برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
چکیده
هدف از این پژوهش تدوین برنامه استراتژیک تجاری گردشگری بهده به منظور ارائه ی الگویی اثربخش می باشد. روش تحقیق توصیفی بوده و اطلاعات و داده های مربوطه با استفاده از ابزارهای مشاهده، بررسی اسنادی و منابع کتابخانه ای و پرسشنامه گرد آوری شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کارکنان،مدیران و سهامداران شرکت تجاری
این مطلب را هم بخوانید :
بایگانیهای متفرقه - پایان نامه آماده گردشگری بهده در سال 1391می باشد.
نتایج حاصله به سؤالات زیر پاسخ می دهد:
1- ماموریت و چشم انداز شرکت با توجه به چشم انداز کشور در افق 1404 نقشه جامع علمی کشور و سیاست های کلی برنامه پنجم توسعه کشور چیست؟
2- فرصت ها و تهدید های خارجی شرکت تجاری گردشگری بهده چیست؟
3- نقاط قوت و ضعف بخش های مختلف در شرکت تجاری گردشگری بهده چیست؟
4- اهداف کلی و عینی در بخش های بازاریابی، عمرانی و مالی اداری شرکت تجاری گردشگری بهده چیست و چگونه باید تدوین شود؟
5- استراتژی های عملی و سطوح وظیفه ای بخش ها و کل شرکت تجاری گردشگری بهده چیست و چگونه باید تدوین شود؟
6- برنامه های کار در بخش های مختلف بازاریابی ، عمرانی و مالی اداری در شرکت تجاری گردشگری بهده در سالهای 1386تا1391چگونه بوده است؟
7- برنامه های کار در بخش های مختلف بازاریابی، عمرانی و مالی اداری در شرکت تجاری گردشگری بهده چگونه باید تدوین شود؟
داده های بدست آمده نهایتا در چارچوب نظام برنامه ریزی استراتژیک مورد تحلیل قرار گرفته اند و با استفاده از جدول تحلیل SWOT نقاط ضعف و قوت و تهدیدها و فرصتهای بخش های مختلف شرکت تجاری گردشگری بهده اعم از بخش بازاریابی، عمرانی و اداری و مالی مورد تحلیل قرار گرفته و استراتژیهای هر بخش تدوین شده است.
واژه های کلیدی: برنامه ریزی استراتژیک، جدول تحلیل SWOT، نقاط قوت، نقاط ضعف، تهدیدها، فرصتها
فصل اول
کلیات تحقیق
با وجود سرعت پیشرفت تکنولوژی و سرعت تغییرات در دنیای امروزی سازمانها نیز ناگزیرند برای بقا و اعتلای خود با این تغییرات سازگار شوند. برای روشن شدن این موضوع کافی است که نگاهی به کشورهای توسعه یافته داشته باشیم براستی در تمام این کشورها تنها سازمان هایی به موفقیت دست یافته اند که دارای برنامه منظم باشند تا بتوانند خود را با تغییرات سریع محیط بیرونی وفق دهند.
بنابراین اگر شرکتی خواهان موفقیت در این کارزار و رقابت باشد لازم است ضمن ارزیابی از فعالیتهای انجام شده و پیشرفتهای حاصل شده، معضلات و مشکلات فرا روی خود را شناخته و راه حلهای مناسب برای آن ارائه نماید؛ ضمن اینکه شرایط جدید مطمئنا راه حلهای جدیدی اقتضا می کند که مطابق با نیازهای جدید باشد.
در این میان این نکته حائز اهمیت است که امروزه مشکلات فرا روی تمامی شرکتها و موسسات ناشی از عوامل درون سازمانی و بعضی محصول عوامل بیرونی است. البته علاوه بر بررسی مشکلات لازم است فعالیتهای شرکت نیز مورد بررسی قرار گیرد تا برآیند همه ی این مطالعات بتواند برای مدیران شرکت فرصتی فراهم سازد تا در ادامه ی این روند و برای مواجه با مشکلات احتمالی برنامه ریزی کرده و شاهد درخشندگی و بالندگی این شرکت در دهه های آینده باشیم.
واژه های کلیدی: برنامه ریزی استراتژیک، جدول تحلیل SWOT، نقاط قوت، نقاط ضعف، تهدیدها، فرصتها
2- بیان مساله
فعالیت شرکتها و سازمانها، امروزه در محیطی به مراتب پیچیدهتر از گذشته انجام میشود و سازمانهاییکه نتوانند زودتر و سریعتر از رقبا از خود عکسالعمل نشان دهند و در مقابل تغییرات متعدد و تأثیر گذار محیطی از جمله قوانین و مقررات، تجارت خارجی و … از خود واکنش درست به موقع نشان دهند و دچار انفعال شوند، امیدی به بقا نخواهند داشت. علاوه بر عوامل مهم و تأثیرگذار محیط خارجی سازمانها، مجموعه مزیتها و نقاط ضعف آنها نیز نقشی تعیین کننده در دوام و بقای فعالیت آنها دارد.
