پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته زیست فناوری کشاورزی عنوان: جداسازی و همسانه ...
۸-۲- دستورالعمل تراریزش باکتری مستعد به روش شوک حرارتی۹۶
۸-۳- تهیهی سلولهای مستعد و انتقال پلاسمیدهای نوترکیب pBI-hrpW و pBI-hrpG به سویههای آگروباکتریوم تومفاسینس با بهره گرفتن از روش ذوب و انجماد۹۷<b
r />۹- استخراج پلاسمید در مقیاس کم از باکتری E.coli سویه DH5α.۹۹
۹-۱- استخراج پلاسمید به روش دستی.۹۹
۹-۲- استخراج پلاسمید با بهره گرفتن از کیت MBST (دکتر شایان)۱۰۱
۹-۳- روش تهیه محلول های IPTG و .X-Gal103
۹-۳-۱- تهیه محلول ایزوپروپیل D-B تیوگالاکتوپیرانوزید (IPTG)103
۹-۳-۲- تهیه ۵ برمو-۳ کلرو- اتیدولیل D-B گالاکتوزید (X-Gal).103
۱۰- تهیه مایه تلقیح و بهینهسازی شرایط مایهزنی گیاه میزبان۱۰۳
فهرست جداول
۱-۱- بیماریزایی فرمهای مختلف شانکر روی چهار گونه از مرکبات ۱۲
۱-۲- مشخصات آغازگرهای اختصاصی برای تکثیر و شناسایی. ۲۹
۲-۲- برنامه Multipelex PCR با آغازگرهای MS+/MS- و Xac01/Xac02. ۳۰
۳-۲- ترکیب محلول مادری برای واکنش Multipelex PCR جهت شناسایی باکتری ۳۰
۴-۲- شیب دمایی بهکار رفته برای تعیین بهترین دمای اتصال با آنزیم Taq. ۳۲
۵-۲- ترکیب محلول مادری برای واکنش زنجیرهای پلیمراز با آنزیم pfu دی.ان.آ پلیمراز ۳۲
۶-۲- چرخه حرارتی بهکار رفته برای تکثیر نهایی با آنزیم pfu. ۳۳
۷-۲- شرایط واکنش هضم ژن hrpW و ناقل همسانهسازی مربوطه (pGEM7zf(-)) ۳۶
۸-۲- شرایط واکنش هضم ژن hrpG و ناقل همسانهسازی مربوطه (pUC19) ۳۶
۹-۲- شرایط واکنش دوتایی هضم آنزیمی جهت تایید ناقلهای همسانهسازی ((-)pGEM7zf) و (pUC19). ۳۷
۱۰-۲– شرایط واکنش هضم دوتایی آنزیمی جهت تایید ناقل بیانی(pBI121) ۳۷
۱۱-۲- شرایط واکنش هضم آنزیمی ژن hrpW و pBI121 جهت بازیابی قطعات مورد نظر از روی ژل ۳۸
۱۲-۲– شرایط واکنش هضم ژن hrpG و ناقل بیانی جهت بازیابی قطعات مورد نظر از روی ژل. ۳۸
۱۳-۲- شرایط واکنش اتصال (pBI121-hrpG) ۴۰
۱۴-۲- شرایط واکنش اتصال (pBI121-hrpW). ۴۰
۱۵-۲- شرایط واکنش اتصال (pUC19-hrpG) ۴۱
۱۶-۲- شرایط واکنش اتصال (pGEM7zf(-)-hrpW) ۴۱
۱۷-۲- چرخه حرارتی بهکار رفته برای واکنش کلونی PCR به منظور تایید همسانهسازی در وکتور بیانی ۴۵
۱۸-۲- ترکیبات محلول مادری واکنش زنجیرهای کلونی PCR جهت تایید عمل همسانهسازی دروکتورهای کلونینگ و بیانی ۴۵
۱-۵- مواد و مقدار مورد نیاز جهت تهیه بافر Loading dye ۹
فهرست شکلها
۱-۳- تست بیماریزایی روی لیمو۴۸
۲-۳- تست (Xaco1 / Xaco2 / MS+/MS) Multiplex PCR49
۳-۳- اکتروفورزDNA ژنومی استخراج شده بر روی ژل آگارز ۱%۵۰
۴-۳- واکنش زنجیرهای پلیمراز با Taq دی.ان.آ پلیمراز و گرادیان دمایی جهت بهینهسازی بهترین دمای اتصال با پرایمرهای اختصاصی۵۳
۵-۳- واکنش زنجیرهای پلیمراز برای تکثیر ژنهای hrpG , hrpW با آغازگرهای اختصاصی و آنزیم pfu دی.ان.آ پلیمراز.۵۳
۶-۳- الکتروفورز محصول هضم آنزیمی ناقلهای کلونینگ و بیانی با آنزیمهای برشی نوع II بر روی ژل آگارز ۱%۵۴
۷-۳- هضم آنزیمی فراورده ژنهایhrpG و hrpW جهت بازیابی از روی ژل آگارز)الف) و قطعات بازیابی شده(ب).۵۵
۸-۳- هضم آنزیمی ناقلهای کلونینگpUC19 و pGM7zf(-) جهت بازیابی از ژل آگارز(الف) قطعات بازیابی شده(ب)۵۵
۹-۳- واکنش کلونی PCR برای کلونهای سفید حاصل ازhrpG و hrpW58
۱۰-۳- هضم آنزیمی پلاسمیدهای استخراج شده از کلونیهای حاصل از واکنش اتصال pGEM و hrpw و همچنینhrpG و pUC1958
۱۱-۳- الکتروفورز محصول واکنش زنجیرهای پلیمراز پلاسمیدهای تایید شده بر روی ژل آگارز ۱%۵۹
