پایان نامه شناسایی عوامل انگیزشی و بررسی سطح رضایت گردشگران خارجی از سفر به استان کرمان...
1-4 اهداف تحقیق……………………………………………………………………………………… 5
1-5 قلمرو تحقیق……………………………………………………………………………………….. 5
1-5-1 قلمرو مکانی تحقیق………………………………………………………………………….. 5
1-5-2 قلمرو زمانی تحقیق………………………………………………………………………….. 6
1-6 تعریف واژگان عملیاتی…………………………………………………………………………. 6
خلاصه فصل اول………………………………………………………………………………………… 6
فصل دوم : ادبیات موضوعی و پیشینه تحقیق
2-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………. 8
2-2 تعریف بازاریابی…………………………………………………………………………………… 9
2-3 تعریف بازاریابی صنعت گردشگری………………………………………………………….. 9
2-4 تعریف گردشگری………………………………………………………………………………. 10
2-5 اصول گردشگری……………………………………………………………………………….. 11
2-6 نظام گردشگری…………………………………………………………………………………. 13
2-7 پنج اصل بازاریابی خدمات و تاثیر آن بر بازاریابی گردشگری………………….. 15
2-8 معرفی بازارهای گردشگری بینالمللی در مقصدهای مختلف جهان…………. 17
2-9 اهمیت و نقش گردشگری بر روند توسعه همه جانبه………………………………… 20
2-10 شناخت تئوری انگیزش در بازارهای هدف گردشگری………………………….. 23
2-11 وجهه استنباط شده از مقصد گردشگری………………………………………………… 35
2-11-1 عوامل موثر بر شکل گیری وجهه استنباط شده…………………………………… 37
2-12 منابع اطلاعاتی…………………………………………………………………………………. 44
2-13 رضایت گردشگر………………………………………………………………………………. 46
2-14 بازدید دوباره از مقصد وتوصیه به دیگران……………………………………………. 52
2-15 پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………… 58
2-16 معرفی اجمالی جاذبه های گردشگری استان کرمان………………………………. 60
خلاصه فصل دوم………………………………………………………………………………………. 64
فصل سوم: روش تحقیق
3-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………….. 66
3-2 روش تحقیق……………………………………………………………………………………… 66
3-3 جامعه آماری…………………………………………………………………………………….. 66
3-4 نمونه آماری و نحوه تعین حجم نمونه…………………………………………………… 66
3-5 روش های جمع آوری اطلاعات………………………………………………………….. 67
3- 6 روایی و پایایی پرسشنامه…………………………………………………………………….. 68
3-7 روش توزیع پرسشنامه…………………………………………………………………………. 68
3-8 سؤالات تحقیق…………………………………………………………………………………… 68
3-9 روش تجزیه و تحلیل داده ها………………………………………………………………. 69
3-9-1 تجزیه تحلیل های توصیفی……………………………………………………………… 69
3-9-2 تجزیه تحلیل های استنباطی…………………………………………………………….. 69
خلاصه فصل سوم……………………………………………………………………………………… 71
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
4-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………….. 73
4-2 متغیرهای جمعیت شناختی…………………………………………………………………… 73
4-3 رتبه بندی انگیزه های گردشگران خارجی از مسافرت به استان کرمان……….. 84
4-4 رتبه بندی اهمیت منابع اطلاعاتی مورد استفاده گردشگران خارجی جهت انتخاب این سفر…………………………………………………………………………………………….. 85
4-5 رتبه بندی رضایت گردشگران خارجی از هر جز از ویژگی های گردشگری استان کرمان………………………………………………………………………………………………. 86
4-6 بررسی قصد بازگشت مجدد و تمایل به توصیه کردن استان کرمان و ایران به دیگران……………………………………………………………………………………………………….. 92
4-7 تحلیل استنباطی دادهها………………………………………………………………………. 93
4-8) بررسی شرایط لازم برای تحلیل عاملی…………………………………………………. 93
4-8-1 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی از هتل……………………………………………… 95
4-8-2 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی از حمل و نقل محلی………………………….. 99
4-8-3 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی از رستوران های محلی خارج از هتل…. 101
4-8-4 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی از خرید کردن……………………………….. 103
4-8-5 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی از مردم محلی………………………………… 105
4-8-6 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی از راهنمای تور ایرانی………………………. 107
4-8-7 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی از فرودگاه………………………………………. 109
این مطلب را هم بخوانید :
4-8-8 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی از جاذبه های گردشگری استان کرمان.. 111
4-8-9 تحلیل عاملی متغیر رضایتمندی کلی سفر به استان کرمان…………………… 113
4-9 بررسی میزان رضایتمندی پاسخ دهندگان…………………………………………… 117
4-10 تفاوت بین گردشگران خارجی که به صورت مستقل سفر کرده اند با گردشگرانی که با تور سفر کرده اند از لحاظ سطح اهمیت منابع اطلاعاتی، سطح رضایت از ویژگی های گردشگری استان کرمان…………………………………………………………………………… 120
4-11 تفاوت بین گردشگرانی که برای اولین بار به استان کرمان مسافرت کرده اند و گردشگرانی که برای بار چندم به این استان مسافرت کرده اند از لحاظ سطح اهمیت منابع اطلاعاتی وسطح رضایت از ویژگی های گردشگری استان کرمان…………………. 125
خلاصه فصل چهارم…………………………………………………………………………………. 129
فصل پنجم :نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………….. 131
5-2 خلاصه تحقیق………………………………………………………………………………….. 131
5-3 نتایج تحقیق…………………………………………………………………………………….. 132
5-4 پیشنهادات کاربردی………………………………………………………………………….. 136
5-5 پیشنهاداتی برای تحقیقات آینده…………………………………………………………. 137
5-6 محدودیت ها و مشکلات تحقیق…………………………………………………………. 138
خلاصه فصل پنجم…………………………………………………………………………………… 138
فهرست منابع و مأخذ……………………………………………………………………………….. 139
پیوست شماره 1:پرسشنامه فارسی تحقیق حاضر……………………………………………. 145
پیوست شماره 2 :پرسشنامه انگلیسی تحقیق حاضر…………………………………………. 152
فهرست نگاره ها:
نگاره شماره 1 :جدول اصول خدمات و تاثیر آن بر بازاریابی گردشگری… 16
نگاره شماره2 :جدول شاخص های جهانگردی در کشورهای منتخب- 2010. 19
نگاره شماره3 : جدول شاخص های جهانگردی در ایران و کشورهای منطقه -2008. 20
نگاره شماره 4: نمودار پیش بینی تعداد گردشگران برای سال 2020 میلادی در مناطق مختلف جهان.. 22
نگاره شماره5 : جدول پیش بینی رشد سالانه گردشگری در مناطق مختلف جهان.. 22
نگاره شماره 6 : جدول: تقسیم بندی کوهن از گردشگران.. 30
نگاره شماره 7 : تصویر مرور اجمالی انگیزه های سفر. 34
نگاره شماره 8 : چارچوب پژوهشی… 58
نگاره شماره 9:جدول آمار توصیفی متغییر جنسیت… 74
نگاره شماره 10:نمودار آمار توصیفی متغییر جنسیت… 74
نگاره شماره 11 : جدول آمار توصیفی مربوط به متغیرنحوه مسافرت… 74
نگاره شماره 12 : نمودارآمار توصیفی مربوط به متغیرنحوه مسافرت… 74
نگاره شماره 13 : جدول آمار توصیفی مربوط به متغیرسن… 75
نگاره شماره 14 : نمودار آمار توصیفی مربوط به متغیرسن… 75
نگاره شماره 15 : جدول آمار توصیفی مربوط به متغیر مدت زمان اقامت در استان کرمان.. 76
نگاره شماره 16 : نمودار آمار توصیفی مربوط به متغیر مدت زمان اقامت در استان کرمان.. 76
نگاره شماره 17 : جدول آمار توصیفی مربوط به متغییر وضعیت تأهل.. 77
نگاره شماره18 : نمودار آمار توصیفی مربوط به متغییر وضعیت تأهل.. 77
نگاره شماره 19 : جدول آمار توصیفی مربوط به متغییر زبان مادری… 78
نگاره شماره 20 :نمودار آمار توصیفی مربوط به متغییر زبان مادری… 78
نگاره شماره 21 :جدول آمار توصیفی مربوط به متغییر کشور محل اقامت… 79
نگاره شماره 22 :نمودار آمار توصیفی مربوط به متغییر کشور محل اقامت… 79
نگاره شماره 23 :جدول آمار توصیفی مربوط به متغییر هدف از مسافرت… 80
نگاره شماره 24 :نمودار آمار توصیفی مربوط به متغییر هدف از مسافرت… 80
نگاره شماره 25 :جدول آمار توصیفی مربوط به وضعیت اشتغال.. 81
نگاره شماره 26 :نمودار آمار توصیفی مربوط به وضعیت اشتغال.. 81
نگاره شماره 27 :جدول آمار توصیفی مربوط به متغییر میزان تحصیلات… 82
نگاره شماره 28 :نمودار آمار توصیفی مربوط به متغییر میزان تحصیلات… 82
نگاره شماره 29 :جدول آمار توصیفی مربوط به متغییر میزان درامد ماهیانه. 83
نگاره شماره 30 :نمودار آمار توصیفی مربوط به متغییر میزان درامد ماهیانه. 83
نگاره شماره 31: جدول آمار توصیفی مربوط به هر متغیر به تفکیک…. 84
نگاره شماره 32: رتبه بندی اهمیت منابع اطلاعاتی مورد استفاده گردشگران خارجی جهت انتخاب این سفر. 85
نگاره شماره 33: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از هتل و اقامتگاه : 86
نگاره شماره 34: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی ازحمل و نقل محلی… 87
نگاره شماره 35: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از رستوران و غذاهای خارج از هتل.. 87
نگاره شماره 36: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از ویژگی های خرید کردن.. 88
نگاره شماره 37: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از ویژگی های مردم محلی… 88
نگاره شماره 38: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از ویژگی های راهنمای تور محلی… 88
نگاره شماره 39: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از ویژگی های فرودگاه. 89
نگاره شماره40 : جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از ویژگی های فعالیت های گردشگری… 89
نگاره شماره 41: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از ویژگی های جاذبه های گردشگری… 90
نگاره شماره 42: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از ویژگی های خدمات اطلاع رسانی… 90
نگاره شماره 43: جدول آمار توصیفی مربوط به رضایتمندی از تجربه کلی سفر. 91
نگاره شماره 44:جدول قصد بازگشت مجدد و تمایل به توصیه کردن استان کرمان و ایران به دیگران.. 92
نگاره شماره45 : جدول نتایج آزمون کلموگروف اسمیرنوف برای متغیرهای تحقیق… 94
نگاره شماره46: جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی از هتل.. 95
نگاره شماره47:جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص های متغییر رضایتمندی از هتل.. 96
نگاره شماره48: جدول کل واریانس تبیین شده مربوط به متغییر رضایتمندی از هتل.. 97
نگاره شماره 49: جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی از هتل.. 98
نگاره شماره 50: جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی از حمل و نقل محلی… 99
جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص ها ی متغییر رضایتمندی از حمل و نقل محلی نگاره شماره 51: 100
جدول کل واریانس تبیین شده بعد مربوط به متغییر رضایتمندی از حمل و نقل محلی نگاره شماره52: 100
نگاره شماره 53 : جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی از حمل و نقل محلی… 101
نگاره شماره 54 : جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی از رستوران های خارج از هتل.. 101
نگاره شماره 55: جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص های متغییر رضایتمندی از رستوران های خارج از هتل.. 102
نگاره شماره56 : جدول کل واریانس تبیین شده مربوط به متغییر رضایتمندی از رستوران های خارج از هتل.. 102
نگاره شماره 57 : جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی از رستوران های خارج از هتل.. 103
نگاره شماره 58 : جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی از خرید کردن.. 103
نگاره شماره59 : جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص های متغییر رضایتمندی از خرید کردن.. 104
نگاره شماره 60 :جدول کل واریانس تبیین شده مربوط به متغییر رضایتمندی از خرید کردن.. 104
نگاره شماره 61: جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی از خرید کردن.. 105
نگاره شماره62: جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی ازمردم محلی… 105
نگاره شماره 63: جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص های متغییر رضایتمندی ازمردم محلی… 106
نگاره شماره 64: جدول کل واریانس تبیین شده مربوط به متغییر رضایتمندی ازمردم محلی… 106
نگاره شماره65: جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی ازمردم محلی… 107
نگاره شماره 66: جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی از راهنمای تور ایرانی… 107
نگاره شماره 67: جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص های متغییر رضایتمندی از راهنمای تور ایرانی… 108
نگاره شماره 68: جدول کل واریانس تبیین شده مربوط به متغییر رضایتمندی از راهنمای تور ایرانی… 108
نگاره شماره 69: جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی از راهنمای تور ایرانی… 109
نگاره شماره70: جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی از فرودگاه. 109
نگاره شماره 71: جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص های متغییر رضایتمندی از فرودگاه. 110
نگاره شماره 72: جدول کل واریانس تبیین شده مربوط به متغییر رضایتمندی از فرودگاه. 110
نگاره شماره 73: جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی از فرودگاه. 111
نگاره شماره 74: جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی ازجاذبه های گردشگری… 111
نگاره شماره 75: جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص های متغییر رضایتمندی ازجاذبه های گردشگری… 112
نگاره شماره 76: جدول کل واریانس تبیین شده مربوط به متغییر رضایتمندی ازجاذبه های گردشگری… 112
نگاره شماره77 : جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی ازجاذبه های گردشگری… 113
نگاره شماره 78: جدول بررسی کفایت نمونه مربوط به متغییر رضایتمندی کلی از سفر به استان کرمان.. 113
نگاره شماره 79: جدول عدد اشتراکات مربوط به شاخص های متغییر رضایتمندی کلی از سفر به استان کرمان.. 114
نگاره شماره80: جدول کل واریانس تبیین شده مربوط به متغییر رضایتمندی کلی از سفر به استان کرمان.. 114
نگاره شماره 81: جدول بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) مربوط به متغییر رضایتمندی کلی از سفر به استان کرمان.. 115
نگاره شماره 82 : جدول خلاصه مهم ترین بارهای عاملی و میانگین واریانس تبیین شده(AVE) 116
نگاره شماره 83: جدول آمار توصیفی مربوط به هر متغیر به تفکیک…. 117
نگاره شماره 84 :جدول نتایج آزمون t یک نمونهای مربوط به هر متغیر. 118
نگاره شماره 85: جدول میانگین و انحراف استاندارد و اندازه نمونه برای گروههایی که به صورت مستقل یا با تور مسافرت کرده اند.. 121
نگاره شماره 86: جدول آزمون لون برای برابری واریانسهای گروههایی که به صورت مستقل یا با تور مسافرت کرده اند.. 122
نگاره شماره 87: جدول نتایج تحلیل واریانس چند طرفه سفر به صورت مستقل یا با تور گردشگری بر متغیرهای وابسته. 123
نگاره شماره 88 :جدول میانگین و انحراف استاندارد و اندازه نمونه برای گروههایی که برای بار اول یا چندم مسافرت کرده اند.. 126
نگاره شماره 89: جدول آزمون لون برای برابری واریانس برای گروههایی که برای بار اول یا چندم مسافرت کرده اند.. 127
نگاره شماره 90 :جدول نتایج تحلیل واریانس چند طرفه سفر برای اولین بار یا برای چندمین بار بر متغیرهای وابسته. 128
فصل اول :
کلیات
1-1 مقدمه
صنعت گردشگری با توجه به ابعاد فراگیر اقتصادی،فرهنگی،سیاسی و … به یکی از مهم ترین منابع مفید و پر سود دنیای امروز تبدیل شده است و در این میان کشورهای برخوردار از جاذبه های غنی توریستی و اکوتوریستی با برنامه ریزی های کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت مصمم به گسترش توریسم در ابعاد داخلی و خارجی می باشند.