در همین راستا سازمانها باید سیاست منظم و یکپارچهای را در جهت برنامهریزی و مدیریت استراتژیک مجموعه خود به نحوی اثربخش بعمل آورده و در قالب برنامههای بنیادین دست به ایجاد هماهنگیها و رعایت اولویتها بزنند. در چنین شرایطی طرح برنامهریزی و مدیریت استراتژیک با توجه به ابعاد وسیع و گسترده آن پاسخی به چگونگی برنامهریزی مؤثر در بلند مدت می باشد.(دیوید،1382) برخلاف روشهای معمول که تنها به عوامل داخلی میپردازند، این نوع برنامهریزی نگاه به بیرون و عوامل محیطی نیز دارد. لذا میتوان گفت محصول برنامهریزی استراتژیک، برنامهای راهگشا و آیندهنگر و تحول آفرین است که سازمان را در بستر شکار فرصت قرار داده و موجبات برتری و تعالی این سازمان را فراهم سازد. ( حمیدی زاده، 1382) محصول نهایی این فرایند مجموعة رسالت و مأموریت سازمان ، اهداف کیفی و کمی آن برای یک دوره پنج ساله و بالاخره استراتژیها، برنامه های عملیاتی و اقدامات اصلی اجرایی برای نیل به اهداف تعیین شده می باشد . شرکت تجاری-گردشگری بهده به عنوان یکی از شرکتهای خصوصی در منطقه جنوبی کشور با نگرش جدید به برنامه های گذشته بایستی زمینه بهره وری خود را بیش از پیش بوجود آورد. شرایط جدید امروزی که در محیط داخلی و خارجی بوجود آمده ضرورت تدوین یک برنامه استراتژیک را به منظور مقابله با شرایط جدید ایجاب می کند. در این راستا شرکت تجاری-گردشگری بهده در نظر دارد ضمن شناسایی و برطرف ساختن نقاط ضعف و مقابله با تهدیدهای خود و با بهرهگیری از ظرفیتها و مزیتهای بالقوه و بالفعل موجود، به بهرهبرداری هر چه بیشتر از فرصتهای محیطی در افق برنامه توسعه پرداخته و اهداف خویش را در راستای تحقق رسالت یا فلسفه وجودیش جهتدهی نماید.
مدل مورد استفاده در این پژوهش مدل مفهومی ارائه شده توسط پروفسور دیوید می باشد. دیوید (1990) مدلی با فرآیندی سه مرحله ای برای مدیریت استراتژیک پیشنهاد کرده است که عبارتند از
گام اول: تدوین استراتژی
گام دوم: اجرای استراتژی
گام سوم: ارزیابی استراتژی
در گام اول سازمان بایستی ابتدا اهداف، مآموریتها و رسالت و استراتژی جاری خود را با توجه به نقاط قوت و ضعف درون سازمانی و عوامل مؤثر محیطی شامل فرصتها و تهدیدها مورد بررسی قرار دهد. در گام دوم در مرحله ی اجرا منابع انسانی و مادی لازم تخصیص داده می شود. طبیعی است که بدون منابع لازم استراتژی قابلیت اجرایی نخواهد داشت. در گام سوم استراتژی بکار گرفته شده با استفاده از یک نظام اطلاعاتی فعال و نیز در مقایسه با اهداف سازمان مورد ارزیابی قرار گرفته و اشکالات و ابهامات احتمالی رفع می شود (دهکردی، 1384).
تعداد صفحه : 149
قیمت : 14700تومان
6-7-2: آب و خاک……………………….. 160
حدود 74درصد از منابع آبی در دسترس در جهان، در بخش کشاورزی مصرف میشود [4]. این عدد برای کشور ایران، حدود 93درصد است. علاوهبر مسائلی همچون اقلیم و تکنولوژی در تولید محصولات، فرهنگ تغذیهایِ مردم نیز تأثیر بسیاری در میزان مصرف آب یک کشور دارد؛ برای نمونه، اگر همۀ انسانها رژیم غذایی همانند مردم غرب داشته
این مطلب را هم بخوانید :
مراحل ارزیابی عملکرد،ارزیابی عملکرد شعب بانک کشاورزی مازندران - مجله علمی
باشند، برای تولید مواد غذایی موردنیاز، به 75درصد آب بیشتری در جهان نیاز است [2]. دگرگونی رژیم غذایی مردم میتواند منابع آبیِ دردسترس را افزایش دهد. مطرحکردن این بحث و بحثهایی که در بخشهای آینده مطرح خواهند شد، نشاندهندۀ این موضوع است که مفهوم آب مجازی، آب را بهعنوان موضوعی اساسی و جهانی برجستهتر میسازد و مدیریت آن را در سطوح خُرد و کلان جامعه و حوزۀ تجارت گسترش میدهد.
