شرکت مادر و توابع در جهت کاهش ریسک های مالی؛
- تنوع گرایی در مجموعه داده ها، فرآیندها و ستاده های شرکت؛
- استفاده کامل از تشویق های اقتصادی در سیستم های مالیاتی و
- ایجاد یک بازار سرمایه داخلی و فراهم نمودن یک حالت جایگزین مالی که بدینوسیله وابستگی مالی شرکت به بازارهای سرمایه ای خارجی کاسته می شود.
یکی از مزایای بالقوه شرکت های هلدینگ، ایجاد بازار سرمایه داخلی است.مزایای ایجاد بازار سرمایه داخلی عبارت اند از:
- نقش بسیار اساسی در گردش وجوه میان واحدهای شرکت های هلدینگ دارد.
- تخصیص منابع داخلی در بازار سرمایه داخلی می تواند کاراتر از تخصیص هایی باشد که توسط بازار سرمایه خارجی صورت می پذیرد.
- استفاده از بازار سرمایه داخلی باعث تعامل بهتر با بازار سرمایه خارجی می شود.
- استفاده هرچه کاراتر و بیشتر از بازار سرمایه داخلی، منجر به افزایش ارزش شرکت خواهد شد.
- بازار سرمایه داخلی یکی از کانال های مهم تخصیص سرمایه در اقتصادهای نوین صنعتی است.
- گاهی اوقات تامین مالی خارجی همراه با مشکل است اما تامین مالی داخلی در دسترس بوده و مزیت بیشتری نسبت به بازار سرمایه خارجی دارد.
- شاید مهمترین تصمیمی که توسط مدیران عالی شرکت های هلدینگ گرفته می شود بحث تخصیص سرمایه و گردش وجوه میان واحدهای تابعه باشد.
بنابراین از یک طرف با توجه به اهمیتی که شرکت های هلدینگ در اقتصادهای نوپا داشته و نیز اهمیت اجرای بازار سرمایه داخلی صحیح و تامین مالی مناسب در شرکت های هلدینگ به منظور دستیابی به اهداف شرکت و از طرفی دیگر با توجه به اینکه تحقیقات زیادی در این زمینه در کشور ما صورت نپذیرفته و نیز مدیران شرکت های هلدینگ برای موفقیت نیاز به مدلی جهت تامین مالی مناسب دارند، لذا ضرورت دیده شد تا مدلی طراحی گردد که ضمن معرفی بازار سرمایه داخلی، به مدیران شرکت های هلدینگ در تامین مالی هرچه بهینه تر شرکت کمک کند.
اهمیت و ضرورت عملی تحقیق نیز عبارت است از:
- کاربرد فراوان مدل طراحی شده در شناسایی منابع بالقوه؛
- اجرای صحیح بازار سرمایه داخلی در شرکت های هلدینگ و واحدهای تابعه؛
- تامین مالی مناسب و
- کاهش هزینه سرمایه و حداکثرسازی ارزش شرکت.
1-4 اهداف تحقیق
پایان نامه عوامل تأثیر گذار بر مشارکت زنان در ادارات خدمات ملکی از سال 1384 به این سو...