۱۳-۳- فراورده بازیابی شده ناقل بیانی و ژنهای hrpW/G جهت تعیین نسبت واکنش اتصال۶۲
۱۴-۳- واکنش کلونی PCR تعدادی از کلونهای حاصل از مخلوط اتصال وکتور pBI121 و ژنهای hrpG و hrpW63
۱۵-۳- هضم آنزیمی دوتایی پلاسمیدهای نوترکیبpBI.hrpG و pBI.hrpW با آنزیمهایXbaI/BamHI XbaI/SacI.64
۱۶-۳- واکنش زنجیرهای پلیمراز برای پلاسمیدهای نوترکیبpBI.hrpG و pBI.hrpW جهت بررسی حضور ژنهای مذکور.۶۵
۱۷-۳- پلاسمیدهای نوترکیب استخراج شده.۶۶
۱۸-۳- واکنش کلونی PCR تعدادی از کلونهای حاصل از انتقال پلاسمیدهای نوترکیب pBI.hrpW/G به سویههای آگروباکتریوم تومفاسینس. ۶۸
چکیده
بیماری شانکر بهوسیلهی باکتری (Xanthomonas citri pv. citri) ایجاد میشود که هر ساله عملکرد و کیفیت محصولات خانواده مرکبات، بهویژه لیموترش و پرتقال را تحت تاثیر خود کاهش میدهد. این پژوهش با هدف جداسازی و همسانهسازی دو ژن رمز کنندهی هارپینهای HrpW و HrpG از باکتری Xcc سویه NIGEB-088 و ساخت پلاسمیدهای نوترکیب pBI-hrpG و pBI-hrpW بهمنظور توسعهی استراتژی مقاومت به بیماری شانکر بر مبنای القای واکنش دفاعی در گیاه لیموترش انجام شد. بدین
مطلب دیگر :
منظور آغازگرهای اختصاصی (رفت و برگشت) برای تکثیر این ژنها با بهره گرفتن از توالی کامل DNA ژنومی باکتری عامل این بیماری، طراحی شد. ژنهای تکثیر شده سپس به منظور همسانهسازی، در پلاسمیدهای pGEM7zf(-) و همچنین pUC19 به ترتیب برای ژنهای hrpW و hrpG، با جایگاههای برشی XbaI و SacI و همچنین XbaI وBamHI وارد شد و پلاسمیدهای نوترکیب در باکتری E.coli سویه DH5α تراریخت شدند. به منظور بیان ژنها در گیاه، قطعهی مورد نظر در ناقل pBI121 و در جایگاههای برشی برای ژنهای هدف همسانهسازی شد، به طوری که ژنهای مورد نظر تحت کنترل پیشبر ویروس موزائیک گل کلم ۳۵S و پایانبر NOS در ناحیهی DNA T- این ناقل قرار گرفت. با بهره گرفتن از واکنش زنجیرهای پلیمراز، هضم آنزیمی و توالییابی حضور ژنهای هدف در کلو
نیهای مثبت مورد تایید قرار گرفت. این ناقلهای پلاسمیدی نوترکیب را میتوان در انتقال ژن به گیاهان حساس به این بیماری مانند لیمو ترش و پرتقال با بهره گرفتن از آگروباکتریوم مورد استفاده قرار داد. در نهایت پلاسمیدهای نوترکیب به سویههای مورد نظر آگروباکتریوم تومفاسینس منتقل و حضور ژنهای مربوطه مورد تایید واقع شد. سویههای آگروباکتریوم تومفاسینس تایید شده در برنامههای انتقال ژن مورد استفاده قرار خواهند گرفت.۱- مقدمه
۱-۱- مقدمهای بر مرکبات
مرکبات با نام علمی Citrus spp. از خانوادهی Rutaceae و زیرخانوادهی Auranutideae هستند. مرکبات گیاهانی بوتهای، درختچهای با شاخ و برگ متراکم میباشند، اغلب گونههای مرکبات (مانند پرتقال[۱]، گریپفروت[۲] و دورگهای نارنگی[۳]) در نواحی نیمه گرمسیری با زمستان سرد فقط یک بار در سال در اواخر زمستان و اوایل بهار گل میدهند. اما در نواحی گرمسیر و ساحلی ممکن است درختان مرکبات مانند لیموها[۴] و لایمها که در بهار و تابستان گل میدهند، در طول سال چندین مرتبه گل داده و یا اینکه دورهی گلدهی بسیار طولانی داشته باشند (دیویس و همکاران، ۱۹۹۴). در مرکبات گلها ۸-۴ گلبرگ ضخیم سفید، قرمز یا ارغوانی رنگ، ۵-۴ کاسبرگ و ۳۲-۱۶ پرچم دارند. تخمدن دارای ۱۴-۶ برچهی بیضوی متصل به خامهی خیلی باریک و گاهی متورم و پهن بوده که به کلالهی کروی ختم میشود. گلها در مرکبات دو جنسی هستند و همچنین نوع گردهافشانی مرکبات برحسب گونه متفاوت است و خودگشن، خودگشن- دگرگشن و پارتنوکارپ هستند. بهعنوان مثال، لیموترش عموماً خودگشن میباشد (کاستل و جمیتر، ۱۹۹۹).
