متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :روانشناسی...

فهرست جداول
عنوان	صفحه
جدول 2-1. پنج عامل عمده شخصیت و نمونه و ویژگی های مرتبط قطب مثبت و منفی…………………..	89
جدول شماره 3-1 . توزیع فراوانی جنسیت در نمونه مورد مطالعه………………………………………………………..	99
جدول شماره 3-2 . توزیع فراوانی سطوح تحصیلاتی در نمونه مورد مطالعه…………………………………………	100
جدول شماره 3-3 . توزیع فراوانی از نظر تاهل در نمونه مورد مطالعه…………………………………………………..	100
جدول شماره 3-4 . جدول ابعاد و سوالات مربوطه به مولفه های تعهد سازمانی………………………………….	101
جدول شماره 3-5 . بررسی پایایی پرسشنامه تعهد سازمانی با استفاده از آلفای کرونباخ……………………	101
جدول شماره 3-6 . جدول ابعاد و سوالات مربوطه به مولفه های ویژگی شغلی……………………………………	102
جدول شماره 3-7 . بررسی پایایی پرسشنامه ویژگی های شغلی با استفاده از آلفای کرونباخ……………	102
جدول شماره 3-8 . جدول ابعاد و سوالات مربوطه به مولفه های ویژگی شخصیتی…………………………….	103
جدول شماره 3-9 . بررسی پایایی پرسشنامه ویژگی های شخصیتی با استفاده از آلفای کرونباخ……..	103
جدول شماره 4-1 . شاخصهای آماری مولفه های ویژگی شغلی……………………………………………………………	107
جدول شماره 4-2 . شاخصهای آماری مولفه های ویژگی شغلی……………………………………………………………	107
جدول شماره 4-3 . شاخصهای آماری تعهد سازمانی و مولفه های تعهد سازمانی………………………………..	108
جدول شماره4-4 . ماتریس همبستگی متغیرهای مورد پژوهش…………………………………………………………..	109
جدول شماره4-5 . پیش بینی تعهد عاطفی بر اساس ویژگیهای شغلی………………………………………………..	110
جدول شماره4-6 . پیش بینی تعهد مستمر بر اساس ویژگیهای شغلی………………………………………………..	111
جدول شماره 4-7 . پیش بینی تعهد هنجاری بر اساس ویژگیهای شغلی…………………………………………….	112
جدول شماره 4-8 . پیش بینی تعهد عاطفی بر اساس ویژگیهای شخصیتی………………………………………..	113
جدول شماره 4-9 . پیش بینی تعهد مستمر بر اساس ویژگیهای شخصیتی………………………………………..	114
جدول شماره 4-10 . پیش بینی تعهد هنجاری بر اساس ویژگیهای شخصیتی……………………………………	115
جدول شماره 4-11 . پیش بینی تعهد سازمانی بر اساس ویژگیهای شغلی…………………………………………..	116
جدول شماره 4-12 . پیش بینی تعهد سازمانی بر اساس ویژگیهای شخصیتی……………………………………	117

فهرست شکل ها		این مطلب را هم بخوانید : پایان نامه روانشناسی در مورد مفهوم سلامت روان در نظریه های روانکاوی - ایده پردازان پویا - روش ها و آموزش های کاربردی
عنوان	صفحه
شکل2-1 . مدل سه بخشی تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………………..	26
شکل 2-2 . عوامل سه گانه اثرگذار برتعهد سازمانی………………………………………………………………………………	27
شکل 2-3 . پیش شرط های تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………………	31
نمودار 2-4 . دیدگاههای نگرشی و رفتاری در زمینه تعهد سازمانی……………………………………………………..	40
شکل 2-5 . تأثیر برنامه های مالکیت بر تعهد سازمانی کارکنان……………………………………………………………	47
شکل 2-6 . مدل مشخّصه های شغلی هاکمن الدهام…………………………………………………………………………..	54
شکل 2-7 . نتایج بالا بودن پایین بودن توان انگیزشی شغل بعنوان تابعی ا مهارت و دانش کارکنان….	64
شکل 2-8 . اثر تعدیل کنندگی شدت نیاز به رشد…………………………………………………………………………………	66
شکل 2-9 . روابط موجود بین رضایت ناشی از عوامل زمینه ای شغل و شدت نیاز به رشد…………………	69
شکل 2-10 . مدل کامل مشخصه های شغلی………………………………………………………………………………………..	77
شکل 2-11 . چارچوب نظریه پژوهش……………………………………………………………………………………………………	96

چکیده پژوهش:

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه ویژگی های شغلی و شخصیتی با میزان تعهد سازمانی در بین کارکنان مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران می باشد . روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی می باشد. جامعه مورد مطالعه،شامل تمامی کارکنان شرکت اکتشاف نفت در سال 1392 می باشد. با توجه به اینکه تعداد کل کارکنان 252نفر می باشد، حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده 152 نفر انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری در این تحقیق شامل پرسشنامه ویژگی های شغلی و شخصیتی ، تعهد سازمانی بوده است جهت تجزیه و تحلیل از روشهای آمار توصیفی(میانگین و انحراف استاندارد) و در سطح آمار استنباطی از آزمون همبستگی و رگرسیون استفاده شده است که نتایج نشان داد : ویژگیها

ی شغلی مولفه های تعهد سازمانی را پیش بینی می کند ویژگیهای شخصیتی مولفه های تعهد سازمانی را پیش بینی می کند ویژگیهای شغلی تعهد سازمانی پیش بینی می کند ویژگیهای شخصیتی تعهد سازمانی پیش بینی می کند

کلمات کلیدی : تعهد سازمانی _ ویژگی شخصیتی _ ویژگی شغلی

فصل یک

کلیات پژوهش

مقدمه :

با توجه به شرایط پیچیده و پویای جهان امروز و ورود به عصر ارتباطات و اطلاعات که باعث تبدیل شدن جهان به دهکده ای کوچک شده است و پیشرفت شگرف دانش و فناوری های گوناگون بشری و به تبع آن بالا رفتن سطح زندگی و توقعات انسان و همچنین تغییرات پرشتاب فرهنگی در جوامع سنتی ، می توان نتیجه گرفت که دیگر نمیتوان سازمان ها را که نمودی از جامعه هستند ، بدون در نظر گرفتن شرایط پویای محیط داخلی و خارجی اداره کرد. بلکه افراد سازمانها نیز به همان اندازه دستخوش تغییر و تحولات قرار خواهند گرفت که دراین بین بیشتر تحولات شامل واگذاری اختیار قدرت تصمیم گیری به افراد در سازمان است زیرا افرادی که در عصر اطلاعات و ارتباطات و رشد علمی جوامع زندگی می کنند افرادی آگاه و توانمند هستند که خواهان اختیارند . اگر چه امروزه بدلیل اینکه کارکنان در زیر فشار مالی زیادی به سر می برند بیشتر توجه و تمایل آنها به مسائل اقتصادی کار است ، ولی به تدریج کارکنان علاقه مند به انجام کارهای با مفهوم وخواهان استقلال شغلی بیشتری در کار خود هستند تا بدین طریق احساس ارزشمندی به آنها دست دهد. یکی از مهمترین مسائل انگیزشی که امروزه با حجم گسترده ای در مطالعات روان شناسی صنعتی وسازمانی در غرب گسترش یافته، مساله تعهدسازمان[1] است ( اسماعیلی،1383:66 ).تعهد سازمانی عامل موثری در رفتار سازمانی کارکنان و بازده سازمان هاست و عبارت از نگرش های مثبت یا منفی افراد نسبت به کل سازمانی است که در آن مشغول به کارند . شخص دارای تعهد سازمانی ، نسبت به سازمان احساس وفاداری قوی دارد . در این راستا هر عاملی که تعهد و تعلق خاطر کارکنان را افزایش دهد مهم و شایان توجه است. به همین منظور در این پژوهش به بررسی رابطه ویژگیهای شغلی[2] و ویژگی های شخصیتی [3]با تعهد سازمانی پرداخته شده است تا بتوان از طریق ابعاد ویژگی های شغلی که شامل تنوع مهارت، اهمیت وظیفه، هویت وظیفه، استقلال و بازخور و ابعاد ویژگی های شخصیتی که شامل وجدان ، ثبات هیجانی ، سازگاری ، برونگرایی و تجربه پذیری میباشد ، تعهد سازمانی کارکنان را افزایش داد. (مورهد، 1374)

بیان مسئله :

تعهد سازمانی یک نگرش مهم شغلی و سازمانی است که در طول سالهای گذشته مورد علاقه بسیاری از پژوهشگران رشته های رفتار سازمانی و روانشناسی خصوصاً روانشناسی اجتماعی بوده است. این نگرش در طول سه دهه گذشته دستخوش تغییراتی شده است که شاید عمده ترین تغییر در این قلمرو مربوط به نگرش چند بعدی به این مفهوم تا نگرش یک بعدی به آن بوده است. یکی از عوامل پنهان ، ولی تأثیرگذار در رفتار شغلی کارکنان ، میزان تعهد آنان به سازمان است. توجه به تعهد نیروی انسانی چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی اهمیت زیادی دارد (کتهاند و استراسر[4]، 2011).

دلایل زیادی وجود دارد از اینکه چرا یک سازمان بایستی سطح تعهدسازمانی اعضایش را افزایش دهد اولاً تعهدسازمانی یک مفهوم جدید بوده و به طورکلی با وابستگی و رضایت شغلی تفاوت دارد. برای مثال، پرستاران ممکن است کاری را که انجام می دهند دوست داشته باشند ، ولی از بیمارستانی که در آن کار می کنند ، ناراضی باشند که در آن صورت آنها شغل های مشابه ای را در محیط های مشابه دیگر جستجو خواهندکرد. یا بالعکس پیشخدمت های رستورانها ممکن است ، احساس مثبتی از محیط کار خود داشته باشند، اما از انتظار کشیدن در سر میزها یا به طورکلی همان شغلشان متنفر باشند . کارایی و توسعه هر سازمانی تا حد زیادی به کاربرد صحیح نیروی انسانی بستگی دارد .هر قدر که شرکتها و سازمانها بزرگتر میشوند بالطبع به مشکلات این نیروی عظیم نیز اضافه میشود. یکی از مهمترین مسائل انگیزشی که امروزه با حجم گسترده ایی در مطالعات روان شناسی صنعتی و سازمانی گسترش یافته مسئله تعهد سازمانی است. صاحب نظران علم مدیریت تعهد سازمانی را چنین تعریف کرده اند : ((نگرش یا جهت گیری نسبت به سازمان که هویت فرد را به سازمان مرتبط می سازد)) (ماتیو و زاجاک[5]، 1990).