در جدول زیر، آب مجازی دارای چند محصول و چند رژیم غذایی گوناگون نشان داده شده است.10-4- جدول مقایسه ای مقدار تولید، صادرات کاشی و سرامیک ایران- شرکت کاشی الوند……. 122
11-4- تجزیه و تحلیل فرصتها و تهدیدها……….. 127
12-4- تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدها 131
13-4- جدول مقایسه ای مقدار فروش کاشی و سرامیک ایران – شرکت کاشی الوند………. 133
14-4- محاسبات مدل پیش بینی نمو هموار هلت-وینترزبرای فروش شرکت کاشی الوند……….. 141
15-4- جدول فراوانی سابقه فعالیت فروشگاه…….. 143
16-4- جدول فراوانی مدت همکاری و آشنایی با شرکت کاشی الوند……….. 143
17-4-جدول فراوانی سطح تحصیلات………………. 144
18-4- جدول فراوانی رتبه بندی رقبا………….. 144
19-4- جدول فراوانی برترین نسبت به رقبا……… 145
20-4- جدول فراوانی داده های مربوط به عامل محصول 148
21-4- جدول نتایج آزمون tتست تک نمونه ای در رابطه با عامل محصول………… 151
22-4- جدول فراوانی داده های مربوط به عامل قیمت. 153
23-4- جدول نتایج آزمون tتست تک نمونه ای در رابطه با عامل قیمت……….. 154
24-4- جدول فراوانی داده های مربوط به عامل توزیع 156
25-4- جدول نتایج آزمون tتست تک نمونه ای در رابطه با عامل توزیع……….. 157
26-4- جدول فراوانی داده های مربوط به عامل ترفیع 158
27-4- جدول نتایج آزمون tتست تک نمونه ای در رابطه با عامل ترفیع………. 159
فهرست اشکال…………………………….. صفحه
شکل 1-1- مراحل اساسی در برنامه ریزی………….. 8
شکل 2-1- عوامل اثر گذار بر روی استراتژی بازاریابی موسسه 9
شکل 1-2- برنامه استراتژیک بازاریابی…………. 14
شکل 2-2-مراحل آماده سازی برنامه بازاریابی……. 15
شکل 3-2-ساختار برنامه بازاریابی…………….. 16
شکل 4-2- برنامه بازاریابی………………….. 17
شکل 5-2- مراحل اجرای یک برنامه ریزی بازاریابی… 19
شکل 6-2- تجزیه و تحلیل پتانسیل بازار با استفاده از آّبشار بازار……….. 31
شکل 7-2- سلسه مراتب اهداف یک شرکت تولیدی فرضی… 32
این مطلب را هم بخوانید :
شکل 8-2- ماتریس آنسف………………………. 35
شکل 9-2- فرآیند بازاریابی هدف………………. 41
شکل 10-2- مدل فرآیند تقسیم بندی بازار……….. 43
شکل 11-2- بخش بندی بازار رابط بین نیازهای بازار و برنامه بازاریابی……. 44
شکل 12-2- رویکردهایی به استراتژی تعیین جایگاه… 48
شکل 13-2- بازاریابی غیرتمایزی………………. 50
شکل 14-2- اجزا آمیخته بازاریابی…………….. 51
شکل 15-2- ابعاد سه گانه منافع مشتری…………. 52
شکل 16-2- مفهوم کلی محصول………………….. 53
شکل 17-2- نگرش کلی بر تصمیمات نام تجاری……… 57
شکل 18-2- چرخه عمر محصول…………………… 59
شکل 19-2- ماتریس قیمت /کیفیت……………….. 62
شکل 20-2- منحنی قیمت/ ارزش…………………. 63
شکل 21-2- مدل ملاحظات سه گانه برای تعیین قیمت محصول 64
شکل 22-2- مدل برنامه ریزی ارتباطات یکپارچه بازاریابی 73
شکل 23-2- مدل دکتر منوچهر فرهنگ…………….. 75
شکل 24-2- مدل مفهومی پژوهش ………………… 77
شکل 1-4- مدل مفهومی پژوهش………………….. 93
شکل 2-4-نمودار مقایسه ای تولید، مصرف، مازاد و مازاد انباشته کاشی و سرامیک………. 94
شکل 3-4- نمودار مقایسه ای سهم مازاد مصرف جهانی کاشی و سرامیک از تولید جهانی درسالهای 2009 تا 2013……. 95
شکل 4-4-نمودار مقدار تولید کشورهای عمده تولید کننده کاشی در جهان ……………… 97
شکل 5-4- نمودار مقایسه ای سهم تولید مناطق مختلف جهان در سا ل2013…………… 97
شکل 6-4- نمودار مقدار مصرف کشورهای عمده مصرف کننده کاشی در جهان………………… 99
شکل 7-4- نمودار مقایسه ای سهم مصرف مناطق مختلف جهان در سال 2013…………………. 99
شکل 8-4- نمودار مقدار واردات کشورهای عمده وارد کننده کاشی در جهان…………… 102
شکل 9-4- نمودار مقایسه تولید و مصرف کاشی و سرامیک در ایران ……………….. 110
شکل 10-4- نمودار مقایسه سهم مازاد مصرف کاشی و سرامیک از تولید ایران در سالهای 2000 تا 2013 … 111