میوهی مرکبات غنی از ویتامینهای A، B، C، فیبر، کربوهیدرات (قندهای ساده، فروکتوز، گلوکز و ساکارز) و مقادیری کلسیم، پتاسیم، نیاسین و اسیدفولیک میباشد که موجب پایین آوردن کلسترول خون، پیشگیری از عفونتهای ویروسی و احتمال بروز سرطان روده و معده میشود (گورنستئین و همکاران، ۲۰۰۱). تولید مرکبات در جهان امروز از اهمیت بسزایی برخوردار است و یکی از منابع مهم ثروت، مبادلات تجاری و اشتغال به کار ساکنین حدود ۱۳۷ کشور مرکباتخیز جهان بهشمار میآید. حدود یکصد صنعت در جهان، از مرکبات در تولید فرآوردههای خود استفاده میکنند. از موارد مهم و قابل توجه در صنعت مرکبات بالا بودن ارزش افزودهی این محصول از طریق تولید محصولات جانبی آن است، که شامل مواد اولیهی دارویی، غذایی و آرایشی و بهداشتی میشود (اسماعیل و ژانگ، ۲۰۰۴).
دانشگاه آزاد اسلامی پایات نامه کارشناسی ارشد رشته معماری عنوان : تبیین و تحلیل نحوه توزیع و پراکنش ...
مطلب دیگر :
دانشگاه نیشابور دانشکده علوم پایه- گروه فیزیک پایان نامه ی دوره کارشناسی ارشد در رشته فیزیک ...
شکل ۲‑۸: آشکارساز ۲ اینچی.۲۸شکل ۲‑۹: سیستم آشکارسازی استفاده شده در آزمایشگاه ۲۹
شکل ۳‑۱: وابستگی سطح مقطع فوتوالکتریک به (الف) انرژی فوتون و (ب) عدد اتمی ماده . ۳۲
شکل ۳‑۲: اثر کامپتون. ۳۳
شکل ۳‑۳: وابستگی سطح مقطع کامپتون به (الف) انرژی فوتون و (ب) عدد اتمی ماده. ۳۴
شکل ۳‑۴ : تولید زوج ۳۶
شکل ۳‑۵: وابستگی سطح مقطع تولید زوج به (الف) انرژی فوتون و (ب) عدد اتمی ماده ۳۷
شکل ۳‑۶ اهمیت نسبی سه برهمکنش عمدهی گاما ۳۷
شکل۳‑۷: طیف انرژی یک چشمهی تک انرژی گاما ۳۹
شکل۳‑۸ : قدرت تفکیک انرژی آشکارساز با Г بیان میشود. ۴۱
شکل ۳‑۹: فرایندهایی که در آشکاسازی پرتو گاما رخ میدهند. ۴۵
شکل۳‑۱۰: نمونه پاسخ یک آشکارساز به پرتوهای گامای تک انرژی ۴۶
شکل۳‑۱۱: طیف ارتفاع تپ اندازه گرفته شدهی حاصل از طیف چشمهی تک انرژی ۴۶
شکل۴‑۱: نمودار انرژی برحسب کانال اشکار سازin 2 in 2 یدور سزیم. ۵۴
شکل ۴‑۲: طیف ازمایشگاهی Cs137. 55
شکل۴‑۳: طیف آزمایشگاهی Co60. 55
شکل۴‑۴: طیف آزمایشگاهی Na22. 56
شکل۴‑۵: طیف آزمایشگاهی Zn65. 56
شکل ۴‑۶: طیف آزمایشگاهی زمینه. ۵۷
شکل ۴‑۷: فوتوپیک شامل تابع گوسی و پس زمینه. ۵۸
شکل ۴‑۸: فوتوپیک گوسی شکل. ۵۸
شکل ۴‑۹: نمودار برازش دادههای تجربیFWHM با رابطه (۳-۱۸) در آشکارساز ۲ اینچی ۶۰
شکل ۴‑۱۰: نمودار برازش دادههای تجربی FWHM با رابطه (۳-۱۸) در آشکارساز ۳ اینچی ۶۱
شکل۴‑۱۱: مقایسهی طیف شبیه سازی شده CS137 و طیف تجربی ۶۵
شکل ۴‑۱۳: مقایسهی طیف شبیه سازی شده Co60 با طیف تجربی.۶۶
شکل ۴‑۱۴: مقایسهی طیف شبیه سازی شده Zn65با طیف تجربی ۶۶
شکل ۴‑۱۵:مقایسهی طیف شبیه سازی شده Co60 با طیف تجربی ۶۷
شکل ۴‑۱۶: مقایسهی طیف شبیه سازی CS137 با طیف تجربی ۶۷