توسعه صنعت گردشگری در نیمه دوم قرن بیستم مطرح شده و رفته رفته به یک پدیده و پیشرفت فنی در صحنه جهانی تبدیل شده و رقابت شدیدی را جهت جذب بیشتر جهانگرد به وجود آورده است.که از این طریق کشورها قادر شده اند مسایل مهمی نظیر کسب دآمد ارزی، رونق اشتغال، تبادل و تعامل فرهنگی، ایجاد بازار مصرف تولیدات، خدمات پر کردن اوقات فراغت مردم و حضور فعالانه و آگاهانه در عرصه اطلاعات و ارتباطات جهانی را برای مردم خودشان به ارمغان آورند.
کشور ما نیز با وجود ظرفیت های بسیار غنی در زمینه صنعت گردشگری نظیر: شرایط اقلیمی و آب و هوایی خاص، وجود بسیاری از مواهب طبیعی در سرزمینی با وسعت زیاد، برخورداری از تمدنی چندین هزارساله و فرهنگ غنی، هنر،معماری و صنایع دستی متنوع می تواند با استفاده از نیروی انسانی متخصص در کشور ، درامدهای قابل توجهی را از این راه کسب نماید.اما متاسفانه تا کنون علیرغم وجود جاذبه های بسیار، سهم درآمدهای ارزی ایران از این فعالیت بسیار ناچیز بوده است.
طبق پیش بینی سازمان جهانی گردشگری(UNWTO[1]) ، درآمد حتی پایین ترین کشور در فهرست 20 کشور توریست پذیر در سال 2020 ، افزون بر 20 میلیون دلار و حد متوسط 20 کشور اول دنیا 50 میلیارد دلار خواهد بود. اما سهم کشوری مثل ایران در این بخش 34/2 میلیون گردشگر خارجی و تنها 800 میلیون دلار درآمد اقتصادی است که از لحاظ جذب گردشگر بین المللی رتبه 55 و از لحاظ درآمد اقتصادی رتبه 45 را در دنیا داراست.
کارشناسان اقتصادی با توجه به اهمیت صنعت گردشگری در چرخه اقتصادی بر این باورند که این صنعت در اواخر قرن 21 به بزرگترین کارفرمای جهان تبدیل خواهد شد.علاوه بر این معتقدند که هم اکنون درامدهای خالص از جذب یک گردشگر با فروش چندین بشکه نفت برابری می کند.در سال 2010 تعدادمشاغل بخش سفر و گردشگری به6/251 میلیون یا 1/9 درصد از کل مشاغل جهان خواهد رسید(سازمان جهانی گردشگری،2010).
در مجموع صنعت توریسم به دلیل اثرات مثبت و چشم گیر اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی،سیاسی و امنیتی آن و فواید بی شماری که عاید گردشگران و مناطق میزبان می کند دارای اهمیت انکار ناپذیر است.از این رو توسعه این صنعت به عنوان نیاز اساسی این کشور مطرح می گردد و در این راستا سازماندهی و اجرای طرح های پژوهشی در این خصوص از اهمیت خاصی برخوردارند. در این تحقیق به دنبال شناسایی عوامل انگیزشی و بررسی سطح رضایت گردشگران خارجی از سفر به استان کرمان می باشیم. تا با شناسایی عوامل انگیزشیی گردشگران بتوان با تحریک و تبلیغات مناسب زمینه جذب گردشگران را فراهم کرد و با افزایش رضایت گردشگران به دنبال افزایش جمعیت گردشگران ورودی به استان کرمان باشیم.
1-2 بیان مسأله تحقیق
در جهان امروز سه صنعت مهم از جهت درآمدی از اهمیت بالایی برخوردارند که به ترتیب عبارتند از: صنعت نفت، صنعت جهانگردی و صنعت خودروسازی. محققان معتقدند که صنعت گردشگری با پیشرفت و سیر صعودی که دارد تا سال 2014 اولین صنعت جهان به لحاظ اقتصادی و درآمد خواهد بود.
امروزه صنعت گردشگری به عنوان جایگزینی مطمئن برای درآمدهای ارزی حاصل از صدور نفت و سایر اقلام صادراتی شناخته می شود. بررسی های صورت گرفته در خصوص درآمدهای گردشگری و سهم خدمات گردشگری در کل مبادلات تجاری جهان و رشد سالانه آن نوید بخش آینده ای روشن برای کشورهایی است که توان استفاده امکانات خود در جهت جذب گردشگران خارجی را دارند(سازمان جهانی گردشگری،2007)
متأسفانه در کشور ما صنعت توریسم و گردشگری چنان که شایسته ی آن است گسترش و توسعه نیافته است. با وجودی که در تمامی برنامه های توسعه سالیان اخیر، بر روش هایی غیر از اقتصاد تک محصولی متکی بر صادرات نفت تأکید شده در مقام عمل موفقیت و کامیابی ملموس و محسوس در این زمینه به دست نیامده است. در حالی که رشد و توسعه صنعت گردشگری در ایران به عنوان یکی از راهکارهای علمی رهایی از اقتصاد تک محصولی و متنوع سازی منابع درآمد کشور، باید بیش از پیش مورد توجه برنامه ریزان و سیاست گزاران کشور قرار بگیرد.
از طرفی بر اساس سند چشم انداز 20 ساله کشور و برنامه ی چهارم توسعه ، سهم ایران از بازار جهانی گردشگری در افق سال 1404، 1/5 درصد از تعداد گردشگران خارجی (یعنی 20 میلیون نفر) و 2درصد از درآمد صنعت گردشگری جهانی هدف گذاری شده است و برای رسیدن به هدف مذکور رشد سالانه گردشگری در طول برنامه چهارم توسعه 30 درصد تعیین گردیده است(الماسی،1386).
آگاهی از این آمارها با در نظر داشتن جاذبه های توریستی کشور دلایل محکمی بر ضرورت توجه به جنبه های مختلف این صنعت در کشور، به منظور رشد و توسعه همه جانبه آن و حصول درآمدهای سرشار ارزی از این طریق می باشند به طوری که در صورت وجود برنامه ریزی های دقیق و بررسی ابعاد همه جانبه آن، درآمد سرشاری از این صنعت نصیب کشور خواهد شد.
ازجمله موارد مهم در برنامه ریزی این بخش ، شناسایی عوامل انگیزشی گردشگران و بررسی میزان رضایت گردشگران از وضعیت کنونی است که از اهمیت خاصی برخوردار است. اندازه گیری و مدیریت رضایت مشتری ، برای بقا توسعه و موفقیت صنعت گردشگری بسیار مهم است. رضایت مشتری اغلب در قلب فعالیت های بازاریابی قرار دارد چراکه می تواند این اطمینان را بدهد که نتایج استراتژیک مورد نظر به دست آمده اند.سطح بالاتر از رضایت مصرف کننده به احتمال زیاد منجر به افزایش وفاداری مشتری،کاهش کشش قیمتی، جداسازی سهم بازار حاضر از رقبا،کاهش هزینه های شکست،جذب مشتریان جدید، کمک به توسعه و شهرت در بازار می شود.
در تحقیق حاضر درصدد پاسخگویی به سوالات زیر هستیم :
- رتبه بندی انگیزه های گردشگران خارجی از مسافرت به استان کرمان چگونه است؟
- روش های کسب اطلاعات در گردشگران خارجی چگونه است؟
- رتبه بندی رضایت گردشگران خارجی از ویژگی های استان کرمان چگونه است؟
- سطح رضایت گردشگران خارجی از هرجزیی از ویژگی های استان کرمان چگونه است؟
- چه تفاوتی بین گردشگران خارجی که به صورت مستقل سفر کرده اند با گردشگرانی که با تور سفر کرده اند از لحاظ سطح اهمیت منابع اطلاعاتی،سطح رضایت از ویژگی های گردشگری استان کرمان وجود دارد؟
- چه تفاوتی بین گردشگرانی که برای اولین بار به استان کرمان مسافرت کرده اند و گردشگرانی که برای بار چندم به این استان مسافرت کرده اند از لحاظ سطح اهمیت منابع اطلاعاتی،سطح رضایت از ویژگی های گردشگری استان کرمان وجود دارد؟
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
مشتریان راضی نشانه موفقیت هر کسب و کاری هستند.مشتریان راضی به خرید مجدد و توصیه محصولات به دوستان و اقوام اقدام می کنند.بنابر این درک نیاز های مصرف کنندگان ضروری است. در میان محصولات گردشگری،گردشگری شهری یکی از سریع ترین و رو به رشد ترین ان هاست.با توجه به سه پیامد اجتماعی و فرهنگی اقتصادی و زیست محیطی در امر گردشگری می توان از راه گردشگری شهری، هویت قومی و بومی را معرفی و هنرهای سنتی و بومی و نیز ادبیات عمومی را تقویت کرد . ایجاد اشتغال و معرفی مشاغل جدید از دستاوردهای مهم پرداختن به امر گردشگری است افزایش اشتغال سبب کاهش نابرابری های اجتماعی می شود و تعادل اقتصادی را فراهم می سازد . در حوزه ی زیست محیطی نیز با افزایش گردشگری می توان بهسازی شرایط زیست محیطی تقویت نهادهای مربوط به این حوزه جلب مشارکت های عمومی را که موجب حفظ اراضی کشاورزی و اراضی تحت حفاظت است را فراهم کرد .موفقیت بازاریابی مقصد در توانایی درک ادراک مصرف کننده و رضایت او وهمچنین فراهم کردن ارزش مورد انتظار گردشگر و مدیریت کلی تجربه بازدید کننده نهفته است.
از آن جا که استان کرمان پتانسیل گردشگری بالایی به دلیل وجود آثار باستانی فراوان،مناطق ناب کویری و … دارد. هر ساله می تواند تعداد زیادی از گردشگران خارجی را جذب کند، لذا باید با انجام کارهای تحقیقاتی زمینه را برای افزایش وفاداری گردشگران فراهم کرد . رضایتمندی گردشگران موجب بازدید مجدد و توصیه یک شهر به عنوان مقصد گردشگری به دیگران را در پی دارد. این تحقیق با هدف کمک به درک انگیزه سفر ، ادراک و رضایت گردشگران خارجی که به استان کرمان مسافرت کرده اند انجام شده است. بنابر این نتایج تحقیق می تواند کمک شایان توجهی به کیفیت و بهبود امور گردشگری در استان کرمان کند.
پایان نامه سیاستهای مناسب توسعهی کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات...
دانشگاه تهران
دانشکدهی کارآفرینی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
رشته مدیریت کارآفرینی – گرایش کسب و کار جدید
سیاستهای مناسب توسعهی
کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات
نگارنده
بهنام ولیزاده
استاد راهنما
دکتر محسن رضایی
استاد مشاور
دکتر سید علی علویان
بهمن 1390
تقدیم به:
همسرم؛
به خاطر تشویق من برای تحصیل در دورهی کارشناسی ارشد
و
پسرم؛
به خاطر تحمل کمتوجهیهای من در طول تحصیل
سپاسگزاری:
ن و القلم و مایسطرون
پروردگارا؛
تو راست، حشمت لایزال و عزت بی زوال؛
قلم زبان خدا است، قلم امانت آدم است، قلم ودیعهی عشق است، قلم توتم من است.
قلم، سوگند عشق توست، مهربانا؛ تو را به پاس عطای موهبت گرفتن قلم در دست، حمد بی پایان؛
گرچه آب هفت بحر بر ملک هفت آسمان، اثری از حمد و ثنای تو نتوان نگاشت. تو را سپاس که طریق دانشآموزی و نعمت کسب فیض از محضر رهروان طریقت معرفت را بر من ارزانی داشتی.
آنچه در پی میآید؛ گزیدهیی است به رسم ادب، نه آنچنان که باید، بلکه چنان که از عهده برآید. گرچه بیشتر رسم چنان است که از افرادی که در انجام پژوهش، پژوهشگر را یاری کردهاند نامی و یادی به نیکی به میان آید اما حقیقت آن است که این برگ سبزی که تحفهی درویش است، همیشه بر شاخسار زندگی نمیروید. پس تا دمی در اختیار است باید از همهی آنانی که به گونهیی سپاس این کمترین را برانگیختهاند، نامی به میان آید و از زحمات ایشان تشکر شود:
- استاد راهنمای گرامی، آقای دکتر محسن رضایی، به خاطر راهنمایی در انجام مراحل این پایاننامه علیرغم همهی گرفتاریهای کاری که داشتند.
- استاد مشاور محترم، آقای دکتر سید علی علویان، به خاطر راهنماییهای ارزندهیی که در طی مراحل مختلف انجام این پژوهش داشتند.
- استاد ارجمند جناب آقای دکتر ابوالقاسم عربیون به خاطر راهنماییها و مشاورههای فراوانی که در طول پژوهش از ایشان گرفتم.
- استاد ارجمند، آقای دکتر سیدرضا حجازی به خاطر این که داوری این پژوهش را پذیرفتند.
- دوست، همکار و همکلاسی عزیزم، آقای مهندس حسن جند به خاطر همکاریهای بیدریغشان.
- کلیهی اعضای هیأت علمی دانشکدهی کارآفرینی دانشگاه تهران؛ چه آنانی که افتخار شاگردیشان را داشتهام و چه آنهایی که افتخار شاگردی نداشتهام؛ به خاطر کمک به نشر دانش کارآفرینی.
- استادان و مدیران و خبرگان زیر به خاطر همکاریهایی که در انجام مصاحبه کردند:
- آقای مهندس علی حکیمجوادی؛ معاون وزیر و رییس سازمان فناوری اطلاعات ایران و دبیر شورای عالی فناوری اطلاعات کشور
- آقای مهندس عبدالمجید ریاضی؛ معاون سابق فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و دبیر سابق شورای عالی فناوری اطلاعات کشور
- آقای دکتر وحید یزدانیان؛ مدیرکل دفتر نظارت و ارزیابی برنامههای ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
- آقای مهندس علی اسفیدانی؛ رییس گروه برنامهریزی فناوری اطلاعات؛ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
- کلیهی استادان، مدیران، کارشناسان و کارآفرینانی که پرسشنامه این پژوهش را تکمیل و ارسال نمودهاند.
- کلیهی مدیران و کارشناسان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان فناوری اطلاعات ایران به خاطر همکاریهای آنان در انجام این پژوهش.
- کارکنان محترم دانشکدهی کارآفرینی دانشگاه تهران.
- همکلاسیهای محترم در دانشکدهی کارآفرینی علیالخصوص ورودیهای 1387.
- کلیهی استادان دورهی کارشناسی، دبیران، معلمان و آموزگاران دوران تحصیلم.
- همسر گرانقدرم که با شکیبایی مثال زدنی همراه همیشگی بنده در طول تحصیل کارشناسی ارشد و انجام این پژوهش بود.
- فرزند یک و نیم سالهام طاهای عزیز چرا که چه وقتهایی که به جای همراه و همبازی شدن با او صرف انجام این پژوهش شد.
- در نهایت بر خود لازم میدانم واپسین سپاس را نسبت به پدر و مادر خود به خاطر زحماتی که برای من در طول زندگی و از تولد تا به امروز کشیدهاند ابراز کنم کمبود کلماتی برای ابراز سپاس از ایشان را در اینجا کاملا احساس میکنم.
چکیده
فناوری اطلاعات و ارتباطات را میتوان از جمله تمهیدات و ابزارهای بیبدیل و غیرقابل چشمپوشی در حل و فصل برخی از مسایل و چالشهای توسعه از جمله اشتغال دانست. فرصتهای شغلی متنوع و جدید، نتیجهی توسعهی فناوری است. با توسعهی صنعت در اثر توسعهی فناوری، بسیاری مشاغل جدید مرتبط با آن صنعت به وجود میآید.
در پژوهش هدف تدوین سیاستهای مناسب برای توسعهی کارآفرینیهای مبتنی بر فناوری اطلاعات است. لذا سه مولفهی تاثیر سیاستهای دولت در توسعهی فناوری اطلاعات و تاثیر توسعهی فناوری اطلاعات بر توسعهی کارآفرینی و بازخورد توسعهی کارآفرینی بر تغییر، بهبود و وضع سیاستهای جدید بررسی شد، که هر سه مولفه به اثبات رسید.
