اثر توافق زوجین بر حضانت فرزندان

                واحد ساری

 

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق خصوصی

 

عنوان:

 

اثر توافق زوجین بر حضانت فرزندان

 

استاد راهنما:

 

جناب آقای  دکتر حمید ابهری  

 

استاد مشاور:

 

جناب آقای دکتر سید عسکری حسینی مقدم  

 

پاییز ۱۳۹۴

 

 

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

 

چکیده

نهاد خانواده به عنوان بهترین و مهم‌ترین بستر رشد کودک، همواره مورد توجه قانون‌گذاران و مصلحان اجتماعی بوده است و با اتفاق نظر، همگی والدین را شایسته‌ترین افراد برای نگه‌داری و مراقبت طفل معرفی می‌کنند. چونان‌که مقدمه “کنوانسیون حقوق کودک” خانواده‌ را به‌ عنوان‌ جزء اصلی‌ جامعه‌ و محیط‌ طبیعی‌ برای‌ رشد و رفاه‌ تمام‌ اعضای‌ خود خصوصاً کودکان‌ معرفی کرده و تأکید می‌کند: “کودک‌ برای‌ رشد کامل‌ و متعادل‌ شخصیتی‌ خود می‌بایست‌ در محیط‌ خانواده‌ و در فضایی‌ مملو از خوشبختی‌، محبت‌ و تفاهم‌ بزرگ‌ شود.از طرفی حضانت اطفال توسط والدین هم حق و هم تکلیف آن ها است.در صورت زندگی مشترک زوجین مشکل خاصی در زمینه حضانت به وجود نمی آید.لیکن در صورت انحلال نکاح از طریق طلاق ،بحث حضانت فرزندان از مباحث مهم در زمینه حقوق مدنی است که در این پایان نامه مورد بررسی قرار می

 گیرد.

 

واژکان کلیدی: توافق، حضانت، زوجین، کودکان.

 

 

مقدمه

نهاد خانواده به عنوان بهترین و مهم‌ترین بستر رشد کودک، همواره مورد توجه قانون‌گذاران و مصلحان اجتماعی بوده است .انون ایران نیز با اتکا بر فقه امامیه، قوانین و مقرراتی مربوط به حضانت در قانون مدنی و قانون حمایت از خانواده مقرر داشته است که دراین نوشتار به طور خلاصه به بررسی وضعیت حضانت در ایران و شرایط مختلف آن می‌پردازیم.
حضانت به معنای حفظ و مراقبت کردن، پرورش دادن، نگاهداری و تنظیم روابط طفل با دنیای خارج است؛ اگرچه قانون مدنی تعریفی از حضانت ارائه نکرده است، اما به

مطلب دیگر :


دانلود فایل پایان نامه حقوق قانون آیین دادرسی


 موضوع نگاهداری و تربیت اطفال در مواد ۱۱۶۸تا۱۱۷۹ قانون مدنی و مواد۴۰ تا ۴۷ فصل پنجم قانون جدید حمایت خانواده پرداخته شده است.همچنین بند‌های ۴۳ و ۴۶ منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان در نظام جمهوری اسلامی ‌ایران (۱۳۸۳)، سیاست‌های کلی نظام جمهوری اسلامی‌ ایران در خصوص حق و مسئولیت حضانت فرزند و لزوم برخورداری از حمایت مالی پدر و حق ملاقات با فرزند در صورت انقضا یا اسقاط دوران حضانت و مسئولیت والدین در مورد ممانعت از بهره‌مندی فرزندان از ملاقات با آنان را پیش‌بینی کرده است.بر این اساس می‌توان گفت نگه‌داری کودک در محیط خانواده و نزد پدر و مادر جز در شرایط خاص (مانند بیماری، اعتیاد و.)، همواره یکی از مهم‌ترین اهداف نظام حقوقی ایران در بعد حمایت از خانواده بوده است.حضانت را نباید با ولایت یا حتی تربیت یکی دانست؛ چراکه ولایت به معنای قدرت و اختیاری است که قانون برای اداره امور کودک (از جمله اداره اموال و امور مالی) به پدر و جد پدری می‌دهد تا بر اساس مصلحت کودک عمل کنند. این حق پس از مرگ با وصیت قابل انتقال است. تربیت نیز بیشتر امری معنوی‌ است؛ در حالی‌که حضانت عموماً ناظر بر نگه‌داری از جسم کودک است؛ هرچند که حضانت به طور عام شامل تربیت نیز می‌شود.

طبق قوانین ایران حضانت فرزند تا رسیدن طفل به سن بلوغ (در دختران ۹ سالگی و در پسران ۱۵ سالگی) به عهده والدین است و شخصی که حضانت به او محول شده است، حق خودداری از حضانت و یا اسقاط حق را ندارد؛ به عبارت قانونی “حضانت حق و تکلیف ابوین است”؛ بدین معنی‌که والدین حق دارند حضانت و سرپرستی کودک خود را به عهده گیرند و قانون جز در موارد استثنایی نمی‌تواند آنان را از این حق محروم کند و از سوی دیگر ،آنان مکلف هستند تا زمانی که زنده هستند و توانایی دارند، نگهداری و تربیت فرزند خویش را به عهده گیرند.

 

 

فصل اول:کلیات تحقیق

۱-بیان مساله

در صورت انحلال نکاح به واسطه طلاق ،بحث توافق زوجین برای حضانت فرزندان از مسائل مهم و قابل توجه است.صحت یا عدم صحت چنین توافقی هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ علمی حائز اهمیت می باشد که در این پایان نامه مورد بررسی قرار می گیرد.یکی از مسائل مهم در زمینه حقوق مدنی و حقوق خانواده بحث حضانت فرزندان توسط والدین آن ها است.در حقوق ایران همانند بسیاری از نظام های حقوقی حضانت هم حق و هم تکلیف والدین است.والدین حق حضانت بر فرزند را دارند و در عین حال آن ها مکلفند از فرزندان خود حضانت و سرپرستی نمایند. دیوان عالی کشور در رأی شماره۴۲۳۶ مورخ ۲۰/۱/۷۳ مقرر می‌دارد: “با توجه به اینکه حضانت طبق قانون هم حق و هم تکلیف است، می‌توان حق را ساقط نمود، ولی تکلیف قابل اسقاط و مصالحه نیست.”
در مواردی پدر و مادر می‌توانند به نفع یکدیگر از حق حضانت خود صرف‌نظرکنند. بنابراین قراردادهای بین والدین در مورد حق حضانت در صورتی‌که بر خلاف غبطه و مصلحت طفل نباشد، معتبر و لازم‌الاجرا است اما آنجا که قانون می‌گوید حضانت تکلیف ابوین است، لذا پدر و مادر نمی‌توانند در آن واحد این حضانت را از خود ساقط و طفل را بی‌سرپرست رها کنند.