آلن و می یر ( 1991) معتقدند که تعهد یک حالت روانی است که نوعی تمایل، نیاز و الزام جهت ادامه اشتغال در یک سازمان می باشد. این اندیشمندان تعهد را به سه بعد تعهد عاطفی، تعهد مستمر و تعهد هنجاری تقسیم کرده اند. امروزه باید به عوامل که باعث تعهد سازمانی در سازمان می شود توجه کرد که محقق در این تحقق به بررسی دو عامل ویژگی شغلی و شخصیتی می پردازد ریچارد هاکمن و همکارانش پنج بعد شغل را در نظر گرفتند. با توجه به الگوی ویژگی های شغلی، هر نوع کار یا شغلی را می توان بر حسب پنج بعد اصلی کار به شرح زیر بیان کرد :

1 : تنوع وظایف و مهارت ها

2 : بامفهوم بودن وظایف

3 : مهم بودن وظایف

4 : استقلال و اختیار درکار

5 : وجود بازخور در شغل

الگوی ویژگی های شغلی از بسیاری جهات مورد پژوهش قرار گرفته است. نتیجه بیشتر پژوهشها چارچوب کلی تئوری را تایید می کند (یعنی مجموعه ای از ویژگی های شغلی وجود دارد و این ویژگی ها بر رفتار اثر می گذارند). ولی در مورد اینکه کدام ویژگی ( یا ویژگی ها ) هسته مرکزی را تشکیل می دهند توافق نظر کامل وجود ندارد . همچنین در مورد اینکه احساس نیاز به رشد می تواند به عنوان یک عامل واسطه ای فعالیت کند یا خیر توافق نظر وجود ندارد (رابینز[6]، 1383،931).همانطور که برخی از صاحبنظران ویژگی های شخصیتی را پیش بینی کننده عملکرد می دانند ، برخی اعتبار ویژگی های شخصیتی و فردی را در پیش بینی عملکرد شغلی ضعیف و یا مبهم می دانند . برخی روایی و پایایی ابزارهای شخصیت را زیر سوال مبرند و ابزارهای مختلف شخصیت را برای سنجش شخصیت افراد ناقص می دانند با این حال امروزه ارزش شخصیت به عنوان پیش بینی کننده ای از عملکرد شغلی بطور کلی پذیرفته شده است . تمامی محققان بر اعتبار آزمون های شخصیت و انواع ویژگی های شخصیت و مؤلفه های عملکرد تاکید داشته اند .در نظر بسیاری از روانشناسان ،اصطلاح شخصیت به بررسی ومطالعه صفات و ویژگیهای مشخص کننده یک فرد از دیگران اطلاق می شودکه این صفات همواره پایدار هستند.همچنین زمانی که بین توانایی های فرد و ویژگیهای شخصیتی مورد نظرهماهنگی وجود داشته باشد تاثیر مثبتی بر شیوه عمل خواهد گذاشت. در هرطبقه و صنفی و در هر گروه و جمعی،اشخاص نا متعادل زندگی می کنند و هیچ فرد انسانی در برابر امراض مصونیت ندارد. البته دانستن اینکه هر شخص ممکن است گرفتار ناراحتی روانی شود خود به خود کافی نیست و هدف اصلی آن پیشگیری از وقوع ناراحتی ها ست (شاملو،81) .در پژوهش حاضر تعریف مورد نظر ما از ویژگی های شغلی معطوف به دیدگاه الدهام و هاکمن می باشد.لذا شناخت راههای برون رفت از این مشکل می تواند مزایای مناسبی هم از لحاظ بهره وری و هم از نظر توسعه ی مشاغل داشته باشد. در حال حاضر بیشتر سازمانها درصدد تعدیل نیرو هستند. در حالی که بعید است تنها با کاهش نیروی انسانی موجبات افزایش بهره وری را در سازمان فراهم نمود. چون غیر از تعداد نیرو عوامل دیگری مانند تخصص و مهارت در بهره وری سازمان موثرند و از آن جا که نمی توان همه ی تخصص ها را در تعدادی محدود یافت لذا باید به راههای افزایش تعهد سازمانی کارکنان در جهت افزایش میزان بهره وری سازمان اندیشید . بنابراین در این پژوهش سعی برآن است که آیا بین ویژگی های شخصیتی و شغلی قادر به پیش بینی تعهد سازمانی می باشد یا نه ؟

اهمیت و ضرورت پژوهش :

نیروی انسانی هر سازمان منبع گرانبهای آن سازمان است که می تواند آن را در راستای نیل به اهدافش یاری نماید. کارکنان متخصص، وفادار، سازگار با ارزشها و اهداف سازمانی دارای انگیزه قوی و متمایل و متعهد به حفظ و ادامه عضویت سازمانی از نیازهای اصلی و بسیار ضروری هر سازمانی است.سازمان به کارکنانی نیاز دارد که فراتر از شرح وظایف مقرره و معمول خود به کار و فعالیت بپردازند. چه بسا بسیاری از جوامع علیرغم بر خورداری از منابع طبیعی فراوان تنها به دلیل فقدان نیروی انسانی لایق توان استفاده از این مواهب را نداشته حال آنکه ملتهای دیگر با وجود عدم برخورداری از منابع طبیعی فراوان تنها به دلیل بهره مندی از نیروی انسانی متعهد مسیر پیشرفت توسعه و ترقی را با سرعت چشمگیری طی نموده اند.لوتانز اظهار می دارد که در متون تحقیقی اخیر، نگرش کلی تعهد سازمانی، عامل مهمی برای درک وفهم رفتار سازمانی و پیش بینی کننده خوبی برای تمایل به باقی ماندن در شغل آورده است.تعهد و پایبندی می تواند پیامدهای مثبت ومتعددی داشته باشد، کارکنانی که دارای تعهد و پایداری هستند، نظم بیشتری در کار خود دارند، مدت بیشتری در سازمان می مانند و بیشتر کار میکنند. مدیران باید تعهد و پایبندی کارکنان را با سازمان حفظ کنند و برای این امر باید بتوانند با استفاده از مشارکت کارکنان در تصمیم گیری وفراهم آوردن سطح قابل قبولی از امنیت شغلی برای آنان، تعهد و پایبندی را بیشتر کنند (مورهد، 1374)بنابراین از دلایل عمده بررسی تعهد سازمانی این است که سازمانهای دارای اعضای با سطوح بالای تعهد سازمانی معمولاً از عملکرد بالاتر، غیبت و تاخیر و جابه جایی کمتری برخوردار هستند. مطالعه تاثیر ویژگی های شغلی و شخصیتی بر تعهد سازمانی که بواسطه تعهد باعث کاهش این مشکلات (ناشی از غیبت و کم کاری) میشود کاری بسیار موثر در این زمینه است. بنابراین مطالعه ویژگی های شغلی و ویژگی های شخصیتی در مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران واقع در شهر تهران و بررسی میزان تاثیر آنها بر تعهد ،کمک شایانی در افزایش عملکرد کارکنان خواهد داشت.در واقع در پی آن هستیم تا ببینیم چگونه می توان افراد را متعهد کرد و در آنها احساس تعلق، وفاداری ومسئولیت ایجاد کرد و نقش اهمیت، تنوع، هویت، بازخورد ، استقلال ، وجدان ، ثبات هیجانی ، سازگاری ، برونگرایی و تجربه پذیری بر تعهد چگونه است.بنابراین به نظر می رسد که پژوهش حاضر از جنبه علمی و کاربردی می تواند نقشی در رسیدن به هدف شناخت و ارتقاءتعهد سازمانی داشته باشد.

milad چهارشنبه 2 مهر 1399 ساعت 15:40

0 نظر

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :روانشناسی......

4-3. ضرایب پایایی پرسش نامه مدیریت تعارض در تحقیق حاضر……………………………………….. 78

1-4. نتایج مربوط به سن آزمودنی ها را به نمایش گذاشته است…………………………………………. 81

2-4. توزیع آزمودنی ها بر اساس جنسیت……………………………………………………………………………… 82

3-4. توزیع آزمودنی ها بر اساس وضعیت تاهل………………………………………………………………………. 84

4-4. توزیع آزمودنی ها بر حسب رشته تحصیلی……………………………………………………………………. 84

5-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی‌های شخصیتی فراخ‌ذهنی و راهبردهای مدیریت
تعارض………………………………………………………………………………………………………………………………………… 86

6-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی های شخصیتی روان رنجورخویی و راهبرد های مدیریت تعارض 87

7-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی های شخصیتی برونگرایی و راهبرد های مدیریت
تعارض………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 89

8-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی های شخصیتی و راهبرد های مدیریت تعارض…… 90

9-4. ضرایب همبستگی ساده بین ویژگی شخصیتی وجدانی بودن و راهبرد های مدیریت
تعارض………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 91