بر اساس یافتهی پژوهش حاضر دولت با تدوین سیاستهای مناسب حمایتی، آموزشی و فرهنگسازی در حوزهی فناوری اطلاعات بر توسعهی آن در کلیهی ابعاد اع
این مطلب را هم بخوانید :
دانلود پایان نامه ارشد: بررسی تاثیر عوامل موثر بانکداری اینترنتی بر وفاداری مشتریان بانکم از توسعهی زیرساخت، توسعهی منابع انسانی، توسعهی نهادها و توسعهی محتوا و کاربردهای فناوری اطلاعات تاثیرگذار است و توسعهی فناوری اطلاعات در زمینههای زیرساخت، منابع انسانی، نهادها و کاربردهای آن که از مولفهی اول حاصل شد بر نوآوری در کسبوکار؛ ایجاد، رشد و توسعهی کسبوکارها و در نتیجه بر توسعهی کارآفرینی موثر است و همچنین نتایج حاصل از توسعهی کارآفرینی در اثر توسعهی فناوری اطلاعات بر تدوین سیاستهای جدید حمایتی؛ آموزشی و فرهنگسازی توسط دولت موثر است.
کلید واژهها: سیاستگذاری، کارآفرینی، فناوری اطلاعات
فهرست مطالب:
1-6-… تعریف مفاهیم و اصطلاحات تحقیق… 11
1-6-2- سیاستگذاری یا تدوین سیاست… 14
1-6-3- سیاستگذاری کارآفرینی.. 15
1-6-4- کارآفرینیهای مبتنی بر فناوری اطلاعات… 17
1-6-5- اسناد تاثیرگذار در تدوین سیاست کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات… 17
1-6-6- کشورهای هدف در سند چشمانداز 17
1-6-7- نقش برنامهریزی ملی در سیاستگذاری توسعهی کارآفرینی.. 18
2-فصل دوم: مبانی نظری و بررسی پیشینه تحقیق. 22
2-2-… مبانی نظری تحقیق (شامل تعاریف، الگوها و مدلهای مطرح). 22
2-2-1- مدل توسعهی فناوری اطلاعات… 23
2-2-2- ویژگیهای شخصیتی کارآفرین.. 25
2-2-3- مدل توسعهی کارآفرینی.. 26
2-2-4- سیاستهای توسعهی کارآفرینی.. 30
2-3-… بررسی نقادانه پیشینه تحقیق… 34
2-3-1- مروری بر پژوهشهای خارجی.. 34
2-3-2- مروری بر پژوهشهای داخلی.. 36
2-3-3- مروری بر اسناد بالادستی.. 38
2-3-3-1- مروری بر سند چشمانداز بیستساله. 38
2-3-3-2- مروری بر سیاستهای کلی نظام در بخشهای مختلف… 39
2-3-3-3- مروری بر برنامهی پنجم توسعه. 42
2-3-3-4- مروری بر نقشه جامع توسعهی کارآفرینی.. 44
2-3-3-5- سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات کشور. 45
2-3-4- مروری بر سیاستهای مشابه در کشورهای پیشرو منطقه. 50
2-4-1- جمع بندی کلی مرور ادبیات و ارایهی مدل مفهومی.. 53
3-فصل سوم: روششناسی تحقیق. 55
3-2-1- فرایند اجرایی تحقیق (روندنما تحقیق) 57
3-3-1- جامعهی آماری در بخش کیفی.. 58
3-3-2- جامعهی آماری در بخش کمی.. 58
3-4-1- حجم نمونهی در بخش کیفی.. 58
3-4-2- حجم نمونهی در بخش کمی.. 59
3-5-1- روش نمونه گیری در بخش کیفی.. 61
3-5-2- روش نمونه گیری در بخش کمی.. 61
3-6-… روشهای گردآوری دادهها. 61
3-6-1- روش گردآوری دادهها در بخش کیفی.. 61
3-6-2- ابزار گردآوری دادهها در بخش کمی.. 61
3-7-.. ویژگیهای فنی (روایی و پایایی) ابزار گردآوری دادهها. 62
3-7-1- ویژگیهای ابزار گردآوری دادهها در بخش کیفی.. 62
3-7-2- ویژگیهای ابزار گردآوری دادهها در بخش کمی.. 62
3-7-3- روش سنجش پایایی ابزار 62
3-7-5- روشهای تکمیلی گردآوری دادهها 63
3-8-.. روشهای تجزیه و تحلیل دادهها. 63
3-8-1- روش تجزیه و تحلیل دادههای کیفی.. 63
3-8-2- روش تجزیه و تحلیل دادههای کمی.. 64
4- فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادههای تحقیق. 66
4-2-… توصیف دموگرافیک نمونههای تحقیق… 66
4-2-1- توصیف دموگرافیک بخش مصاحبه با خبرگان.. 66
4-2-2- توصیف دموگرافیک تکمیلکنندگان پرسشنامه. 68
4-2-2-1- تحلیل جنسیت پاسخگویان.. 68
4-2-2-2- تحلیل میزان تحصیلات پاسخگویان.. 69
4-2-2-3- تحلیل سمت و شغل پاسخگویان.. 70
4-2-2-4- تحلیل زمینهی کاری پاسخگویان.. 71
4-2-2-5- تحلیل محل کار پاسخگویان.. 72
4-2-2-6- تحلیل میزان سن پاسخگویان.. 73
4-3-… تحلیل دادههای کیفی تحقیق… 75
4-3-2- خلاصهی کدگذاریهای محوری و باز 77
4-3-3- تحلیل کدهای محوری و باز 92
4-3-4-2- توسعهی فناوری اطلاعات… 96
4-3-4-3- توسعهی کارآفرینی.. 102
4-4-… تحلیل دادههای کمی تحقیق… 105
4-4-1- شاخصهای توصیفی متغیرهای تحقیق.. 106
4-4-1-1- شاخصهای توصیفی مولفه اول: اثر سیاستهای دولت در توسعهی فا 106
4-4-1-2- شاخصهای توصیفی مولفه دوم: اثر توسعهی فا بر توسعهی کارآفرینی.. 109
4-4-1-3- شاخصهای توصیفی مولفه سوم: اثر توسعهی کارآفرینی بر سیاستهای دولت… 112
4-4-2- تحلیل دادهها متناسب با سوالها و فرضیههای تحقیق.. 115
4-4-2-1- تحلیل دادههای مربوط به مولفهی اول: اثر سیاستهای دولت بر توسعهی فا 115
4-4-2-2- تحلیل دادههای مربوط به مولفهی دوم: اثر توسعهی فا بر توسعهی کارآفرینی.. 117
4-4-2-3- تحلیل دادههای مربوط به مولفهی سوم: بازخورد توسعهی کارآفرینی بر سیاستها 119
4-4-2-4- تحلیل مربوط به سیاستهای مناسبت حمایتی و پشتیبانی.. 121
4-4-2-5- تحلیلهای مربوط نقش توسعهی منابع انسانی.. 123
4-4-2-6- تحلیلهای مربوط نقش فرهنگسازی… 124
4-4-2-7- تحلیلهای مربوط به نقش توسعهی زیرساخت… 125
4-4-2-8- تحلیلهای مربوط به نقش توسعهی نهادها 126
4-4-2-9- تحلیلهای مربوط به نقش توسعهی محتوا و کاربرد. 127
4-4-3- پاسخ به سوالهای فرعی پژوهش….. 128
4-4-3-1- نقش توسعهی زیرساختها در توسعهی کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات… 128
4-4-3-2- نقش توسعهی منابع انسانی در توسعهی کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات… 128
4-4-3-3- نقش توسعهی محتوا و کاربرددر توسعهی کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات… 128
5-فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادها 131
5-2-… تحلیل بر اساس مبانی نظری، سوالها و فرضیههای تحقیق… 131
5-3-1- تبیین مدل نهایی تحقیق.. 136
5-4-… پیشنهادهای تحقیق بر اساس مبانی نظری، سوالها و فرضیههای تحقیق… 137
5-4-1- پیشنهادهای کاربردی… 137
5-4-2- پیشنهادهای سیاستگذاری… 138
5-4-3- پیشنهادها جهت پژوهشهای آینده 138
پ-1- نمونهیی از ابزارهای گردآوری دادهها (بخش کیفی – سوالات مصاحبه). 143
پ-2- نمونهیی از ابزارهای گردآوری دادهها (بخش کمی – پرسشنامه). 144
پ-3- شواهد مستند گردآوری دادهها (بخش کیفی – مصاحبه). 153
پ-4- نتایج تحلیل نرمافزاری دادهها (کمی – پرسشنامه). 164
پ-5- کدگذاری اسناد بالادستی… 171
واژهنامه فارسی به انگلیسی.. 183
واژهنامهی انگلیسی به فارسی.. 186
فهرست جداول
جدول 1‑1- نام کشورهای منطقهی مد نظر در سند چشمانداز (استخراج از رضایی، مبینی، 1385) 18
جدول 2‑1- مقایسهی الگوهای خط مشی دولتی در توسعه کارآفرینی (داوری، رضایی کلیدبری 1385) 31
جدول 2‑2- خلاصهیی از برخی از پژوهشهای خارجی مرتبط با موضوع. 34
جدول 2‑3- خلاصهیی از برخی از پژوهشهای داخلی مرتبط با موضوع. 36
جدول 2‑4- بررسی موارد مرتبط با کارآفرینی و فناوری اطلاعات در سیاستهای کلی نظام. 39
جدول 2‑5- بررسی موارد مرتبط با کارآفرینی و فناوری اطلاعات در برنامهی پنجم توسعه. 42
جدول 2‑6- بررسی موارد مرتبط با فناوری اطلاعات در نقشهی جامع توسعهی کارآفرینی.. 44
جدول 2‑7- بررسی موارد مرتبط با کارآفرینی در سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات… 45
جدول 2‑8- مقایسهی سیاستهای کارآفرینی در حوزهی فاوا برخی از کشورهای منطقه. 50
جدول 4‑2- جنسیت پاسخگویان.. 68
جدول 4‑3- میزان تحصیلات پاسخگویان.. 69
جدول 4‑4- سمت سازمانی پاسخگویان.. 70
جدول 4‑5- زمینهی کاری پاسخگویان.. 71
جدول 4‑6- محل کار پاسخگویان.. 72
جدول 4‑7- تحلیل سن پاسخگویان.. 73
جدول 4‑8- میزان فراوانی سن پاسخگویان.. 74
جدول 4‑9- روش کدگذاری سازههای تحقیق.. 75
جدول 4‑10- راهنمای سایر کدها 76
جدول 4‑11- خلاصهی کدگذاری سیاستهای مناسب (مستخرج از مصاحبهها و اسناد) 77
جدول 4‑12- خلاصهی کدگذاری توسعهی فناوری اطلاعات (مستخرج از مصاحبهها و اسناد) 84
جدول 4‑13- خلاصهی کدگذاری مولفهی سوم: توسعهی کارآفرینی (مستخرج از مصاحبهها و اسناد) 90
جدول 4‑14- ضریب پایایی پرسشنامه. 105
جدول 4‑15- فراوانی مربوط به طیف لیکرت مولفه اول: اثر سیاستهای دولت در توسعهی فا 106
جدول 4‑16- جدول آمار توصیفی مولفه اول: اثر سیاستهای دولت در توسعهی فا 107
جدول 4‑17- فراوانی و درصد مربوط به مولفه اول: تاثیر سیاستهای دولت در توسعهی فا 108
جدول 4‑18- فراوانی مربوط به طیف لیکرت مولفه دوم: اثر توسعهی فا بر توسعهی کارآفرینی.. 109
جدول 4‑19- جدول آمار توصیفی مولفه دوم: اثر توسعهی فا بر توسعهی کارآفرینی.. 110
جدول 4‑20- فراوانی و درصد مربوط به مولفه دوم: تاثیر توسعهی فا بر توسعهی کارآفرینی.. 111
جدول 4‑21- فراوانی مربوط به طیف لیکرت مولفه سوم: بازخورد توسعهی کارآفرینی بر سیاستهای دولت… 112
جدول 4‑22- جدول آمار توصیفی مولفه سوم: اثر توسعهی کارآفرینی بر سیاستهای دولت… 113
جدول 4‑23- فراوانی و درصد مربوط به مولفه سوم: بازخورد توسعهی کارآفرینی بر سیاستهای دولت… 114
جدول 4‑24- مجموع پاسخهای مربوط به تاثیر سیاستهای دولت در توسعهی فناوری اطلاعات… 115
جدول 4‑22- آزمون مولفهی اول.. 115
جدول 4‑26- آزمون مربوط به سوالات 1 تا 12 مولفهی اول.. 116
جدول 4‑27- مجموع پاسخهای مربوط به تاثیر توسعهی فناوری اطلاعات بر توسعهی کارآفرینی.. 117
جدول 4‑25- آزمون مولفهی دوم. 117
جدول 4‑29- آزمون مربوط به سوالات 13 تا 28 مولفهی دوم. 118
جدول 4‑30- مجموع پاسخهای مربوط به بازخورد توسعهی کارآفرینی بر سیاستهای دولت… 119
جدول 4‑28- آزمون مولفهی سوم. 119
جدول 4‑32- آزمون مربوط به سوالات 29 تا 40 مولفهی سوم. 120
جدول 4‑33- جدول آمار توصیفی مربوط به سیاستهای مناسب حمایتی و پشتیبانی.. 121
جدول 4‑34- آزمون مربوط به سیاستهای حمایتی و پشتیبانی.. 122
جدول 4‑35- جدول آمار توصیفی مربوط به نقش توسعهی منابع انسانی.. 123
جدول 4‑36- آزمون مربوط به نقش توسعهی منابع انسانی.. 123
جدول 4‑37- جدول آمار توصیفی مربوط به نقش فرهنگسازی.. 124
جدول 4‑38- آزمون مربوط به به نقش فرهنگسازی.. 124
جدول 4‑39- جدول آمار توصیفی مربوط به نقش توسعهی زیرساختهای فناوری اطلاعات… 125
جدول 4‑40- آزمون مربوط به نقش توسعهی زیرساختهای فناوری اطلاعات… 125
جدول 4‑41- جدول آمار توصیفی مربوط به نقش توسعهی نهادهای فناوری اطلاعات… 126
جدول 4‑42- آزمون مربوط به نقش توسعهی نهادهای فناوری اطلاعات… 126
جدول 4‑43- جدول آمار توصیفی مربوط به نقش توسعهی محتوا و کاربردهای فناوری اطلاعات… 127
جدول 4‑44- آزمون مربوط به نقش توسعهی محتوا و کاربردهای فناوری اطلاعات… 127
جدول 5‑1- سیاستهای مناسب توسعهی کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات… 134
جدول پ-1- پاسخها و کدگذاری مصاحبه با خبرهی اول (مهندس ریاضی) 153
جدول پ-2- کدگذاری مصاحبه با خبرهی دوم (مهندس حکیم جوادی) 156
جدول پ-3- کدگذاری مصاحبه با خبرهی سوم (دکتر یزدانیان) 158
جدول پ-4- کدگذاری مصاحبه با خبرهی ششم (مهندس اسفیدانی) 161
جدول پ-5- کدگذاری عبارات استخراجی از مصاحبههای وزیر ارتباطات با مطبوعات… 162
جدول پ-6- ضریب پایایی پرسشنامه. 164
جدول پ-7- کدگذاری عبارت استخراجی از سند چشمانداز بیستساله. 171
جدول پ-8- کدگذاری عبارت استخراجی از سیاستهای کلی نظام. 172
جدول پ-9- کدگذاری عبارت استخراجی از برنامهی پنجسالهی پنجم.. 175
جدول پ-10- کدگذاری عبارت استخراجی از نقشهی جامع کارآفرینی.. 177
جدول پ-11- کدگذاری عبارت استخراجی از سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات کشور. 178
جدول پ-12- کدگذاری عبارت استخراجی از اسناد کشورهای منطقه. 182
فهرست نمودارها، عکسها و نقشهها
شکل 1‑1- نقشهی جامع توسعهی کارآفرینی در کشور. 16
شکل 1‑2- نحوهی سازماندهی تحقیق.. 20
شکل 2‑1- نحوهی بخشبندی مباحث نظری.. 22
شکل 2‑2- مدل توسعهی فناوری اطلاعات UNDP (فتحیان، مهدوی نور؛ 1387 ص 86). 23
شکل 2‑3- مدل فرآیند کارآفرینی از دیدگاه فری (احمدپور، مقیمی 1387) 26
شکل 2‑4- مدل سیستمی فرآیند کارآفرینی از دیدگاه دکتر احمدپور. 27
شکل 2‑5- الگوی پیشنهادی برای سازمانهای مسؤول توسعهی کارآفرینی(داوری، رضایی کلیدبری 1385) 33
شکل 2‑6- مولفههای تاثیرگذار بر تدوین سیاستهای مناسب توسعهی کارآفرینی مبتنی بر فا 52
شکل 2‑7- مدل مفهومی اولیهی بر مبنای ادبیات موضوع. 54
شکل 4‑1- نمودار جنسیت پاسخگویان.. 68
شکل 4‑2- نمودار میزان تحصیلات پاسخگویان.. 69
شکل 4‑3- نمودار سمت پاسخگویان.. 70
شکل 4‑4- نمودار زمینهی کاری پاسخگویان.. 71
شکل 4‑5- نمودار محل کار پاسخگویان.. 73
شکل 4‑6- نمودار ستونی مربوط به فراوانی مولفهی اول: اثر سیاستهای دولت بر توسعهی فا 107
شکل 4‑7- نمودار تجمعی مربوط به فراوانی مولفهی اول: اثر سیاستهای دولت بر توسعهی فا 108
شکل 4‑8- نمودار ستونی مربوط به فراوانی مولفه دوم: اثر توسعهی فا بر توسعهی کارآفرینی.. 110
شکل 4‑9- نمودار تجمعی مربوط به فراوانی مولفهی دوم: اثر توسعهی فا بر توسعهی کارآفرینی.. 111
شکل 4‑10- نمودار ستونی مربوط به فراوانی مولفه سوم: بازخورد توسعهی کارآفرینی بر سیاستهای دولت… 113
شکل 4‑11- نمودار تجمعی مربوط به فراوانی مولفه سوم: بازخورد توسعهی کارآفرینی بر سیاستهای دولت… 114
شکل 4‑12- نمودار درصد فراوانی مربوط به مولفه اول.. 116
شکل 4‑13- نمودار درصد فراوانی مربوط به مولفه دوم. 118
شکل 4‑14- نمودار درصد فراوانی مربوط به مولفه سوم. 120
شکل 5‑1- مدل مفهومی نهایی پژوهش…. 136
شکل پ- 01- خروجی SPSS در خصوص اثر سیاستهای دولت در توسعهی فناوری اطلاعات… 165
شکل پ- 02- خروجی SPSS در خصوص اثر توسعهی فناوری اطلاعات بر توسعهی کارآفرینی.. 165
شکل پ- 03- خروجی SPSS در خصوص اثر توسعهی آفرینی بر سیاستهای دولت… 166
شکل پ- 04- خروجی SPSS در خصوص اثبات مدل مفهومی پژوهش…. 166
شکل پ- 05- خروجی SPSS در خصوص اثر سیاستهای مناسب حمایتی و پشتیبانی.. 167
شکل پ- 06- خروجی SPSS در خصوص اثر سیاستهای مناسب توسعهی منابع انسانی.. 167
شکل پ- 07- خروجی SPSS در خصوص اثر سیاستهای مناسب فرهنگسازی.. 168
شکل پ- 08- خروجی SPSS در خصوص اثر سیاستهای مناسب توسعهی زیرساخت فا 168
شکل پ- 09- خروجی SPSS در خصوص اثر سیاستهای مناسب توسعهی نهادهای فا 169
شکل پ- 010- خروجی SPSS درخصوص اثرسیاستهای مناسب توسعهی محتوا وکاربردهای فا 169
شکل پ- 011- خروجی SPSS در خصوص اثبات سیاستهای پیشنهادی.. 170
شکل پ- 012- خروجی SPSS در خصوص پایایی کل پرسشنامه. 170
مقدمه
اطلاعات و ارتباطات دو ابزار اساسی مورد نیاز هر فعّالیت کارآفرینی و کسبوکار جدید است. در خصوص تأثیر سیاستهای مناسب فناوری اطلاعات بر اشتغال دو نگرش وجود دارد: سیاست اول به ایجاد مشاغل جدید در عرصه فناوری اطلاعات توجه دارد و ایجاد مشاغل در این حوزه را نوید بخش رشد اشتغال میداند. سیاست دوم معتقد است که حذف تدریجی جایگاه انسان در مشاغل موجود باعث بروز معضلات اجتماعی خواهد شد.