اگر یکی از ابوین که طفل، تحت حضانت اوست نخواهد از طفل خویش مراقبت کند، مطابق با ماده ۱۱۷۲ قانون مدنی حاکم باید به تقاضای دیگری یا تقاضای قیم یا یکی از اقربای طفل و یا به تقاضای مدعی‌العموم، نگاه‌داری طفل را به هریک از ابوین که حضانت به عهده اوست، الزام کند و در صورتی‌که الزام، ممکن یا مؤثر نباشد، حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد، به خرج مادر تأمین کندما در این پایان نامه در صدد این خواهیم بود تا بررسی همه جانبه ای بحث حضانت و اثر توافق زوجین بر آن را در حقوق ایران داشته باشیم

۲-سوابق تحقیق

در مورد اثر توافق زوجین برای حضانت فرزندان تحقیق مستقلی انجام نشده است.لیکن در برخی ۀثار حقوقی اشاراتی به این موضوع شده است که از جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود.

بررسی و رابطه عزت نفس و افسردگی در پیشرفت تحصیلی دانشجویان

می کوشند که از حضور در بحث های رسمی و غیر رسمی اجتناب کننده که در پایان این تحقیق پژوهش گر پاسخ علت های چنین رفتارهایی را بازگو خواهد کرد.

۲-بیان مساله

همراه با زیستن در شرایط اجتماعی نیاز به احساس ارزش به نحو سالم و متعادل آن در انسان به وجود می آید و برای حفظ سلامت و تعادل روانی و حتمی، تکامل وجودی او بسیاری ضروری است و اگر خللی وارد شود احساس حقارت و یا خودبزرگ بینی در فرد ایجاد می گردد که میتوان علل اصلی را در طرد شدن مستمر و مداوم از طرف والدین دانست که عوامل زیادی در ایجاد و حفظ این دو ویژگی در افراد موثر است از عوامل خانواده، مدرسه، جامعه و امکانات در دسترس گرفته تا عوامل حاکم بر این موارد که از دسترس خارج است.

تحقیقات نشان می دهد که بسیاری از دانشجویان در توجیه موفقیت ها و شکست های خود قضاوت منطقی ندارند بلکه بگونه ای نتایج رفتارهای خود را به عوامل بیرونی اسناد می دهند و در خویشتن کمتر نشانه  هایی از ارزشمندی و توانایی را می جویند. پژوهش های مربوط به عزت نفس موید این است که دور شخص دارای یک تصویر از خود و یک تصویر آرمانی است که همگرایی بین این دو تصویر خود به منزله شاخص عزت نفس و از ویژگی های مهم شخصیت است که بر جوانب گوناگون زندگی از جمله پیشرفت تحصیلی تاثیر می گذارد.

از سوی دیگر یافته های تجربی جدید ارتباط بین عزت نفس مثبت را با عملکرد موثر و مطلوب اثبات نموده اند . (در پژوهش حاضر درصد آن است که مشخص نماید عواملی که بر پیشرفت تحصیلی اثر دارند و آن را شتاب می بخشند و نیز عواملی که این جریان را کمتر می کند (مثل افسردگی) و رابطه بین عزت نفس و این عوامل با پیشرفت تحصیلی دانشجویان پیام نور ساری بپردازیم).

در آنسوی قضیه افسردگی قرار دارد که یکی از عواملی است که جریان پیشرفت را کند می کند. افسردگی محدود به مکان و زمان خاص نیست. واکنشی است در مقابل

 استرس. یکی از دلایلی که مردم از شناخت افسردگی خود عاجزند که اغلب آن را با غمگینی معمولی اشتباه می کنند. غمگینی یعنی ناخشنودی یا نارضایتی موقعی که کارها بر وفق مراد نیست اما افسردگی حالتی است که بر کیفیت خلق شخص تاثیر عمیقی گذاشته و نحوه ادراک او را از خویش و از محیطش دگرگون می سازد. محقق در این پژوهش قصد پاسخ به این سوالات را هم دارد.

  1. چگونه می توان افسردگی را تشخیص داد؟
  2. علت افسردگی چیست؟
  3. آیا بین افسردگی و عزت نفس در پیشرفت تحصیلی رابطه ای وجود دارد؟
  4. -اهمیت و ضرورت تحقیقاصولاً هر قلمی که پیرامون مسائل مختلف پیشرفت می پردازد ناگزیر باید عواملی که موجب موفقیت دانشجویان می گردد و او را درانجام بهتر تحصیلات زندگی فردی و جمعی یاری می دهد را شناخت.اصولاً عزت نفس باعثáپیشرفت تحصیلی و افسردگی باعثâ پیشرفت تحصیلی و اینکه آیا بین این دو رابطه ای وجود دارد؟ در این تحقیق سعی شده که این ارتباط را بین دانشجوان مقایسه و بیان داشت آیا رابطه ای وجود دارد یا نه؟ در اکثر تحقیقات عزت نفس و افسردگی با هوش، موقعیت شغلی، جنسیت و عواملی از این قبیل مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته که ارتباط معنی داری با هم نشان داده است ولی از آنجایی که  رابطه بین عزت نفس و افسردگی با پیشرفت تحصیلی در بین دانشجویان کمتر مورد کاوش و بررسی قرار گرفته محقق را بر آن داشته تا به مطالعه آن بپردازد و روشن سازد که آیا این تحقیق می تواند بسط و شناخت افکار و تعیین روابط صحیح و اصولی و منطقی بر واقعیات و تجربیات را به افراد منتقل داشته و ثبات شخصیتی و عاطفی و روانی و بهداشت برای جامعه فراهم آورد.