شکل ۴‑۱۷: مقایسهی طیف شبیه سازی شده Na22 با طیف تجربی ۶۸
شکل ۴‑۱۸: مقایسهی طیف شبیه سازی شده Zn65 با طیف تجربی ۶۸
شکل ۴‑۱۹: مقایسهی تابع پاسخ تجربی و محاسباتی آشکارساز ۲اینچی برای انرژی keV511 70
شکل ۴‑۲۰: مقایسهی تابع پاسخ تجربی و محاسباتی آشکارساز۲ اینچی برای انرژیkeV1115 70
شکل ۴‑۲۱: مقایسهی تابع پاسخ تجربی و محاسباتی آشکارساز ۲اینچی برای انرژیkeV 1173 71
شکل ۴‑۲۲: مقایسهی تابع پاسخ تجربی و محاسباتی آشکارساز۲اینچی برای انرژی keV 1275 71
مطلب دیگر :
شکل ۴‑۲۴: مقایسهی تابع پاسخ تجربی و محاسباتی آشکارساز۲ اینچی برای انرژی keV 662 72
شکل ۴‑۲۵: طیف حاصل از ضرب ماتریس پاسخ در ماتریس چشمه تک انرژی سزیم. ۷۴
شکل ۴‑۲۶: طیف حاصل از ضرب ماتریس پاسخ در ماتریس چشمه دو انرژی سدیم. ۷۵
شکل ۴‑۲۷: واپیچش طیف حاصل از ضرب ماتریس پاسخ در ماتریس چشمه تک انرژی سزیم. ۷۵
شکل ۴‑۲۸: واپیچش طیف حاصل از ضرب ماتریس پاسخ در ماتریس چشمه دوانرژی سدیم. ۷۶
شکل ۴‑۲۹ الف:طیف آزمایشگاهیCs137 با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۲ اینچی ب: واپیچش طیف Cs137. 77
شکل ۴‑۳۰ الف: طیف آزمایشگاهیCo60 با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۲ اینچی ب: واپیچش طیفCo60. 78
شکل ۴‑۳۱ الف: طیف آزمایشگاهیNa22 با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۲ اینچی ب: واپیچش طیفNa22. 79
شکل ۴‑۳۲ الف: طیف آزمایشگاهی Zn65با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۲ اینچی ب: واپیچش طیفZn65. 80
شکل ۴‑۳۳ الف: طیف آزمایشگاهیCo60 با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۳ اینچی ب: واپیچش طیفCo60. 81
شکل ۴‑۳۴ الف:طیف آزمایشگاهیCs137 با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۳ اینچی ب: واپیچش طیف Cs137. 82
شکل ۴‑۳۵ الف: طیف آزمایشگاهیNa22 با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۳ اینچی ب: واپیچش طیفNa22. 83
شکل ۴‑۳۶ الف: طیف آزمایشگاهی Zn65با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۳ اینچی ب: واپیچش طیفZn65. 84
شکل ۴‑۳۷ الف: طیف آزمایشگاهی زمینه با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۲ اینچی ب: واپیچش طیف زمینه. ۸۵
شکل ۴‑۳۸ الف: طیف آزمایشگاهی زمینه با انتخاب انرژیهای موجود در ماتریس پاسخ آشکارساز ۳ اینچی ب: واپیچش طیف زمینه. ۸۶
فهرست جدولها
جدول۲-۱:ویژگی های بعضی از سوسوزن های غیرآلی.۱۹
جدول ۴‑۱:چشمههای طیفگیری شده با آشکاساز ۲ اینچی در آزمایشگاه ۵۲
جدول ۴‑۲: کالیبراسیون چند گانه. ۵۳
جدول ۴‑۳: FWHM برای چشمههای تک انرژی ۵۹
دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته مهندسی کشاورزی گرایش بیماری شناسی گیاهی ...
