برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
فهرست مطالب
چکیده 1
فصل اول. 2
مقدمه. 2
اطلاعات گیاه شناسی.. 3
گرده 4
اندامهای تولید مثلی.. 4
جنسهای معروف ارکیده 6
ازدیاد ارکیدهها به روشهای زیر صورت میگیرد. 7
فصل دوم. 9
بررسی منابع. 9
1-1- محیطهای کشت در ریزازدیادی.. 10
2-1- محیط کشت و مواد تشکیل دهنده آن. 10
1-2-1- عناصر پرمصرف و کم مصرف… 11
1-2-3- کربوهیدراتها 12
1-2-4 -ویتامینها 12
1-2-5- اسیدهای آمینه و سایر افزودنیهای نیتروژن دار. 13
1-2-6- مواد جامدکننده یا سیستم حمایت کننده 13
1-2-7- تنظیم کنندههای رشد. 14
1-2-7-1- سایتوکنین ها 15
1-2-7-2 کاربرد اکسین ها در ریزازدیادی.. 16
1-2-8- اثر نانوکودها در گیاهان زینتی.. 18
فصل سوم. 22
مواد و روشها 22
3-1- منبع گیاهی مورد استفاده 23
3-2- روش کار. 23
3-3- محیط کشت… 24
3-3-1- آماده کردن محیط کشت… 24
3-3-2- ضدعفونی وسایل مورد نیاز. 24
3-3-3- آماده سازی هود (لامینار ایرفلو) 25
3-3-4- آماده سازی محیط کشت کورم ارکیده 25
3-3-5- آماده سازی کورم ارکیده 26
3-4- چگونگی اندازه گیری صفتها 27
3-5- شرایط گلخانه ای.. 28
3-6- تجزیه و تحلیل دادهها 28
این مطلب را هم بخوانید :
فصل چهارم. 29
نتایج و بحث… 29
ارزیابی صفات در محیط کشت درون شیشه ای.. 29
طول گیاه 30
طول ریشه. 32
تعداد کورم. 33
تعداد برگ… 35
تعداد ریشه. 37
وزن تر. 38
وزن خشک گیاه 39
آزمایش دوم. 40
طول گیاه 40
طول ریشه. 42
تعداد کورم. 44
تعداد برگ… 46
تعداد ریشه. 48
وزن تر گیاه 49
وزن خشک گیاه 51
فصل پنجم. 53
نتیجه گیری کلی.. 53
منابع. 55
فهرست جداول
جدول4-1- جدول مقایسه میانگین اثر تیمار نانو کود بر طول گیاه 31
جدول 4-2- جدول تجزیه واریانس اثر تیمار نانو کود بر طول گیاه 31
جدول4-3- جدول مقایسه میانگین اثر تیمار نانو کود بر طول ریشه. 32
جدول 4-4- جدول تجزیه واریانس اثر تیمار نانو کود بر طول ریشه. 33
جدول4-5- جدول مقایسه میانگین اثر تیمار نانو کود بر تعداد کورم. 34
جدول 4-6- جدول تجزیه واریانس اثر تیمار نانو کود بر تعداد کورم. 34
جدول4-7- جدول مقایسه میانگین اثر تیمار نانو کود بر تعداد برگ… 36
جدول 4-8- جدول تجزیه واریانس اثر تیمار نانو کود بر تعداد برگ… 36
جدول4-9- جدول مقایسه میانگین اثر تیمار نانو کود بر تعداد ریشه. 37
جدول 4-10- جدول تجزیه واریانس اثر تیمار نانو کود بر تعداد ریشه. 37
جدول4-11- جدول مقایسه میانگین اثر تیمار نانو کود بر وزن تر. 38
جدول 4-12- جدول تجزیه واریانس اثر تیمار نانو کود بر وزن تر. 39
جدول4-13- جدول مقایسه میانگین اثر تیمار نانو کود بر وزن خشک… 40
جدول 4-14- جدول تجزیه واریانس اثر تیمار نانو کود بر وزن خشک… 40
جدول4-15- جدول مقایسه میانگین اثر تنظیم کنندههای رشد بر طول گیاه 41
جدول 4-16- جدول تجزیه واریانس اثر تنظیم کنندههای رشد بر طول گیاه 42
جدول4-17- جدول مقایسه میانگین اثر تنظیم کنندههای رشد بر طول ریشه. 43
جدول 4-18- جدول تجزیه واریانس اثر تنظیم کنندههای رشد بر طول ریشه. 44
جدول4-19- جدول مقایسه میانگین اثر تنظیم کنندههای رشد بر تعداد کورم. 45
جدول 4-20- جدول تجزیه واریانس اثر تنظیم کنندههای رشد بر تعداد کورم. 46
جدول4-21- جدول مقایسه میانگین اثر تنظیم کنندههای رشد بر تعداد برگ… 47
جدول 4-22- جدول تجزیه واریانس اثر تنظیم کنندههای رشد بر تعداد برگ… 47
جدول4-23- جدول مقایسه میانگین اثر تنظیم کنندههای رشد بر تعداد ریشه. 49
جدول 4-24- جدول تجزیه واریانس اثر تنظیم کنندههای رشد بر تعداد ریشه. 49
جدول4-25- جدول مقایسه میانگین اثر تنظیم کنندههای رشد بر وزن تر. 51