در این پژوهش هدف تدوین سیاستهای مناسب برای توسعهی کارآفرینیهای مبتنی بر فناوری اطلاعات بود. که با استفاده از بررسی ادبیات موضوع؛ مرور اسناد بالادستی؛ مروری بر اسناد کشورهای منطقه و همچنین اخذ نظر خبرگان موضوع به یکسری مولفهی مورد نیاز برای توسعهی کارآفرینیهای مبتنی بر فناوری اطلاعات رسیدیم که با استفاده از توزیع پرسشنامه در جامعهی آماری و تحلیل آن موارد مورد نیاز کشور نهایی شد.
1- فصل اول:
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
در حال حاضر بسیاری از کشورهای در حال توسعه برای توسعهی همه جانبهی خود در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با چالشهایی مواجهاند که اهم آنها عبارتاند از:
- توسعهی کارآفرینی به منظور کاهش بیکاری
- ایجاد اشتغال مولد به منظور کاهش فقر و بسط عدالت اجتماعی
- بهبود استانداردهای بهداشتی و درمانی
- افزایش میزان دسترسی افراد به سطوح بالاتری از سواد و تحصیلات
- افزایش مشارکت اجتماعی و ایجاد فرصتهای برابر برای افراد
- حفاظت از محیط زیست
- و نظایر آن
انتظار میرود این چالشها و مشکلات مشابه آنها دههی آتی دغدغهی اصلی سیاستگذاران توسعه در کشورهای مختلف باشد و هر تمهیدی که بتواند حل و فصل مسایل مبتلا به مذکور را تسریع و تسهیل کند، بیتردید مورد استقبال و استفاده خواهد بود.
فناوری اطلاعات و ارتباطات را میتوان از جمله تمهیدات و ابزارهای بیبدیل و غیرقابل چشمپوشی در حل و فصل برخی از مسایل و چالشهای توسعه از جمله اشتغال دانست.
نمونههای موفقی از کارآفرینیهای مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات در جوامعی دنیا خصوصا آمریکای شمالی، اروپای غربی و آسیای جنوب شرقی نشان میدهد که این فناوری میتوانند در حل و فصل چالشهای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به کار گرفته شوند. لذا در این پژوهش به تدوین سیاستهای مناسب برای توسعهی کارآفرینیهای مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات پرداخته شده است.
1-2- بیان مسأله
فرصتهای شغلی متنوع و جدید، نتیجهی توسعهی فناوری است. با توسعهی صنعت در اثر توسعهی فناوری، بسیاری مشاغل جدید مرتبط با آن صنعت به وجود میآید. فناوری از تعدد مشاغل دشوارتر میکاهد و بر تکثر مشاغل آسانتر میافزاید. (Laudon K.C, Teaver C.G, Laudon J.P; 2000) روند تحولات جهانی مانند تغییرات چشمگیر در وضعیت جمعیتی، استقبال از مهاجرت، ظهور فناوریهای نو، تولد سازمانهای جدید اجتماعی و طرح دیدگاههای نوین در مدیریت و سازمان، افقهای تازهیی را فرا روی برنامهریزان و مدیران امور اشتغال قرار میدهد. یکی از فناوریهایی که طی چند دههی گذشته، اساس و بستر تحول در زندگی بشر بوده است، فناوری اطلاعات است. فناوری اطلاعات نه تنها خود موجب تولید موقعیتهای جدید شغلی شده، بلکه زمینه ساز تغییرات بنیادی در بسیاری از مشاغل دیگر هم بوده است. (United Nation, 2000)
به عقیدهی آوگرو و وارشام فناوری ارتباطات و اطلاعات نقش بسیار مهمی را در تمامی ابعاد حیات ملی جوامع امروزی ایفا مینماید. استفاده از ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشورهای در حال توسعه در ابعاد مختلف تا حد زیادی موفق بوده اما چالش چگونگی استفاده بهینه از ارتباطات و فناوری اطلاعات همچنان پا بر جاست. (Urquhart C., Liyanage SH., MO Kah M, 2008).
اطلاعات و ارتباطات دو ابزار اساسی مورد نیاز هر فعّالیت کارآفرینی و کسبوکار جدید است. کارآفرینی در انزوا و بدون حمایت نهادها، سازمانها و انسانها امکانپذیر نیست. کسبوکار نوین مستلزم کشف یک نیاز اجتماعی است و کشف نیازهای اجتماعی به شناخت اجتماع، نیازهای آن و بافت فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی آن وابسته است. در شناسایی نیاز هر فعّالیت کارآفرینانه، ایدهپرداز یا تئوریسین باید نسبت به محیط بینش و بصیرت داشته باشد و بداند چه راهحلهایی برای رفع آن نیاز، در نقاط دیگری از دنیا ارایه شده است. مطمئناً شناسایی نیازها و ارایه راحلها بدون اطلاعات امکانپذیر نخواهد بود؛ بنابراین اطلاعات و دانش مانند ارتباطات از ملزومات هر فعّالیت کارآفرینی و کسبوکار جدید است. (Arduini Davide…, 2010)
کنی معتقد است فرایند دقیق این که چگونه ارتباطات و فناوری اطلاعات میتوانند در کشورهای در حال توسعه به کار روند نیاز به بررسی و بحث بیشتر دارد؛ گر چه ارتباط میان رشد اقتصادی و ارتباطات و فناوری اطلاعات کاملاً ثابت شده است اما هنگام معرفی فناوریهای جدید توجه به تمامی جوانب سیاستهای مرتبط با فناوری مورد نظر بسیار ضروری است. ادم و میرز بر این باورند که سیاستهای لازم باید ظرفیتهای مورد نیاز شامل ظرفیتهای فردی، جمعی و ارتباطی فراهم کند. (Urquhart C., Liyanage SH., MO Kah M, 2008).
طی دههی گذشته فناوری اطلاعات نقش عمدهیی را در سیاست ( Nye, 1999; Noris 1999)، نهادهای دولت (Fountain, 2001)، مدیریت عملکرد (Brown, 1999)، کاهش کاغذبازی (Moon and Brestschneider, 2002) و مهندسی مجدد (Anderson, 1999) ایفا کرده است. ظرفیتسازی ارتباطات و فناوری اطلاعات در توسعهی کارآفرینی در کشورهای در حال توسعه به دو دلیل نقش اصلی را دارد. اول این که، کمبود مهارتهای ارتباطات و فناوری اطلاعات و تخصص در کشور مورد اعمال میتواند جلوی توسعهی کارآفرینی را حتی در بخشهای دیگر بگیرد. دوم این که ظرفیتسازی فناوری اطلاعات -ظرفیت انسان برای استفاده از ارتباطات و فناوری اطلاعات- را میتوان به صورت کسب سرمایهی اجتماعی و انسانی از طریق دستیابی به مهارتها یا دانشهای جدید در نظر گرفت.
در خصوص تأثیر سیاستهای مناسب فناوری اطلاعات بر اشتغال دو نگرش وجود دارد: سیاست اول به ایجاد مشاغل جدید در عرصه فناوری اطلاعات توجه دارد و ایجاد مشاغل در این حوزه را نوید بخش رشد اشتغال میداند. بر اساس این سیاست فناوری اطلاعات زمینهساز ایجاد فرصتهای شغلی جدیدی خواهد بود که بر نرخ اشتغال میافزاید. سیاست دوم معتقد است که حذف تدریجی جایگاه انسان در مشاغل موجود باعث بروز معضلات اجتماعی خواهد شد از اینرو بررسیهای بیشتر نشان میدهد سال به سال نیاز به نیروی کار مبتنی بر فناوری اطلاعات در کشورهای پیشرفته افزایش مییابد و رشد آن تقریباً هر 5 سال دو برابر میشود و فناوری اطلاعات بستر اشتغال واقعی و پایدار است. تغییراتی که در عرصهی سیاست کسبوکار و اشتغال رخ میدهد را میتوان در موارد ذیل دستهبندی نمود:
الف- حذف برخی از مشاغل فعلی (شبیه مشاغل مرتبط با کتابداری سنتی و…)
ب- تغییر در برخی دیگر از مشاغل (به عنوان مثال فعالیتهای مهندسی، تجارت، پزشکی، آموزشی و… متأثر از فناوری اطلاعات با روشهایی جدید اجرا میشوند).
ج- ایجاد مشاغل جدید (به عنوان مثال مشاغلی نظیر برنامهنویس وب، برنامهنویس بانک اطلاعاتی، برنامهنویس سایت، کارشناس امنیت اطلاعات، مدیر شبکه و…).
د- ایجاد پدیدهی دورکاری به معنی «استفاده از رایانهها و ارتباطات راه دور برای انجام وظایف شغلی در موقعیتهای جغرافیایی متفاوت».
هـ- تخصصیتر شدن سطح وظایف واگذار شده به انسانها (کارهای فیزیکی به ماشینها واگذار میشود؛ لذا ایجاد و ارتقای مهارتهای کارکنان از اهمیت خاصی برخوردار است).
و _ مدلهای جدید کسبوکار مبتنی بر روشهای اطلاعاتی عرضه شده و فرصتهای جدید کارآفرینی پدید میآید. (فتحیان و خنجری، 1386)
اهداف یا مزایایی که میتوان از سیاست مناسب توسعهی ارتباطات و فناوری اطلاعات انتظار داشت، عبارتاند از:
- الف- کاهش تشریفات دست و پاگیر اداری: با استفاده از خدماتی نظیر دولت الکترونیکی.
- ب- ارایه خدمات الکترونیکی: نظیر دولت الکترونیکی؛ تجارت الکترونیکی، یادگیری الکترونیکی، بانکداری الکترونیکی و نظایر آن که باعث میشود خدماتی که به مشتریان عرضه میشود الکترونیکی شده و دیگر مشتری ناچار نیست بسیاری از امور خود را در زمانی طولانی و با خستگی و سردرگمی انجام دهد. او میتواند توسط امکاناتی که فراهم شده است خدمات مورد نیاز خود را به صورت الکترونیکی در کوتاهترین زمان ممکن و با کیفیت مناسب به صورت شبانهروزی دریافت نماید.
- پ- اطلاعرسانی الکترونیکی: یکی از مهمترین انتظارات شهروندان یک جامعه، دریافت به موقع اطلاعات مورد نیاز آنان است.
- ت- تأمین رضایت شهروندان: ارایه خدمات به موقع و کیفی به شهروندان و سهیم کردن آنان در تصمیمگیریهای عمومی موجب افزایش رضایت آنان خواهد بود.
- ث- افزایش اقتدار ملی: دستیابی سریع به اطلاعات و بهرهمندی مناسب از آن، اطلاعرسانی صحیح و شفاف و تقویت نقش ملت در تصمیمگیری موجبات افزایش اقتدار ملی خواهد شد.
- ج- افزایش بهرهوری: ارایه خدمات موثر و کارآمد، کارایی بیشتر سازمانهای اداری و کاهش هزینهها و تلفات زمانی موجب افزایش بهرهوری ملی خواهد شد. برخی از مصادیقی که موجب افزایش بهرهوری میشوند عبارتاند از:
- دولتها میتوانند با عرضه اطلاعات مورد نیاز به صورت الکترونیکی، در مناقصهها و مزایدهها، هزینههای خود را کاهش دهند.
- اتوماسیون فعالیتها، موجب کاهش نیروی انسانی و کوچکسازی دولت میشود.
- هزینههایی نظیر اطلاعرسانی و بایگانی کاهش خواهد یافت.
- چ- کاهش هزینهها: فناوری اطلاعات و ارتباطات نقش بسیار مهمی در کاهش هزینهها دارد. سازمانها و شرکتها با به کارگیری و پیادهسازی فناوری اطلاعات توانایی انجام بهتر و سادهتر وظایف خود را افزایش میدهند و از این طریق قادرند روش کار خویش را دگرگون سازند و هزینهها را کاهش دهند. کاهش هزینههایی نظیر هزینههای خرید، هزینهی مبادلات، هزینههای پرسنلی، هزینههای موازی کاری، هزینههای بایگانی مستندات و…
- ح – توسعهی مشارکت مردمی: تدارک شرایط مشارکت مستقیم همه شهروندان در فرآیندهای تصمیمگیری و سیاستگذاری از جمله اهداف فناوری اطلاعات است.