شکل ۳-۱ استخراج سیست به روش فنویک ۳۴
شکل ۳-۲- سیست ۳۵
شکل ۳-۳-Cone top ۳۶
شکل ۳-۴- سیست خرد کن ۳۵
شکل ۳-۵- سوسپانسیون تخم ولارو ۳۷
شکل ۳-۶- دستگاه استریل خاک ۳۸
شکل ۳-۷- کاشت ۳۹
شکل ۳-۸- تلقیح تخم و لارو به ریشه ۴۰
شکل ۳-۹- وضعیت گلدان ها دو ماه پس از تلقیح ۴۱
شکل ۳-۱۰- تری صد گرم از خاک گلدن ها ۴۱
شکل ۳-۱۱- نمونه های فنویک شده
شکل ۳-۱۲-لارو سن دو Globodera rostochiensis ۴۲
شکل ۴-۱- نقوش انتهای بدن نماتد ماده بالغ Globodera rostochiensis ۴۴
چکیده
نماتد Globodera rostochiensis تا قبل از سال ۱۳۸۷ از ایران گزارش نشده بود .آلودگی بالای نماتد در مزارع کشت سیب زمینی استان همدان تهدیدی جدی برای تولید سیب زمینی که محصول اقتصادی ، این منطقه می باشد محسوب می گردد.
با توجه به جدی بودن خسارت Globodera rostochiensis برای ایران ،تا کنون اطلاعات چندانی درباره ی تعیین آستانه ی خسارت اقتصادی نماتد در ارقام مورد کشت در استان همدان جمع آوری نشده است. بنابراین این پژوهش برای اولین بار در ایران روی دو رقم سیب زمینی مارفونا و سانته مورد بررسی قرار گرفت. نمونه ی خاک آلوده از استان همدان جمع آوری شده و پس از فنویک سیست ها جهت تهیه ی جمعیت نماتدی جدا گردید. این پژوهش در هفت تیمار با سه تکرار انجام شد .تیمار اول شاهد و پس از آن به ترتیب تیمار ها شامل ۲ ، ۴ ، ۶ ، ۸ ، ۱۶ ، ۳۲ و ۶۴ تخم در هر گرم خاک بوده اند .
پس از کشت دو رقم مذکور در گلدان های چهار کیلویی ، حاوی خاک استریل پس از ریشه دهی ،جمعیت های تهیه شده در اطراف ریشه تلقیح و پس از سه ماه تیمار ها
مطلب دیگر :
برداشت شدندو نتایج مورد بررسی قرار گرفت .
با توجه به بررسی های آماری به روی فاکتور های رشدی و نماتدی که با نرم افزار Mstatc انجام شد ، این نتیجه حاصل گردید که رقم سانته در برابر Globodera rostochiensis مقاوم است ، و در مورد رقم مارفونا با توجه به میزان تفریخ بیشتر فاکتور های نماتدی سطح زیان اقتصادی چهار تخم در هر گرم خاک بر آورد شد .مقدمه و کلیات
۱-۱ تاریخچه ی سیب زمینی
سیب زمینی از خانواده ی Solanaceae یکی از بهترین محصولات کشاورزی است که در غالب نقاط دنیا به عنوان یک ماده پر ارزش غذایی و صنعتی اهمیت فراوان دارد .
بر اساس مطالعات باستان شناسی از حدود هفت تا هشت هزار سال قبل کشاورزان مناطقی از کشور پرو ، گونه ها ی وحشی سیب زمینی را مورد کشت و کار قرار می داده اند. بر این اساس محققین منشا این گیاه را منطقه ی آند در کشور پرو اعلام داشته اند .
بنا بر عقیده ی محققین ، سرخپوستان «اینکا» اولین بار آن را در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد کشف و در سال ۱۵۳۷ نظامیان اسپانیایی به کشت آن به وسیله ی سرخپوستان اینکا که آن را « پایا » می نامیدند ، واقف شدند ، این محصول سپس وارد اسپانیا شد و از آن جا به ایتالیا و سایر نقاط اروپای مرکزی انتشار یافت و به تدریج به صورت یک محصول غذایی اصلی اروپا مخصوصا کشورهای آلمان ، روسیه و ایرلند در آمد (حسن پناه ؛ نیکشاد و حسنی ،۱۳۷۸).
بعضی دیگر معتقدند که اولین بار سیب زمینی از ایرلند به انگلستان فرستاده شد. یک لرد انگلیسی به نام
« سروالتر راله» آن را در مزرعه خود نزدیک « کرک» کشت کرد و بعد ها از آن جا به آلمان و اتریش و روسیه رفته است (امیدوار،۱۳۴۸).
دانشکده پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته معماری گرایش معماری- معماری عنوان تحلیل ...