    از آنجاییکه علل و تجربه شکست و ناکامی در دانشگاه پیچیده می باشد، اما علل دائمی و اصلی رابطه علت و معلول آن می باشد که به وسیله آن دانشجویان به خود و توانایی هایشان می نگرند.

    مطلب دیگر :

    دانشجویانی که از خود و توانایی شان خشنود باشند دارای عزت نفس بالا هستند و راه موفقیت را در پیش می گیرند. و برعکس آن دانشجویانی که در مورد خود و یا خویشتن یابی و عزت نفس با نوعی نگرش منفی مواجه هستند افسرده شده و از موفقیت باز می مانند.

    در این تحقیق رابطه بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی تقویت شده و یک عزت نفس رشد یافته و  فعالی است که باعث پیشرفت می شود. از جمله اهداف آنی که ما در این تحقیق به آن اشاره خواهیم کرد و مورد بررسی قرار خواهیم داد شناخت میزان عزت نفس دانشجویان، ایجاد انگیزه در ارتقاء عزت نفس و توسعه است که در نهایت به پیشرفت تحصیلی می انجامد و از جمله اهدافی که درآینده ممکن است به آن دست یابیم یکی ایجاد انگیزه در ارتقاء عزت نفس منجر به سازگاری اجتماعی دانشجویان در آینده شان و توسعه عزت نفس در دانشجویان که در نهایت منجر به پذیرش اجتماعی آنان خواهد شد و همچنین عزت نفس بالا در دانشجویان منجر به قدرت رهبری بالای آنان در گروه ها و جامعه خواهد بود.

    ۴-سوالات تحقیق

    1. آیا بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانشجویان دختر و پسر تفاوتی وجود دارد؟
    2. آیا بین عزت نفس بالا در دانشجویان و میزان تحصیلات والدین آنان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد؟
    3. آیا بین پیشرفت تحصیلی و میزان تحصیلات والدین ارتباطی وجود دارد؟
    4. آیا بین عزت نفس و پیشرفت تحصیلی رابطه ای برقرار است؟
    5. آیا بین عزت نفس و افسردگی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان رابطه ای وجود دارد؟


آثار حقوقی حکم موت فرضی

دانلود متن کامل پایان نامه : آثار حقوقی حکم موت فرضی

دانشگاه آزاد اسلامی

 

واحد علوم و تحقیقات مازندران

 

 

 

پایان نامه خصوصی (M.A)

 

عنوان :

 

آثار حقوقی حکم موت فرضی

 

 

 

 

 


شهریور ماه ۱۳۹۲

 

 

چکیده

غیبت غائب مفقودالاثر از قدیم مورد توجه فقهای امامیه و حقوق دانان قرار گرفته است. هدف این پایان نامه این است آثار حقوقی ای که غیبت غائب مفقودالاثر بر حقوق مالی و غیر مالی وی می گذارد را نشان دهد. مطابق قانون مدنی غائب مفقودالاثر به شخصی گفته می شود که از غیبت او مدت بالنسبه مدیدی گذشته و از او به هیچ وجه خبری نباشد. در صورت غیبت غائب، دختر او می تواند بدون اذن او  ازدواج کند.اگر غائب پس از وقوع طلاق و قبل از انقضاء مدت عده مراجعت نماید نسبت به طلاق حق رجوع دارد ولی بعد از انقضاء مدت مزبور حق رجوع ندارد.

 

واژگان کلیدی: آثار حقوقی، حکم، موت فرضی، غائب مفقود الاثر

 

فصل اول-کلیات تحقیق

 

مقدمه

۱-علت انتخاب موضوع

با توجه به این که انسان همیشه و در تمام دوران درصدد تلاش برای تامین نیازها و خواسته های خود بوده است و سعی در تامین ضروریات زندگی خود داشته، همین امر موجب شده رسیدن به این هدف ، خود فعالیتهای متفاوتی را انجام دهد. به عنوان مثال برای این که شغل و درآمد مناسبی داشته باشد، گاهی مجبور است دور از خانه و کاشانه خود مشغول فعالیت شود.عامل دیگری که انسان را به دور شدن از محل سکونت خود سوق می دهد، مسافرت های علمی و گردشی و ورزشی می باشد. بنابراین یکی از مواردی که موجب می شود خانواده و بستگان و نزدیکان فرد مدتی از او بی خبر باشند، همین سفرهاست و گاهی ممکن است مدت ها هیچ اطلاعی از زنده بودن یا

مطلب دیگر :


چگونه بازاریابی ایمیل می تواند منجر به فروش شود


 نبودن او در دست نباشد.

در کشور ما با شروع جنگ تحمیلی، تعداد مفقودین بیشتر شد و از حیات و ممات بسیاری از رزمندگان خبری نداشتیم. بنابراین حمایت حقوقی از این اشخاص، پیش شرط ضروری تحقق هدف اصلی قانونگذار یعنی نظم اجتماعی است. علاوه بر این تمام اشخاص برای داشتن روابط مشروع و منطقی با دیگران نیازمند حمایت قانونی می باشند. لذا در ایران قانون مدنی ۱۳۰۷ و اصلاحات بعد آن در ماده ۱۰۱۱ لغایت ۱۰۳۰ و همچنین قانون امور حسبی مصوب ۲ تیر ماه ۱۳۱۹ و اصلاحات بعد آن از ماده ۱۲۶ لغایت ماده ۱۶۱ را به غائب مفقودالاثر اختصاص داده اند. البته چند ماده نیز در قانون مدتی در باب طلاق و ارث وجود دارد که به مساله غائب مفقودالاثر می پردازد.