شکل 11-4- نمودار مقایسه سهم صادرات کاشی و سرامیک ایران و جهان از مقادیر تولید………. 112
شکل 12-4- نمودار درصد سهم صادرات کاشی ایران از صادرات جهانی………………….. 113
شکل 13-4- سهم هر کشور از کل صادرات ایران به لحاظ مقداری در سال 1391…………………….. 113
شکل 14-4- نمودار مقایسه ای میزان تولید و ظرفیت اسمی مجموع واحدهای تولیدی کاشی و سرامیک ………….. 115
شکل 15-4- نمودار مقایسه ای مازاد و مازاد انباشته کاشی و سرامیک کشور در سالهای 1383 تا 1393……….. 116
شکل 16-4- نمودار مقایسه ای سرانه ظرفیت نصب شده تولید و مصرف کاشی و سرامیک کشور در سالهای 1383 تا 1393……. 117
شکل 17-4- نمودار مقایسه ای تولید کاشی و سرامیک ایران و فروش صنایع کاشی الوند….. 123
شکل 18-4- نمودار مقایسه ای صادرات کاشی و سرامیک ایران با صادرات صنایع کاشی الوند…………. 123
شکل 19-4- نمودار مقایسه ای حجم فروش و ارزش ریالی فروش صنایع کاشی الوند …………….. 124
شکل 20-4- نمودار ساختار سازمانی دپارتمان فروش صنایع کاشی الوند…………………… 125
شکل 21-4- نمودار مقایسه ای مقدار فروش کاشی و سرامیک ایران و شرکت کاشی الوند…………… 133
شکل 22-4- نمودار سهم بازار شرکت کاشی الوند طی سالهای 1384تا 1392…………………. 134
شکل 23-4- مشاهدات واقعی سری زمانی فروش ریالی شرکت صنایع کاشی الوند و مقدار پیش بینی شده …. 141
شکل 24-4- نمودار فراوانی رتبه بندی رقبا…….. 145
شکل 25-4- نمودار فراوانی برتری نسبت به رقبا…. 146
شکل 26-4- بخش های هدف…………………….. 147
شکل 27-4- نمودار فراوانی داده های مربوط به عامل محصول 150
شکل 28-4- نمودار فراوانی داده های مربوط به عامل قیمت 154
شکل 29-4 نمودار فراوانی داده های مربوط به عامل توزیع 157
شکل 30-4- نمودار فراوانی داده های مربوط به عامل ترفیع 159
چکیده
تصور نیاز به برنامه ریزی علمی شرکت صنایع کاشی الوند، زمینه ساز خلق موضوع تدوین برنامه بازاریابی در نزد محقق شد. از اینرو محقق به منظور دستیابی به این مهم بعد از کسب اجازه، اقدام به تشخیص رویکرد مدیران بخش های مختلف به ویژه دپارتمان فروش و کارکنان فروش نسبت به برنامه ریزی نموده و جهت آشنایی با نظرات مشتریان و ذینفعان این سازمان که نمایندگان کلیدی تعیین شدند (بدلیل اینکه از حیث دسته بندی B 2 B تشخیص داده شد) اطلاعات گردآوری شده از طریق پرسشنامه بود، بنابراین روش تحقیق توصیفی بکار گرفته شده است و به منظور تعیین موقعیت فعلی شرکت در کسب و کار بعد از مطالعات کتابخانه ای و میدانی و اطلاعات حاصل از پرسشنامه ای که در اختیار مدیران بخشهای مختلف و کارکنان فروش قرارگرفته بود به ارزیابی صنعت، بازار و رقبا پرداخته ایم و توانستیم با شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها ضمن پاسخگویی به سوال دوم پژوهش با استفاده از ماتریس آنسف استراتژی های مناسب تعیین گردندو همچنین اهداف فروش پس از پیش بینی فروش طبق مدل پیش بینی نمو همواره هلت – وینترز برای سه سال آینده پیش بینی گردید و از نتایج بدست آمده از پرسشنامه ای که در بین نمایندگان کلیدی فروش شرکت در سراسر کشور توزیع گردیده بود. نقاط ضعف و قوت آمیخته بازاریابی که سوال چهارم پژوهش حاضر بود شناسایی و مشخص گردید و متعاقب آن برنامه عملیاتی بازاریابی، بعد از مطابقت با اهداف در قالب آمیخته بازاریابی با ارائه راهکارهای پیشنهادی بیان گردید.
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1- مساله پژوهش
تصمیم گیری،رکن اساسی تمام وظایف مدیریتی و در عین حال،مبنای برنامه ریزی است چرا که نمیتوان گفت برنامه ای وجود دارد مگر اینکه تصمیمی اتخاذ شده است. به عبارت بهتر،تصمیم گیری ، هسته مرکزی مدیریت است که در تمامی وظایف دیگر، نمود داردو به همین دلیل برخی (مانند هربرت سایمون)مدیریت و تصمیم گیری را دو واژه مترادف می دانند.