10-4. مدل رگرسیون چند متغیره………………………………………………………………………………………….. 92

11-4. متغیرهای وارد شده به مدل “راهبرد عدم مقابله………………………………………………………… 93

12-4. مدل رگرسیون چند متغیره………………………………………………………………………………………….. 93

13-4. متغیرهای وارد شده به مدل “راهبرد کنترل……………………………………………………………….. 94

14-4. مدل رگرسیون چند متغیره………………………………………………………………………………………….. 94

15-4. متغیرهای وارد شده به مدل “راهبرد راه حل گرایی………………………………………………….. 95

فهرست نمودارها

عنوان صفحه

1-2. ارتباط بین میزان تعارض و عملکرد شغلی……………………………………………………………………… 32

2-2. ارتباط بین سطح تعارض و پیامد های سازمانی……………………………………………………………… 32

1-4. نتایج مربوط به جنسیت آزمودنی ها را به نمایش گذاشته است………………………………….. 82

2-4. نتایج مربوط به سابقه خدمت آزمودنی ها را به نمایش گذاشته است………………………….. 85

فهرست تصاویر

عنوان صفحه

1-2.مدل پنج سبک رویارویی با تعارض…………………………………………………………………………………… 39

2-2. فرآیند مدیریت تعارض سازمانی………………………………………………………………………………………. 41

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین ویژگیهای شخصیتی و راهبردهای مدیریت تعارض مدیران هیات های ورزشی استان فارس بود. این تحقیق از نوع توصیفی، همبستگی است که به روش میدانی انجام شد. نمونه آماری این تحقیق شامل کلیه رؤسا و نایب رئیسان هیأتهای ورزشی استان فارس بود (92=n). ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه ویژگیهای فردی، پرسشنامه ویژگیهای شخصیتی نئو فرم کوتاه (NEO-FFI) ساخته شده توسط کاستا و مک کری (1992) و پرسشنامه مدیریت تعارض رابینز (1991) بود. ضریب پایایی عوامل پنج گانه ویژگی های شخصیتی با روش آلفای کرونباخ از 58/0 تا 69/0 نوسان داشت و ضریب پایایی سه راهبرد مدیریت تعارض با روش آلفای کرونباخ از 58/0 تا 75/0 نوسان داشت. برای تحلیل دادهها از روشهای آمار توصیفی و ضریب همبستگی ساده و رگرسیون چندگانه استفاده شد و کلیه فرضیههای تحقیق در سطح معنیداری 05/0p≤ محاسبه شد. نتایج نشان داد، بین ویژگی شخصیتی روان رنجورخویی با راهبرد عدم مقابله و کنترل رابطه مثبت معنیدار و با راهبرد راه حلگرایی رابطه منفی معنیدار وجود دارد. هم چنین بین ویژگی شخصیتی برونگرایی، خوشایندی و وجدانی بودن با راهبرد راهحلگرایی رابطه مثبت معنیدار وجود دارد. بین ویژگی شخصیتی خوشایندی با راهبرد عدم مقابله و کنترل رابطه منفی معنیدار و بین وجدانی بودن و راهبرد عدم مقابله رابطه مثبت معنیدار مشاهده شد. در بقیه موارد رابطه ای مشاهده نشد. با توجه به نتایج تحقیق پیشنهاد میشود در انتخاب و انتصاب شایسته مدیران در سازمانهای مختلف ورزشی ویژگی شخصیتی آنان مد نظر قرار بگیرد.

کلید واژه ها: ویژگیهای شخصیتی، راهبردهای مدیریت تعارض، هیات های ورزشی

فصل نخست

کلیات تحقیق

مقدمه

در تمامی ادوار زندگی بشر، تعارض، کشمکش و اصطکاک بین منافع رئیس و مرئوس، کارگر و کارفرما، ارباب و رعیت وجود داشته است. تعارض واقعیتی است که بشر در طول تاریخ با آن آشنا بوده ولی متاسفانه به دلیل عدم مدیریت صحیح، بیشتر تعارضات به ستیزه جویی و دشمنی مبدل شده است و امروزه جوامع بشری به علت پیشینه نا خوشایندی که از آن دارند، به تعارض به عنوان یک پدیده منفی مینگرند (مقیمی، 1385).

بسیاری از صاحب نظران اخیر سازمان به این باور رسیده‌ اند که علی‌رغم کوششهای سازمان و مدیریت برای اجتناب، جلوگیری و در نطفه خفه کردن تعارض، باز هم به وقوع خواهد پیوست و حضور دائمی خود را در سازمان حفظ خواهد کرد. بنابراین مسئله این نیست که آیا کشمکش و اختلاف وجود دارد یا نه، زیرا در هر حال وجود خواهد داشت. نکته حائز اهمیت این است که چگونه با مساله برخورد میشود و مورد رسیدگی قرار میگیرد (مولینز[1]، 1990). تعارض در واقع چیز بدی نیست چنانچه اگر به طور صحیح مدیریت شود میتواند پیامدهای مثبت قابل توجهی داشته باشد و می‌تواند به عنوان یک نیروی حیات بخش و انرژی بخش در گروه‌ها و سازمانها باشد و حتی مشخص شده است که تعارض می تواند تاثیرات مخرب موقعیتهای برد و باخت سازمان را به حداقل برساند (مولینز، 2002 ).

برخی از علمای علم رفتاری معتقدند که تنوع گروه کاری از طریق تعارض، عملکرد را تحت تاثیر قرار میدهد. در متون رفتاری از دو نوع تعارض سخن راندهاند، یکی تعارض

احساسی و دیگری تعارض وظیفهای. مدیریتی که بتواند از تعارض احساسی بکاهد و تعارض وظیفهای را به نحو شایستهای مدیریت کند موفقتر خواهد بود. در این راه مدیران باید از منشاء تعارضات و نحوه تأثیرگذاری تنوع بر تعارض آگاه بوده و شیوههای مناسب برخورد با آن را بدانند (الوانی، دانائی فرد، 1380).

سبکهایی که هر یک از مدیران برای حل تعارض انتخاب میکنند، تحت تاثیر ویژگیهای منحصر به فرد آنها نظیر شخصیت، نگرشها، سبک رهبری، جنسیت، شایستگیها و میزان قدرت و اقتدار آنها و نقشی که در تعارض دارند قرار میگیرد (ایزدی، 1379). از جمله مهمترین عواملی که تعیینکننده شیوه برخورد افراد با دیگران است شخصیت میباشد. برای مثال مدیران ورزشی درونگرا از فعالیتهای ورزشی دیر بازده که فاقد برنامههای تبلیغی است و بعضاً پیچیده و درد سرساز است پرهیز میکنند. آنها در برابر تغییر و تحولات اساسی مقاومت میکنند و دوست دارند وضعیت موجود حفظ شود و برنامههای فعلی را سر و سامان دهند. مدیرانی که شخصیت برونگرا دارند در ایجاد روابط مؤثر بین کارکنان به ویژه مربیان و ورزشکاران قوی عمل میکنند؛ در سخنرانی و فن بیان استادند و سعی میکنند شیوههای رفتاری خود را با فرهنگ سازمان تحت سرپرستی و علایق افراد زیردست تطبیق دهند (نادریان جهرمی، 1386).

هرسی و بلانچارد[2] شخصیت و سبک را مترادف فرض کرده و معتقدند” شخصیت یا سبک رهبری یک فرد عبارت است از الگوی رفتاری که وی هنگام هدایت کردن فعالیتهای دیگران از خود نشان میدهد”. بر این اساس شخصیت افراد تا حد زیادی شیوه حل تعارض آن ها را تعیین میکند ( هرسی و بلانچارد،1972).

در تحقیقات بسیاری ارتباط بین ویژگی شخصیتی که در حیطه تئوری پنج فاکتوری (کاستا و مککری[3] 1992) است با شیوههای حل تعارض مورد بررسی قرار گرفته است. تئوری پنج فاکتوری شخصیت توسط مککری و کاستا توسعه یافته است. آنها برنامهای را در پیش گرفتند که پنج عامل شخصیت، معروف به “پنج عامل نیرومند” یا “پنج بزرگ[4]” را شناسایی کردند. این پنج عامل شامل روان رنجورخویی[5]، برونگرایی[6]، فراخ ذهنی[7]، خوشایندی (توافق)[8] و وجدانی بودن[9] میباشد (فورد وود و بل[10]، 2008 ).

سمت های مدیریتی متعددی در ورزش وجود دارد. کسانی که این پست ها را اشغال میکنند از طیف وسیعی از شیوههای مدیریتی و ویژگیهای انسانی برخوردارند. برخی مدیران

این مطلب را هم بخوانید :

پایان نامه : روانشناسی شناختی

موفق هستند و برخی دیگر نا موفق؛ باید دید آنچه یک مدیر را موفق میسازد و به بیان دیگر کسی را واقعاً مدیر میکند چیست؟ (جکسون و پالمر[11]، 1988).

همانطور که بیان شد تعارض جنبه اجتنابناپذیری از زندگی سازمانی است. آن چه در این میان مهم است، برخورد منطقی با تعارضات سازمانی است. هیات های ورزشی در مراکز استانها نیز به عنوان یکی از مراکز مهم ورزشی کشور نیازمند مدیرانی با ویژگیهای مثبت شخصیتی و هم چنین هوش و ذکاوت بالایی بوده تا در زمانهای بحرانی و بروز تعارضات در درون سازمان بتوانند به طور صحیح با آن برخورد نموده و با اتخاذ شیوههای درست، تعارضات را به خوبی حل نمایند. بنابراین، در پژوهش حاضر سعی بر این است که رابطه ویژگیهای شخصیتی با راهبردهای مدیریت تعارض در مدیران هیات های ورزشی استان فارس بررسی شود .

بیان مسأله

تعارض خواه ناخواه در زندگی سازمانی به وقوع میپیوندد. روندهای اصلی نظیر تغییرهای مستمر، تنوع بیشتر ترکیب کارکنان، کارهای تیمی بیشتر (به صورت تیمهای خودگردان و مجازی)، ارتباطات چهره به چهره کمتر ( تعامل الکترونیکی بیشتر )، اقتصاد جهانی با مبادلههای میان فرهنگی بیشتر بروز تعارض را اجتنابناپذیر میسازند (کریتنر و کینکی[12] ، 2001، به نقل از رضائیان، 1382).

بنابراین تضاد وتعارض پدیدهای اجتنابناپذیر در زندگی بشر و مقتضای حیات اجتماعی است. در این میان سازمان با ماهیتی که دارد، محیط باروری برای پرورش و رشد انواع تعارضها و عدم توافقهاست. وجود افراد مختلف با ویژگیهای شخصیتی، نیازها، باورها، انتظارات و ادراکات متفاوت بروز تعارض را در سازمان اجتنابناپذیر کرده است. وفور اختلاف نظر و تضاد در سازمانها باعث شده است که میزان چشم‌گیری از وقت مدیران صرف جلوگیری، کاهش و حل این مشکلات شود (ایزدی، 1379).”برایان و کرونین[13]” منابع احتمالی تعارض را شامل تفاوتهای بین فردی، تعارض بین حوزهها و گروههای گوناگون در سازمان، تعارض بین مدیران و مدیریت کردن، تعارض بین فرد و شغل، تعارض بین افراد و تعارض بین سازمان رسمی و غیر رسمی میدانند ( مولینز، 2002). “بارون[14]” در یک مقاله تحقیقی ضمن استناد به تحقیقات متعددی اشاره میکند که ویژگیهای شخصیتی سبب بروز تمایلات خاصی نسبت به حل تعارضات بین فردی میشود. بعضی از افراد میل دارند که در صورت بروز اختلاف از طریق اجتناب و دوری از تعارض، عدهای با مصالحه، برخی با رقابت و همینطور گروهی با شکلهای دیگر حل تعارض با آن برخورد کنند. بنابراین انگیزههای غالب و فعال افراد از جمله عوامل اصلی تمسک آنها به یک سبک خاص برای حل تعارض به شمار میروند (ایزدی، 1379).