۲ – بیان مساله اساسی

با توجه به این که موضوع این تحقیق اثر حکم موت فری بر دارایی و نکاح غائب مفقودالاثر می باشد لذا به تبیین و بررسی این مفاهیم پرداخته ایم. آیین و شرایط صدور حکم موت فرضی بررسی  می شود و سپس آثار مالی و غیر مالی صدور حکم موت فرضی را بررسی می کنیم پس از صدور حکم موت فرضی  اموال  غائب به ورثه منتقل خواهد شد. نسبت به اموال غیر مالی غائب آنچه مورد توجه قرار گرفته، طلاق زوجه غائب، مهریه، تغییرات احتمالی سهم الارث و . می باشد. شاید سوال باشد که حضانت برای زوجه غائب حق است یا تکلیف و آیا تغییراتی در سهم الارث زوجه غائب رخ می دهد و در صورت طلاق سهم الارث زوجه به چه صورت خواهد بود همچنین حقوق و تکالیف طلبکاران مورد بررسی قرار خواهد گرفت در این تحقیق سعی خواهد شد که به طور کلی اثر حکم موت فرضی بر تمامی دیون و طلب های غائب مفقودالاثر و ازدواج او مورد بررسی قرار گیرد و حد وسطی بین نظرات فقها و حقوق دانان به دست آید. اختلاف نظرهای موجود در بین فقها، به طور مثال در بحث آغاز شروع عده در صورتی که غائب فوت کند. ماهیت عده ای که قاضی زوجه را طلاق می دهد و همچنین وضعیت حقوقی اموال غائب و حقوق و تکالیف طلبکاران و سکوت قانون گذار در برخی مسائل ما را بر این داشته تا به بررسی این مسائل بپردازیم.

۳-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

مسأله غایبان مفقودالاثر، در تمام نظام های حقوقی، قوانین و مقررات کشورها، دکترین حقوقدانان و عقاید علمای مذهبی ریشه دارد. قدمت و سابقه این موضوع به بدو پیدایش جوامع بشری برمی گردد. با وجود این وضع قوانین و مقررات متعدد، در این زمینه هنوز هم مسائل و مشکلات حقوقی روبرو هستیم.

مراد از غائب مفقودالاثر، فردی است که برای مدت نسبتاً طولانی از محل خود غائب بوده و از او هیچ گونه خبری در دست نباشد. به این معنی که معلوم نیست زنده است یا مرده و اما اگر مدت نسبتاً کوتاه غائب باشد و یا این که بدانند زنده است ولی محل او معلوم نباشد، غائب مفقودالاثر شناخته نمی شود اگر چه غیبت او، مدت طویلی به طول بیانجامد و یا هیچ زمانی برنگردد. تشخیص طولانی بودن مدت به عهده عرف است که به اعتبار زمان یا مکان تغییر می نماید. در صورتی که غایب مفقودالاثر از خود دارایی یا زنی را به جای نگذارده باشد، وضعیت او مورد گفتگو قرار نمی گیرد، زیرا هیچ گونه اثری در بر ندارد ولی چنانچه غائب از خود دارایی یا زنی باقی گذارد، هر یک از این دو وضعیت مورد بحث می باشد.آثار مالی

بررسی تاثیراتوماسیون اداری بر بهبود تصمیم گیری مدیران

 

۲-۲۹ سیستم های پشتیبانی عملیاتی ۴۵

 

۲-۳۰ سیستم گزارشات مدیریت ۴۶

 

۲-۳۱ ویژگیهای سیستم گزارشات مدیریت ۴۷

 

۲-۳۲ نقش فناوری اطلاعات در سازمان ۴۷

 

۲-۳۳ طبقه بندی سیستم های اطلاعاتی ۴۸

 

۲-۳۴اتوماسیون اداری ۴۹

 

۲-۳۵ مزایا و معایب اتوماسیون اداری ۴۹   .

 

۲-۳۶ارگونومی در مکانیزاسیون اداری ۵۰

 

۲-۳۷ بار گیری تکنولوژی در اتوماسیون اداری ۵۱

 

۲-۳۸ مجموعه نرم افزار های اتوماسیون ۵۲

 

۴

 

۲-۳۹ دستیابی به تعریفی بنیادین ۵۲

 

۲-۴۰ سیستم های اطلاعاتی اتوماسیون اداری ۵۴


 

۲-۴۱ نمونه کربرد های سیستم اتوماسیون اداری ۵۵.

 

۲-۴۲ سیستم های طلاعاتی اتوماسیون اداری ۵۶

 

 

 

۲-۴۳ نکات برجسته درباره اتوماسیون و بهسازی روش های کار ۵۹ .

 

۲-۴۴ خود کار سازی ۶۰

 

۲-۴۵ ضرورت تفکر برای آینده ۶۱.

 

۲-۴۶ بهبود کار و اتوماسیون ۶۱

 

۲-۴۷ تحقق دولت الکترونیک در ایران ۶۳

 

۲-۴۸ اتوماسیون فعالیتهایاختصاصی. ۶۴

 

مطلب دیگر :




۲-۴۹ اتوماسیون فعالیتهای عمومی ۶۴.

 

۲-۵۰ مزایای دولت الکترونیکی ۶۵

 

خلاصه فصل ۶۶. .

 

فصل سوم: روش اجرایی تحقیق

 

۳-۱ مقدمه ۶۸. .

 

۳-۲ روش تحقیق ۶۹     .

 

۳-۳ جامعه آمار و حجم نمونه مورد تحقیق ۶۹    .

 

۳-۴ نمونه و نمونه گیری ۷۰

 

۳-۵ برآورد حجم نمونه ۷۰        .

 

۳-۶ معرفی ابزار های جمع آوری اطلاعات ۷۰

 

۳- ۶-۱ پرسشنامه ۷۱         .

 

۳-۶-۲ ابزار پرسشنامه ۷۱

 

۳-۷ روایی و پایایی پرسشنامه ۷۱         .

 

۳-۸ پایایی پرسشنامه ۷۱           .