در نگرش سنتی مدیریت، برنامه ریزی نقطه آغاز همه حرکتها در یک سازمان است. بطوری که اهمیت آن از گذشته دور برای همه مدیران و کارشناسان آشکار شده است. د رهمین راستا سیل تحول سازمان ها از صورت ساده به پیچیده و با فرآیندهای بی شمار و تحولات عظیم اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و تکنولوژیکی، به ویژه در دهه اخیر باعث بروز صحنه های جدید و نگرش های تازه به این مقوله شده است. در نگرش جدید مباحث برنامه ریزی راهبردی یا استراتژیک در سازمان ها مطرح شده است که گام مهمی در جهت تحقق و دستیابی به اهداف سازمان هاست. برنامه استراتژیک سندی است که چشم انداز، ماموریت، اهداف و استراتژی های آینده یک سازمان را به همراه مجموعه منابع مورد نیاز برای اجرای موفق آن ها مشخص می سازد و می تواند آرزوهای محال یک سازمان را به حقیقت مبدل سازد. سازمان هایی که برنامه استراتژیک دارند، نسبت به سازمانهایی که چنین برنامه هایی را تهیه نمی کنند، با احتمال بیشتری به آنچه می خواهند می رسند. بدون وجود برنامه استراتژیک سازمان به یک کشتی بدون سکان شبیه است. برنامه ریزی استراتژیک جهت حرکت و مقصد سازمان را مشخص می کند. این برنامه ، با بررسی محیط داخلی و خارجی سازمان، فرصت ها و تهدید های محیطی و نقاط قوت و ضعف داخلی را شناسایی میکند و با در نظر گرفتن ماموریت سازمان، اهداف بلند مدتی را برای آن تدوین می کنندو برای دستیابی به این اهداف از بین گزینه های استراتژیک، به طراحی استراتژی هایی اقدام میکند که با تکیه بر فرصت ها و نقاط قوت داخلی، ضعف ها را از بین می برد و بر تهدید های محیطی غلبه می کند و به پیروزی سازمان در محیط رقابتی موجود منجر می گردد. [1]
مقوله بازاریابی و نداشتن طرح و جایگاه مشخص برای آینده مهم ترین ضعف و چالش برای سازمان ها و بنگاه های کشور محسوب می شود به این ترتیب اهمیت روز افزون بازاریابی و برنامه ریزی باعث
جدول 6-4. فروانی، درصد و درصد تجمعی دانش آموزان بر حسب تحصیلات پدر…………………………..63
جدول 7-4. فروانی، درصد و درصد تجمعی دانش آموزان بر حسب تحصیلات مادر…………………………64
جدول 8-4. مشخصات توصیفی متغیرهای پژوهش به تفکیک خرده مقیاسهای آنان…………………………65
جدول 9-4.جدول خلاصه مدل رگرسیون چند متغیری ……………………………………………………………………..66
جدول 10-4. جدول خلاصه نتایج تحلیل واریانس عملکرد خانواده……………………………………………………66
جدول 11-4. جدول ضرایب معادله رگرسیونی …………………………………………………………………………………67
جدول 12-4.جدول خلاصه مدل رگرسیون چند متغیری ……………………………………………………………………68
جدول 13-4. جدول خلاصه نتایج تحلیل واریانس دلبستگی ……………………………………………………………..69
جدول 14-4. جدول ضرایب معادله رگرسیونی …………………………………………………………………………………69
جدول 15-4.جدول خلاصه مدل رگرسیون چند متغیری …………………………………………………………………..70
جدول 16-4. جدول خلاصه نتایج تحلیل واریانس خانواده و سبک های دلبستگی…………………………….71
جدول 17-4. جدول ضرایب معادله رگرسیونی خانواده و سبک های دلبستگی…………………………………..71
جدول 18-4.جدول خلاصه مدل رگرسیون چند متغیری جنسیت……………………………………………………….74
جدول 19-4. جدول خلاصه نتایج تحلیل واریانس ……………………………………………………………………………75
جدول 20-4. جدول ضرایب معادله رگرسیونی براساس مقیاس های عملکرد خانواده ………………………76
جدول 21-4.جدول خلاصه مدل رگرسیون چند متغیری جنسیت………………………………………………………78
جدول 22-4. جدول خلاصه نتایج تحلیل واریانس جنسیت……………………………………………………………..79
جدول 23-4. جدول ضرایب معادله رگرسیونی براساس سبک های دلبستگی ……………………………………80
جدول 24-4.جدول خلاصه مدل رگرسیون ………………………………………………………………………………….82
این مطلب را هم بخوانید :
جدول 25-4. جدول خلاصه نتایج تحلیل واریانس جنسیت………………………………………………………..83
جدول 26-4. جدول ضرایب معادله رگرسیونی براساس……………………………………………………………. 84
چکیده