- خ- شفافیت امور و کاهش رشوهخواری: دسترسی سریع به اطلاعات شفاف و امکان نظارت و ارزیابی دقیق از فساد اداری و رشوه خواری خواهد کاست و این موضوع میتواند به عنوان یکی دیگر از مزایای استفاده از ارتباطات و فناوری اطلاعات محسوب شود.
- د- تصمیمگیری سریع مبتنی بر اطلاعات: در فرآیند حل مسأله، اتخاذ تصمیم صحیح مبتنی بر نود درصد اطلاعات و ده درصد مهارتهای فردی است که استفاده از ارتباطات و فناوری اطلاعات، جمعآوری و پردازش اطلاعات در زمان کوتاه را میسر میسازد.
- ذ- اثرات مثبت زیست محیطی: با تبدیل نسخهی کاغذی پروندهها، مدارک، کتابها و غیره به نسخهی الکترونیکی، کاغذ مصرفی کاهش یافته در نتیجه جنگلها و منابع طبیعی کمتر آسیب میبینند. از طرفی با کاهش حمل و نقل بین شهری برای دستیابی به اطلاعات و خدمات دولتی سوخت کمتری مصرف شده و خطرات زیستمحیطی کاهش مییابد.
- ز- کارآفرینی: برای استفاده از ارتباطات و فناوری اطلاعات نیاز به توسعه زیرساختهایی است که ایجاد، بهرهبرداری و نگهداری از آنها نیازمند نیروی کار فناوری اطلاعات است و خود به صورت مستقیم عامل افزایش کارآفرینی است.
از سویی دیگر فناوری اطلاعات و ارتباطات فرصت تازهیی را برای کارآفرینان در تجارت جهانی فراهم میآورد، چرا که امروزه توسط این فناوری کارآفرینان در حوزههای مختلف به صورت الکترونیکی به یکدیگر متصل شده و امکان همکاری مشترک در زمینهی کسبوکار در دنیا را فراهم میآورد و همچنین فرصتهای جدیدی نظیر ایجاد مشاغل جدید؛ تجارت الکترونیکی، واگذاری کارها به صورت برونسپاری و همکاریهای فرامرزی را افزایش میدهد.
سیاست مناسب کارآفرینی در بخش فناوری ارتباطات و اطلاعات در رشد اقتصادی مشارکت داشته است و در کشورهایی نظیر چین، مالزی و مکزیک به اشتغالزایی منجر شده است. کشور هند از کارآفرینی در عرصهی نرمافزار و برنامهنویسی سود برده و به رشد چشمگیری در این بخش نایل آمده است. سیاست مناسب کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات در کشور هند منجر به توسعهی صادرات برنامههای نرمافزاری در آن کشور شده است. سیاست مناسب کارآفرینی مبتنی بر فناوری ارتباطات و اطلاعات در هند مولد 7/7میلیون دلار در سال 1999بوده و 180000 شغل را در این کشور در سال 1998 به وجود آورده است. این کشور موفقیت معقولی در صادرات تولیدات و خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات را در جهان دارد. به طوری که صادرات هند در این صنعت از 150 میلیون دلار در سال 1990 به 7/5 میلیارد دلار در سال 1999 رسیده است، که حدود 17 برابر افزایش را نشان میدهد. (UNDP 2001)
متأسفانه علیرغم اهمیت و نقش مهم کارآفرینی در ایجاد اشتغال و همچنین توسعهی کشور، در برنامههای توسعهی کشور استفاده ار فناوری اطلاعات برای توسعهی کارآفرینی مغفول مانده است و در هیچ کدام از برنامههای ملی توسعه و نیز برنامههای بخش توسعهی فناوری اطلاعات کشور مانند برنامه توسعهی کاربری فناوری اطلاعات (تکفا)، نظام جامع فناوری اطلاعات کشور، سند بخشی ارتباطات و فناوری اطلاعات برنامه چهارم توسعه و… به توسعهی کارآفرینیهای مبتنی بر ارتباطات و فناوری اطلاعات توجه لازم نشده است.
از طرفی یکی از مؤلفههای تاثیرگذار برای دستیابی به اهداف سند چشمانداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 بررسی سیاستهای مناسب توسعهی کارآفرینی مبتنی بر فناوری اطلاعات کشورهای منطقه است. چشمانداز 20 ساله جمهوری اسلامی جایگاهی از ایران 1404 را به تصویر کشیده است که در آن ایران در رأس کشورهای توسعهیافته در منطقه از نظر اقتصادی، علمی و فناوری است. بار اصلی نیل به ایران 1404 در عرصههای اقتصادی، علمی و فناوری بر دوش منابع انسانی دانشپایه و داشتن حداقل بیکاری در بین کشورهای منطقه است. برای رسیدن به اهداف سند مذکور باید در بخشهای مختلف کشور تغییرات ایجاد شود. سیاستهای مناسب توسعهی کارآفرینی در کشور نه تنها خود در راستای رسیدن به این چشمانداز ضروری است بلکه یکی از مؤلفههایی است که باعث تسریع در دستیابی به چشمانداز فوق میشود؛ لذا با پیشرفت علوم کارآفرینی و فناوری اطلاعات و ظهور مفاهیمی تحت عنوان کارآفرینی مبتنی فناوری اطلاعات دولتها به دنبال سیاستهای مناسب توسعهی کارآفرینی در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات و باید بتواند به گونهیی عمل نماید که اشتغال مورد نیاز جهت تحقق اهداف چشمانداز را برآورد نمایند.
البته رسیدن به این هدف، نیازمند تدوین سیاستها، خط مشیها و قوانین و ارایهی راهکارهای اجرایی برای شناسایی و پرورش استعدادهای افراد است تا از این طریق بتوان به توسعه دست یافت. (یداللهی و همکاران 1388) بنابراین ارایهی سیاستهای مناسب توسعهی کارآفرینیهای مبتنی بر فناوری اطلاعات در افق ایران 1404 به عنوان یک ابزار کارآمد در ایجاد کسبوکارهای جدید، با دو هدف ایجاد اشتغال مولد و پایدار در کشور و همچنین نیل به اهداف سند ضروری است. در یک سیاستگذاری مناسب توسعهی کارآفرینی به دو روش صورت میگیرد. اول، با تأمین مهارتها و آموزش لازم برای کارجویان دوم با استفاده از خود ارتباطات و فناوری اطلاعات، تکیه بر سرمایهی انسانی و اجتماعی (Urquhart C., Liyanage SH., MO Kah M, 2008). از اینرو تدوین سیاستهای مشوق شکلگیری کارآفرینی در بستر فناوری اطلاعات بسیار ضروری است لذا بر این مبنا ضرورت دارد که سیاست مناسب توسعهی کارآفرینی مبتنی بر ارتباطات و فناوری اطلاعات در ایجاد کسبوکارهای جدید معین و مؤلفههای تأثیرگذار بر آن شناسایی شود تا متولیان و سیاستگذاران بتوانند اقدامات بعدی اساسی برای این مهم را انجام دهند.
بنابراین مطابق بر آنچه گفته شد این سؤال مطرح میشود سیاستهای مناسب توسعهی کارآفرینیهای مبتنی بر فناوری اطلاعات در کشور چیست؟
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
پایان نامه شناسایی مدل تصمیم گیری چند معیاره ارزیابی و انتخاب بازیکنان فوتبال در لیگ برتر بر اساس شاخص های مالی و ورزشی...
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق : 3
1-4- هدف های تحقیق : 4
1-4-1- هدف کلی: 4
1-4-2- اهداف جزئی: 4
1-5- فرضیه ها یا سؤال های تحقیق: 4
1-5-1- سئوال اصلی: 4
1-5-2- سئوالات فرعی: 5
1-6- تعریف عملیاتی واژگان کلیدی تحقیق : 5
1-7- شیوه انجام تحقیق : 6
1-8- مدل مفهومی : 6
1-9- روش شناسی تحقیق : 8
1-10- جامعه آماری تحقیق : 8
1-11- نمونه آماری تحقیق و روش نمونه گیری: 8
1-12- ابزارهای گردآوری(داده ها) اطلاعات: 8
1-13- روش تحلیل داده ها : 9
1-14- قلمرو تحقیق : 9
1-14-1- قلمرو موضوعی: 9
1-14-2- قلمرو مکانی: 9
1-14-3- قلمرو زمانی: 9
1-15- محدودیت های تحقیق: 9
1-16- زمان بندی اجرای طرح: 10
فصل دوم : مبانی نظری.. 11
2-1-مقدمه : 11
2-1-1- نگرش سیستمی در مطالعات اصول و مبانی ورزش : 11
2-1-2- ورزش به عنوان یکی از اجزای سیستم اجتماعی : 12
2-1-3- ارتباط تربیت بدنی و ورزش با سایر علوم : 14
2-1-4- عوامل و آمادگی های مهم و اثرگذار جهت تربیت یک ورزشکار : 17
2-1-5- انواع مهارت های مورد نیاز در ورزش : 21
2-1-6-کلیاتی در مورد ورزش فوتبال : 24
2-2- انواع شاخص ها در انتخاب بازیکنان فوتبال: 25
2-2-1- شاخص های ورزشی : 25
2-2-1-1-آمادگی فیزیولوژیکی : 25
2-2-1-2-آمادگی آناتومیکی : 28
2-2-1-3-آمادگی جسمانی عمومی : 30
2-2-1-4-آمادگی تکنیکی : 36
2-2-1-5-آمادگی تاکتیکی : 37
2-2-1-6-آمادگی روحی – روانی : 42
2-2-2- شاخص های مالی: 48
2-2-2-1- شاخص های مالی از منظر باشگاه : 49
2-2-2-2- شاخص های مالی از منظر بازیکن : 50
2-3- تصمیم گیری های چند معیاره (MCDM) : 54
2-3-1- مقدمه : 54
2-3-2- تصمیم گیری چند شاخصه : 56
2-3-3- روش AHP : 59
2-3-4- مدل TOPSIS : 62
2-4-نظریه فازی : 64
2-4-1-مقدمه : 64
2-4-2- تفکر فازی : 64
2-4-3-مدل MADM فازی : 66
2-5-بیشینه تحقیق : 67
2-5-1-بیشینه داخلی : 67
2-5-2-پیشینه خارجی : 68
این مطلب را هم بخوانید :
2-6-جمع بندی و نتیجه گیری : 70
فصل سوم : روش شناسی.. 72
3-1- مقدمه : 72
3-2- آشنایی با باشگاه فوتبال مس کرمان : 73
3-3-شیوه انجام تحقیق : 74
3-4- روش شناسی تحقیق : 75
3-5- جامعه آماری تحقیق : 75
3-6- نمونه آماری تحقیق و روش نمونه گیری: 75
3-7- قلمرو تحقیق : 76
3-8- ابزارهای گردآوری(داده ها) اطلاعات: 76
3-9- اعتبار یابی ابزار پژوهش : 76
3-10- روش تحلیل داده ها : 78
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها 79
4-1- مقدمه : 79
4-2- مراحل جمع آوری داده ها : 79
4-3- حل مدل AHP : 82
4-3-1- اولویت بندی شاخص های اصلی با AHP : 82
4-3-2- اولویت بندی زیر شاخص های اصلی مالی : 82
4-3-3- اولویت بندی زیر شاخص های اصلی ورزشی : 83
4-3-4- وزن نهایی شاخص ها در مدل AHP : 87
4-3-5- اولویت بندی نهایی شاخص ها در مدل AHP بر اساس وزنهای نهایی : 88
4-3-6-اولویت بندی نهایی گزینه ها در مدل AHP بر اساس وزنهای نهایی : 89
4-3-7- تحلیل حساسیت بر روی مدل AHP : 97
4-4- حل مدل TOPSIS : 99
4-5- حل مدل FTOPSIS : 108
4-6- استراتژی های اولویت بندی : 114
4-6-1- روش میانگین رتبه ها : 114
4-6-2- روش بردا : 115
4-6-3- روش کپ لند : 115
4-6-4- مرحله ادغام : 116
4-7- آزمون های آماری : 116
4-7-1- بررسی اختلاف بین نظرات دو جامعه توسط آزمون مقایسه میانگین : 116
4-7-2- بررسی اختلاف نتایج مدل ها : 118
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات… 120
5-1- مقدمه : 120
5-2- نتایج تحقیق : 121
5-2-1- پاسخ به سئوال اصلی: 121
5-2-2- پاسخ به سئوالات فرعی: 122
5-2-3-اجرای مدل در موقعیت واقعی : 125
5-2-3-1-اولویت بندی نهایی گزینه ها توسط مدل AHP : 125
5-2-3-2-اولویت بندی نهایی گزینه ها توسط مدل TOPSIS : 125
5-2-3-3-اولویت بندی نهایی گزینه ها توسط مدل FTOPSIS : 125
5-2-3-4-بحث در مورد اولویت بندی نهایی گزینه ها توسط سه روش : 126
5-2-4-بحث بر سر درست بودن یا نادرست بودن انتخاب بازیکنان در فصل 90-91 : 126
5-2-5-بحث تحلیل حساسیت بر روی مدل AHP : 126
5-2-6-بحث در مورد اختلاف نظرات دو جامعه : 127
5-2-7-بحث در مورد اختلاف نتایج مدل ها : 128
5-3-پیشنهادات تحقیق : 128
5-3-1-پیشنهادات کاربردی : 128
5-3-2-پیشنهادات برای تحقیقات آتی : 129
منابع و مآخذ : 130
منابع فارسی : 130
منابع لاتین : 132
فهرست جداول :
جدول 1-1- زمان بندی اجرای طرح.. 10
جدول2- 1. اندازه بدن و توان هوازی بازیکنان فوتبال در سال های مختلف… 26
جدول 2-2. ارزش های میانگین ویژه ضربان قلب (تعداد در دقیقه) در جریان فوتبال. 28
جدول2- 3. میانگین (±انحراف معیار) قد و وزن تیم های فوتبال. 29
جدول2- 4 .اجزای تشکیل دهنده آمادگی جسمانی، حرکتی و عمومی.. 31
جدول 2-5. نتایج چند آزمون برای فوتبالیست های زن و مرد در سنین مختلف… 36
جدول2-6 . شناخت و ارزیابی مهارت های آموزش داده شده به بازیکن.. 46
جدول 2-7. قیمت بازیکنان فوتبال از نگاه کارشناسان. 53
جدول2- 8. ماتریس تصمیم گیری چند شاخصه. 57
جدول2-9. شاخص ناسازگاری تصادفی.. 61
جدول2-10. مقیاس AHP. 62
جدول 4-1- اولویت بندی شاخص های اصلی.. 82
جدول4-2- اولویت بندی زیر شاخص های اصلی مالی.. 82
جدول4-3- اولویت بندی زیر شاخص های اصلی ورزشی.. 83
جدول 4-4- اولویت بندی زیر شاخص های آمادگی جسمانی و فیزیولوژیکی.. 83
جدول 4-5- اولویت بندی زیر شاخص های آمادگی آناتومیکی و خصوصیات فردی.. 84
جدول 4-6- اولویت بندی زیر شاخص های آمادگی تکنیکی (مهارتی). 84
جدول4-7- اولویت بندی زیر شاخص های آمادگی تاکتیکی.. 85
جدول4-8- اولویت بندی زیر شاخص های آمادگی روحی و روانی.. 85
جدول 4-9- اولویت بندی زیر شاخص های آمادگی جسمانی وابسته به سلامت و مهارت… 86
جدول 4-10- اولویت بندی زیر شاخص های آمادگی حرکتی.. 86
جدول4-11- اولویت بندی زیر شاخص های آمادگی شخصیتی.. 87
جدول 4-12- وزن نهایی شاخص ها در مدل AHP. 87
جدول 4-13- اولویت بندی نهایی شاخص ها در مدل AHP بر اساس وزنهای نهایی.. 88
جداول 4-14- مقایسات زوجی برای 4 بازیکن نسبت به 25 معیار به همراه نرخ ناسازگاری.. 90
جدول 4-15- وزن های نهایی گزینه ها پس از افزایش وزن شاخص های ورزشی.. 97
جدول 4-16- وزن های نهایی گزینه ها پس از افزایش وزن شاخص های مالی.. 98
جدول 4-17- ماتریس تصمیم گیری برای روش تاپسیس… 100
جدول 4-18- ماتریس تصمیم گیری کمی شده 101
جدول4-19- ماتریس تصمیم گیری بی مقیاس شده 104
جدول 4-20- ماتریس تصمیم گیری بی مقیاس وزین.. 106
جدول4-21- ماتریس تصمیم گیری برای روش تاپسیس فازی.. 109
جدول 4-22- تبدیل متغیر های زبانی به عدد فازی ذوزنقه ای.. 110
جدول4-23- رتبه بندی گزینه ها بر اساس روش میانگین رتبه ها 114
جدول 4-24- رتبه بندی گزینه ها بر اساس روش بردا و کپ لند. 115
جدول 4-25- آمار توصیفی مربوط به دو نمونه. 117
جدول 4-26- نتایج آزمون مقایسه میانگین دو جامعه. 117
جدول 4-27- آمار توصیفی و نتایج رتبه بندی گزینه ها بر اساس آزمون فریدمن.. 118
فهرست اشکال :
شکل1-1- مدل مفهومی تحقیق.. 7
شکل 2-1- ارتباط تربیت بدنی و ورزش با سایر پدیده های اجتماعی.. 13
شکل2-2 – ارتباط تربیت بدنی و ورزش با سایر علوم. 15
شکل 2-3- عوامل مهم و اثرگذار در یک ورزشکار تربیت شده جسمانی.. 18
شکل2-4- نقشه صورت فلکی مهارت های ورزشی.. 24
شکل 2-5- واژه شناسی برای طراحی فعالیت های ورزشی.. 38
شکل2-6- مثلث تاکتیک… 39
شکل 2-7- فرآیند تصمیم گیری.. 56
شکل 2-8- عدد فازی مثلثی.. 65
شکل2-9- فازی ذوزنقه ای.. 66
شکل 4-1- شاخص های نهایی.. 81
شکل 4-2- وزن های نهایی گزینه ها پس از اجرای AHP. 97
شکل 4-3- وزن های نهایی گزینه ها پس از افزایش وزن شاخص های ورزشی.. 98
شکل 4-4- وزن های نهایی گزینه ها پس از افزایش وزن شاخص های مالی.. 99
شکل 5-1- دسته بندی شاخص های برتر. 123
| فصل اول کلیات تحقیق |
فصل اول : کلیات تحقیق
1-1-مقدمه :
تربیت بدنی و ورزش به عنوان یک پدیده اجتماعی فراگیر، با بسیاری از مظاهر زندگی اجتماعی افراد جامعه ارتباط بسیار نزدیک دارد. ورزش با پدیده ها و نهادهایی همچون خانواده، مذهب، اقتصاد، آموزش و پرورش، فراغت، سیاست، حقوق، فرهنگ، هنر، رسانه های جمعی و بهداشت و… ارتباط داشته و در تعامل با آنهاست .