 

۳-۹خلاصه فصل ۷۲

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آمار داده های تحقیق

بررسی عزت نفس و سلامت روانی با بهزیستی روانشناختی والدین کودکان عادی

فهرست جداول

 

عنوان                                                                                                                                               صفحه

جدول۴-۱-۱ توزیع پاسخگویان به تفکیک جنسیت . ۸۱

جدول۴-۱-۲ توزیع پاسخگویان به تفکیک محل سکونت. ۸۱

جدول۴-۱-۳ توزیع پاسخگویان به تفکیک سن ۸۲

جدول۴-۱-۴ توزیع پاسخگویان به تفکیک میزان تحصیلات. ۸۳

جدول۴-۱-۵ توزیع پاسخگویان به تفکیک نوع شغل ۸۴

جدول۴-۱-۶ توزیع پاسخگویان به تفکیک میزان درآمد. ۸۵

جدول۴-۲-۱ میانگین و انحراف معیاردر خرده مقیاس بهزیستی روانشناختی. ۸۶

جدول۴-۲-۲ میانگین و انحراف معیاردر خرده مقیاس بهزیستی روانشناختی در بین والدین عادی. ۸۷

جدول۴-۲-۳ میانگین و انحراف معیاردر خرده مقیاس بهزیستی روانشناختی در بین والدین مرزی. ۸۸

جدول۴-۲-۴ میانگین و انحراف معیاردرمقیاس عزت نفس به تفکیک والدین دانش آموزان عادی ومرزی. ۸۹

جدول۴-۲- ۵ میانگین و انحراف معیاردرمقیاس سلامت روانی به تفکیک والدین دانش آموزان عادی ومرزی. ۹۰

جدول۴-۳-۱ نتایج ضریب همبستگی پیرسون بین عزت نفس با بهزیستی روانشناختی در بین والدین دانش آموزان عادی ومرزی. ۹۱

جدول۴-۳-۲ نتایج ضریب همبستگی پیرسون بین سلامت روانی با بهزیستی روانشناختی در بین والدین دانش آموزان عادی ومرزی ۹۲

جدول۴-۳-۳ بهزیستی روانشناختی در بین والدین دانش آموزان عادی ومرزی. ۹۳

جدول۴-۳-۴ عزت نفس در بین والدین دانش آموزان عادی ومرزی. ۹۴

جدول۴-۳-۵ سلامت روانی در بین والدین دانش آموزان عادی ومرزی. ۹۵

جدول۴-۳-۶ نتایج ضریب همبستگی پیرسون بین دو متغیر سن و بهزیستی روانشناختی. ۹۶

جدول۴-۳-۶-۱ نتایج ضریب همبستگی پیرسون بین دو متغیر میزان درآمد و بهزیستی روانشناختی. ۹۷

جدول۴-۳-۶-۲ نتایج ضریب همبستگی پیرسون بین دو متغیر میزان تحصیلات و بهزیستی روانشناختی. ۹۸

جدول ۴-۴ بهزیستی روانشناختی به تفکیک جنس والدین. ۹۹

جدول ۴-۵ بهزیستی روانشناختی به تفکیک محل سکونت ۱۰۰
مقدمه:

یکی از طبیعی ترین گروه هایی که می تواند نیازهای انسان را ارضا کند خانواده است. وظیفه خانواده مراقبت از فرزندان و تربیت آن ها، برقراری ارتباطات سالم اعضا با هم و کمک به، استقلال کودکان است، حتی اگر کودک کم توان ذهنی۱، نابینا۲ ، یا ناشنوا  ۳باشد. کم توان ذهنی یک وضعیت و حالت خاص ذهنی است که در اثر شرایط مختلف قبل از تولد و یا پس از تولد کودک پدید می آید.

تولد و حضور کودکی با کم توانی ذهنی در هر خانواده ای می تواند رویدادی نامطلوب و چالش زا تلقی شود که احتمالا تنیدگی، سرخوردگی، احساس غم و نومیدی را به دنبال خواهد داشت. شواهد متعدد حاکی از آن است که والدین کودکان دارای مشکلات هوشی، به احتمال بیشتری با مشکلات اجتماعی، اقتصادی و هیجانی که غالبا ماهیت محدود کننده، مخرب و فراگیر دارند، مواجه می شوند. در چنین موقعیتی گر چه همه اعضای خانواده و کارکرد آن، آسیب می بیند فرض بر این است که مشکلات مربوط به مراقبت از فرزند مشکل دار، والدین، به ویژه مادر را در معرض خطر ابتلا به مشکلات مربوط به سلامت روانی قرار می دهد بررسیها نشان داده اند که والدین دارای فرزند کم توان ذهنی، در مقایسه باوالدین کودکان عادی، سطح سلامت عمومی  پایین تر و اضطراب بیشتر احساس شرم و خجالت بیشتر و سطح بهزیستی روانشناختی پایین تری دارند (میکائیلی ،۱۳۸۸).

در سالهای اخیر در کشور ایران مانند سایر کشور های جهان علاقه بخصوص مهم از طرف مقامات دولتی و هم از جانب مردم به امر بهداشت روانی نشان داده شده است و اثرات آن در بهبود و اوضاع بیمارستانهای روانی و به کاربردن روش های صحیح در پیشگیری مشاهده می گردد. عدم سازش وجود اختلالات رفتار در جوامع انسانی بسیار مشهور و فراوان است و در هرطبقه و صنفی و در هر گروه و جمعی اشخاص نامتعادل وجود دارند.

هر شخص ممکن است گرفتار ناراحتی روانی شود خود به خود کافی نیست زیرا که بهداشت فقط منحصر به تشریح علل اختلالات رفتار نبوده  بلکه هدف اصلی آن پیشگیری ا ز وقوع ناراحتی ها  می باشد. پیشگیری عبارت است از به وجود آمده عاملی که مکمل زندگی سالم و نرمال باشد و نیز درمان اختلالات جزیی رفتار به منظور جلوگیری از وقوع بیماریهای شدید روانی است. یکی از شرایط اصولی بهداشت اصولی بهداشت روانی این است که شخص به خود احترام بگذارد و خود را دوست بدارد(شاملو، ۱۳۷۶).

در طول یک قرن گذشته بسیاری از روانشناسان اتفاق نظر دارند که انسان نیازمند به عزت نفس است. در ادبیات روانشناختی مطالب مفصلی درباره عزت نفس وجود دارد و تا امروز تحقیقات و مطالعات زیادی درباره عزت نفس و ارتباط آن با متغیرهای متعدد دیگر انجام گرفته است که بیشتر تحقیقات این مطلب مهم و اساسی را تایید می کنند که عزت نفس بالا از عوامل مثبت و موثر در بهداشت روانی و عزت نفس پایین از عوامل مستعد کننده ناراحتی های روانی می باشد. عزت نفس عبارت است: از احساس ارزشمند بودن، این حس از مجموع افکار احساسات، عواطف و تجربیاتمان در طول زندگی ناشی می شود. همه افراد، صرف نظر از سن، جنسیت، زمینه فرهنگی، جهت و نوع کاری که در زندگی  دارند، نیازمند عزت نفس هستند. افرادی که احساس خوبی نسبت به خود دارند، معمولاً احساس خوبی نیز به زندگی دارند.آنها می توانند با اطمینان، مشکلات مواجه شوند و از عهده آنها بر آیند(کلمز ۱۳۷۵).

کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر به گروهی از کم توانان-ذهنی اطلاق می شود که دارای بهره هوشی ۵۰ تا۷۵ هستند و از نظر سنی در محدوده ۶-۱۲ در قرار دارند. در پژوهش حاضر منظور از کم توان  ذهنی آموزش پذیر کسی است که براساس تشخیص کارشناسان سنجش آموزش و پرورش در آموزشگاه های استثنایی مشغول به تحصیل هستند. همچنین والدین دارای کودکان کم توان ذهنی از جمله گروه های مورد بررسی در مطالعه حاضر هستند. در پژوهش حاضر کودک عادی به کودکی گفته می شود که مشکل کم توان ذهنی یا نابینایی و ناشنوایی ندارد و دچاراختلالات یادگیری نیست و از نظر روانی مشکل خاصی ندارد. کودک استثنایی و والدین نه تنها بر یکدیگر تاثیر متقابل دارند بلکه سایر اعضای نظام خانواده یعنی دیگر فرزندان را تحت تاثیر قرار می دهند. وجود کودک استثنایی اغلب ضایعات جبران ناپذیری را بر پیکر خانواده وارد می کند. میزان آسیب پذیری خانواده در مقابل ضایعه گاه به حدی است که وضعیت سلامت روانی خانواده دچار آسیب شدیدی می شود. در تعریف سلامت روانی باید این نکته را در نظر داشت که هر انسانی که بتواند با مسائل عمیق خود کنار بیاید، باید با خود و دیگران  سازش یابد و در برابر تعارض های اجتناب ناپذیر درونی خود دچار استیصال نشود و خود را به وسیله جامعه طرد نسازد فردی است دارای سلامت روانی(نریمانی و همکاران،۱۳۸۶).

تقریباً ۶۰ سال پیش سازمان بهداشت جهانی سلامت را به عنوان  حالتی از بهزیستی کامل جسمی، ذهنی و اجتماعی و نه صرفاً بیمار نبودن تعریف کرد(سازمان بهداشت جهانی،۲۰۰۱ و ۲۰۰۴). جاهودا(۱۹۵۸) از نداشتن بیمار روانی به عنوان معیار سلامت روانی انتقاد و به جای آن معیارهای چندگانه را برای سلامت روانی ارائه کرد. متاسفانه تا مدتها پیشرفت قابل ملاحظه ای در کاربرد این دیدگاه های در قلمروهای علمی و عملی مشاهده نشد. سلامت یک مفهوم چند بعدی است که علاوه بر بیمار و ناتوان نبودن، احساس شادکامی و بهزیستی۱را نیز در بر می گیرد. اغلب روانپزشکان، روان شناسان و محققان بهداشت روانی جنبه های مثبت سلامت را نادیده می گیرند. تلاش هایی که در جهت گذر از الگوهای سنتی سلامتی صورت گرفته گر چه زمینه لازم را برای تلقی سلامت به عنوان حالتی از بهزیستی(نه صرفا نبود بیماری) فراهم ساخته ولی کافی نیست. البته الگوهای جدید سلامت نیز به طور عمده بر ویژگیهای منفی تاکید دارند و در آنها ابزارهای اندازه گیری سلامت اغلب با مشکلات بدنی(تحرک۲، درد۳، خستگی و اختلالات خواب)، مشکلات روانی (افسردگی۴، اضطراب۵ و نگرانی) و مشکلات اجتماعی(ناتوانی در ایفای نقش اجتماعی، مشکلات زناشویی) سروکار دارند. در دهه گذشته ریف۶ و همکارانش(۱۹۲۶) ۶ الگوی بهزیستی روانشناختی یا بهداشت روانی مثبت را ارائه کردند. بر اساس الگوی ریف بهزیستی روانشناختی از ۶ عامل تشکیل می شود. پذیرش خود(داشتن نگرش مثبت به خود) رابطه مثبت با دیگران(برقراری روابط گرم و صمیمی با دیگران و توانایی همدلی)، خودمختاری(احساس استقلال و توانایی ایستادگی در مقابل فشارهای اجتماعی) ، زندگی هدفمند ( داشتن هدف در زندگی و معنا دادن به آن) رشد شخصی(احساس رشد مستمر) و تسلط بر محیط(توانایی فرد در مدیریت محیط). الگوی ریف به طور گسترده در جهان مورد توجه قرار گرفته است. ریف این الگو را بر اساس مطالعه متون بهداشت  روانی ارائه کرد و  اظهار داشت مولفه های الگو، معیارهای بهداشت روانی مثبت است و این ابعاد کمک می کند تا سطح بهزیستی و کارکرد مثبت شخص را اندازه گیری کرد.

از ویژگیهای عمده انسان آگاهی او از رفتار خود و برخوداری وی از نیروی تفکر است، انسان می تواند از رفتار خود آگاه باشد و در برخورد با مسائل و امور مختلف از نیروی تفکر خود استفاده کند، اما انسان همیشه از آنچه که انجام می دهد آگاه نیست، به سخن دیگر گاهی انسان عملی را انجام می دهد که اما از انگیزه رفتار خود یا هدف آن رفتار آگاه نمی باشد. وقتی والدین برای اولین بار با این حقیقت روبرو می شوند که کودکشان استثنایی است واکنش  آنها پیامد هایی خواهد داشت، وجود کودک معلول ذهنی اثرات عمیقی بر روی نحوه ارتباط یک یک افراد خانواده با هم و هریک از آنها با کودک معلول وارد می سازد و همین اثرات ناخوشایند چنانچه به گونه ای منطقی و چاره جویانه قابلیت حل نیابند ضایعات جبران ناپذیری بر روان والدین، سایر نوباوگان خانواده خصوصاً کودک معمول باقی می گذارد. واکنشهای شایع والدین ممکن است به صورت احساس گناه۱ ناکامی و محرومیت۲ انکار واقعیت یا کتمان حقیقت۳ اضطراب و نگرانی باشد میلانی فر(۱۳۴۷).