فلسفه وجودی مدیریت در تربیت بدنی و ورزش بیانگر این حقیقت است که مقوله تربیت بدنی و ورزش به عنوان یک تشکیلات گسترده و در عین حال پیچیده نیاز به داشتن مدیران ماهر و کارآمد در سطوح مختلف دارد. سازمان تربیت بدنی، تربیت بدنی آموزش و پرورش، وزارت علوم، ادارات و فدراسیونهای ورزشی و … همه تشکیلاتی هستند که میباید توسط مدیران اداره شوند. این تشکیلات را نمی توان به حال خود رها کرد یا به دست حوادث سپرد. اگر چنانچه افراد فاقد صلاحیت و تواناییهای لازم، مسئول اداره اینگونه تشکیلات شوند، مشکلات فراوانی را به این تشکیلات و سازمانهای ورزشی تحمیل خواهند نمود. پس بنابراین وجود مدیران کارآمد و اثر بخش برای سازمانها و به ویژه سازمانهای ورزشی امری بدیهی و اجتناب ناپذیر است (کوزه چیان، 1380).

بی شک ماهیت تربیت بدنی و ورزش زمینه را برای بروز بسیاری از تضادها و تعارضات فراهم میسازد و مشکلات فراوانی به تبع آن، گریبانگیر مدیران و دست اندرکاران تربیتبدنی و امور ورزش خواهد

milad چهارشنبه 2 مهر 1399 ساعت 15:39

0 نظر

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :روانشناسی...

گرایش: روانشناسی تربیتی

عنوان:

رابطه ی ویژگی های شخصیتی و سبک های دلبستگی با خوش بینی

استاد راهنما:

دکتر مژگان سپاه منصور

تابستان1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان از صفحه ی تا صفحه ی

فصل اول:کلیات پژوهش

مقدمه ……………………………………………………………………………. 2 تا 6
بیان مسأله ………………………………………………………………………. 7 تا 11
اهمیت پژوهش و انگیزه انتخاب آن……………………………………… 11 تا 14
هدف های پژوهش…………………………………………………………… 15 تا 15
فرضیه های پژوهش…………………………………………………………… 15 تا 16
تعریف های مفهومی و عملیاتی متغیرها و کلمه های کلیدی………. 16 تا 21

فصل دوم: پیشینه و ادبیات پژوهش

2-1 تاریخچه خوش بینی(متغیر ملاک) ………………………………………. 23 تا 27

2-2 دیدگاه های مرتبط با خوش بینی ………………………………………… 27 تا 35

2-3 پایه های عصب-زیست خوش بینی……………………………………….. 35 تا 37

2-4 تاریخچه شخصیت (متغیر پیش بین) ……………………………………….. 38 تا 45

2-5 دیدگاه های مرتبط با شخصیت ………………………………………………. 45 تا 66

2-6 اساس زیست شناختی برای نیرومندی های مرتبط با شخصیت ……….. 66 تا 68

2-7 تاریخچه دلبستگی(متغیر پیش بین) ………. ………………………………… 69 تا 70

2-8 مفاهیم اساسی در نظریه دلبستگی ………………………………………… 70 تا 76

2-9 ویژگی های سبک های دلبستگی در کودکان و بزرگسالان………. 76 تا 79

2-10 مراحل دلبستگی ……………………………………………………………… 80 تا 81

2-11 عواقب دلبستگی ضعیف …………………………………………………….. 82 تا 83

2-12 نظریه های مرتبط با دلبستگی………………………………………………. 83 تا 88

2-13 . پژوهش های انجام شده پیرامون متغیرهای پژوهش………………….. 88 تا 93

فصل سوم: روش شناسی

3-1 روش تحقیق ……………………………………………………………………. 95 تا 95

3-2 جامعه ی آماری و نمونه و روش نمونه گیری…………………………. 96 تا 96

3-3 ابزارهای پژوهش ……………………………………………………………….. 96 تا 103

3-4 روش گردآوری اطلاعات ………………………………………………….. 103 تا 103

3-5 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات ……………………………………………. 103 تا 104

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش

4-1 مقدمه ………………………………………………………………………….. 106 تا 106

4-2 اطلاعات توصیفی نمونه آماری………………………………………….. 106 تا 112

4-3 تحلیل استنباطی فرضیه های پژوهش…………………………………… 112 تا 123

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1 مقدمه …………………………………………………………………………. 125 تا 128

5-2 بحث ونتیجه گیری…………………………………………………….. 129 تا 138

5-3 محدودیت پژوهش ………………………………………………………. 139 تا 139

5 -3 پیشنهادهای پژوهش …………………………………………………….. 140 تا 141

فهرست جدول ها

عنوان صفحه

2-1 شانزده عامل شخصیت کتل………………………………………………………………………… 51 تا 52

2-2 پنج عامل شخصیت کاستا و مک کری و مولفه های آن……………………………….. . 58 تا 59

2-3 شش عامل شخصیت اشتون و لی……………………………………………………………… 66

2-4 ویژگی های چهار سبک دلبستگی در کودکان و بزرگسالان……………………………. 78

3-1 کلید نئوی شصت سوالی………………………………………………………………………….. 99

4-1 توزیع فراوانی پاسخ گویان به تفکیک جنسیت…………………………………………… 106

4-2 توزیع فراوانی پاسخ گویان به تفکیک سطح تحصیلات………………………………. 107

4-3 شاخص های توصیفی متغیر ویژگی های شخصیت……………………………………. 108

4- 4 شاخص های توصیفی متغیر سبک های دلبستگی……………………………………. 109

4-5 شاخص های توصیفی متغیر خوش بینی…………………………………………………. 110

4-6 نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنف در مورد ویژگی های شخصیت………….. 110

4-7 نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنف در موردسبک های دلبستگی و خوش بینی 110

4-8 نتایج ضریب همبستگی برون گرایی با خوش بینی……………………………………… 111

4-9 نتایج ضریب همبستگی سازش پذیری با خوش بینی…………………………………. 112

4-10 نتایج ضریب همبستگی وظیفه شناسی با خوش بینی………………………………. 113

4-11 نتایج ضریب همبستگی روان آزرده خویی با خوش بینی………………………….. 114

4-12 نتایج ضریب همبستگی پذیرا بودن نسبت به تجربه با خوش بینی……………….. 115

4-13 نتایج ضریب همبستگی سبک دلبستگی ایمن با خوش بینی……………………… 116

4-14 نتایج ضریب همبستگی سبک دلبستگی اجتنابی با خوش بینی ………………… 117

4-15 نتایج ضریب همبستگی سبک دلبستگی دوسوگرا با خوش بینی……………….. 118

4-16 نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیره خوش بینی از روی ویژگی های شخصیتی.. 119

4-17 نتایج تحلیل رگرسیون چند گانه خوش بینی از روی ویژگی های شخصیتی…. 120

4-18 نتایج تحلیل رگرسیون چند متغبره خوش بینی از روی سبک های دلبستگی… 121

4-19 نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه خوش بینی از روی سبک های دلبستگی…… 121

فهرست نمودارها صفحه

4-1 نمودار توزیع افراد به تفکیک جنسیت……………………………………… 106

4-2 نمودار توزیع افراد به تفکیک سطح تحصیلات…………………………. 107

4-3 مقایسه میانگین افراد نمونه در عامل های پنج گانه شخصیت…….. 108

4-4 مقایسه میانگین افراد در سبک دلبستگی…………………………………. 109

فصل اول

کلیات پژوهش

مقدمه

روان شناسی مثبت نگر به دنبال آن است که تصویری از زندگی خوب را به روشنایی بیان کند (البته از لحاظ روان شناختی) و برای این که مشخص کند چه چیزی زندگی را برای زیستن با ارزش می کند، از روش های روان شناسی استفاده می کند. هدف این است که نشان داده شود چه اعمالی به تجربیات بهورزی و رفاه، به پرورش افکار مثبت نگری که خوش بین و انعطاف پذیر هستند، و به آفریدن موسسات و انجمن های شکوفا کننده می انجامد. بنابراین موضوع اصلی روان شناسی مثبت نگر، تحقیق کردن درباره ی این گونه تجربیات ذهنی مثبت است؛ بهورزی، خشنودی، رضایت خاطر، لذت، امید، خوش بینی روانی، شایستگی، عشق، عشق به کار، جرات، پشتکار، خودمختاری، مهارت میان فردی، استعداد، خلاقیت،

این مطلب را هم بخوانید :

کار چی داری؟ نظافت منزل! ابتکار، دوراندیشی، خرد، مسئولیت میان فردی، نوع دوستی، وجدان کاری و پرورش دیگران (ریو[1]، 2005، ترجمه ی سیدمحمدی، 1391).

روان شناسی مثبت نگر به سلامت روانی افراد و کیفیت زندگی آن ها توجه می کند (سلیگمن[2] و میهالی[3]، 2000). و این که قوت ها به اندازه ی ضعف ها اهمیت دارند، انعطاف پذیری به اندازه ی آسیب پذیری اهمیت دارد (اسنایدر[4] و لوپز[5]، 2002). این که افراد بتوانند توانمندی های خود را پرورش دهند دو نتیجه به بار می آورد:1- پرورش دادن رشد شخصی و سلامتی و 2- پیشگیری از بیماری هایی مثل افسردگی که می تواند در شخصیت ریشه دار شود.

خوش بینی به معنای نگاه کردن به جنبه ی روشن امور حتی در شرایط مصیبت بار است (کار[6]، 2004، ترجمه ی پاشا شریفی و نجفی زند، 1385). به نظر تایگر[7] (1979)، خوش بینی، جزء ذاتی انسان و یک نوع ویژگی متمایز کننده و سازگارانه قلمداد می کند. تحقیقات تایلر[8] (1989) نیز نشان می دهد که مردم، به ویژه افراد سالم به گونه ای سوگیرانه خود را خوش بینانه می بینند. خوش بینی از مثبت نگری نسبت خود به وجود می آید و می توان آن را به صورت نگرش مثبت یا خوش خلقی در نظر گرفت که با آن چه فرد انتظار دارد در آینده نزدیک یا دور پدیدار شود، ارتباط دارد (پیترسون[9]، 2000). علم ثابت کرده است که خوش بین موهبتی است سترگ چه به عنوان خصیصه ای فرهنگی که کل نظام را در برمی گیرد. نگرش انتظار مثبت به ما انرژی می دهد و استعدادهای پنهان ما را فرا می خواند این نگرش آگاهی های ما را افزایش می دهد.خوش بینی پرتوی قوی از روشنایی را با دور گوشه های تاریک زندگی مان می اندازد و امکانات بالقوه ای را که در تاریکی پنهان شده اند آشکار می سازد. فرد خوش بین، حوادث را از زاویه دید امید تفسیر می کند، مزیت های آن را کشف کرده و راه حل های اخلاقی را می یابد که انسان های بدبین متوجه آن ها نمی شوند (پریچت[10]، 2003، ترجمه ی عنقایی، 1384).