۴-۲-۳ انواع دیوار . ۷۸
۴-۲-۳-۱ دیوار زگالی . ۷۸
۴-۲-۳-۲ دیوار زگمه ای ( دارورچین) ۸۱
۴-۲-۳-۳ دیوار خشتی آجاری ۸۳
۴-۲-۴ انواع سقف . ۸۶
۴-۲-۴-۱ گالی پوش ۸۶
۴-۲-۴-۲ لت پوش ۸۸
۴-۲-۵ عناصر معماری ۹۴
۴-۲-۵-۱ کف سازی . ۹۴
۴-۲-۵-۲ پله . ۹۵
۴-۲-۵-۳ نرده ۹۶
۴-۲-۵-۴ در و پنجره های چوبی ۹۸
۴-۲-۵-۵ دستک منازل . ۹۹
۴-۲-۵-۶ پوشش بامی چوبی ۱۰۰
۴-۲-۶ اتصالات . ۱۰۵
۴-۲-۶-۱ اتصال کام و زبانه ۱۰۵
۴-۲-۶-۲ اتصال نیم به نیم . ۱۰۵
۴-۲-۶-۳ اتصال گوه بندی. ۱۰۶
۴-۲-۶-۴ انواع اتصالات استفاده شده در بناهای گیلان ۱۰۶
۴-۲-۷ نتیجه گیری ۱۰۸
فصل پنجم
۵-۱-نگاهی به پژوهش پیش رو:. ۱۱۰
۵-۲-روند انجام پژوهش: . ۱۱۱
۵-۳-نتایج:. ۱۱۲
۵-۴-فرضیه ۱۱۴
۵-۵-پیشنهاد ها برای پژوهش های آینده: ۱۱۵
منابع:. ۱۱۶
فصل اول- کلیات
۱-۱-بیان مساله :
ایران به لحاظ تنوع اقلیمی یک نمونه خاص در میان سایر کشورهای دنیا به حساب می آید و شاید کمتر کشوری را بتوان یافت که تا این حد برخوردار از اقلیم های مختلف باشد. در ایران هوای گرم و خشک، سرد و کوهستانی، معتدل و مرطوب و گرم و مرطوب را می توان در نواحی مختلف کشور مشاهده کرد.
این تنوع آب و هوایی تاثیر مستقیمی بر سبک زندگی مردم و همچنین معماری و شهر سازی آنان گذاشته است به طوری که بناها و نحوه ی شهرسازی و مصالحی که در هر ناحیه استفاده شده است در هر منطقه بستگی به اقلیم آنجا دارد. در هر مکانی با توجه به آب و هوای آن ناحیه و نیاز انسان ها به سرما یا گرمای بیشتر و رسیدن به شرایط آسایش معماری متفاوتی را می توان دید و همچنین مصالحی که برای ساخت بناها استفاده می شده از مصالح بوم آورد آن منطقه بوده است.
در گذشته به دلیل حمل ونقل سخت مصالح سعی می شده که از مصالح در دسترس همان مناطق برای ساخت بناها استفاده شود. در این میان حاشیه ی شمالی رشته کوه البرز که در جنوب دریای مازندران قرار دارد واجد کیفیت اقلیمی خاص و متفاوت نسبت به سایر مناطق ایران است و مهمترین ویژگی و وجه تمایز آن با سایر مناطق ایران برخورداری از بارش های فراوان و رطوبت هوا است.
همچنین به لحاظ محیطی نزدیکی به دریا و بدنه های پهناور و بزرگ جنگلی، این منطقه از ایران را نسبت به سایر پهنه های اقلیمی متفاوت می کند. استان گیلان به عنوان غربی ترین و مرطوبترین بخش این خطه دارای نوع خاصی از معماری بومی است که به صورت سازگار با آب و هوای این منطقه در طول سالیان دراز شکل گرفته است.
در این استان چه در معماری شهری و چه در معماری روستایی نوع خاصی از معماری را می توان مشاهده کرد که در راستای غنی بودن جنگل ها و وجود چوب در این منطقه می باشد. همان طور که گفته شد در گذشته از مصالح بوم آورد برای ساختن بناها استفاده می شده است. در این استان به دلیل وجود جنگل های پهناور و همچنین خاک حاصلخیز از چوب درختان برای ساخت بناها استفاده می کردند، به طوری که در همه ی ساختمان ها هم در شهر و هم روستاها از چوب استفاده شده است.
اغلب بناهای این استان از پی تا سقف آن ها از چوب ساخته شده است و به دلیل این که از چوب های مقاوم استفاده می کردند این ساختمان ها عمر طولانی داشته اند و زود از بین نمی رفتند. برای ساخت این ساختمان ها از روش های گوناگونی استفاده می شده است. در این استان شاهد تنوع زیادی از ساختمان ها که هر کدام در نوع خود جذابیت ویژه ای دارند را هستیم. در آن زمان در این استان بیشتر از آن که بناها در ساخت ساختمان ها نقش اساسی داشته باشند نجارها نقش مهمی را ایفا می کردند. نحوه کار با چوب ، نحوه اتصال آن ها، ابزارهایی که برای ساخت آن ها استفاده می شده و این که از چه نوع چوبی در کجا استفاده شود در تبحر نجارها بوده است.