1-9 متغیرهای تحقیق. 16
1-10 پیشینه تحقیق. 16
1-10-1 پیشینه عام………………………………. 16
1-10-2 پیشینه خاص… 20
فصل دوم: چارچوب نظری
2-1 مقدمه. 28
2-2 عوامل ساختاری.. 30
2-2-1 پیچیدگی. 31
2-2-2 رسمیت.. 33
2-2-3 تمرکز. 34
2-3 عوامل زمینهای.. 39
2-3-1 قوانین. 39
2-3-2 شرایط امنیتی. 43
2-3-3 فرهنگ… 45
2-3-4 سیاسی. 50
2-3-5 سطح دانش.. 51
2-3-6 تجرد و تأهل. 52
2-4 عوامل رفتاری.. 53
2-4 -1 عوامل درون سازمانی. 54
2-4-1-1 سطح و میزان برانگیخته شدن و رضایت شغلی. 54
2-4-1-2 رفتار. 56
2-4-1-3 احساس رضایت در فرد 57
2-4-1-4 اخلاق در اداره 58
2-4-1-5 اعتماد به نفس.. 61
2-4-1-6 نوع شغل. 63
2-4-1-7 عضویت در گروه 63
2-4-2 عوامل برون سازمانی. 64
2-4-2-1 باور زنان نسبت به اشتغال در بیرون از منزل. 64
2-4-2-2 حمایت خانوادهها از اشتغال زنان. 65
2-4-2-3 باور غالب مردان نسبت به زنان و اشتغال آنها 67
2-4-2-4 تأثیر فرهنگ سنتی. 72
2-4-2-5 آزادی.. 74
2-4-2-6 پدیده تبعیض و خشونت علیه زنان. 76
فصل سوم: تجزیه و تحلیل داده ها
3-1 مقدمه. 79
3-2 عوامل ساختاری.. 79
3-3 عوامل زمینهای.. 83
3-4 عوامل رفتاری.. 99
فصل چهارم: نتیجه گیری و پیشنهاد
4-1 مقدمه. 122
4-2 نتیجه گیری.. 123
4-3 پیشنهاد 135
منابع. 138
فهرست جداول. 145
چکیده
با همه تلاش و توجهی که در سالهای اخیر در مورد حضور زنان و اشتغال آنها بخصوص در ادارات خدمات ملکی بر اساس استراتیژی انکشاف ملی و قوانین، صورت گرفته است، دیده میشود که زنان شاغل با مشکلات فراوانی در محل کار، خانه و هم در اجتماع روبرو هستند، بخصوص با توجه به دید سنت گرایانه فرهنگی کشور ما به زن و تأکید بر مسؤولیتهایی که مُهر جنسیتی به آنها خورده، عرصۀ اشتغال را به مراتب بر این قشر از جامعه تنگتر کرده است. بنابراین تحقیق حاضر به منظور پیدا نمودن عوامل تأثیر گذار بر مشارکت زنان در ادارات خدمات ملکی، صورت گرفته که بدین منظور این تحقیق به چهار فصل تقسیم شده است، که در فصل اول تحت عنوان کلیات، نخست به مقدمه بیان مسأله و پیشینه تحقیق پرداخته شده است. در فصل دوم تحت عنوان چارچوب نظری به سه متغیر عمده (عوامل ساختاری، عوامل زمینهای و عوامل
رفتاری) پرداخته شده است که زیر مجموعه هر یک عوامل مرتبط دیگری نیز بحث صورت گرفته؛ در عوامل ساختاری بیشترینه به ویژگیهای ابعاد محتوایی و ابعاد ساختاری سازمان و همچنان نوع سازمان از لحاظ (خدماتی یا تولیدی) و از سویی نیز ویژگیهای سیستم کنترولی سازمان (میکانیکی و ارگانیکی) در مقایسه با ویژگیهای ابعاد محتوایی و ابعاد ساختاری سازگار با خصوصیات موجود در زنان شاغل مورد بحث قرار گرفته است. در عوامل زمینهای که بالای قوانین نافذه، شرایط امنیتی در جامعه و سازمان، فرهنگ موجود در جامعه و سازمان، سیاستهای موجود در مورد زنان شاغل، سطح دانش و تجرد و تأهل زنان مورد بررسی قرار گرفته است. در عوامل رفتاری نیز که این عامل به دو دسته مجزای (درون سازمانی و برون سازمانی) مورد بحث قرار گرفته است. در فصل سوم نیز به تجزیه و تجلیل داده ها و پاسخ به سه سوال فرعی ارائه شده است. همچنین در فصل چهارم تحت عنوان نتیجه گیری و پیشنهاد با بیان نتیجه به دست آمده از تحقیق و همچنان پیشنهادی چند در مورد عناوین تحقیقهای بعدی که در این عرصه لازم است انجام شود مواردی ارائه گردیده است.
کلیدواژه ها
زنان شاغل، فرهنگ سنتی، ساختار سازمانی، عوامل زمینهای، عوامل رفتاری
این مطلب را هم بخوانید :
1-1 مقدمه
تقریباً بیش از 48% مجموع نفوس افغانستان را زنان تشکیل میدهند.[1] جامعه افغانستان یک جامعه سنتی و بیشترینه مردسالار است. و این ساختار غیر رسمی مردسالارانۀ حاکم در کشور، باعث شده تا زنان در جامعه، اغلباً به دید بسیار کوچک، کم ارزش و کم اهمیت دیده شوند. همچنان این نوع دید باعث شده تا زنان نیز طرز دیدشان نسبت به جامعه متفاوت و بیاعتماد باشد. این در حالیست که وضع زنان در افغانستان نیز قابل مقایسه با سایر کشورها نیست، زن به خاطر زن بودنش محکوم است که همیشه در خانه بماند و حق هیچ گونه انتخاب و اختیاری، چه در خانه و چه درجامعه نداشته باشد.