سلیگمن (1998) خوش بینی را به عنوان یک سبک تبیین[11] مفهوم بندی کرده است. برطبق این دیدگاه، افراد خوش بین رویدادها یا تجربه های منفی را با نسبت دادن آن ها به عوامل بیرونی، گذرا و خاص مانند اوضاع و احوال تعیین می کنند. برعکس افراد بدبین رویدادها یا تجربه های منفی را با نسبت دادن علت آن ها به عوامل درونی ثایت و کلی مثل شکست شخصی تعیین می کنند (کار، 2004، ترجمه ی پاشا شریفی و نجفی زند، 1385).

شی یر[12] و کارور[13] (1985) خوش بینی را به عنوان یک صفت روان شناسی مثبت شخصیت گسترده که مشخصه ی آن انتظارات خوش بینانه کلی است مفهوم بندی کرده است.تحقیقات مختلف نشان داده است که عملکرد افراد بدبین در سه جنبه از عملکرد افراد خوش بین ضعیف تر است:

آن ها به مراتب بیشتر دچار افسردگی می شوند.
آن ها در مدرسه، در شغل، و در زمینه ی ورزش به میزان کمتری از آن چه استعدادهای آن ها انتظار می رود، پیشرفت می کنند.
سلامت جسمانی آن ها در مقایسه با افراد خوش بین ضعیف تر است (سلیگمن، 2006، ترجمه ی داور پناه و محمدی، 1391).

از جمله سازه هایی که با میزان خوش بینی افراد ارتباط دارد ویژگی های شخصیت است . این دیدگاه که شخصیت و رفتار انسان، از مجموعه ای از صفات[14] تشکیل شده است و این که صفات در مرکز شخصیت افراد قرار دارد از قدیم وجود داشته است و نظریه پردازان در زمان معاصر در طی سالیان دراز چند رویکرد بسیار متفاوت برای تعیین این امر که کدام صفات مهم هستند و کدام مهم نیستند اتخاذ کرده اند.مک کری[15] و کاستا[16] مدل پنج عاملی شخصیت را که بر بینش های آیزنک و کتل و دیگران متکی است بنا کردند (مک کری، 2000). به طوری که این پنج عامل ایشان، چارچوب کاملی به دست می دهد که می توانیم مفاهیم صفات آیزنک و کتل را با هم ترکیب و درک کنیم (پروین[17] و جان[18]، 2001، ترجمه ی جوادی و کدیور، 1392).این پنج عامل عبارتد از: 1- روان رنجور خویی[19] 2- برون گرایی[20] 3- گشودگی[21] 4- خوشایندی[22] (توافق پذیری) 5- وظیفه شناسی[23] (با وجدان بودن).

از دیگر سازه هایی که انتظار می رود با میزان خوش بینی افراد رابطه داشته باشد، سبک های دلبستگی است. تلاش برای جست وجو و حفظ تماس با افراد مهم زندگی یک قاعده برانگیزاننده اولیه و ذاتی بشر است که در تمام طول زندگی با وی همراه است. دلبستگی یکی از بخش های ذاتی بشر است که با گذشتن از دوران کودکی و نوجوانی از وی جدا نمی شود (بالبی[24]، 1998). دلبستگی را می توان یک موقعیت پایدار و عمیق بیولوژیکی و اجتماعی دانست که بر اساس ارتباط بین کودک و مراقبان او در سال های اولیه زندگی شکل می گیرد (آینزورث[25]، 1973). این ارتباط بین والد و کودک منجر به شکل گیری الگوهای مختلف دلبستگی در کودک می شود که شامل سه الگوی دلبستگی می شود: 1- دلبستگی ایمن[26] 2- دلبستگی ناایمن اجتنابی[27] 3- دلبستگی ناایمن دوسوگرا[28]. تحقیقات هازان[29] وشاور[30] (1990) نشان می دهد که این الگوهای ارتباطی در دوران طفولیت به روابط آتی اطفال در بزرگسالی حاکم می شوند.

با توجه به این که هدف اصلی روان شناسی بهبود وضعیت و کیفیت زندگی انسان است (پترسون و سلیگمن، 1984). نزدیک شدن به مفهوم خوش بینی می تواند ما را به این دو هدف می رساند. پژوهش پیش رو بر آن است تا رابطه ی ویژگی های شخصیت مدنظر در نظریه ی پنج عاملی مک کری و کاستا و سبک های دلبستگی را با خوش بینی تعیین کند و هم چنین سهم هر سازه را در میزان پیش بینی خوش بینی تبیین نماید.

بیان مساله

نحوه ای که اغلب افراد فکر می کنند، نه انعطاف پذیر و نه دقیق است. اکثر افراد تصور می کنند که از حد متوسط بهتر هستند و اکثرا فکر می کنند که در تمام زمینه ها بهتر از متوسط هستند. خیلی از افراد نسبت به خود سوگیری مثبت دارند. مردم به ویژه افراد سالم به گونه ای سوگیرانه خود را خوش بینانه می بینند (تیلور، 1989) . تفکر بشری با سوگیری مثبت جدی مشخص می شود. یعنی این که، مغز ما طوری طراحی شده است که به جای اندیشیدن به طور واقع بینانه و منفی، به شیوه ی مثبت می اندیشیم (کار،2004؛ ترجمه پاشاشریفی و نجفی زند). بنابراین خوش بینی جزو سرشت انسان ها است وبه معنی تمایل به اتخاذ امیدوارانه ترین دیدگاه است و به یک پیش آمادگی عاطفی و شناختی در خصوص این که چیزهای خوب در زندگی مهم تر از چیزهای بد است، اشاره دارد(کارور و شی یر،1992)

خوش بینی، غالبا با درجات متغیری از واقع گرایی، تقدیر گرایی و حتی بد بینی ترکیب ومحدود می شود. عقیده بر این است که خوش بینی و میزانی که به طور خوش بینانه فکر می کنیم، هم به لحاظ فردی بر اساس ویژگی های سرشتی شخص و هم به لحاظ اجتماعی که در ارتباط با دنیای های اجتماعی که در آن زندگی می کنیم، شکل می گیرد (حیدری، احتشام زاده حلاجانی، 1389). شی یر و کارور (1985) خوش بینی را یک انتظار تعمیم یافته تعریف می کنند که بر مبنای آن در آینده، بیش تر رویدادهای خوب اتفاق خواهند افتاد تا رویدادهای بد. از این رو افراد خوش بین در رویارویی با دشواری ها، به دنبال کردن اهداف باارزش خود ادامه می دهند و با به کارگیری راهبردهای کنار آمدن موثر، خودشان و حالت های شخصی شان را تنظیم می کنند تا این که بتوانند به هدف خود برسند (شی یر، کارور و بریجز[31]،2000). تحقیقات نشان داده است که خوش بینی با سلامت روانی بالا(آقایی، دهکردی و آتش پور،1358 )، استقامت بیشتر و مساله گشایی موثرتر ( پترسون، 2000)، انگیزش پیشرفت و رضایت از زندگی (نوری، 1385 )، استفاده از راهبردهای کنار آمدن مساله مدار (موسوی نسب و تقوی،1384 ) رابطه دارد. این ویژگی ها احتمالا منجر به شکل گیری احساس امید به آینده در افراد خوش بین می شود. بنابراین افراد خوش بین دارای ویژگی ها و صفات شخصیتی خاصی هستند که می توانند نگاه خوش بینانه به آینده را در آنها تقویت کند.

شخصیت هر کس ، مجموعه ای از صفات هیجانی و رفتاری است که فرد را در زندگی روزمره اش احاطه و همراهی می کند. به بیان دیگر، شخصیت خصوصیات مستمری است که فرد از طریق آن ها تعامل و سازگاری خود را با دیگران و محیط اجتماعی تنظیم می کند (آلبرت یو[32]، مانیاجی[33]، برگسیوسی[34] و بوگتااف[35]، 2006). نظریه های صفات بر این فرض مبتنی هستند که شخصیت فرد، چکیده ای است از صفات یا شیوه های مشخص از رفتار کردن، فکر کردن، احساس کردن، واکنش نشان دادن و نظایر آن ها است (کریمی، 1385). مک کری وکاستا نظریه پنج عاملی صفات را بنا نهادند که شامل روان رنجورخویی، برون گرایی، گشودگی( پذیرا)، خوشایندی (توافق پذیری )، و وظیفه شناسی ( باوجدان بودن ) است (کاستا، 2000 ). روان رنجورخویی به صورت تمایل کلی به داشتن حالت های عاطفی منفی، ایده های غیر منطقی و درگیری با اعمال تکانشی مشخص می شود (نریمانی، عینی، دهقان، غلام زاده و صفاری نیا،1391). افراد برون گرا نگاهی امیدوارانه به آینده دارند (مک کری، 2000). گشودگی نسبت به تجربه، با یک تمایل کلی به گسترش اطلاعات جدید، داشتن تفکر واگرا و استرس های غیرمعمول مشخص می شود (نریمانی و همکاران،1391). ویژگی افراد خوشایند تاکید بر ارتباطات فردی و احساس همدردی با سایرین است و افراد وظیفه شناس، تمایل به کنترل تکانه ها و به کارگیری طرح و برنامه برای رسیدن به اهداف شخصی دارند (حق شناس،1385 ).