جدول 4-26- جدول تجزیه واریانس اثر تنظیم کنندههای رشد بر وزن تر. 51
جدول4-27- جدول مقایسه میانگین اثر تنظیم کنندههای رشد بر وزن خشک… 52
فهرست نمودار
نمودار4-1- اثر نانوکود بر روی طول گیاه 33
نمودار 4-2- اثر نانوکود بر روی طول ریشه. 34
نمودار 4-3- اثر نانوکود بر روی تعداد کورم. 35
نمودار 4-4- اثر نانوکود بر روی تعداد برگ… 36
نمودار 4-5- اثر تنظیم کنندههای رشد بر روی طول گیاه 40
نمودار 4-6- اثر تنظیم کنندههای رشد بر روی طول ریشه. 41
نمودار 4-7- اثر تنظیم کنندههای رشد بر روی تعداد کورم. 42
نمودار 4-8- اثر تنظیم کنندههای رشد بر روی تعداد برگ… 44
نمودار 4-9- اثر تنظیم کنندههای رشد بر روی وزن تر. 46
فهرست تصاویر
شکل3-1- ضدعفونی وسایل آزمایشگاهی و محیط کشت در اتوکلاو. 25
شکل3-2- آماده سازی هود لامینارفلو برای کشت… 25
شکل3-3- تهیه محیط کشت برای ارکید. 29
4-1-4- تأثیر انواع بسترکاشت و تاریخ کاشت بر سطح برگ (LA) و شاخص سطح برگ (LAI)………..47
4-1-5- تأثیر انواع بسترکاشت و تاریخ کاشت بر طول ریشه، وزن تر و خشک ریشه……………………….48
4-1-6- تأثیر انواع بسترکاشت و تاریخ کاشت بر وزن تر و خشک کل برگ در بوته………………………..50
4-2- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت بر صفات واجزای عملکرد بذر در ریحان سبز زمان برداشت……………………52
4-2-1- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت بر تعداد گل آذین، طول گل آذین، تعداد چرخه گل در هر گل آذین و تعداد کل چرخه در بوته…………………52
4-2-2- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت بر وزن بذر در بوته، تعداد بذر در بوته، وزن بذر در گل آذین و تعداد بذر در گل آذین…………………55
4-2-3- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت بر تعداد بذر در هر چرخه گل………………………………..57
4-2-4- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت وزن هزار دانه……………………………………………………..58
4-2-5- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت بر وزن تر اندام های هوایی و وزن خشک اندام های هوایی ……………….59
4-2-6- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت برعملکرد بیولوژیک……………………………………………..61
4-2-7- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت بر شاخص برداشت (Harvest index )………………..62
4-2-8- تأثیر انواع بستر کاشت و تاریخ کاشت بر میزان عملکرد بذر در هکتار……………………………….63
4-3- ضرایب همبستگی بین متغییر های اندازه گیری شده زمان 80% گلدهی گیاه ریحان سبز…………….64
4-4- ضرایب همبستگی بین متغییرهای اندازه گیری شده زمان برداشت گیاه ریحان سبز…………………..66
4-5- نتیجه گیری کلی……………………………………………………………………………………………………………69
4-6- پیشنهادات……………………………………………………………………………………………………………………70
فهرست منابع
منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………..73
منابع انگلیسی………………………………………………………………………………………………………………………..79
فهرست جداول
جدول 3- 1- مشخصات هواشناسی شهرستان کلاله در زمان اجرای پروژه…………………………………………..25
جدول 3-2- تجزیه عناصر غذایی موجود در بسترهای مورد آزمایش……………………………………………..26
جدول4-1- مقایسه میانگین صفات مختلف در انواع بستر و تاریخ کاشت در گیاه ریحان سبز زمان 80 درصد گلدهی………………………………………………………………………………………………………………………..36
جدول4-2- مقایسه میانگین صفات مختلف در انواع بستر و تاریخ کاشت در گیاه ریحان سبز زمان برداشت………………………………………………………………………………………………………………………………..39
جدول4-3- ضرایب همبستگی بین متغیرهای اندازه گیری شده زمان 80 % گلدهی گیاه ریحان………….65