هدف اصلی در مطالعه پیش رو بررسی رابطهی عملکردخانوادهوسبکهای دلبستگی باسازگاری اجتماعی دانشآموزاندختروپسرمقطعمتوسطهبندرعباس می باشد. روش مورد استفاده در این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی می باشد. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه شهرستان بندرعباس است که در سال تحصیلی 1391-1392 مشغول به تحصیل بوده اند. تعداد 376نفر با استفاده از فرمول کوکران و با روش های نمونه گیری طبقاتی و چندمرحله ای به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش سه پرسشنامه استاندارد پرسشنامه عملکرد (کارکرد) خانواده (Fad)، پرسشنامه سبک های دلبستگی سیمپسون (Sas) و پرسشنامه سازگاری اجتماعی می باشد. تجزیه و تحلیل داده هانشان دادکه به صورت کلی خرده مقیاسهای عملکرد (ارتباط، آمیزش عاطفی، ایفای نقش، عملکرد کلی، همراهی عاطفی و کنترل رفتار) میتوانند به صورت معناداری متغیر سازگاری دانشاموزان را پیشبینی می کنند. به صورت کلی سبکهای دلبستگی با(ایمن،دوسوگرا،ناایمن)می توانند به صورت معنی داری سازگاری دانش آموزان را پیش بینی می کنند،به صورت کلی خرده مقیاس های عملکرد خانواده وسبک های دلبستگی می توانند سازگاری دانش آموزان راپیش بینی می کنند.اما هنگامی که معادله های رگرسیونی به صورت جداگانه درمیان دختران وپسران اجرا شد نتایج متفاوتی به دست آمد.درگروه دختران خرده مقیاس های ارتباط،آموزش عاطفی،ایفای نقش،عملکردکلی،همراهی عاطفی وکنترل رفتار می توانندسازگاری دانش آموزان راپیش بینی کننددر گروه پسران خرده مقیاس های عملکردخانواده شامل آموزش عاطفی،ایفای نقش،عملکردکلی،حل مشکل،همراهی عاطفی،کنترل رفتارمی توانندسازگاری دانش آموزان راپیش بینی کنند.درسبک های دلبستگی هرسه سبک(ایمن،دوسوگرا،ناایمن)درهردوگروه دختروپسرپیش بینی کننده معناداری برای سازگاری دانش آموزان به تفکیک دختروپسرمحسوب می شوند.هنگامی که درگروه پسران سبک های دلبستگی خرده مقیاس های عملکرد
خانواده به صورت یکجا وارد معادله رگرسیونی شدند نشان دادکه،عملکردکلی،حل مشکل،همراهی عاطفی وکنترل رفتاروسبک های دلبستگی ناایمن پیش بینی کننده سازگاری اجتماعی بودند..هنگامی که درگروه دختران سبک های دلبستگی خرده مقیاس های عملکرد خانواده به صورت یکجا وارد معادله رگرسیونی شدند نشان دادکه، خرده مقیاس های ارتباط، آمیزش عاطفی، عملکرد کلی، همراهی عاطفی، و کنترل در عملکرد خانواده و سبک های دلبستگی ایمن و دوسوگرا پیش بینی کننده معناداری برای سازگاری اجتماعی محسوب می شدند.
کلیدواژه ها:سازگاری اجتماعی،عملکردخانواده،سبک های دلبستگی،دانش آموزان مقطع متوسطه.
فصل اول
طرح تحقیق
1-1- مقدمه
انسان محصول اجتماع است و در نتیجه تحت تأثیر نظام ها و فرهنگ های جامعه خود قرار می گیرد. در چنین شرایطی است که باید نیازهای خود را برآورده سازد و آرامش و تعادل خود را حفظ کند، بنابراین انسان باید با اجتماع سازگار شود. ابعاد سازگاری شامل: سازگاری جسمانی، روانی، اجتماعی و اخلاقی است که در رأس آنها سازگاری اجتماعی قرار دارد. سازگاری اجتماعی بر این ضرورت متکی است که نیازها و خواسته های فرد با منافع و خواسته های گروهی که در آن زندگی می کنند، هماهنگ و متعادل شود وتا حد امکان از برخورد و اصطکاک مستقیم و شدید با منافع و ضوابط گروهی جلوگیری شود (مظاهری و همکاران، 1386).
سازگاری اجتماعی به عنوان مهمترین نشانه سلامت روان از مباحثی است که در دهه های اخیر توجه بسیاری از جامعه شناسان، روان شناسان و به ویژه مربیان را به خود جلب کرده است. داشتن جامعه ای سالم مستلزم داشتن افرادی سالم است و هر چه میزان سازگاری اجتماعی افراد بالاتر باشد، سلامت جامعه نیز بالاتر خواهد بود. تلاش و کوشش دست اندر کاران تعلیم و تربیت کشورها برای رشد همه جانبه افراد است که پایه و اساس آن را کودکان و نوجوانان تشکیل می دهند (مظاهری و همکاران، 1386). علاوه بر دست اندرکاران تعلیم و تربیت که نقش مهمی در رشد و افزایش سازگاری اجتماعی افراد و خصوصاً دانش آموزان دارند، خانواده و کارکرد خانواده نیز می تواند بر روی سازگاری اجتماعی دانش آموزان تأثیر مثبت یا منفی بگذارد.