اما با به وجود آمدن دولت موقت افغانستان مسأله زنان نیز مطرح و برای آنان اقداماتی با اهداف و برنامههای خاصی درنظر گرفته شد، که در اینجا به اهم کارهای انجام گرفته به عنوان خط مشی دولت افغانستان که مرجع رسمی قانون گذاری است، پرداخته میشود. از جمله میتوان توجه به زنان در تدوین قانون اساسی، استراتیژی انکشاف ملی افغانستان، قانون کار و قانون کارکنان خدمات ملکی اشاره کرد.
در قانون اساسی کشور که آخرین بار در سال 1382 تدوین یافت، در برخی مادهها و فقرههای آن توجه به زنان را میشود مشاهده کرد، از جمله پشتوانه قانونی در قانون اساسی این کشور برای دسترسی به حقوق سیاسی شان. طور مثال؛ در قانون اساسی، توجه خاص نسبت به زنان بخصوص در مادههای 22، 33، 35، 44 و 54 صورت گرفته است طوری که:
در ماده 22 قانون اساسی آمده است؛ «هر نوع تبعیض و امتیاز بین اتباع افغانستان ممنوع است. اتباع افغانستان اعم از زن و مرد در برابر قانون داراى حقوق و وجایب مساوى میباشند.[2] یعنی همه شهروندان افغانستان، بدون تفکیک و تمایز میان زن و مرد، در برابر قانون مساوی هستند.»
ماده 33 قانون اساسی بیان میدارد؛ «شهروندان حق انتخاب کردن و انتخاب شدن را دارا میباشند بدون تفکیک و تمایز میان مرد و زن.»[3] و ماده 35 آن، «زنان حق دارند به منظور تأمین مقاصد مادی و معنوی، مطابق به احکام قانون، جمعیتها تأسیس نمایند»[4] و نیز «حق دارند مطابق به احکام قانون، احزاب سیاسی تشکیل دهند.»
در ماده 44 قانون اساسی آمده است؛ «دولت مکلف است به منظور ایجاد توازن و انکشاف تعلیم برای زنان، بهبود تعلیم کوچیان[5] و امحای بی سوادی در کشور، پروگرامهای مؤثر طرح و تطبیق نماید.»[6]
ماده 54 قانون اساسی؛ «خانواده رکن اساسی جامعه را تشکیل میدهد و مورد حمایت دولت قرار دارد. دولت به منظور تأمین سلامت جسمی و روحی خانواده، بالاخص طفل و مادر، تربیت اطفال و برای از بین بردن رسوم مغایر با احکام دین مقدس اسلام تدابیر لازم اتخاذ میکند.»[7]
همچنین میتوان توجهی که نسبت به زنان در استراتیژی انکشاف ملی 15 ساله افغانستان که در سال 1384 تصویب گردید اشاره کرد. در این استراتیژی نیز به وضعیت زنان توجه خاص صورت گرفته، طوری که از جمله هدفهای 9 گانه؛ دسترسی جهانی به تعلیمات ابتدایی،[8] ارتقای تساوی جنسیت اجتماعی (جندر) و توانمندی زنان،[9] کاهش مرگ ومیر اطفال و مادران[10]و بهبود وضع صحت مادران[11] به زنان توجه دارد. که از جمله موضوع مورد بحث این تحقیق بیشترینه متوجه هدف سوم ارتقای تساوی جنسیت اجتماعی (جندر) و توانمندی زنان میباشد.