جدول4-4- ضرایب همبستگی بین متغیرهای اندازه گیری شده زمان برداشت گیاه ریحان…………………..68
فهرست اشکال
شکل4-1- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر ارتفاع بوته………………………………………………………43
شکل4-2- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد شاخه فرعی گلدار……………………………………44
شکل4-3- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد شاخه فرعی فرعی گلدار…………………………..44
شکل4-4- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد گره……………………………………………………….45
شکل4-5- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد میان گره…………………………………………………46
شکل4-6- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر طول میان گره………………………………………………….46
شکل4-7- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر سطح برگ………………………………………………………47
شکل4-8- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر شاخص سطح برگ…………………………………………..48
شکل4-9- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر طول ریشه……………………………………………………….49
شکل4-10- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن تر ریشه………………………………………………….49
شکل4-11- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن خشک ریشه……………………………………………50
شکل4-12- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن تر کل برگ در بوته…………………………………51
شکل4-13- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن خشک کل برگ در بوته…………………………..51
شکل4-14- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت تعداد گل آذین در بوته………………………………………52
شکل4-15- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت طول گل آذین در بوته………………………………………..53
شکل4-16- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد چرخه در هر گل آذین…………………………….53
شکل4-17- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد کل چرخه در هر بوته……………………………..54
شکل4-18- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن کل بذر در هر بوته…………………………………..55
شکل4-19- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد کل بذر در هر بوته…………………………………55
شکل4-20- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن بذر در گل آذین………………………………………56
شکل4-21- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد بذر در گل آذین…………………………………….56
این مطلب را هم بخوانید :
شکل4-22- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر تعداد بذر در هر چرخه……………………………………57
شکل4-23- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن هزار دانه………………………………………………..58
شکل4-24- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن تر اندام های هوایی………………………………….59
شکل4-25- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر وزن خشک اندام های هوایی……………………………60
شکل4-26- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر عملکرد بیولوژیک…………………………………………..61
شکل4-27- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر شاخص برداشت…………………………………………….62
شکل4-28- اثر متقابل انواع بستر و تاریخ کاشت بر عملکرد بذر ………………………………………………..63
چکیده