کارکردهای خانواده هستند که ملاکهایی برای خانواده سالم به حساب میآیند. این کارکردها عبارتند از: تأمین نیازهای اقتصادی خانواده و رفع نیازهای مالی، روانی و عاطفی اعضا. روشن است که در جامعهء ما ابتدا پدر و در درجهء دوم مادر نیازهای اقتصادی خانواده را تأمین میکنند. ولی رفع نیازهای مالی، روانی و عاطفی اعضا، عملکرد کل نظام خانواده است. از کارکردهای بعدی خانواده میتوان حمایت از اعضا در برابر بحرانها و فشارهای زندگی را نام برد. خانوادهء سالم ضمن تلاش برای به ثمر رساندن کارکردهایش، انعطافپذیر نیز هست وبه راحتی با تغییرات سازگار میشود (حسینی زاده مهدوی، 1385). یکی دیگر از که عواملی خانواده ها و والدین که می تواند در سازگاری افراد با تغییرات و سازگاری اجتماعی مؤثر باشد سبک دلبستگی است.
سبک دلبستگی، از عوامل موثر در تعاملات بین فردی است که در نتیجه ی روابط فرد با چهره های دلبستگی (والدین، همسالان و همسر) شکل می گیرد و به طور معناداری بر عملکرد و روابط فرد تاثیر میگذارد (باولبی[1]، 1969). روابط دوستانه، الگوهای ارتباطی و احساس رضایت از رابطه، موضوعاتی هستند که هم از جنبه ی اجتماعی و هم از جنبه ی روان شناسی بر روی رفتارهای بین فردی متمرکزند و موضوع اصلی هستند که از دوران کودکی آغاز می شوند (کاتلر و همکاران[2]، 2009).
این پژوهش با هدف بررسی رابطه عملکرد خانواده و سبک های دلبستگی با سازگاری اجتماعی دانشآموزان دختر و پسر مقطع دبیرستان شهر بندرعباس اجرا می گردد.
1-2- بیان مسأله
یکی از مفاهیمی که از بطن خانواده شکل می گیرد، مفهوم دلبستگی[3] است. سروف، ایگلند، کارلسون و کولینز[4] (2005) دلبستگی را چنین تعریف می کنند: دلبستگی به طور کلی یعنی مأمنی از آسایش، امنیتی برای کاوش و جستجو کردن و منبعی برای اطمینان بخشی به کودک، زمانی که دچار پریشانی می شود. بالبی[5] دلبستگی را در قالب نظریه ای بزرگ مفهوم سازی کرد. از نظر بالبی (1973، 1969 و 1980؛ به نقل از گودوین[6]، 2003)، روابط دلبستگی همیشه موجودند و در سراسر چرخه زندگی فعال هستند، به طوری پیوندهای دلبستگی در زندگی بزرگسالی ایجاد می شوند و بر فعالیت های مهم دوران بزرگسالی موثرند. دلبستگی در نوجوانی و بزرگسالی را به عنوان روابط دوبه دویی تعریف می کنند که در آن، همجواری با یک شخص ویژه ترجیح داده شده و به دستیافتن به احساسی ایمنی یا حفظ آن منجر می شود. نتایج پژوهش های زیادی استمرار و تداوم سبک دلبستگی را در چرخه زندگی تایید می کنند (فریلی[7]، 2002، مین، کاپلان و کسیدی[8]، نافتل و شاور[9]، 2006).
بر اساس آزمایش های آینثورث (1987، لوی، بلات و شاور، 1998) روابط والد- فرزند در سه گروه ایمن [10] اجتنابی[11] و اضطرابی دوسوگرا[12] طبقه بندی شد. فرزندانی که در گروه ایمن دسته بندی شدند، بعد از پریشان شدن به سرعت برای رسیدن به آرامش پیش مادر برگشتند، سریعتر به آرامش رسیدند، سریعتر و کاملتر فعالیت های خود را از سرگرفتند. فرزندانی که در گروه دو سوگرای اضطرابی دسته بندی شدند، واکنشهای آمیختهای به حضور مادر داشتند، از حضور مادر به آرامش نرسیدند و فعالیتهای خود را از سرنگرفتند. در نهایت گروه با دلبستگی اجتنابی مادر خود را نادیده گرفتند، به انزوا و گوشه گیری پرداختند و شروع به انجام فعالیتهایی برای دور شدن از پریشانی کردند (رولز و سیمپسون[13]، 2004).