تربیت بدنی و ورزش با علوم مختلف ارتباط دارد که علوم مدیریت و اقتصاد از جمله آنها هستند . رشته مدیریت مالی رشته ای میان رشته ای و بین رشته های اقتصاد و مدیریت است و علم ورزش می تواند با این رشته نیز ارتباط تنگاتنگی را برقرار کند .
فوتبال یک ورزش و در عین حال یک تجارت پر سود است و از آن جهت به تجارت پر سود مبدل شده است که جهان به آن نیاز دارد. البته صاحبان باشگاه های بزرگ فوتبال سود فراوان از تجارت ورزش می برند، اما تجارت فوتبال برای آنها چیز دیگری است. به عبارت دیگر محاسن و معایب این تجارت با همه تجارت های دیگر متفاوت است ولی در نهایت اصل حساب سود و زیان بر آن حکومت می کند. بازرگانان بازار فوتبال از خرید ورزشکاران و حتی از نام آنان سودهای کلان می برند.
امروزه فوتبال به عنوان یک حرفه شناخته شده است و زمانی که فعالیتی به عنوان یک حرفه شناخته می شود، برای آن در اقتصاد جایگاهی را تعریف می کنند. اتفاقات عصر حاضر باعث شده است که صرفه های اقتصادی فوتبال بسیار چشمگیر شود به طوری که باشگاه های فوتبال در دنیا از زمره بنگاه های سودده هستند. فوتبال با بیشترین علاقمند در میان هزاران رشته ورزشی در دنیا مورد توجه بسیاری از کشورها قرار گرفته و موفقیت در آن به منزله موفقیت های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است .
بازیکنان فوتبال مهم ترین دارایی باشگاه ها هستند و اهمیت آن ها از تمام دارایی های باشگاه بیشتر است زیرا که موجودیت یک باشگاه ورزشی را بازیکنان تضمین می نمایند. بازاریابی و سرمایه گذاری در خرید بازیکنان ضمن اینکه ساختار مناسب سازمانی را برای ارتقاء ورزش قهرمانی فراهم می سازد، ارزش فعلی خالص درآمدهای آتی باشگاه های خصوصی را افزایش داده و آثار ثانوی گسترده ای بر ارتقاء رفاه اقتصادی جامعه و ساختارهای ارزشمند فرهنگی ، سیاسی، آموزشی در بر خواهد داشت.
در این میان برای انتخاب یک بازیکن برای فعالیت در باشگاه ، شاخص های مالی و ورزشی لازم است که هر یک از این شاخص ها سهم مهمی را در انتخاب بازیکن برای باشگاه بر عهده دارند.
هدف ما در این پژوهش آن است که با استفاده از مدل های تصمیمی گیری چند معیاره ، به ارزیابی و انتخاب بازیکن برتر برای باشگاه بپردازیم .
1-2- بیان مسأله :
ورزش از هر نوع آن در جوامع مدرن به شدت توسعه یافته است، باشگاه های ورزشی در هر جایی دیده می شوند و لیگ های حرفه ای در رشته های مختلف فعالیت می کنند. در چند سال اخیر در کشور ما باشگاه های ورزشی دولتی که بیش از 70 درصد فعالیت های آن ها را فوتبال تشکیل می دهد به دلیل حکم قانونی در تبصره «7» بودجه سال 1382 مبنی بر اجازه هزینه یک درصد اعتبارات دستگاه ها و شرکت ها در جهت ورزش، رونق فراوانی یافته اند که به تبع آن بسیاری از شرکت های دولتی از قبیل: سایپا، ایران خودرو، مس کرمان ، فولاد مبارکه، فولاد خوزستان، ذوب آهن اصفهان، برق شیراز و … باشگاه هایی را از محل یک درصد درآمد مذکور که مبلغ آن با توجه به حجم تولیدات و مبادلات اقتصادی بالا و قابل توجه است بنا نهاده اند.
بازیکنان مهم ترین و گران قیمتترین دارایی و سرمایه معنوی باشگاه های ورزشی هستند و در بازارهای مرتبط، برای آنها مبالغ گزافی پرداخت می شود. از طرفی به جز شاخص های مالی که قیمت مهم ترین رکن آن می باشد ، باید در انتخاب بازیکن جهت عضویت در باشگاه به شاخص های ورزشی نیز توجه ویژه ای گردد.
برخی از شاخص ها و معیار های کلی جهت ارزیابی و انتخاب بازیکن برتر از منظر ورزشی عبارتند از : آمادگی جسمانی ، آمادگی تکنیکی ، آمادگی تاکتیکی، آمادگی فیزیولوژیکی ، آمادگی اجتماعی ، آمادگی روحی و روانی ، آمادگی آناتومیکی ، انگیزه ، هوش ، استعداد و …که هر کدام به زیرمجموعه ها و فاکتورهای دیگر تقسیم بندی می شوند .
مدل های تصمیم گیری چند معیاره به تصمیم گیرنده کمک می کنند که با توجه به شاخص های موجود و گزینه های در دسترس بهترین گزینه را جهت رسیدن به اهداف خود انتخاب کنند .
در ادبیات لیگ حرفه ای فوتبال ایران هنوز مدلی جهت انتخاب بازیکن برتر از میان بازیکنان شاغل در لیگ جهت عضویت در تیم ، مورد پژوهش و تدوین قرار نگرفته است تا سرمربی تیم بتواند بر اساس شاخص ها و معیار های مورد نظر خود بازیکن مورد نظر در پست های مختلف را در فرآیند نقل و انتقال به خدمت بگیرد .
حال سؤال کلی این است که چگونه می توان مدلی چند معیاره به منظور ارزیابی و انتخاب بازیکنان یک تیم فوتبال در لیگ برتر بر اساس شاخصهای مالی و ورزشی طراحی نموده و بکار گرفت؟
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق :
با توجه به این که اکثر باشگاههای ورزشی کشور به نوعی توسط سازمانها و ارگانهای دولتی و بعضا توسط بخش خصوصی تأمین مالی میشوند و خود درآمد زایی اندکی دارند، انجام هزینه های بالا برای خرید بازیکنان در ایران برای عده ای قابل تأمل است،
ضمن این که در حیطه قراردادهای بازیکنان حرفهای و نقل و انتقال بازیکنان فوتبال نیز اختلاف چشمگیری بین لیگ فوتبال ایران و سایر کشورها وجود دارد و اساساً در حال حاضر در لیگ حرفهای ایران، بازیکن حرفهای و قرارداد حرفهای به روشنی تعریف نشده است.
همچنین با توجه به اهمیت ورزش و نقشی که باشگاه های ورزشی در جوامع امروز ایفا می کنند عللی که ارزیابی سرمایه گذاری ها در انتخاب بازیکن برتر را ایجاب می کند عبارتند از :
1- سرمایه از منابع کمیاب بوده و در تخصیص آن دقت و توجه کافی لازم است.
2- آثار مترتب بر سرمایه گذاری های مذکور از مرز یک سال فراتر بوده و چنانچه تصمیمی نسنجیده اتخاذ شود آثار آن طی چند سال گریبان گیر باشگاه خواهد بود.
3- سرمایه قدرت ایجاد درآمد دارد لذا باید آن را به بازیکنان حرفه ای مورد نیاز باشگاه اختصاص داد تا حداکثر بازده را در قهرمانی و سودآوری حاصل نماید.
4- سرمایه گذاری در خرید بازیکنان ممکن است از طریق منابع وامی تحصیل شود، بنابراین لازم است قبلاً بازده آن را مطالعه نمود تا علاوه بر تأمین بهره های وام ، درآمدی نیز برای جبران خطر سرمایه گذاری ایجاد نماید.
5- سرمایه گذاری های فوق ، سبب افزایش هزینه های جاری باشگاه شده لذا باید اثر آن را بر کل درآمد باشگاه مطالعه نمود.
6- اثرات برونی سرمایه گذاری های فوق در ورزش را باید مطالعه نمود زیرا اگر صرفاً منافع اقتصادی این خریدها و اجاره های سرمایه ای مورد مطالعه قرار گیرد و به ابعاد دیگر آن توجه نشود، ارزیابی مربوطه بر اساس سودآوری منطقی نخواهد بود(سلطانی،1388) .
از طرفی بودجه باشگاه ها محدود است و سرمربی تیم در انتخاب بازیکنان مورد نظر خود دچار سردرگمی می شود که آیا این بازیکن در این پست با توجه به نوع سیستم بازی مورد نظر من مناسب است یا خیر و کدام بازیکن باید انتخاب شود .
همچنین نظر مربی تیم ، دستیارها ، آنالیزر ، پزشک تیم ، مربی بدن ساز و … در این باره چگونه باید لحاظ شود .
1-4- هدف های تحقیق :
1-4-1- هدف کلی:
دستیابی به مکانیزم و روشی منسجم به منظور ارزیابی و انتخاب بازیکن برتر از میان بازیکنان مورد نظر سر مربی باشگاه بر اساس شاخص های مالی و ورزشی
1-4-2- اهداف جزئی:
- دستیابی به روش شناسایی و تعیین عوامل موثر در انتخاب بازیکن برتر
- دستیابی به مدل تصمیم گیری چند معیاره به منظور ترکیب عوامل مختلف در فرآیند ارزیابی و انتخاب بازیکن برتر
1-5- فرضیه ها یا سؤال های تحقیق:
1-5-1- سئوال اصلی:
چگونه میتوان با در نظر گرفتن شاخص های مالی و ورزشی در انتخاب بازیکنان یک تیم فوتبال مدلی چند معیاره طراحی نمود که سر مربی یک تیم فوتبال را در شناسائی و انتخاب بازیکنان برتر یاری نماید؟
پایان نامه شناسایی و الویت بندی عوامل موثر بر شفافیت نظام اداری ایران با بکارگیری تکنیک های تصمیم گیری گروهی فازی...