به منظور مطالعه تأثیر انواع بستر و تاریخ کاشت بر میزان تولید عملکرد بذر ریحان در طی سال های 92- 91 آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی با دو فاکتور بستر در چهار سطح (ورمی کمپوست، پرلیت +کوکوپیت، مخلوط خاک گلدانی و شاهد یا کنترل) و تاریخ کاشت در دو سطح (27 فروردین و 18 اردیبهشت) با 4 تکرار در شهرستان کلاله اجرا شد. زمانی که 80 درصد بوته ها به گل رفتند، تعداد 5 بوته رقابت کننده از هر تیمار پس از حذف اثر حاشیه در سطح باقیمانده هر کرت به طور تصادفی انتخاب و صفات رویشی شامل ارتفاع بوته، فاصله بین گره ها، تعداد گره در بوته، تعداد شاخه های فرعی، سطح برگ، شاخص سطح برگ و وزن کل برگ در بوته با ترازوی حساس تعیین شد. سپس بوته های برداشت شده در تاریکی و در دمای 25 درجه سانتی گراد قرار گرفته و پس از آن صفاتی مانند وزن خشک اندازه گیری شد. پس از حذف حاشیه و خشک شدن یک سوم بالایی بوته ها و رسیدن کامل بذور، تعداد 10 بوته رقابت کننده از هر تیمار، جمع آوری بذور صورت گرفت که در این زمان متغیرهای قابل اندازه گیری شامل طول گل آذین، تعداد گل آذین، تعداد بذر در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه در هکتار بود و پس از تمیز کردن و عبور دانه ها از الک، وزن آنها با ترازوی حساس اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که افزودن ورمی کمپوست (7 تن در هکتار) به خاک باعث بیشترین ارتفاع بوته (18/150 سانتی متر)، تعداد گل آذین در بوته (22/13)، طول گل آذین در بوته (47/31)، تعداد چرخه گل در هر گل آذین (02/17)، تعداد کل چرخه گل در بوته (4/225)، وزن بذر در بوته (36/9 گرم)، تعداد بذر در هر بوته (25/4517)، وزن هزار دانه (07/2 گرم)، عملکرد بیولوژیک (36/4902 کیلوگرم در هکتار)، شاخص برداشت (28/15)، عملکرد بذر در هکتار (46/749 کیلو گرم در هکتار) مربوط به تاریخ کاشت اول بود. این مطالعه نشان داد که تیمارهای حاوی کود های آلی و معدنی در مقایسه با شاهد و همچنین تاریخ کاشت اول (27 فروردین) در مقایسه با تاریخ کاشت دوم (18 اردیبهشت) اثرات بهتری بر صفات رویشی، عملکرد و اجزای عملکرد ریحان داشت. نتایج این تحقیق می تواند در افزایش عملکرد بذر ریحان و نیز برنامه تولید بذر به کار رود.
واژه های کلیدی: ریحان سبز، بستر کاشت، تاریخ کاشت، بذر، عملکرد
فصل اول
مقدمه و کلیات
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
چکیده:
در چند دههی اخیر، اندیشمندان اقتصادی ادیان مطالعات و تحقیقات گسترده و فراوانی را در زمینهی اقتصاد دینی( تجزیه وتحلیل رفتارها، نهادها و سیاست های اقتصادی با توجه به زمینههای دینی) انجام دادهاند که حاصل آن به صورت گنجینهای غنی در اختیار جامعهی علمی قرار دارد. در این میان، مطالعه دربارهی اندیشه اقتصادی یهودیت، مسیحیت واسلام رونق بیشتری دارد. این پژوهش هدف اساسی خود را مقایسهی تطبیقی بین اندیشهی اقتصادی ادیان مذکور و در نتیجه، شناسایی اقتصاد مطلوب و مورد نظر دین (الگوی دینی اقتصاد) و تبیین ویژگیهای اقتصاد دینی از منظر اندیشمندان اقتصادی ادیان مذکور قرار داده است.
در عین حال، برای آن که بتوان شناخت دقیق و جامعی از اقتصاد دینی داشت، لازم است پژوهش های انجام شده در این زمینه را بررسی کنیم. لذا برای تحقق این شناخت، مطالعهی ماهیت اقتصاد یهودی ، اقتصاد مسیحی و اقتصاداسلامی ضروری است. بر همین اساس بخشهای اول ، دوم و سوم این پژوهش، به این مهم پرداخته است و در بخش چهارم نیز هدف اصلی، انجام مقایسهی تطبیقی میان اندیشههای اقتصادی یهودیت، مسیحیت واسلام است. درپایان، ابتدا دیدگاههای صاحبنظران اقتصادی یهودی ، مسیحی ومسلمان را در مورد موضوعات اقتصادی مهمی مانند جهانبینی اقتصادی، اصول اساسی اقتصاد، کار و مالکیت، عدالت و توزیع و دولت و بازار را مقایسه کرده و با توجه به دیدگاههای اقتصادی مشترک در یهودیت، مسیحیت واسلام، ویژگیهای اقتصاد دینی مطرح شده است.