به دلیل رطوبت بالای این منطقه چوب بهترین گزینه برای ساخت بناها بوده چون هر مصالح دیگری در مقابل رطوبت زیاد مانند چوب مقاومت نداشته و زود از بین می رفتند.انتخاب چوبهایی که در نقاط مختلف یک بنا استفاده می شده از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. نکته دیگر این است که چوبها علاوه بر این که مزایای زیادی دارند معایبی هم نیز دارند. شناسایی چوبها و این که هر چوبی با توجه به مزایایی که دارد بهترین کاربرد را در کدام قسمت ساختمان دارد نیازمند تجربه و شناخت بسیاری از درختان داردکه در آن دوره نجارها و بناها به مقدار کافی این شناخت را داشتند.
چوب در ساختن ساختمان های استان گیلان، هم نقش سازه ای بسیار قوی و هم نقش معماری قوی داشته است. در دیگر نقاط کشور از چوب اگر استفاده می کردند برای عناصر معماری نظیر درب و پنجره بوده ولی در شمال ایران و به خصوص در استان گیلان چوب نقش همه متریال هایی که در بقیه نقاط کشور استفاده می کردند را ایفا می کرده است. در این استان نیز برای ساخت اسکلت بنا هم از چوب استفاده می شده است ولی برای ساخت پی به روش های مختلف تا سقف ها و ستون ها و دیوارها و همچنین برای ساخت تمام عناصر سازه ای از چوب به روش های مختلف بهره می بردند. برای ساخت همه عناصرمعماری نظیر درب، پنجره، پله، نرده و. نیز فقط از این عنصر بهره برده و همچنین در ساخت وسایل منزل نیز از چوب استفاده می شده است.
این تحقیق به دنبال بررسی و تحلیل حضور عنصر چوب در معماری بومی این منطقه است و در پی آن است که با مطالعات میدانی و کتابخانه ای و حضور بر سر بناهای بومی این استان، به دسته بندی و تحقیق پیرامون حضور عناصر چوبی در معماری و ساختار بناهای این منطقه بپردازد. پرداختن به موضوعاتی نظیر شناخت انواع چوب های مورد استفاده، جایگاه حضور این چوب ها در بناها، روش های عمل آوری و آماده سازی چوب، استفاده از چوب به عنوان عنصر تزئینی، حضور چوب به عنوان عنصر سازه ای در بنا و موضوعات مشابه، بخش های اصلی این تحقیق را تشکیل می دهد.
۱-۲-سوابق تحقیق :
نگاهی گذرا به تاریخ ما را به وضوح به این نکته می رساند که چوب در عرصه های مختلف زندگی بشر ماده و مصالحی پر حضور بوده است. بنابراین چندان عجیب نخواهد بود چنان چه انتظار داشته باشیم که افراد بسیاری در ادوار تاریخی گذشته و حوزه های متفاوت جغرافیایی قدم در راه پژوهشی مرتبط با چوب گذاشته باشند. حال چه این پژوهش ها مستقیما با حوزه ی ساختمان و معماری مرتبط بوده باشد و چه از زوایایی دیگر به موضوع چوب نظری افکنده باشد.
از آن جا که محوریت پژوهش پیش رو مربوط به حضور چوب در معماری و ساختمان است.طبیعی است که ما نیز در معرفی سوابق تحقیق به سراغ آن دسته از منابعی برویم که ارتباط بیشتری با این مسأله داشته باشد در یک دسته بندی کلی این موارد را می توان در حوزه های زیر معرفی کرد:
الف- کتاب ها
ب- مقالات علمی
ج- پژوهش های دانشگاهی
د- سایر پژوهش ها
نکته ای که پیش از بیان پیشینه ی تحقیق باید به آن توجه کرد این است که با توجه به ظرفیت های موجود در پژوهش پیش رو در این جا ناچاریم تنها از مواردی محدود نام ببریم و طبیعتا به سراغ آن دسته از منابع خواهیم رفت که در مسیر این پژوهش ما را یاری می رساند.