این قبیل واکنشها تا زمانی که به کنترل در نیایند و تعدیل نشوند نه فقط سلامت روانی اعضای خانواده را به مخاطره می اندازند بلکه نوع تعامل و ارتباط اعضای خانواده و کودک معلول ذهنی یا جسمی را پیچیده می سازد و در نهایت موجب اضمحلال انرژی  روانی و دیگر توانمندیهای آنان می شوند.

  بیان مسأله:


حضور کودک عقب مانده ذهنی در هر خانواده ساختار آن خانواده را تحت تاثیر قرار می‌دهد و سلامت روانی خانواده به خصوص والدین را تحت الشعاع قرار می‌دهد، کودک بر اثر تعارض‌های شدید میان اعضای خانواده، کل خانواده را درگیر بحران می‌کند. ممکن است روابط خانوادگی، افزایش فشارهای ناخواسته جسمی، هیجانی و مالی ضعیف شود کودک عقب مانده ذهنی می‌تواند ضایعات و اثرات جبران ناپذیری بر وضعیت بهداشت روانی خانواده وارد کند از جمله ایجاد تشدید اختلافاتی زناشویی،‌ جدایی، تحمل بار سنگین اقتصادی، افسردگی، ناامیدی، اضطراب، خجالت و خشم۱ و بسیاری از مسایل دیگر(بردن۲، ۱۹۸۰). مراقبت مداوم از کودک عقب مانده ذهنی اغلب برای والدین استرس‌زا می‌باشد زیرا این دشواری های کودکان به طور اجتناب ناپذیری بر زندگی آنها اثر می‌گذارد(کرنیک۳ و همکاران، ۱۹۸۳). تحقیقات نشان داده است که والدین کودکان عقب مانده ذهنی عموما در خطر مشکلات زندگی خانوادگی و دشواری‌های عاطفی قرار دارند(بکمن۴، ۱۹۹۱ سینگر واوروین ۱۹۸۹).

به طور کلی خانواده کودک معلول به لحاظ داشتن کودکی متفاوت با سایر کودکان با مشکلات فراوانی در زمینه نگهداری، آموزش و تربیت آنها روبه روست. این مسایل همگی بر والدین فشارهایی وارد می‌کنند که سبب بر هم خوردن آرامش و یکپارچگی خانواده می‌شوند و در نتیجه انطباق و سازگاری آنان را تحت تاثیر قرار می دهد. عزت نفس یکی از مهمترین عوامل تحول و شکل‌گیری شخصیت است و نقش بنیادین در سلامت روانی دارد به گونه‌ای که عزت نفس پایین و شکل‌گیری احساس خود کم بینی در والدین زمینه‌های آسیب روانی را فراهم می کند( ولی زاده و همکاران و ۱۳۸۷).

عزت نفس۵ مفهوم روانشناختی بسیار عام و در عین حال بسیار مهم است اما به طور کلی می توان عزت نفس را احساس ارزشمندی شخص تعریف نمود. احساسات و افکار مردم درباره خودشان اغلب بر احساس تجارب روزانه تغییر پذیر است و به طور موقت بر احساس فرد تاثیر می گذارند. البته عزت نفس، بنیادی تر از آن است که  افت و خیزهای معمول می توان نوسانات گذرایی بر نحوه احساستشان نسبت به خود ایجاد کند، ولی این تاثیرات بسیار محدودند، بر عکس آنهایی که عزت نفس پایینی دارند افت و خیزهای معمول می تواند زندگی آنها را دگرگون کند. عزت نفس معمولاً به عنوان ارزیابی شخص از ارزشمندی خویش تعریف می‌شود افرادی که عزت نفس بالایی دارند خودپذیرا و خود ارزشمند هستند. روانشناسان اجتماعی عزت نفس را ارزیابی مثبت و منفی از خود می‌دانند به طوری که فرض می شود عزت نفس تا حدودی با ثبات است. عزت نفس یا همان احترام به خود یکی از خصوصیات مهم و اساسی شخصیت هر فردی را تشکیل می‌دهد و به طور حتم روی جنبه‌های شخصی انسان اثر می‌گذارد و کمبود یا فقدان آن باعث عدم رشد سایر جنبه‌های شخصیت به صورت ناهماهنگ خواهد شد و حتی ممکن است باعث پدیدآیی بیماریهای روانی گوناگون مانند افسردگی، کمرویی، پرخاشگری۱، ترس و. شود(بیابانگرد،‌).

عزت نفس بالا بستگی به شکل‌دهی ارزشها و استانداردهای خود والدین دارد همچنین به رفتار سالم بستگی دارد، زمانی که افراد از سلامتی کامل برخوردار باشند ولی عزت نفس بالایی نداشته باشند در رفتار خود عزت نفس پایین نشان می‌دهند(شاطرلو،۱۳۸۶).

سلامت روانی یکی از مباحث مهمی است که در رشد و بالندگی خانواده و جامعه موثر می‌باشد. سازمان بهداشت جهانی۲(۲۰۰۴) سلامت روانی را به عنوان حالتی از بهزیستی که درآن فرد توانمندی خود را شناخته از آنها به نحو موثر و مولد استفاده کرده و برای اجتماع خویش مفید است تعریف می‌کند. به طور کلی بهداشت روانی ایجاد سلامت روان به وسیله پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های روانی، کنترل عوامل موثر بروز آن، تشخیص زودرس، پیشگیری از عوامل ناشی از برگشت بیماریهای روانی و ایجاد محیط سالم در برقراری روابط صحیح انسانی است(میلانی فرد، ۱۳۸۶).