به هر حال، دین و اقتصاد دو بعد زندگی انسانی و اجتماعی هستند که ترسیم و تحلیل صحیح و پایبندی به مفادآنها، باعث تصحیح و تعدیل یکدیگر شده است و همگرایی حاصل از این تعامل ، برکارآمدی هر دو و همچنین دیگر ابعاد زندگی تأثیر بهسزایی خواهد داشت. این پژوهش با روش ، توصیفی – تحلیلی – مقایسه ای و بر مبنای شیوهی کتابخانهای تنظیم شده است.
کلید واژهها : اقتصاد، اقتصاد دینی ،اقتصاد یهودی ،اقتصاد مسیحی ،اقتصاداسلامی ، مالکیت
فهرست مطالب……………………………………………………………………………………………………………………..شماره صفحه
مقدمه
پیشگفتار
1- نیازها، اندیشهها و ریشههای ترکیب دین و اقتصاد ……………………………………………………9
2- عناصر و زمینههای پیوند اقتصاد و دین……………………………………………………………….10
3- تجزیه و تحلیل اقتصادی از دین (اقتصاد دین)…………………………………………………………13
بخش اوّل : یهودیت
فصل اوّل: سیر تاریخی اندیشههای اقتصادی یهودیت…………………………………..21
1-1) اندیشههای اقتصادی در عهد عتیق………………………………………………………………….21
1-1-1)کشاورزی در عصر کتاب مقدس…………………………………………………………………………..21
2-1-1) بازرگانی و صنایع در عصر عهد عتقیق………………………………………………………..25
3-1-1) بررسی اقتصادی حیات یهودیان در دوران صلح با رومیان……………………………………28
2-1)دوره قرون وسطی……………………………………………………………………………………31
1-2-1)اقتصاد قرون وسطی و یهودیت بیزانسی…………………………………………………………31
2-2-1) بازرگانان یهودی در مدیترانه قرون وسطی ……………………………………………………33
3-2-1) فعالیتهای اقتصادی یهودیان در اسلام قرون وسطی………………………………………….35
4-2-1) پایان عصر طلایی اقتصاد یهودیان ……………………………………………………………..37
3-1) یهودیت در قرون 17و18و19و20……………………………………………………………..39
1-3-1) یهودیت آمستردام در طی دورانمرکانتالیسم (سودا گرایی) ……………………………………39
2-3-1) اندیشههای اقتصادی یهودیان در بریتانیا …………………………………………………….41
فصل دوم : مبانی و ماهیت اقتصادی یهودیت………………………………………………43
1-2)مبانی اقتصادی یهودی……………………………………………………………………………….45
1-1-2)قوانین و اقتصاد یهود و دیدگاه آن دین به مالکیت………………………………………………..45
2-1-2)ثروت و داراییها …………………………………………………………………………………49
1-2-1-2)پول، بانکداری و بهره………………………………………………………………………………….55
2-2-1-2)بازرگانی، تجارت منصفانه و مقررات دولتی ……………………………………………………………………59
3-1-2)تخصیص منابع به نهادهای اقتصادی در اقتصاد یهودی ……………………………………….63
تهاتر و نقش پول ………………………………………………………………………………………………66
2-2)ماهیت اقتصادی یهودیت……………………………………………………………………………..69
بخش دوم: مسیحیت
فصل اول: سیر تاریخی اندیشه های اقتصادی مسیحیت…………………………………….75
1-1)اندیشه های اقتصادی مربوط به کتاب مقدس ، قدّیسان و دانشمندان اولیه مسیحی…………..75
1-1-1)رویکرد کتاب مقدس به اقتصاد ……………………………………………………………………75
2-1-1) اندیشه اقتصادی قدّیسان و دانشمندان اولیه مسیحی……………………………………………..77
3-1-1) فئودالیسم و اندیشهی مدرسیها در قرون وسطا ……………………………………………….81
2-1)قرون 16 و 17 و 18……………………………………………………………………………….93
1-2-1) اندیشه اجتماعی قرون وسطایی (علل ظهور پروتستانتیزم) ……………………………………93
2-2-1)پروتستاتیزم و تأیید سرمایهداری ………………………………………………………………..95
3-1) قرون 19و20………………………………………………………………………………………97