1-3-1. اهداف اصلی.. 5
1-3-2. اهداف فرعی.. 6
1-4. پرسش های پژوهش…. 6
1-4-1. پرسش های اصلی.. 6
1-4-2. پرسش های فرعی. 6
1-5. اهمیت و ضرورت پژوهش…. 7
1-5-1. مبانی نظری.. 8
1-5-1-1. شفافیت… 8
1-5-1-2. نظام اداری.. 10
1-5-1-3. شفافیت نظام اداری.. 10
1-5-2. مبانی عملی.. 12
1-6. تعریف عملیاتی متغیرهای پژوهش…. 13
1-7. ساختار کلان پژوهش…. 14
1-8. روش پژوهش…. 14
1-9. روش گردآوری داده ها و اطلاعات… 15
1-10. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات… 15
1-11. نوآوری پژوهش…. 16
1-12. فرآیند انجام پژوهش…. 16
فصل دوم. 17
مبانی نظری و پیشینه پژوهش…. 17
2-1. مقدمه. 18
۲-۲ . مبانی نظری پژوهش…. 18
۲-2-1. شفافیت… 18
۲-2-1-1. انواع شفافیت… 20
۲-2-1-2. انواع جهت گیری های شفافیت… 21
۲-2-1-3. شفافیت در بعد جهانی.. 22
2-2-1-4. تفاوت بین شفافیت و افشای اطلاعات. 24
2-2-1-5. تاریخچه شفافیت… 25
2-2-1-6. چشم انداز تاریخی شفافیت نظام اداری.. 26
2-2-2. نظام اداری.. 28
2-2-3. شفافیت نظام اداری.. 32
2-2-3-1. رابطه مدیریت دانش و شفافیت در نظام اداری.. 34
2-2-3-2. سیستم باز. 36
2-2-3-3. فساد اداری.. 43
2-2-4. تصمیم گیری.. 45
2-2-4-1. فرآیند تصمیم گیری.. 47
2-2-5. تکنیک های تصمیم گیری گروهی.. 50
2-2-5-1. تکنیک های تصمیم گیری گروهی فازی.. 52
2-2-6. سیاست های کلی نظام اداری.. 54
2-3. پیشینه پژوهش…. 58
2-3-1. پیشینه در داخل کشور. 59
2-3-2. پیشینه در خارج از کشور. 62
2-4. جمع بندی.. 66
فصل سوم. 68
روش پژوهش…. 68
3-1. مقدمه. 69
3-2. روش شناسی پژوهش…. 69
3-3. متغیرهای پژوهش…. 70
3-3-1. چگونگی تشخیص متغیرهای پژوهش…. 70
3-3-2. چگونگی دسته بندی متغیرهای پژوهش…. 71
3-3-3. تعریف متغیرهای پژوهش…. 72
3-4. تعیین تعداد خبرگان جهت گردآوری نظرات… 80
3-5. تکنیک های به کار گرفته شده در پژوهش…. 82
3-5-1. تئوری فازی.. 82
3-5-2. آراس… 84
3-5-3. دیماتل فازی.. 89
این مطلب را هم بخوانید :
فصل چهارم. 95
یافته های پژوهش…. 95
4-1. مقدمه. 96
4-2. دسته بندی عوامل پژوهش…. 96
4-3. اجرای تکنیک آراس… 101
4-4. اجرای تکنیک دیماتل فازی.. 104
4-4-1. عوامل نهادی.. 105
4-4-2. عوامل سازمانی.. 111
4-4-3. عوامل فردی.. 115
4-4-4. عوامل ملی.. 117
4-4-5. عوامل بین المللی.. 121
فصل پنجم. 123
بحث، نتیجه گیری و پیشنهادها 123
5-1. مقدمه. 124
5-2. پاسخ به پرسش های پژوهش…. 124
5-2-1. معیارهای مؤثر بر شفافیت نظام اداری جمهوری اسلامی ایران چیست؟. 124
5-2-2. اولویت بندی معیارهای موثر برشفافیت نظام اداری جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه خبرگان چگونه می باشد؟………………………………………………………………………………………………125
5-2-3. درجه اثرگذاری زیر معیارهای نهادی بر شفافیت اطلاعات نظام اداری ایران از دیدگاه خبرگان چیست؟………………………………………………………………………………………………………….127
5-2-4. درجه اثرگذاری زیر معیارهای سازمانی بر شفافیت اطلاعات نظام اداری ایران از دیدگاه خبرگان چیست؟………………………………………………………………………………………………………….129
5-2-5. درجه اثرگذاری زیر معیارهای فردی بر شفافیت اطلاعات نظام اداری ایران از دیدگاه خبرگان چیست؟………………………………………………………………………………………………………….131
5-2-6. درجه اثرگذاری زیر معیارهای ملی بر شفافیت اطلاعات نظام اداری ایران از دیدگاه خبرگان چیست؟………………………………………………………………………………………………………….132
5-2-7. درجه اثرگذاری زیرمعیارهای بین المللی بر شفافیت اطلاعات نظام اداری ایران از دیدگاه خبرگان چیست؟………………………………………………………………………………………………………….134
5-3. نتیجه گیری.. 135
5-4. پیشنهادهای حاصل از پژوهش…. 136
5-5. پیشنهادها برای پژوهش های آتی.. 138
5-6. محدودیت های پژوهش…. 140
منابع………………. 142
پیوست ها 151
پیوست الف: پرسشنامه شماره1( دسته بندی زیرمعیارها) 152
پیوست ب: پرسشنامه شماره2( رتبه بندی معیارهای اصلی) 154
پیوست ج: پرسشنامه 3 (رتبه بندی زیرمعیارها) 155
پیوست د: نظرات و مقایسات زوجی خبرگان. 160
پیوست ه: سیاست های کلی نظام اداری ایران. 172
فهرست جدولها
عنوان صفحه
جدول 2-1 تصویب قانون دسترسی به اطلاعات و شفافیت در اروپا 27
جدول 3-1 گردآوری نظرات خبرگان جهت دسته بندی نهایی زیرمعیارهای مسئله. 72
جدول 3-2 تناظر عبارات کلامی با مقادیر کلامی.. 90
جدول 4-1 نظرات خبرگان جهت دسته بندی عوامل پژوهش…. 96
جدول 4-2 تشکیل ماتریس تصمیم گیری.. 101
جدول 4-3 تعیین مقدار بهینه ی هر معیار. 102
جدول 4-4 محاسبه ی ماتریس تصمیم نرمال. 102
جدول 4-5 محاسبه ی ماتریس تصمیم نرمال وزن دار. 103
جدول 4-6 تعیین مقادیر بهینه برای هر گزینه. 103
جدول 4-7 محاسبه ی درجه مطلوبیت هر گزینه. 104
جدول 4-8 رتبه بندی گزینه ها 104
جدول 4-9 اسامی زیرمعیارهای نهادی.. 105
جدول 4-10 عبارات کلامی به کار رفته در تحقیق و مقادیر معادلشان. 106
جدول 4-11 میانگین نظر تمام خبرگان. 106
جدول 4-12 ماتریس نرمالیزه شده 107
جدول 4-13 ماتریس روابط کل.. 109
جدول 4-14 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعدا فازی) 110
جدول 4-15 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعداد قطعی) 111
جدول 4-16 اسامی زیرمعیارهای سازمانی.. 111
جدول 4-17 میانگین نظر تمام خبرگان. 112
جدول 4-18 ماتریس نرمالیزه شده 113
جدول 4-19 ماتریس روابط کل.. 113
جدول 4-20 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعدا فازی) 114
جدول 4-21 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعداد قطعی) 114
جدول 4-22 اسامی زیرمعیارهای فردی.. 115
جدول 4-23 میانگین نظر تمام خبرگان. 115
جدول 4-24 ماتریس نرمالیزه شده 115
جدول 4-25 ماتریس روابط کل.. 116
جدول 4-26 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعداد فازی) 116
جدول 4-27 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعداد قطعی) 117
جدول 4-28 اسامی زیرمعیارهای ملی.. 117
جدول 4-29 میانگین نظر تمام خبرگان. 118
جدول 4-30 ماتریس نرمالیزه شده 118
جدول 4-31 ماتریس روابط کل.. 119
جدول 4-32 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعداد فازی) 120
جدول 4-33 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعداد قطعی) 120
جدول 4-34 اسامی زیرمعیارهای بین المللی.. 121
جدول 4-35 میانگین نظر تمام خبرگان. 121
جدول 4-36 ماتریس نرمالیزه شده 121
جدول 4-37 ماتریس روابط کل.. 122
جدول 4-38 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعداد فازی) 122
جدول 4-39 اهمیت و تاثیرگذاری معیارها(اعداد قطعی) 122
فهرست شکل ها و نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 1-1ساختار کلان تحقیق.. 14
نمودار 5-1 نمودار رتبه بندی معیارهای اصلی پژوهش…. 126
نمودار 5-2 نمودار روابط و اهمیت زیرمعیارهای( معیار ) نهادی.. 127
نمودار 5-3 نمودار روابط و اهمیت زیرمعیارهای( معیار ) سازمانی.. 129
نمودار 5-4 نمودار روابط و اهمیت زیرمعیارهای( معیار ) فردی.. 131
نمودار 5-5 نمودار روابط و اهمیت زیرمعیارهای( معیار ) ملی.. 133
نمودار 5-6 نمودار روابط و اهمیت زیرمعیارهای( معیار ) بین المللی.. 134
شکل1-1. اهمیت شفاف سازی اطلاعات… 11
شکل 2-1. ساختار سیستم باز. 38
شکل 2-2 مراحل کلی و اساسی فرآیند تصمیم گیری.. 49
شکل 3-1 عملکرد عضویت یک عدد فازی.. 83
شکل 3-2 اعداد فازی مثلثی برای متغیرهای کلامی.. 90
شکل 4-1 درخت مسئله عوامل موثر بر شفافیت نظام اداری ایران. 100
فصل اول
کلیات پژوهش
- مقدمه
هدف اساسی فصل حاضر ایجاد مفاهیمی مشترک جهت پیگیری فرآیندهای تحقیق در فصول آینده می باشد. در این فصل محقق تلاش می نماید تا با بیان دغدغه و مسئله اصلی تحقیق ساختارهای علمی و فکری منظمی را برای اجرای تحقیق فراهم آورد. تمرکز اساسی این فصل بر نشان دادن اهمیت نقش شفافیت اطلاعات و لزوم توجه به آن در ارتقاء سلامت نظام اداری ایران می باشد. همچنین باید توجه نمود در سراسر این تحقیق محقق پیگیری سوال اصلی خود را با تاکید بر بند 18سیاست های کلی نظام اداری ایران مورد توجه قرار می دهد. مطالب ارائه شده در این فصل در نه بند قابل بررسی می باشند.
- بیان مسئله
عوامل محیطی و استراتژیک از مهم ترین معیارهایی هستند که در مدیریت دولتی نوین تلاش می شود به آن توجه شود و مهم ترین عوامل محیطی در بخش دولتی همان مردم می باشند که علت وجودی سازمان ها هستند. باید توجه داشت مردم به عنوان عامل اساسی در وجود سازمان های دولتی بیش از پیش مورد توجه دولت ها و مسئولان اداری می باشند. در اصل، مردم همان صاحبان اصلی هستند که انجام کارهای خود را به سازمان های دولتی و دولت تفویض می کنند(آون هیوز، 293:1391). این یک امرطبیعی است که شهروندان در یک نظام مردم سالار، به دلیل دارا بودن حق حاکمیت و پرداخت مالیات، خواهان شفافیت عملکردی و پاسخگویی دستگاههای اداری در قبال تصمیمات و اقدامهای خود باشند. لذا شفافیت اطلاعات و پاسخگویی دولت در قبال مردم مسئله ای است که می بایست به آن توجه ویژه ای داشت. باید توجه نمود که دستگاه های دولتی و اداری موظفند به لحاظ حقوقی و سیاسی پاسخگوی شهروندان باشند و در هر لحظه بتوان دسترسی مناسب و شفاف به عملکرد آن ها داشت. در ایران، پاسخگویی قضایی از کانال قوه قضاییه و پاسخگویی سیاسی توسط مجلس صورت میگیرد. به عبارتی دیگر از آنجا که در یک نظام مردم سالار به حقوق شهروندان اهمیت زیادی داده میشود، ضمانت اجراهای دوگانه حقوقی ـ سیاسی برای این منظور در نظر گرفته شده است( موسوی زاده، 1389).
چارلیک، حکمرانی را مدیریت اثربخش در مسائل عمومی، در چارچوب قوانین پذیرفته شده با هدف رشد و تقویت ارزش های جامعه به وسیله افراد و گروه ها معرفی می نماید. در این تعریف با نگاه هنجاری بر مفهوم حکمرانی، به ماهیت روابط بین حاکمان و دیگر افراد جامعه نگریسته شده است. بر اساس این تعریف شاخص هایی نظیر قانون محوری، پاسخگویی، مدیریت اثربخش، دسترسی به اطلاعات(جامعه اطلاعاتی) را می توان برای یک حکمرانی خوب معرفی نمود(قلی پور, 1384: 112). تحقیق حاضر با تمرکز بر یکی از معیارهای حکمرانی خوب یعنی دسترسی اطلاعات و شفافیت آن و پاسخگویی تلاش می نماید، باتاکید بر بند 18 سیاست های کلی نظام اداری این مسئله را مورد بررسی و جستجوی علمی قرار دهد:
“معیارها و زیر معیارهای موثر بر شفافیت نظام اداری ایران کدامند و این معیارها از دیدگاه خبرگان دارای چه اولویت هایی جهت اجرا می باشند؟”
پایان نامه شناسایی و تبیین کدهای بومی اخلاقی برای مدیران بیمارستانی...
1-2) بیان مساله. 17
1-3) اهمیت و ضرورت تحقیق. 19
1-3-1) از دیدگاه نظری.. 19
1-3-2) از دیدگاه عملی. 19
1-4) هدف های تحقیق. 20
1-4-1) هدف اصلی. 20
1-4-2) اهداف فرعی. 20
1-5) سؤالهای تحقیق. 21
1-5-1) سئوال اصلی. 21
1-5-2) سئوالات فرعی. 21
1-6) تعریف عملیاتی واژگان کلیدی تحقیق. 21
1-6-1) اخلاق. 21
1-6-2) اخلاق حرفه ای.. 22
1-6-3) اخلاق سازمانی. 22
1-6-4) اخلاق فردی.. 22
1-6-5) کد اخلاقی. 23
1-6-6) کد بومی اخلاقی. 23
1-6-7) اخلاق مدیریت.. 24
1-6-8) مدیران بیمارستانی. 24
فصل دوم: مروری بر ادبیات تحقیق…………………………………………………………………………….25
2-1)چیستی اخلاق. 26
2-2) اخلاق حرفه ای.. 32
2-3) اخلاق سازمانی. 32
2-3-1) مدیریت اخلاق سازمانی. 33
2-3-2)اصول اخلاقی در سازمان. 34
2-3-3)جایگاه راهبردی اخلاق در سازمان. 34
2-4) اخلاق فردی.. 36
2-5)اخلاق مدیریت.. 36
2-6) مسایل اخلاقی در مدیریت.. 37
2-6-1)ویژگیهای مسایل اخلاقی در مدیریت.. 38
2-6-2)برگزیدهای از مسایل اخلاقی در مدیریت.. 41
2-6-2-1) آلودگی محیط زیست.. 43
2-6-2-2) ارتشا 44
2-7) تجزیه و تحلیل مسایل اخلاقی در مدیریت.. 50
2-7-1) اقتصاد و اخلاق مدیریت.. 51
2-7-2) حقوق و اخلاق مدیریت.. 52
2-7-3) فلسفه و اخلاق مدیریت.. 52
2-8) تصمیمگیری اخلاقی. 53
2-9) اهمیت درک مفاهیم اخلاقی. 58
2-10) اصول چهارگانه اخلاقی. 60
2-10-1) اصل استقلال. 61
2-10-2) اصل زیان نرساندن. 61
2-10-3) اصل خیرخواهی. 62
2-10-4) اصل عدالت.. 62
2-11) تعارض قواعد اخلاقی. 63
2-12) تجزیه و تحلیل ضوابط اخلاقی. 64
2-12-1) تجزیه و تحلیل ضوابط اخلاقی افراد 64
2-12-2) تجزیه و تحلیل ضوابط اخلاقی شرکتها 68
2-12-3) تجزیه و تحلیل ضوابط اخلاقی جامعه. 74
2-13)نظریههای مهم اخلاقی. 79
2-13-1) نظریههای وظیفهگرایی. 80
2-13-2)نظریه پیامدگرایی. 81
این مطلب را هم بخوانید :
2-13-3) اخلاق جدید فمینیستی. 81
2-14)ارزش نظریههای اخلاقی. 82
2-15) بیانیههای اخلاقی در سازمان. 85
2-15-1) بیانیه های اخلاقی در ترازوی کارآمدی.. 86
2-15-2) نقش سند اخلاقی در اخلاق سازمانی. 88
2-16)انواع سندهای اخلاقی. 91
2-16-1) اصول اخلاقی. 91
2-16-2) عهدنامه اخلاقی. 91
2-16-3)منشور اخلاقی بنگاه 91
2-17)ساختار سند جامع اخلاقی سازمان. 92
2-18)وظایف کمیته اخلاقی سازمان. 96
2-19)شیوه تدوین اصول اخلاقی سازمان. 96
2-20) پیشینه تحقیق. 97
2-20-1) پیشینه خارجی. 98
2-20-2) پیشینه داخلی. 100
2-21) ارائه چارچوب نظری.. 101
فصل سوم: روش تحقیق………………………………………………………………………………………….104
3-1) مقدمه. 105
3-2)قلمرو تحقیق. 105
3-3)مراحل انجام تحقیق. 106
3-4) جامعه آماری تحقیق. 106
3-5) نمونه آماری و روش نمونه گیری.. 106
3-6)روش گرد آوری داده ها 107
3-7)روایی و پایایی پرسشنامه. 108
3-8)محدودیتهای تحقیق. 110
3-9) روش تحلیل داده ها 110
3-9-1) پرسشهای پرسشنامه اولیه حاصل از ترجمه کدهای اخلاقی موسسه مشاوران مدیریت… 110
3-9-2) پرسشنامه ارائه شده جهت ارائه به نخبگان برای اجرای فن دلفی.. 113
3-9-3) پرسشنامه نهایی حاصل از فن دلفی. 115
فصل چهارم: تحلیل دادهها………………………………………………………………………………………119
4-1)مقدمه. 120
4-2) شناسایی کدهای اخلاق حرفه ای مدیران بیمارستانی در سطوح مختلف اداری.. 120
4-3) کدهای حاصل از تحلیل نظرات صاحبنظران از طریق فن دلفی.. 121
4-4) آمار استنباطی. 123
4-4-1) پایایی (قابلیت اعتماد) پرسشنامه. 123
4-4-2)بررسی آزمون همبستگی بین مدیران بیمارستان های دولتی با شاخصهای شناسایی شده اخلاق حرفهای.. 124
4-4-3) بررسی آزمون همبستگی بین مدیران بیمارستان های خصوصی با کدهای اخلاقی شناسایی شده 131
4-4-4)اولویت بندی کدها در بیمارستانهای دولتی با استفاده از آزمون فریدمن.. 140
4-4-5)اولویت بندی کدها در بیمارستانهای خصوصی با استفاده از آزمون فریدمن.. 141