الف- کتابها
از مهمترین کتاب هایی که در این جا قابل ذکر است می توان موارد زیر را برشمرد:
۱ – برومبرژه،کریستیان،۱۳۷۰،مسکن و معماری در جامعه ی روستایی گیلان،علاءالدین گوشه گیر،تهران، چاپ اول
زمرشیدی،حسین،۱۳۸۹،معماری ایران اجرای ساختمان با مصالح سنتی،تهران، چاپ یازدهم ۲ –
۳ – معماریان، غلامحسین،۱۳۹۱، معماری مسکونی ایرانی گوده شناسی برونگرا،تهران، چاپ ششم
۴ – رحمانیان، جمشید ۱۳۸۷، طراحی سازه های چوبی، انتشارات دانشگاه علم وصنعت، تهران
۵-Holan, Jerri,1990, Norwegian Wood: A Tradition of Building, Rizzoli First edition
۶-Makoto, Suzuki,1979, Wooden Houses, Harry N Abrams; 1st Am. ed. Edition
۷-A. J. Bicknell & Co,2006, Victorian Wooden and Brick Houses with Details, Dover Publications
ب- مقالات علمی :
درباره ی مقالات، اشاره به این نکته ضروری است که متاسفانه مقالات چندانی در مجلات معتبر علمی داخلی در ارتباط با محورهای چوب و معماری وجود ندارد و تعداد انگشت شماری در این زمینه قابل اشاره است اما اگر خارج از این محور به موضوع چوب نگاه بیندازیم می توانیم به مجلات و به تبع آن مقالات بسیاری دسترسی داشته باشیم. برای مثال می توان به مقالات قابل توجهی که به صورت تخصصی به چوب شناسی و جنگل شناسی مربوط اند اشاره کرد اما در میان مقالات مرتبط با چوب و معماری
نمونه های زیر قابل ذکر هستند:
۱ – یوسفی،۱۳۸۵،واچینی و دوباره چینی خانه های روستایی جلگه ی شرق استان گیلان، مجله کندوج، شماره ۲خاکپور،۱۳۸۴،ساخت خانه های شیکیلی در گیلان،نشریه هنرهای زیبا،شماره ۲۵ ۲ –
۳ – موسوی،۱۳۸۶، خانه ی میرسیار،مجله کندوج،شماره ۴
۴- Stephen, Tobriner,1999, Wooden Architecture and Earthquakes in Turkey
۵-YAMATO, Satoshi,2005, The Tradition of Wooden Architecture in Japan
۶-Adem Dogangun, Iskender Tuluk,2008, Traditional wooden buildings and their damages during earthquakes in Turkey
ج- پژوهش های دانشگاهی
این پژوهش ها عمدتا در دو دسته پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری و همچنین طرح های پژوهش دانشگاهی قابل بررسی هستند. متاسفانه در این زمینه نیز دست ما چندان پر نیست و تنها به برخی موارد محدود یافت شده اکتفا می کنیم.
۱ – کریمی، محمد صادق ،۱۳۹۰، چوب در گذشته معماری ایران و نقش آن در معماری پایدار، دانشگاه علوم تحقیقات واحد تهران
مطلب دیگر :
۳ – حسینی، سپیده، ۱۳۹۱، انواع چوب و کاربرد آن ها، دانشگاه علوم تحقیقات واحد تهران
د- سایر پژوهش ها:
منظور از سایر طرح های پژوهشی آن دسته از پژوهش ها است که بیرون از موارد ۳ گانه فوق یافت می شوند. مثلا پژوهش هایی توسط سازمان ها و نهاد ها و حتی شرکت های خصوصی به انجام می رسند مثلا بنیاد مسکن- میراث فرهنگی یا وزارت راه و شهرسازی. مواردی از این پژوهش ها قابل ذکراند:
۱ – چرختاب مقدم،نعمتی مژده،حسینی،۱۳۹۱،بررسی معماری چوبی کرانه جنوبی دریای خزر، سازمان مسکن استان گیلان
۲ – عظیمی- جمشیدیان،۱۳۸۴،بررسی اثرات کالبدی اجرای طرح هادی روستایی غرب گیلان، بنیاد مسکن استان گیلان
۱-۳-پرسش های تحقیق :
- آیا عنصر چوب در معماری بومی استان گیلان عنصر اصلی و تعیین کننده نخستین است یا عوامل موثر دیگری که نسبت به این عنصر جایگاه مهمتری دارند در این معماری دیده می شوند ؟
- آیا استفاده از عنصر چوب فقط به دلیل در دسترس بودن در این بنا ها صورت گرفته است و آیا استفاده کنندگان از این مصالح برای شکل دادن معماری بومی، شناخت قبلی نسبت به این متریال و خاصیت و ویژگی های آن داشته اند یا نه ؟
- آیا سازگاری عنصر چوب با اقلیم معتدل و مرطوب شمال کشور، مورد کشف و نظر استفاده کنندگان و سازندگان این بناها بوده است یا نه؟
- اتصالات چوبی که بخش مهمی از ساختار این بناها را تشکیل می دهد، تا چه حد با مدل سازه ای رایج در این بناها تطبیق و سازگاری دارد؟
۱-۴-فرضیه های تحقیق :
- چوب عامل اصلی و تعیین در معماری بومی استان گیلان است .
- استفاده از این عنصر در بناهای گیلان با شناخت قبل و بر اساس جایگاه استفاده از آنان و بنا صورت گرفته است
- به لحاظ اقلیمی، عنصر چوب سازگاری مناسبی با آب و هوای معتدل ومرطوب استان گیلان دارد .
- اتصالات چوبی به کار رفته در ساختار این بناها با مدل سازه ای رایج در این مناطق انطباق و سازگاری دارد
۱-۵-اهداف تحقیق :