بلسکی و کاسیدی (1994، به نقل از لوی و بلت و شاور، 1998) نشان دادند که گروههای سه گانه بدست آمده در محیط آزمایشگاهی توسط آینثورث (1978) در محیط طبیعی هم وجود دارند. هینن، ساندرمن و اسپرانگر[14] (2009) از این ایده حمایت کردند که روابط و تجربیات اولیه به شکل دلبستگی بر تجربیات زندگی بعدی تاثیر میگذارد. آنها دریافتند که خاطرات دوران کودکی 90 درصد از زنان، با سبک دلبستگی آنها در بزرگسالی همبستگی دارد که میتواند رضایت از زندگی کلی را پیشبینی کند. این محققان دریافتند که افرادی که سبکهای دلبستگی ناایمن داشتند، میزان بالایی از طرد توسط والدین، میزان پایینی از حمایت خانوادگی و میزان پایینی از هماهنگی و گرمی در کانون خانواده را گزارش دادند در حالی که افراد با سبک دلبستگی ایمن میزان پایینی از عدم رضایت از خود، روابط و زندگی را گزارش دادند. سبکهای دلبستگی نه تنها با رضایت کلی از زندگی، بلکه با افسردگی و اضطراب هم ارتباط دارند. فروید اولین کسی بود که اظهار داشت پیوند عاطفی فرزند با مادر مبنای تمامی روابط بعدی است (برک[15]، 1386).
به دنبال خط پژوهشی بالبی، آینثورث [16]، واتر و وال[17] (1987) سه سبک دلبستگی را توصیف نمودند: ایمن، اضطرابی / دوسوگرا و اضطرابی / اجتنابی. نقش این سبک های دلبستگی در روابط بزرگسالان را هازان و شیور[18] (1987) مورد پژوهش قرار دادند. دلبستگی نقش بسزایی در کمک به فرزندان در برخورد با چالش های اجتماعی و سازگاری اجتماعی دارد. به طوری که الگوهای دلبستگی ناسالم در طی دوران کودکی مشکل رفتاری و اعمال بزه و ناسازگاری های اجتماعی را در نوجوانی ایجاد می کند. (شالیزا [19]، 2001 ؛ لیبل[20]، 2007؛ کاسدی و شیور[21]، 2007).
سازگاری یک مفهوم عام است و به همه راهبردهایی که فرد برای اداره کردن موقعیت های استرس زای زندگی و اجتماعی اعم از تهدیدهای واقعی یا غیر واقعی به کار می برد، گفته می شود (سادوک و سادوک[22]، 2003 به نقل از افتخار و همکاران، 1389). به عبارتی سازگاری، مجموعه کنشها و رفتارهایی است که فرد در موقعیتها و شرایط جدید به منظور ارائه پاسخهای مناسب به محرکهای موجود از خود بروز میدهد (آقامحمدیان شعرباف، 1373). در دیدگاه راجرز، شخصیت ناسازگار، همان فردی است که مورد تهدید درونی واقع شده است و برعکس افراد سازگار، شخصیتهایی به نظر میرسند که در وجودشان هیچ نشانی از احساس تهدید نمی توان یافت (آقا محمدیان شعرباف، 1373). از آنجا که سازگاری میتواند واجد طیف گستردهای باشد و ابعادی مانند اجتماع، خانواده، عواطف، شغل، بهداشت و ازدواج را شامل شود، برخی از صاحبنظران، سازگاری اجتماعی را رأس سایر ابعاد تلقی میکنند. ابعاد مسئله سازگاری ممکن است در هر دوره از زمان و در هر مرحله از تحولات اجتماعی تغییر کند؛ اما جامعهای نیست که با مسئله ناسازگاری افراد خود مواجه نباشد. عوامل اجتماعی مهمی در بروز سازگاری نقش دارند که یکی از این عوامل، پاسخدهی والد به نیازهای فرزندان در دوران کودکی و نوجوانی است و به تشکیل سبکهای دلبستگی در فرزند منجر می شود (بالبی، 1980).
خانواده و سازگاری اجتماعیِ بنیاد یک خانواده با پدر و مادر ریخته می شود. پیش از این که خانواده گسترش یابد، این دو کوشش می کنند که هم خود را بهتر درک کنند و هم طرف مقابل را، هم چنین سعی میکنند تا حد ممکن بفهمند گره مشکلات در کجاست تا حلشان کنند. فرزندان به دعواهای پدر و مادر و خشونتهای لفظی، حتی به رنجشهای پنهان و گلههای ابراز نشده حساس هستند. بنابراین به خاطر فرزندان بایستی خانوادهها در جهت توافق و سازگاری بیشتر تلاش نمایند و اگر اختلافی هست باید در غیاب آنان مطرح و حل شود. مهم این است که مشکلات با راه حل های منطقی حل گردد و در این جا، کلید حل مسئله، فهمیدن یکدیگر می باشد که به کودکان بردباری و سازگاری می آموزد و ناهمواری ها، شخصیت آنها را برای سازگاری با اجتماع آماده می سازد. کودکانی که در خانواده، سازگاری با دیگران را می آموزند، بهتر میتوانند با محیط بیرون و شخصیت های گوناگون آن، خود را تطبیق دهند. این که فکر کنیم کودک در آینده می تواند اشخاص شبیه به خود را بیابد و با آن ها معاشرت کند، حرف بیهوده ای