فصل دوم : مبانی و ماهیت اقتصادی مسیحیت……………………………………………105
1-2)مبانی اقتصادی مسیحیت…………………………………………………………………………….105
1-1-2) دیدگاه کتاب مقدس درباره ثروت و مالکیت …………………………………………………….105
1-1-1-2) فقر و ثروت در کتاب مقدس…………………………………………………………………………………….. 106
2-1-1-2) برخی نکات پیرامون فقر و ثروت در کتاب مقدس ……………………………………………………………..108
3-1-1-2) دو موضع دربارهی فقر………………………………………………………………………………………….. 110
4-1-1-2)الهیات رهایی بخش یا الهیات سیاسی درباب فقر و علم ………………………………………………………….112
2-1-2) نظریات صاحب نظران مسیحی درباره ثروت و مالکیت……………………………………..112
1-2-1-2) خلقت و سرپرستی ……………………………………………………………………………………………….113
2-2-1-2) مالکیت از منظر صاحب نظران مسیحی…………………………………………………………………………114
3-1-2)نظریات اندیشمندان مسیحی درباره کار…………………………………………………………..115
1-3-1-2) ماهیت و اهمیت کار انسان………………………………………………………………………………………. 115
2-3-1-2) مخالفت بانا دیده گرفتن منافع و هویت فرد در کار (از خود بیگانگی در کار )………………………………..116
3-3-1-2) حق و تکلیف نسبت به کار……………………………………………………………………………………… 119
4-1-2) فقر و عدالت از دیدگاه صاحبنظران مسیحی ………………………………………………….120
1-4-1-2) عدالت از منظر صاحب نظران مسیحی ……………………………………………………………………….120
2-4-1-2) تعریف عدالت از منظر صاحب نظران مسیحی………………………………………………………………….123
3-4-1-2) انواع عدالت از منظر صاحب نظران مسیحی……………………………………………………………………124
5-1-2) دولت و بازار در نگاه اندیشمندان مسیحی …………………………………………………..125
2-2) ماهیت اقتصاد مسیحی………………………………………………………………………..128
بخش سوم: اسلام
فصل اول: سیر تاریخی اندیشه های اقتصادی اسلام……………………………………..132
1-1)اندیشه اقتصادی اسلام از اوایل ظهور تا اواخر قرن19 ……………………………………..132
2-1)آیات و روایات با جهتگیری اقتصادی………………………………………………………..133
3-1)موضوعات اقتصادی در متون فقهی و فلسفی………………………………………………….. 138
4-1)اندیشه اقتصادی اسلام در قرن20 ……………………………………………………………145
فصل دوم : مبانی و ماهیت اقتصاد اسلامی………………………………………………..146
1-2) مبانی اقتصادی اسلام…………………………………………………………………………….146
1-1-2)مالکیت در اقتصاد اسلامی………………………………………………………………………..146
1-1-1-2) نظر اسلام درباره مال و ثروت……………………………………………………………. 146
2-1-1-2) مفهوم و اهمیت مالکیت خدا و جانشینی انسان در قرآن…………………………………….148
1-2-1-1-2) حق و تکلیف در مالکیت ………………………………………………………………………………………149
2-2-1-1-2) دیدگاههای مشترک صاحبنظران اقتصاد اسلامی در مورد مالکیت ………………………………………..150
3-2-1-2) اختلاف نظر در مورد قلمروهای مالکیت در اسلام…………………………………………………………….151
2-1-2) کار در اقتصاد اسلامی ……………………………………………………………………….156
1-2-1-2) اهمیت و نقش کار در اسلام………………………………………………………………………………….. 156
2-2-1-2) رابطه میان کار و مالکیت در اسلام…………………………………………………………………………… 157
3-2-1-2) هدف از کار…………………………………………………………………………………………………… 159
4-2-1-2) کار و استراحت ………………………………………………………………………………………………..160
3-1-2) عدالت در اقتصاد اسلامی …………………………………………………………………161