4-5)میانگینگیری نظر مدیران جهت تعیین اخلاقی بودن هر یک از کدها 142
4-6) ارزیابی کد بودن داده های حاصل از فن دلفی.. 144
4-7) تمایز کدهای اخلاق فردی و اخلاق مدیریتی در بیمارستان ها 145
4-8( کدهای اخلاق مدیریتی حاصل از تحقیق. 147
فصل پنجم: نتیجه گیری وپیشنهادها 150
5-1)مقدمه. 151
5-2)بحث و نتیجه گیری.. 151
5-2-1)پاسخ به پرسش اصلی. 152
5-2-2)پاسخ به پرسش فرعی اول. 154
5-2-3)پاسخ به پرسش فرعی دوم 157
5-2-4) پاسخ به پرسش فرعی سوم 158
5-2-5) پاسخ به پرسش فرعی چهارم 160
5-3)پیشنهادها 161
5-3-1)-پیشنهادهای کاربردی.. 161
5-3-2)پیشنهادها جهت تحقیقات آتی. 162
منابع و مآخذ 163
الف)منابع فارسی. 163
ب)منابع لاتین. 166
ضمائم 168
6-1)کدهای موسسه مشاوران مدیریت آمریکا 168
6-2)پرسشنامه اولیه تهیه شده جهت ارائه به استادان و خبرگان اخلاق حرفه ای جهت فن دلفی.. 169
6-3)پرسشنامه حاصل از فن دلفی جهت ارائه به مدیران بیمارستانی در سطوح مختلف… 172
6-4) چکیده انگلیسی. 176
فهرست جداول و نمودارها:
- جدول2-1کارکردهای سند اخلاقی………………………………………………………………..90
- جدول2-2: ارکان و ساختار سند اخلاقی………………………………………………………..94
- نمودار2- 1: نسبت بین ارزشهای حرفهای و اخلاقی……………………………………….97
- نمودار2-2: مدل و چارچوب نظری تحقیق………………………………………………….103
- جدول3-1آماره پایایی……………………………………………………………………………..109
- جدول 4-1آماره پایایی…………………………………………………………………………….123
- جدول 4-2آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عالی بیمارستانهای دولتی وتعهد نسبت به ارباب رجوع………………………………………………………………………..124
- جدول 4-3آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عالی بیمارستانهای دولتی و تعهد در مورد درستی رفتارهای مالی………………………………………………………….125
- جدول 4-4آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عالی بیمارستانهای دولتی وتعهدات نسبت به عموم مردم وحرفه………………………………………………………….126
- جدول 4-5آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران میانی بیمارستانهای دولتی وتعهد نسبت به ارباب رجوع…………………………………………………………………..127
- جدول 4-6آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران میانی بیمارستانهای دولتی و تعهد در مورد درستی رفتارهای مالی……………………………………………….127
- جدول 4-7آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران میانی بیمارستانهای دولتی وتعهدات نسبت به عموم مردم وحرفه…………………………………………………128
- جدول 4-8آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عملیاتی بیمارستانهای دولتی وتعهد نسبت به ارباب رجوع………………………………………………………………129
- جدول 4-9آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عملیاتی بیمارستانهای دولتی و تعهد در مورد درستی رفتارهای مالی…………………………..130
- جدول 4-10آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عملیاتی بیمارستانهای دولتی وتعهدات نسبت به عموم مردم وحرفه…………………………………………………131
- جدول 4-11آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عالی بیمارستانهای خصوصی وتعهد نسبت به ارباب رجوع…………………………………………………………..132
- جدول 4-12آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عالی بیمارستانهای خصوصی و تعهد در مورد درستی رفتارهای مالی………………………133
- جدول 4-13آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عالی بیمارستانهای خصوصی وتعهدات نسبت به عموم مردم وحرفه………………………..134
- جدول 4-14آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران میانی بیمارستانهای خصوصی وتعهد نسبت به ارباب رجوع………………………………………135
- جدول 4-15آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران میانی بیمارستانهای خصوصی و تعهد در مورد درستی رفتارهای مالی………………………136
- جدول 4-16آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران میانی بیمارستانهای خصوصی وتعهدات نسبت به عموم مردم وحرفه………………………..136
- جدول 4-17آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عملیاتی بیمارستانهای خصوصی وتعهد نسبت به ارباب رجوع………………………………………137
- جدول 4-18آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عملیاتی بیمارستانهای خصوصی و تعهد در مورد درستی رفتارهای مالی………………………138
- جدول 4-19آزمون همبستگی پیرسون دو متغیر مدیران عملیاتی بیمارستانهای خصوصی وتعهدات نسبت به عموم مردم وحرفه………………………..139
- جدول 4-20 مقایسه ضریب همبستگی مدیران در سطوح مختلف مدیریتی با مولفههای اخلاق حرفهای در بیمارستانهای دولتی و خصوصی…………………….140
- جدول4-21 آزمون فریدمن………………………………………………………………..140
- جدول4-22 آزمون فریدمن………………………………………………………………..141
- جدول4-23 الویتبندی شاخصهای اخلاق حرفهای در بیمارستانهای بخش دولتی…………………………………………………………………………………………………………141
- جدول 4-24 آزمون فریدمن……………………………………………………………….141
- جدول 4-25 آزمون فریدمن……………………………………………………………….142
- جدول 4-26 الویتبندی شاخصهای اخلاق حرفهای در بیمارستانهای بخش خصوصی……………………………………………………………………………………………………..142
- جدول 4-27 میانگینگیری نظر مدیران جهت تعیین اخلاقی بودن هر یک از کدها…………………………………………………………………………………………………………..143
- جدول5-1 تمایز بین کدهای اخلاق فردی و اخلاق مدیریت……………156
| فصل اول: کلیّات تحقیق |
1-1)مقدمه
قطار بی توقف سازمانها، در دنیای متلاطم حاکم بر آنها با سرعتی حیرتآور جادههای محیطی که در آن محصور گردیدهاند را در مینوردد. آنچه بیش از همه با اهمیت مینماید، سود و کسب منبع و امتیازات محیطی است. اما این سود جویی در فضای بینهایت رقابتی، انسان را به یاد مفهوم تنازع بقاء میاندازد. بعضی از سازمانها به هر قیمتی جهت دسترسی به حداکثر منافع و با غیر اخلاقیترین شیوهها بر پیکر نحیف و رنجور رقبای خود،که نتوانستهاند در این محیط عرض اندام کنند میتازانند، و این گستره بی اخلاقی از گستره رقابت بین سازمانی پا را فراتر گذاشته و مشکلاتی همچون ارتشاء، تبانی و تضییع حقوق مشتریان و ارباب رجوع در سازمانهای خدماتی نشو و نما پیدا کردهاند.(هازمر و لارتون ،1382: 13)
بارزترین نتیجه تخطی از اصول اخلاقی تضییع حقوق سایرین میباشد که ممکن است از برداشتهای خودخواهانه در بر خورد با آنچه میتواند یک مساله اخلاقی باشد ناشی شود. با توصیف آنچه بر سازمانها حاکم است، و در دنیایی که اهمیت و نقش مسئولیت اجتماعی هر روز پر رنگتر مینماید، تدوین و پایهگذاری قوانین اخلاقی برای سازمان ها و حتی در روابط بین انسانی چه در یک جامعه و چه در برخورد با سایر جوامع امری حیاتی مینماید.(هازمر و لارتون ،1382: 13)
با اوصافی که گذشت بر آن شدیم تا با کمک گرفتن از استادان مجرب در زمینه اخلاق حرفهای و اخلاق پزشکی در گوشهای از دنیای سازمانی امروز حوزهای را برای پژوهش انتخاب کنیم که کمتر مورد توجه مباحث اخلاقی قرار گرفته شده است. اخلاق بخش اداری بیمارستانها- جایی که تعداد زیادی از ارباب رجوع و کارکنان هر روزه با آن درگیر میباشند- تحتالشعاع الویت قائل شدن برای اخلاق بخش پزشکی مورد بیمهری قرار گرفته است، گستردگی کار و محیط پر مخاطب بیمارستانی در بخش اداری و اهمیت نقش مدیریت بیمارستانی،حتی در توسعه اخلاق پزشکی ما را بر آن داشت که با پژوهشی علمی به شناسایی و تبیین کدهای اختصاصی اخلاقی برای مدیران این دسته از سازمانها در تهران بزرگ بپردازیم. برای به دست آوردن مبنا و پیشینه جهت انجام تحقیق ضمن ارتباط با موسسه مشاوران مدیریت آمریکا- که در حیطه شناسایی و تبیین کدهای اخلاقی در حوزه کار مدیران اداری کار کرده است- و نیز مراجعه به گروه صنعتی بهمن در کشور عزیزمان- که به شناسایی و تبیین کدهای اخلاقی فردی بومی برای کارکنان خود پرداخته است- به منابعی قابل اعتماد در کنار سایر کدهای تدوین شده در کشور- توسط سازمانهای مختلف که در قالب کتب و مقالات در دسترس میباشند- دست یافتیم.
کدهای اتخاذ شده از موسسه مشاوران مدیریت آمریکا در سه دسته قرار دارند:
- تعهد من به ارباب رجوع
- تعهدات من در مورد درستی رفتارهای مالی
- تعهدات من به عموم و حرفه
جهت وزن دهی به نقش کدهای در نظر گرفته شده از اساتید مجرب در این حیطه در کنار پرسشنامه کدها خواسته شده است که به میزان وزن و اهمیت هر کد برای هر دسته از مدیران در سطوح سازمانی امتیازی از یک تا پنج را لحاظ کنند تا در کنار شناسایی کدها به وزن کدها برای هر رده از مدیران بعد از تحلیل آماری پرسشنامههای حاصل دسترسی پیدا کنیم.
با توزیع پرسشنامه کدهای استخراج شده از مراحل قبل بین مدیران بیمارستانی- با بکار بردن شیوههای بومی تبیین کدهای استخراج شده در سه سطح مدیریت عالی، میانی و عملیاتی بیمارستانی مورد سنجش واقع شد. با تجزیه و تحلیل دادههای حاصل از پژوهش از طریق روشهای میانگینگیری و نیز تحلیل آماری دادهها از طریق نرمافزار spss به پاسخگویی به سوالات پژوهش پرداخته شد، و اهمیت تک تک کدها برای مدیران در سطوح مختلف مدیریتی در جدولی مجزا استخراج گردید و در انتها پیشنهاداتی کاربردی و نیز پیشنهاداتی جهت تحقیقات و مطالعات آتی ارائه شده است.
در فصل اول این تحقیق در ابتدا به بیان مساله خواهیم پرداخت،ودر ادامه به اهمیت و ضرورت تحقیق ، اهراف تحقیق، سوالات تحقیق و تعریف عملیاتی وا ژگان کلیدی تحقیق خواهیم پرداخت.
1-2) بیان مساله
مسائل اخلاقی به تناوب در مدیریت روی می دهند.این مسائل بسیار فراتر از مشکلات مربوط به ارتشا،تبانی و دزدی بوده و به محدوده های بسیار وسیعی گسترش یافتهاند.مسائل اخلاقی در واقع عمده ترین معضلات مدیریتی هستند،زیرا آنها بیانگر تقابل بین عملکرد اقتصادی(درآمدها،هزینه ها و سودها) و عملکرد اجتماعی(تعهدات سازمان در داخل و خارج نسبت به دیگران) می باشند.(هازمر و لارتون ،1382: 13)
جوامع پیشرفته با درک اهمیت اخلاق در بعد مدیریت سازمانی به طراحی کد های اخلاقی متناسب با سازمان هایشان پرداخته اند که از آن دسته می توان کدهای اخلاقی آمریکا، استرالیا و اروپا را نام برد.
هنگامی که ما دربارهً اصول اخلاقی حرف می زنیم ممکن است منظور خود را ندانیم؛ اینکه مشکلات اخلاقی،اصول اخلاقی، قضاوت های اخلاقی چیست،موضوعی چندان روشن نیست که به عنوان یک موضوع ساده بتوان آن را نادیده گرفت.ما باید کشف کنیم که چه زمانی می گوئیم یک مساله اخلاقی است تا اگر با موارد اخلاقی زیادی برخورد داشتیم بتوانیم آن را از یکدیگر تفکیک کرده و بررسی نماییم که کدامیک عاقلانه و قابل دفاع هستند.(عباسی، و دیگران،1389: 132)
وجود مسائل اخلاقی بیشمار که مدیران و مراجعین (مشتریان و دیگر ذینفعان سازمانی) در سازمانهای ایران با آن روبرو هستند و نیز عدم وجود کدهای مدون اخلاقی بومی، ما را بر آن داشت تا با یک پژوهشی بنیادین و کمک گرفتن از متخصصان اخلاق حرفه ای و نیز ذینفعان به شناسایی، طراحی و تبیین کدهای بومی اخلاقی در بعد مدیران سازمانی ( بیمارستانها) به عنوان یک سازمان که در کانون توجه تمام اقشار جامعه است بپردازیم.باشد تا دریچه ای برای پژوهشهای بعدی در دیگر سازمان ها گشوده شود.
بحث از ابعاد و زمینه های سازمان اخلاقی و مناسبات آن با محیط در گرو تحلیل مفهوم اخلاقی بودن یک سازمان است، غالبا در جامعه مفهوم سازی افراد از اخلاق حرفه ای، اخلاقی بودن صاحبان حرف: پزشکان، پرستاران، مدیران، مهندسان، مشاوران، حسابداران و وکلا است. (قراملکی، 1388: 60)
و از آنجا که در مبحث حرف و مشاغل، مدیریت از اثر گذارترین بخش ها در حیطه اخلاق فردی در سازمان می باشد، بالطبع طراحی کدهای اخلاقی متناسب با مدیران هر سازمان می تواند کمک شایانی در اخلاقی شدن عملکرد مجموعه سازمانی تابع مدیران اخلاقی و در نهایت کمک به اخلاقیتر شدن سازمان نماید. (قراملکی،1388: 65)
با طراحی، شناسایی و بومی سازی کدهای اخلاقی در مدیریت وانجام پژوهشهای با روایی و پایایی زمینه برای کسب استانداردهای اخلاقی توسط سازمان ها فراهم خواهد گردید و کمک شایانی به رفع مشکلات و مسائل بیشمار اخلاقی که با آن ها دست به گریبانند فراهم خواهد شد.(جان آر،ماریو،2002: 106)[1]
توجه به مسائل بیشمار و متناوب اخلاقی در دنیای سازمانهای کنونی ونیز ایجاد سازمان ها و تشکل ها و تحقیقات گسترده جهت اخلاقی ساختن دنیای کنونی و درک اهمیت اخلاق در زیباتر زیستن و درک منافع اخلاقی شدن سازمان ها،محرکی گردید تا گامی جهت ایجاد زمینه برای اخلاقی تر ساختن سازمان ها برداشته و در پی آن باشیم تا با کمک گرفتن از خبرگان و ذینفعان به این پرسش اساسی پاسخ گوییم.
کدهای بومی اخلاقی و اهمیت هر یک از آنها برای مدیران بیمارستانی تهران بزرگ در سطوح مختلف مدیریتی کدامند ؟
1-3) اهمیت و ضرورت تحقیق
1-3-1) از دیدگاه نظری: از آنجا که مسائل اخلاقی در بیمارستان ها در حیطه اخلاق پزشکی در سه بعد آموزش ،پژوهش و درمان مورد بررسی و مد نظر قرار می گیرد توجه به بعد اداری این دسته از سازمانها کم رنگ بوده و کمتر مورد توجه قرار گرفته است شاید بتوان گفت که پرداختن به این بعد در زمینه اخلاق در بیمارستان ها، تا بحال در ایران کمتر مورد توجه بوده است.
از آنجا که ذینفعان(بیماران، همراهان بیمار و کارکنان بیمارستانی و …) در بیمارستان ها علاوه بر مواجه با مسائل اخلاق پزشکی با مسائل گسترده اخلاق اداری در بیمارستانها نیز مواجه اند و با وجود بی توجهی به این بعد در بیمارستان ها،پزداختن به این بعد از اهمیت ویژهای بر خوردار است.
1-3-2) از دیدگاه عملی: از آنجا که ابعاد اخلاق اداری و اخلاق پزشکی در سازمان ها مورد توجه قرار گرفته و کدهایی نیز در سطح دنیا و ایران برای آن شناسایی و طراحی گردیده است در این میان بعد اخلاق اداری در بیمارستان ها با وجود گستردگی بسیار زیاد، تحت الشعاع اخلاق پزشکی قرار گرفته است و از دیگر سو بحث مدیریت چه در نظام اخلاق پزشکی (در شاخه های آموزش و پژوهش ونیز بخش های اداری) و چه در دیگر نهاد ها وسازمان ها با مبحث اخلاق فردی در یک راستا قرار گرفته است و از نگاه تخصصی به این بعد حیاتی و تاثیر گذار در اخلاقی شدن سازمان ها در حد زیادی دریغ گردیده است.
ما برآنیم که با کمک گرفتن از خبرگان اخلاق حرفه ای به طراحی و تبیین کدهای بومی اخلاقی برای مدیران بیمارستانی بپردازیم تا از این طریق با دست یافتن به شاخص های بومی اخلاقی برای مدیران و