مجموع ویژگی های شخصیتی، افراد روان رنجورخو را برای تجربه ی رویدادهای منفی و افراد برون گرا را برای تجربه ی رویدادهای مثبت آماده می کند (کار،1385 ). ششواهد پژوهشی نیز نشان داده است ویژگی شخصیت روان رنجورخویی با خوش بینی رابطه ای منفی و با بدبینی رابطه ی مثبت دارد (کریستین و همکاران، 2003؛ مشکی، 1385).و ویژگی شخصیتی برون گرایی با خوش بینی رابطه ی مثبت نیرومندی وجود دارد (کریستین[36]، براور[37] و بندورانت[38]، 2003). افراد پذیرا عمیق تر از افراد غیرپذیرا هیجان های مثبت و منفی را تجربه می کنند و افراد خوشایند، اساسا نوع دوست هستند و باور دارند که دیگران متقابلا کمک کننده هستند. در مقابل افرادی که در انتهای بعد خوشایندی قرار دارند، ستیزه جو، خود مدار، شکاک و بدبین می باشند (مک کری و کاستا، 1990؛ به نقل از روشن، 1385). افرادی که در وظیفه شناسی نمره ی بالایی می گیرند خوش قول و مطمئن هستند (مک کری، کاستا و بوش، 1986؛ به نقل از روشن، 1385) و به نظر افرادی خوش بین هستند.

سبک دلبستگی از جمله سازه هایی است که خوش بینی را در افراد شکل می دهد (هاینون[39]، 2004؛ تامپسون[40]1999). به نظر بالبی دلبستگی به معنای پیوند عاطفی است که در کودکی، بین کودک و مراقب اصلی وی شکل می گیرد و این دلبستگی بر رشد اجتماعی و احساس کودک در کل زندگی تاثیرگذار است (بالبی، 1989). آینزورث دلبستگی را به انواع دلبستگی ایمن، دلبستگی ناایمن اجتنابی و دلبستگی ناایمن دوسوگرا تقسیم نمود (خوشابی و ابوحمزه، 1385). دلبستگی ایمن پایگاهی ایمن را ایجاد می کند که افراد به واسطه ی آن می توانند پاسخ های سازگارانه تری به محیط اطرافشان بدهند. تحقیقات نشان داده است که دلبستگی ایمن با احساس خود کفایتی بالا، احساس مثبت و منسجم نسبت به خود مرتبط است (میکولینسر[41]، 1995) و به این ترتیب، بافت خوش بینانه ای را برای رشد مستمر شخصیت مهیا ساخته که زمینه ساز مهمی برای شکل گیری خوش بینی است ( تامپسون،1999 ). بنابراین افراد دارای سبک دلبستگی ایمن خوش بینی بالاتری نسبت به افراد دارای سبک های دلبستگی ناایمن دارند. شواهد پژوهشی نیز این فرضیه را تایید کرده است (ازجمله پژوهش های: چگنی،بهروزی،شیخ شبانی هاشمی مهرابی زاده هنرمند،1391؛ معدنی پور، رنجبر، کاکاوند و ذاکر، 1390؛ یلسین، 2011). بوو[42] (2010) نیز در پژوهش خود نشان داده است که افراد خوش بین دارای سبک دلبستگی ایمن و افراد بدبین افرادی افسرده و دارای سبک های دلبستگی ناایمن هستند. پژوهش حاضر در پی پاسخ گویی به سوالات زیراست:

1- آیا بین ویژگی های شخصیت و سبک های دلبستگی با خوش بینی رابطه ای وجود دارد؟ و 2- سهم متغیرهای پیش بین (ویژگی های شخصیت یا سبک های دلبستگی) در پیش- بینی متغیر ملاک (خوش بینی) چقدر است؟

[1]-Reeve

[2] – Seligman

[3] -Mihalei

[4] -Snider

[5] -Lopez

[6] – Carr

[7] – Tiger

[8] -Taylor

[9] -Peterson

[10] – Pritchett

[11]-explanatory style

[12] -Scheier

[13]- Carver

[14] -traits

[15] -Mc Crae

[16]-Costa

[17]-Pervin

[18] -John

[19] -neuroticism

[20]- extraversion

milad چهارشنبه 2 مهر 1399 ساعت 15:38

0 نظر

پایان نامه ارشد:رابطه ی بین شیوه فرزندپروری والدین با عملکرد تحصیلی فرزندان آنها – مورد مطالعه: والدین پایه ...

جدول 4-6 – آزمون معناداری تفاوت بین عملکرد تحصیلی فرزندان دارای والدین همراه با رفتار قاطعانه در مقایسه با فرزندان دارای والدین همراه با رفتار مستبدانه. 51

جدول 4-7- آزمون معناداری تفاوت بین عملکرد تحصیلی فرزندان دارای والدین همراه با رفتار استبدادی در مقایسه با فرزندان دارای والدین همراه با رفتار سهلگیرانه. 52

جدول 4-8- آزمون معناداری تفاوت بین عملکرد تحصیلی فرزندان دارای والدین همراه با رفتار سهل‌گیرانه در مقایسه با فرزندان دارای والدین همراه با رفتار قاطعانه. 53

جدول 4-9-نتایج تحلیل واریانس متغیرهای مستقل و وابسته وارد شده در معادله‌ی رگرسیون. 54

جدول 4-10- میزان ضرایب استاندارد رگرسیون متغیرهای مستقل بر عملکرد تحصیلی.. 55

فهرست نمودارها

عنوان صفحه

نمودار 4-1 بررسی توزیع انواع سبک های فرزندپروری.. 48

چکیده:

هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی رابطهی بین شیوه فرزندپروری والدین با عملکرد تحصیلی دانش آموزان سال دوم دوره اول مقطع متوسطه شهر ایلام میباشد. برای دستیابی به این هدف، سوالات و فرضیاتی مطرح و از طریق پیمایشی به گردآوری اطلاعات اقدام گردید. نمونه آماری پژوهش حاضر را دانشآموزان سال دوم دوره متوسطه اول به همراه والدین آنها تشکیل داده که از میان آنها و بر اساس فرمول کوکران تعداد 340 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامهی شیوههای فرزندپروری دیاناباومریند استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که2/65 درصد خانواده ها دارای سبک فرزندپروری قاطعانه، 4/22 درصد دارای سبک فرزندپروری استبدادی و 4/12 درصد نیز سهلگیر هستند. نتایج حاصل از تحلیل دادهها بیانگر رابطه مثبت و معنادار بین سبک فرزندپروری قاطعانه والدین و عملکرد تحصیلی فرزندان بوده اما بین سبک فرزندپروری سهلگیرانه و سبک مستبدانه والدین با عملکرد تحصیلی فرزندان همبستگی منفی و معناداری وجود دارد. همچنین عملکرد تحصیلی فرزندانی که والدین آنها از سبک فرزندپروری قاطعانه استفاده میکنند بهتر از سبکهای سهلگیرانه و استبدادی بوده است. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون چند متغیره، نشان داد که 2/42 از کل تغییرات متغیر عملکرد تحصیلی، وابسته به 3 متغیر ذکر شده در این معادله می‌باشد.بیشترین میزان اثر بر متغیر وابسته، مربوط به سبک مستبدانه با اندازه اثر 446/0- و کمترین میزان اثر، مربوط به متغیر سبک سهلگیرانه با اندازه اثر 076/0- است. نتایج این تحقیق نشان میدهد که غیر موثرترین سبک فرزندپروری، روش مستبدانه است.

کلیدواژهها: فرزندپروری – سبک قاطعانه – سبک سهلگیرانه – سبک استبدادی – عملکرد تحصیلی

فصل اول

کلیات تحقیق

1-1- مقدمه:

اساس توسعهی علمی‌هر جامعهای را آموزش و پرورش آن جامعه تشکیل میدهد، و در این راستا توجه به کیفیت آموزشی و ارتقاء سطح علمی‌و عملکرد تحصیلی نوجوانان و جوانان، سبب استحکام ساختار علمی‌جامعه و حرکت درست در زمینه توسعهی علمی‌آن میگردد. از اینرو جستجوی راههای افزایش سطح علمی‌افراد و پیشرفت تحصیلی در برگیرندهی استعداد، توانایی و کار دانش آموز است. این یک عنصر چند بعدی است. این عنصر به گونه ای بسیار ظریف به رشد جسمی، اجتماعی، شناختی و عاطفی مربوط است و به یک مورد خاص ارتباط ندارد ، بلکه طی زمان و در زندگی دانش آموزان در مدارس عمومی‌و در سالهای دانشگاه و زندگی کاری خود را نشان می‌دهد (استنبرگ[1]، 1993، به نقل از پرویز، 1384).رفع موانع عملکرد بهتر تحصیلی نوجوانان و جوانان از ضروریاتی است که باید بدان توجه گردد.

از طرف دیگر پیشرفت تحصیلی به عنوان یک متغیر وابسته، همواره مورد توجه محققان قرار گرفته است. یادگیری و پیشرفت تحصیلی در گرو عوامل بیشماری است که به سادگی قابل شناسایی و کنترل نیست. در بررسی عوامل مؤثر در پیشرفت تحصیلی باید به دو دسته عوامل، یکی عوامل مربوط به دانش‌آموز و ویژگی‌های فرد و بطور کلی آنچه تفاوت فردی اطلاق می‌شود و عامل دوم، عوامل مربوط به مدرسه و نظام آموزش و پرورش، عوامل خانوادگی و غیره اشاره نمود. به عبارتی پیشرفت (افت) تحصیلی گاه به علت خصایص، ویژگی‌ها، شاخص‌های ذهنی، اجتماعی، عاطفی خود دانش‌آموز و گاه به علت کارکردهای مدرسه و سیستم درونی آموزش و پرورش، نهاد خانواده و یا سایر نهادهای جامعه است.

از جمله عوامل مرتبط با پیشرفت تحصیلی، چگونگی ارتباط والدین با فرزندان و به نوعی دیگر شیوههای فرزندپروری آنها میباشد. برای تبیین رابطه سبک فرزندپروری با رفتارهای کودکان، تحقیقات جدید بر روی مولفههای رابطه و مراقبت وساختار تکیه کرده اند.مسئولیتپذیری والدینی وصمیمیت از عناصر رابطه و مراقبتاند وکنترلهای محدودیت از عناصر ساختار محسوب می‌شوند(الکساندر[2]،2006). در مطالعه ای که رپینسکی و شانک (2002) بر رویی 76 خانواده (هر دو والد و نوجوانان آن خانوادهها) انجام دادند، تاثیررفتار گرم و حمایت کنندهی والدین بر سازگاری در مدرسه، عملکرد تحصیلی و مشکلات رفتاری نوجوانان را مورد بررسی قرار دادند، آنان به این نتیجه رسیدند که رفتار والدین بر این متغیرها تاثیر دارد. (تنهاییرشوانلو، 1387)

همچنین زمینه فرهنگی خانواده، تاثیر مهمی‌در باورهایوالدینبرایپرورشفرزندانداشتهباشد. تفاوتهایفرهنگی،میتوانندتفاوتهایخاصیرادراعتقادات،باورهاونگرشهایوالدیندرموردفرزندان بوجود آورند. مطالعات نشان می‌دهند که والدین با پیشینه و زمینه فرهنگی متفاوت، در درون یک جامعه،در نظرات خود از فرزندپروری و رشد کودک متفاوت می‌باشند(بورنشتین[3]،۱۹۹۱، به نقل از تاجری، 1389).