همچنین توجهی که نسبت به زنان در قانون کار جمهوری اسلامی افغانستان صورت گرفته که به اکثر موارد آن اشاره میشود، البته در برخی از مادهها مواردی جهت تشویق یا آسان گرفتن نسبت به زنان نیز دیده میشود تا باشد که عرصۀ کار را در سازمان برای آنها سهلتر ساخته تا مشارکت زنان را در ادارات خدمات ملکی افزایش داده باشند، طور مثال؛ در قانون کار علاوه بر 50 روز رخصتی رسمی 90 روز رخصتی ولادی برای زنان باردار به اضافۀ 15 روز دیگر نیز بر اساس ولادتهای غیر عادی داده شده است.[12] که این نیز یک امتیازی برای زنان محسوب میشود. البته با درنظر داشت پرداخت معاش و سایر حقوق در زمان رخصتی. و همچنین مادههای دیگر از قبیل:
«توظیف زن در زمان حاملگی مطابق تصدیق طبیب یا شفاخانه، به کار خفیف با حفظ مزد و سایر حقوق وظیفۀ اصلی میگردد.»[13]
یکی از موارد تقلیل کار در قانون، «کار برای زنان حامله 35 ساعت در هفته میباشد.»[14] این در حالیست که کاهش وقت کار، موجب کسر معاش یا سایر حقوق کارکن نیز نمیگردد.[15]
«برای مادران دارای طفل شیرخوار بر علاوۀ وقفۀ صرف غذا، وقت اضافی که کمتر از 30 دقیقه نباشد، بعد از هر سه ساعت، به خاطر شیر دادن طفل در اتاق کودک محل کار، داده میشود و این وقفهها شامل وقت کار رسمی میشود.»[16]
«اداره مکلف است جهت مواظبت و مراقبت اطفال کارکنان مربوط، در محوطۀ اداره، شیرخوارگاه و کودکستان را ایجاد نماید.»[17]
و همچنان ممنوع محسوب کردن، «امتناع از پذیرش زن به کار یا تقلیل مزد به دلیل حاملگی یا شیر دادن طفل.»[18]
همچنین در قانون کارکنان خدمات ملکی نیز با تسجیل احکام خاص تساوی حقوق جندر تأیید و هر نوع تبعیض را ممنوع قرار داده است که قرار ذیل بیان شده است:
«هیچ گونه تبعیض در استخدام مأمور و کارکن قرار دادی بر اساس جنسیت، قومیت، مذهب و معلولیت جسمانی مجاز نمیباشد.»[19]
«حق شکایت از عدم مصونیت از هر نوع تبعیض بر اساس جنسیت، قومیت، موقف اجتماعی، مذهبی، سیاسی و حالت مدنی، از جانب آمرین و همکاران در محل کار.»[20]
«حفظ کرامت انسانی، تأمین مصونیت از آزار و اذیت جسمانی، اخلاقی و روانی.»[21]
«ممنوعیت برخورد تبعیض آمیز و غیر عادلانه از طرف بورد تعیینات و ادارات منابع بشری وزارتها و ادارات مستقل دولتی.»[22]
«ممنوعیت برخورد غیر عادلانه و تبعیض آمیز از طرف آمر و همکاران در محل کار.»[23]
«اداره میتواند در صورت نیاز مبرم با متقاعدین، معلولین، زنانیکه مصروف کارهای منزل یا تربیه اطفـال میباشند و سایر اشخاصی که مهارت و توانایی وظیفه محوله را داشته باشند به شکل بالمقطع (نیمه وقت) قرار داد کار را عقد نماید.»[24]
در طرزالعمل تعیینات نیز توجه به زنان بدین گونه مراعات گردیده است، طوری که برای به دست آوردن شغل، کاندیدان طبق طرزالعمل باید به رقابت آزاد بپردازند. و در نتیجه هر کس نمره بالاتر را از آن خود نمود برنده محسوب خواهد شد، بنابراین «هرگاه در نتیجه ارزیابی ثابت گردد که تمامی کاندیدان دارای نمرات مساوی میباشند، در این حالت به مهارت، تجربه و تحصیلات تخصصی که با معیارهای همان بخش مطابقت داشته باشد، جهت انتخاب ارجحیت داده شود، هرگاه باز هم نمرات و معیارهای انتخاب مساوی گردد، در صورتی که مطالبات وظیفه وی مرد را شرط نگذاشته باشد، به کاندیدی که در میان آنها زن است، ارجحیت داده شود.»[25]
این ها همه مورد توجه قرار دادن زنان و امتیاز قایل شدن به آنها در قوانین جهت افزایش حضور و مشارکت آنها در ادارات دولتی میباشد که از طرف دولت جهت دسترسی به یکی از اهداف استراتیژی انکشاف ملی افغانستان، صورت گرفته است.
[1]- طبق آمار احصائیه مرکز، احصائیه سالانه، 1391 نفوس کلی کشور 27.500000 که از این رقم تعداد 13.2 میلیون آن را زنان تشکیل می دهند.
[2]- جریده رسمی، ماده بیست و دوم قانون اساسی کشور افغانستان
[3]- همانجا، ماده سی و سه
[4]- همانجا، ماده سی و پنجم