با توجه به فراوانی کودکان عقب مانده ذهنی که هم بر جامعه و هم بر خانواده بار مالی و بخصوص بار عاطفی و روانی به دنبال دارند و از سوی دیگر این کودکان طبق اصل ۱۳۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران دارایی حقوق هستند ازجمله  اینکه دولت موظف است برای این کودکان در حد توان خدمات آموزش و رفاهی فراهم سازد. این در حالی است که یک کودک عقب مانده ذهنی در هر خانواده ای  ساختار خانواده را تحت تاثیر قرار داده و سلامت روان اعضای بخصوص والدین را تحت الشعاع قرار می دهد بخصوص که کارکردهای روانشناختی خانواده را مختل می سازد که بهترین این کار کردها عبارتند از:

مطلب دیگر :




الف) ابراز کردن: والدین و تک تک فرزندان باید اجازه  ابراز احساس افکار و نظرات داشته باشند.

ب) اتحاد: خانواده باید یک سیستم متحد و هماهنگ باشد.

ج) ساختار و سازمان: خانواده باید دارایی چارچوب، ساختار و سازمان باشد.

د) معنویت و مذهب: خانواده باید ارزشهای مذهبی خود را به اعضای عرضه بدارد.

و) کنترل: خانواده باید اعضای خود را کنترل نماید(آلن  ۱ ۲۰۰۱).

هدف سلامت روان فقط منحصر به تشریح علل اختلالات رفتار نبوده بلکه هدف آن به وجود آمدن عواملی که مکمل زندگی سالم و نرمال باشد و نیز درمان اختلالات جزیی رفتار به منظور جلوگیری از وقوع بیماری‌های شدید روانی و به طور کلی هدف سازمان روان پیشگیری است(شاملو ۱۳۸۲). وجود کودک معلول می‌تواند ضایعات واثرات جبران ناپذیری بروضعیت سلامت روانی و والدین داشته باشد و آدلر در نظام روانشناختی فردی بیان کرده است که احساس حقارت از طریق تجربه به قدرت شخصی بر انسان تسلط پیدا می‌کند با این وجود آغاز مفهوم منبع کنترل به عنوان یک سازه روان شناختی به دو دهه قبل بر می‌گردد(ادوارد۱، ۱۹۷۷).

آموزش‌های روان شناختی شامل آموزش مهارتهای زندگی و آموزش ابراز وجود درمانهای روان شناختی مانند رفتار درمانی و انواع فنون روان درمان و توان بخشی مانند مشکلات ادراکی و شناختی از جمله مداخله‌های روان شناختی تلقی می شوند همچنین مداخله‌های روان شناختی شامل هر گونه اقداماتی است که روان شناسان و مشاوران به منظور پیشگیری درمان و کاهش مشکلات روان شناختی افراد بکار می برند. هدف نهایی این مداخله‌ها کمک به افراد برای درک بهتر خود و جهان پیرامون، افزایش قابلیت و توانمندی سازگاری و ارتقای سلامت روانی است(یوسفی ۱۳۸۷).

به منظور کاهش مشکلات در رابطه با بروز نقایص جسمی و ذهنی معمولاً در هر جامعه به دو اقدام اساسی می پردازند: قدم اول سعی و کوشش هرچه بیشتر در امر پیشگیری از معلولیت و جلوگیری از بروز نقایص ذهنی و جسمی یا در اختیار گذاردن راه حلهای و رهنمود های لازم ازطریق کتب و مقالات و برنامه های رادیویی، تلویزیونی و غیره بر جامعه و سازمانهای ذیصلاح تا درصد بروز اینگونه عوارض را تا حد امکان کاهش دهند. اقدام اساسی دوم ایجاد امکانات لازم رفاهی و توانبخش مناسب جهت ارائه خدمات به کودکان معلول خانواده  آنهاست.

از آنجا که وجود کودک معلول زمینه ای برای برای تغییر رفتار اعضای خانواده فراهم می کند، داشتن کودکی معلول در حکم ضربه روانی قابل توجه، موجب بروز احساسات و عکس العمل های  متضاد و تشدید نیازهای و  ایجاد نیازهای جدید، نگرشهای متفاوت و رفتارهای مختلف می شود وبهداشت روانی، تعامل روانی، اجتماعی و روابط والدین، کودک را تحت تاثیر قرار می دهد.

یکی از مفاهیم اصلی مدل سلامت بهزیستی است. مدل سلامت سه نوع بهزیستی هیجانی، بهزیستی روانشناختی و بهزیستی اجتماعی را با هم ترکیب کرده ومفهوم جامع و کامل از بهزیستی را هم که جنبه عاطفی(بهزیستی هیجانی) و هم جنبه کاربردی(بهزیستی روانشناختی و اجتماعی) سلامت روانی را در بر می گیرد به وجود آورده اند. سلامت روانی دارای ۱۳ نشانه است که ۲ نشانه مرتبط با بهزیستی هیجانی ۵ نشانه مرتبط با بهزیستی اجتماعی و ۶ نشانه مرتبط با بهزیستی روانشناختی است. بهزیستی روانشناختی به معنای قابلیت یافتن تمام استعدادهای فرد است. ودارای مولفه های ۱- خودمختاری (احساس شایستگی و توانایی در مدیریت محیط پیرامون فرد و .)۲- رشد شخصی(داشتن رشد مداوم و .)۳- روابط مثبت با دیگران(داشتن روابط گرم و .)۴- هدفمندی در زندگی (داشتن هدف در زندگی)۵-پذیرش خود(داشتن نگرش مثبت نسبت به خود و .) ۶- تسلط بر محیط (توانایی انتخاب و ایجاد محیطی مناسب و.) می باشد. همچنین والدینی که دارایی عزت نفس بالایی می باشند سلامت روانی بهتر بهزیستی روانشناختی بهتری نسبت به والدینی دارند که دارای عزت نفس پایین می باشد. با توجه به مطالعات در ایران و این که در استان سیستان و بلوچستان مشابه این تحقیق انجام نگرفته لذا لزوم انجام چنین تحقیقی در استان ضروری به نظر می رسد و خصوصاً  در آینده نیز می توان از نتایج  این تحقیق نیز در مراکز مشاوره، آموزشگاه های استثنایی و مدارس عادی، سازمان بهزیستی، کلینیک های سلامت روان جهت خدمت رسانی استفاده کرد. با توجه به موضوع تحقیق، سئوال اصلی تحقیق را چنین طرح می کنیم: آیا بین بهزیستی روانشناختی با عزت نفس و سلامت روانی در والدین کودکان عادی و مرزی رابطه ای وجود دارد؟

.Mental Retarded                      ۱