شیوههای فرزندپروری متفاوت بوده و به نوع خانوادهها و متغیرهای دیگری بستگی دارد. بر این اساس پژوهشگر در تحقیق حاضر به دنبال بررسی رابطهی شیوههای فرزندپروری با عملکرد تحصیلی فرزندان میباشد.

1-2- بیان مساله

پیشرفت تحصیلی[4] دانش آموزان و بررسی عوامل تأثیرگذار بر آن، موضوع مهمی‌است که بخش عمدهای از پژوهشهای علوم تربیتی و روانشناسی را به خود اختصاص داده است. محققان توافق دارند که علاوه بر آموزش، بسیاری دیگر از عوامل از جمله، محیط، مدرسه، خانواده، سبکهای فرزندپروری و محیط اجتماعی کودک که کودک در آن زندگی میکند و همچنین مشخصههای فردی مانند هوش، شخصیت، سن، همسالان و انگیزه در عملکرد تحصیلی او نقش مهمی‌را ایفا میکنند (ودودی مفید و همکاران، 1391).

خانواده نخستین نهاد زندگی اجتماعی کودک است که در شکل گیری عادتها و اندیشههای اجتماعی کودک نقش بسیار مهمی‌دارد. در شکلگیری رفتار و دیدگاههای اجتماعی کودک، جنبههای عاطفی روابط والدین و فرزندان نقش مهمی‌دارد، در خانوادههایی که والدین رفتارهای محبت آمیز دارند، معمولاً کودکان نیز با رفتارهای اخلاقی مثبت و احترام به دیگران و انگیزه پیشرفت رشد مییابند (محبی نورالدین وند و همکاران، 1389).

خانواده با توجه به تأثیر قابل توجه بر رشد روانشناختی فرزندان، از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر شخصیت آنان بوده و به طور مستقیم و غیر مستقیم بر پیشرفت تحصیلی فرد تأثیر میگذارد (دسجردینس[5] و همکاران، 2008). بهطورکلی نقش و تأثیر خانواده برشکلگیری شخصیت به طور عمده در سه محور تأثیر سبکهای فرزندپروری، سایر اعضاء خانواده و ترتیب تولد فرزندان مورد توجه قرار گرفته است (ویک نلسون و ایزرل[6]، 2009).

سبک فرزند پروری مجموعه ای از نگرش ها در مورد کودک است که به ایجاد جوی هیجانی منجر می‌شود که والدین رفتارهای خود را با کودک در بستر آن شکل داده و تنظیم می‌کند(دارلینگ و اشتنبرگ[7]، 1993؛ به نقل از زمانی و عابدینی، 1392). باومیرند[8] (1991) بر اساس دوبعد توقع[9] و پاسخ دهی[10] چهار سبک فرزندپروری را مشخص کرده است که عبارتند از: 1- فرزندپروری مستبدانه[11] که در آن والدین از فرزندان خود توقع و انتظارات زیاد، ولی پاسخ دهی کمی‌دارند، بر اطاعت بی چون و چرا کودکان تأکید دارند، فاقد گرمی، صمیمیت و حمایت اند و بسیار سختگیر هستند؛ 2-فرزندپروری مقتدرانه[12] که در آن والدین هم درخواست کننده و هم پاسخ دهنده اند، قوانین روشن و واضح

دارند، از شیوههای منطقی و استدلالی برای متقاعد کردن کودکان استفاده می‌کنند، حمایت کننده اند و با کودک همدلی میکنند (کوپلن[13] و همکاران، ،2002؛ به نقل از زمانی و عابدینی، 1392)؛ 3- فرزند پروری سهل انگارانه[14] که در آن والدین بسیار پاسخ دهنده اند و کمتر درخواست کننده اند. آنها قوانین زیادی برای فرزندشان وضع نمیکنند و کنترلی بر رفتارهای آنان ندارند؛ 4- فرزند پروری بدون توجه و مراقبت که در آن والدین نه پاسخ دهنده و نه درخواست کننده اند، فاقد قوانین مشخص اند، فاقد گرمی‌و حمایت و صمیمیت اند و نظارت و کنترلی بر رفتارهای فرزندان خود ندارند (کوپکو[15]، 2007).

در واقع سبک های فرزند پروری از طریق تأثیر بر عزت نفس، استقلال، خودکنترلی و راه های مقابله با تنیدگی کودکان و نوجوانان (کوپکو، 2007؛ وارگو[16]، 2008) سایر رفتارهای آنان، از جمله عملکرد تحصیلی، رفتارهای سازش نایافته و مشکل آفرین را تحت تأثیر قرار می‌دهند (ابر[17] و همکاران، 2009؛ ترنر[18] و همکاران، 2009؛ به نقل از زمانی و عابدینی، 1392).

یافته های پژوهشی حاکی از آن است که موفقیت زیاد در مدرسه با روشهای فرزند پروری قاطعانه ارتباط دارد. در یک مطالعه وسیع معلوم شد که کودکان دبیرستانی بسیار موفق که نمره های بالایی داشتد والدینشان روشی قاطعانه داشتند و کمترین نمره متعلق به دانش آموزانی بود که والدین مستبد داشتند (بیرامی‌و بهادری خسروشاهی، 1389). به طور مثال در پژوهش آنولا[19] و همکاران (2000) نشان داده شد که بین شیوه تربیتی والدین با میزان موفقیت تحصیلی نوجوانان ارتباط وجود دارد؛ به نحوی که هرچه میزان حمایت و پاسخدهی والدین در شیوه تربیتی بالاتر باشد، میزان پیشرفت تحصیلی فرزندان نیز بالاتر است.

تغییرات اجتماعی، فرهنگی، تکنولوژیکی و اقتصادی پدید آمده در دوره ی جدید در استان ایلام، ساختارهای مختلف این جامعه را دستخوش تغییر ساخته و دامنهی این تغییرات احتمالاً به روابط بین والدین و فرزندان نیز سرایت نموده که شیوههای فرزندپروری والدین نیز بخشی از این تغییرات احتمالی را شامل میشود. با توجه بافت فرهنگی خاص جامعهی ایلام، این پژوهش به دنبال بررسی اینست که آیا بین شیوه های فرزند پروری والدین و عملکرد تحصیلی در دانش آموزان پایه دوم متوسطه شهر ایلام رابطه وجود دارد؟

این مطلب را هم بخوانید :

پایان نامه مشتریان و انتخاب بانک:/عوامل موثر در رضایت مشتری

1-3-ضرورت پژوهش

مطالعه عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی طی چند دهه اخیر بیش از پیش مورد توجه متخصصان تعلیم و تربیت قرار گرفته است. یافتههای پژوهشی متعددی نشان دادهاند که پیشرفت تحصیلی هم از ساختارهای دانش و فرآیندهای پردازش اطلاعات تاثیر می پذیرد، هم از عوامل محیطی از جمله عوامل خانواده و شیوه‌های فرزند پروری.

شیوههای فرزندپروی و روشهای انظباطی آنان بیتردید تحت تأثیر خصوصیات شخصیتی و سیستم اعتقادی آنان است. والدین سالم و بالغ در مقایسه با والدین نابالغ و ناسالم معمولاً با حساسیت و مهربانی بیشتری به نیازها و اشارات کودکان توجه میکنند. این نوع فرزندپروری امنیت عاطفی، استقلال، توانش اجتماعی و موفقیت هوشی کودکان را تشویق میکند. سبکهای فرزندپروری به طور قابل توجهی پیامدهای مهمی‌را برای پیشرفت تحصیلی کودکان و نوجوانان به دنبال دارد (بلسکی[20] و همکاران، 1984؛ به نقل از بیرامی‌و بهادری خسروشاهی، 1389).

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان یکی از شاخصهای مهم در ارزیابیهای آموزش و پرورش است و تمام کوششها و کششهای این نظام در واقع برای جامه عمل پوشاندن به این امر مهم است؛ به عبارتی جامعه و به طور ویژه آموزش و پرورش، نسبت به سرنوشت، رشد و تکامل موفقیت آمیز و جایگاه فرد در جامعه، علاقهمند است و انتظار دارد فرد در جوانب گوناگون از جمله ابعاد شناختی و کسب مهارت و توانایی و نیز در ابعاد شخصیتی، عاطفی و رفتاری، آن چنان که باید پیشرفت کند و رشد و تعالی یابد. با توجه به اینکه میزان پیشرفت و افت تحصیلی یکی از ملاک های کارایی نظام آموزشی است، کشف و مطالعه متغیرهای تاثیرگذار بر عملکرد تحصیلی، به شناخت بهتر و پیش بینی متغیرهای موثر در مدرسه می‌انجامد. بنابراین بررسی متغیرهایی که با پیشرفت تحصیلی در دروس مختلف رابطه دارد، یکی از موضوعات اساسی در آموزش و پرورش است (فراهانی، 1387).

با توجه به اهمیت پدیده‌ی پیشرفت تحصیلی و متغیرهای تاثیرگذار بر آن و همچنین از آنجا که فرزندان هر خانواده، بعنوان سرمایه های یک کشور محسوب می‌شوند؛ پیشرفت تحصیلی آنان امری است که پس از سلامت جسمی‌و روانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با توجه به اینکه فرزندان در محیط خانواده رشد می‌یابند و تربیت می‌شوند، الگوی تربیتی والدین نقش مهمی‌در پیشرفت تحصیلی فرزندانشان دارد بنابراین ضرورت بررسی رابطه بین سبکهای فرزندپروری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان قابل توجیه است.

1-4-اهداف تحقیق

1-4-1- هدف اصلی:

پژوهش حاضر بررسی رابطهی بین شیوه فرزندپروری والدین با عملکرد تحصیلی دانش آموزان سال دوم دورهاول مقطع متوسطه شهر ایلام خواهد بود.

1-4-2- اهداف جزیی

– شناخت و بررسی وجود ارتباط مستبدانه بین والدین و فرزندان و ارتباط آن با عملکرد تحصیلی فرزندان

– شناخت و بررسی وجود ارتباط قاطعانه بین والدین و فرزندان و ارتباط آن با عملکرد تحصیلی فرزندان

milad چهارشنبه 2 مهر 1399 ساعت 15:38

0 نظر

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : روانشناسی...

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد «M.A»

گرایش: روانشناسی تربیتی

عنوان:

رابطه ی شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت با تاب آوری در دوره نوجوانی

استاد راهنما:

دکتر سوزان امامی پور

سال تحصیلی 93-1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست

عنوان صفحه

چکیده فارسی …………………………………………………………………………………………………………………………………. 1

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3

1-2 بیان مسئله ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 4

1-3 ضرورت پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………………… 6

1-4 اهداف پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………………. 7

1-4-1 هدف اصلی …………………………………………………………………………………………………………………………….. 7

1-4-2 هدفهای اختصاصی ………………………………………………………………………………………………………………. 8

1-5 فرضیهها و سوال پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………. 8

1-6 تعاریف نظری متغییرها ………………………………………………………………………………………………………………… 8

1-6-1 شیوههای فرزند پروری …………………………………………………………………………………………………………… 8

1-6-2 ویژگی های شخصیت ……………………………………………………………………………………………………………. 9

1-6-3 تاب آوری ……………………………………………………………………………………………………………………………… 9

1-7 تعاریف عملیاتی متغییرها …………………………………………………………………………………………………………….. 9

1-7-1 ویژگیهای شخصیت ……………………………………………………………………………………………………………… 9

1-7-2 شیوههای فرزندپروری ……………………………………………………………………………………………………………. 9

1-7-3 تاب آوری …………………………………………………………………………………………………………………………….. 10

فصل دوم: پیشینه پژوهش

2-1 شیوههای فرزندپروری ……………………………………………………………………………………………………………… 12

2-1-1 تعاریف شیوههای فرزندپروری …………………………………………………………………………………………… 12

2-1-2 تاریخچه فرزندپروری …………………………………………………………………………………………………………. 13

2-1-3 الگوهای مربوط به شیوه های فرزندپروری ……………………………………………………………………….. 14

2-1-3-1 الگوی زیگلمن ………………………………………………………………………………………………………………… 15

2-1-3-2 شیوههای فرزندپروری سیرز، مک کوبی، لوین ……………………………………………………………… 16

2-1-3-3 الگوی بامریند ………………………………………………………………………………………………………………….. 17

2-2 ویژگیهای شخصیت ……………………………………………………………………………………………………………….. 18

2-2-1 تعاریف ویژگیهای شخصیت …………………………………………………………………………………………….. 18

2-2-2 عوامل به وجود آورنده شخصیت ……………………………………………………………………………………….. 19

2-2-3 ساختار شخصیت ………………………………………………………………………………………………………………… 20

2-2-4 تاریخچه نظریه عاملی شخصیت ………………………………………………………………………………………… 21

2-2-5 نظریههای شخصیت ……………………………………………………………………………………………………………. 22

2-2-5-1 نظریه یونگ …………………………………………………………………………………………………………………….. 22

2-2-5-2 نظریه عاملی آیزنک ………………………………………………………………………………………………………… 24

2-2-5-3 نظریه عاملی شخصیتی نئو ……………………………………………………………………………………………… 24

2-2-5-3-1 شاخص روان آزردهگرایی ………………………………………………………………………………………….. 25

2-2-5-3-2 شاخص برونگرایی …………………………………………………………………………………………………….. 26

2-2-5-3-3 شاخص گشودگی ……………………………………………………………………………………………………….. 26

2-2-5-3-4 شاخص با وجدان بودن ……………………………………………………………………………………………… 27

2-2-5-3-5 شاخص موافق بودن …………………………………………………………………………………………………… 28

2-3 تاب آوری …………………………………………………………………………………………………………………………………. 28

2-3-1 تعاریف تاب آوری ………………………………………………………………………………………………………………. 29

2-3-2 روان شناسی مثبت گرا و تاب آوری …………………………………………………………………………………… 30

2-3-3 انواع تاب آوری ……………………………………………………………………………………………………………………. 30

2-3-3-1 تاب آوری عمومی …………………………………………………………………………………………………………… 31

2-3-3-2 تاب آوری حقیقی ……………………………………………………………………………………………………………. 31

2-3-4 مدل های تاب آوری ……………………………………………………………………………………………………………. 32

2-3-4-1 مدل های گارمزی …………………………………………………………………………………………………………… 32

2-3-4-2 مدل تاب آوری فلچ ………………………………………………………………………………………………………… 33

2-3-5 خصوصیات تاب آوری ……………………………………………………………………………………………………….. 33

2-3-6 عوامل موثر بر تاب آوری ……………………………………………………………………………………………………. 35

2-3-6-1 ویژگیهای افراد تاب آور ………………………………………………………………………………………………. 35

2-3-6-2 نقش محیط در تاب آوری ………………………………………………………………………………………………. 36

2-3-6-3 خودکارآمدی در افراد ……………………………………………………………………………………………………… 37

2-3-6-3-1 دستاوردهای عملکرد ………………………………………………………………………………………………….. 38

2-3-6-3-2 تجربههای جانشین …………………………………………………………………………………………………….. 38

2-3-6-3-3 ترغیب کلامی …………………………………………………………………………………………………………….. 39

2-3-6-3-4 حالتهای فیزیولوژیک ………………………………………………………………………………………………. 39

2-3-7 راههای ارتقاء تاب آوری …………………………………………………………………………………………………….. 40

2-3-7-1 مهارت در حل مساله ………………………………………………………………………………………………………. 40

2-3-7-2 کفایت اجتماعی ………………………………………………………………………………………………………………. 41

2-3-7-3 نگاه رو به آینده ……………………………………………………………………………………………………………….. 42

2-3-7-4 نقش والدین …………………………………………………………………………………………………………………….. 42

2-3-8 راهکارهای عملی برای افزایش تاب آوری …………………………………………………………………………. 43

2-3-9 اهمیت تاب آوری در دوره نوجوانی …………………………………………………………………………………… 44

2-4 پیشینه پژوهشی متغییرها …………………………………………………………………………………………………………… 45

2-4-1 تاب آوری …………………………………………………………………………………………………………………………….. 45

2-4-2 فرزندپروری ………………………………………………………………………………………………………………………….. 46

2-4-3 ویژگیهای شخصیت …………………………………………………………………………………………………………… 48

فصل سوم: روش پژوهش

3-1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 50

3-2 طرح پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………………….. 50

3-3 جامعه و نمونه آماری ……………………………………………………………………………………………………………….. 51

3-4 روش گردآوری اطلاعات …………………………………………………………………………………………………………. 51

3-5 ابزارهای پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………………. 51

3-5-1 مقیاس تاب آوری کونور- دیویدسون ………………………………………………………………………………… 52

3-5-1-1 اعتبار و روایی پرسشنامه کونور- دیویدسون ………………………………………………………………. 52

3-5-2 ابزار شخصیت نئو ………………………………………………………………………………………………………………… 53

3-5-2-1 فرم کوتاه و تجدید نظر شده پرسشنامه شخصیتی نئو ………………………………………………….. 54

3-5-2-2 اعتبار و روایی پرسشنامه نئو …………………………………………………………………………………………. 55

3-5-3 ابزار پژوهش شیوههای فرزندپروری بامریند ………………………………………………………………………. 55

3-5-3-1 اعتبار و روایی شیوههای فرزندپروری بامریند ……………………………………………………………….. 55

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

4-1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………. 57

4-2 تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها ………………………………………………………………………………………………. 57

4-3 تجزیه و تحلیل استنباطی داده ها …………………………………………………………………………………………….. 64

4-3-1 فرضیه های پژوهش …………………………………………………………………………………………………………… 64

4-3-2 سوال پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………… 70

فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادات

5-1 مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 74

5-2 بحث و نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………….. 76

5-3 محدودیت های پژوهش …………………………………………………………………………………………………………. 78

5-2 پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………………………. 79

منابع …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 80

چکیده لاتین ………………………………………………………………………………………………………………………………….. 86

پیوستها ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 87

فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول 2-1) حیطه ها و جنبه های شخصیت طبق نسخه تجدید نظر شده

نظریه عاملی شخصیتی نئو ………………………………………………………………………………………………………………. 25

جدول 3-1) سوالات اختصاص یافته به هر یک از آیتمهای شخصیت در پرسشنامه نئو ……………. 52

جدول 3-2) سوالات اختصاص یافته به هر یک از شیوههای فرزندپروری

در پرسشنامه بامریند ………………………………………………………………………………………………………………………. 54

جدول4-1) جدول فراوانی آزمودنیها در متغیر نوع سن ……………………………………………………………….. 58

جدول4-2) جدول فراوانی آزمودنیها در متغیر وضیعت تاهل …………………………………………………….. 59

جدول4-3 )جدول فراوانی آزمودنیها در متغیر نوع میزان تحصیلات …………………………………………… 60

جدول 4-4) شاخصهای توصیفی ویژگیهای شخصیت ………………………………………………………………. 61

جدول 4-5) شاخصهای توصیفی شیوههای فرزندپروری …………………………………………………………….. 62

جدول 4-6) شاخصهای توصیفی تاب آوری ……………………………………………………………………………… 63

جدول4-7) جدول ضریب همبستگی بین ویژگیهای شخصیتی با تاب آوری …………………………….. 64

جدول4-8) جدول ضریب همبستگی بین شیوههای فرزند پروری با تاب آوری ………………………….. 66

جدول4-9) جدول ضریب همبستگی بین ویژگیهای شخصیتی با شیوههای فرزند پروری ……….. 67

جدول 4- 10) جدول ضرایب همبستگی شیوه های فرزندپروری و ویژگی های شخصیت با تاب آوری در دوره ی نوجوانی با استفاده از روش اینتر ……………………………………………………………………….. 71

فهرست نمودارها

عنوان صفحه

نمودار4-1-نمودار ستونی برای آزمودنی ها در متغیر سن آزمودنی ها ………………………………………… 58

نمودار4-1-نمودار ستونی برای آزمودنی ها در متغیر وضیعت تاهل ……………………………………………. 59

نمودار4-1-نمودار ستونی برای آزمودنی ها در متغیر میزان تحصیلات ………………………………………… 60

نمودار 4-4 نمودار خطی شاخص های توصیفی شیوههای فرزندپروری ……………………………………… 61

نمودار 4-4 نمودار خطی شاخص های توصیفی ویژگی های شخصیت ………………………………………. 62

نمودار 4-4 نمودار خطی شاخص های توصیفی تاب آوری …………………………………………………………. 63