1-3-1-2) تعریف عدالت و قسط …………………………………………………………………………………………..163
2-3-1-2) انواع عدالت……………………………………………………………………………………………………….165
3-3-1-2) عدالت اقتصادی …………………………………………………………………………………………………165
4-3-1-2)نظریه توزیع در اقتصاد اسلامی ……………………………………………………………………………….167
5-3-1-2) نظریات توزیع قبل و بعد از تولید ……………………………………………………………………………..168
4-1-2) نقش دولت و بازار در اقتصاد اسلامی ……………………………………………………..171
1-4-1-2) مالیة عمومی در اقتصاد اسلامی……………………………………………………………………………….176
2-4-1-2) جایگاه بازار و اخلاقیات بازار در اقتصاد اسلامی …………………………………………………………..180
3-4-1-2) تأمین نظام مالی در اقتصاد اسلامی……………………………………………………………………………. 184
4-4-1-2) محدودة دخالت دولت در اقتصاد اسلامی ………………………………………………………………………187
5-4-1-2) ماهیت دولت و ساختار بازار در اقتصاد اسلامی……………………………………………………………..190
2-2) ماهیت اقتصاد اسلامی…………………………………………. ……………………………193
1-2-2) نظر گروهی از صاحبنظران اقتصادی مسلمان در مورد عدم وجود اقتصاد اسلامی و عدم نیاز به آن…………………………………………………………………………………………………193
2-2-2) نظریات پژوهشگران مختلف در مورد وجود اقتصاد اسلامی…………………………….196
بخش چهارم : مقایسه
فصل اول)مقایسه اندیشه های اقتصادی یهودیت ، مسیحیت واسلام…………………..200
1-1) جهان بینی اقتصادی ……………………………………………………………………..200
2-1) کار و مالکیت………………………………………………………………………………..204
3-1) عدالت و توزیع ……………………………………………………………………………208
4-1) دولت و بازار ……………………………………………………………………………..212
فصل دوم)نتیجه گیری …………………………………………………………………….216
این مطلب را هم بخوانید :
1-2)اشتراکات…………………………………………………………………………………….216
2-2)افتراقات……………………………………………………………………………………..217
منابع فارسی و عربی……………………………………………………………………………….221
منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………….225
واژه نامه…………………………………………………………………………………………….232
مقدمه
در چند دههی اخیر، اندیشمندان اقتصادی ادیان مطالعات و تحقیقات گسترده و فراوانی را در زمینهی اقتصاد دینی( تجزیه وتحلیل رفتارها، نهادها و سیاست های اقتصادی با توجه به زمینههای دینی) انجام دادهاند که حاصل آن به صورت گنجینهای غنی در اختیار جامعهی علمی قرار دارد. در این میان، مطالعه دربارهی اندیشه اقتصادی یهودیت، مسیحیت واسلام رونق بیشتری دارد؛به طوری که اندیشمندان الهیاتی و اقتصادی این سه دین توحیدی ضمن تشکیل انجمنهای علمی وبرگزاری کنفرانسهای سالانه، مجلات علمی و مجموعهی بسیار وسیعی از کتب و مقالات را در مورد اندیشهی اقتصادی ادیان مذکور تألیف کردهاند.
پرسش بسیار مهمی که برای این اندیشمندان مطرح است،این است که اقتصاد مطلوب و مورد نظر دین کدام است و چه ویژگیهایی دارد؟ دستیابی به پاسخ این پرسش مستلزم بررسی دیدگاهها و نظریات اقتصادی همهی ادیان بزرگ شرقی و غربی است که کار بسیار دشوار و بزرگی است و تنها گروههای بزرگ علمی از عهدهی پاسخ گویی به آن بر میآیند.
از آنجا که یهودیت، مسیحیت و اسلام از جملهی ادیان بزرگ ابراهیمی هستند و با توجه به این که پیدایش، گسترش و تحکیم پایههای دانش جدید اقتصاد در کشورهایی صورت گرفته است که عموماً پیرو دین مسیحیت بودهاند و همچنین با توجه به گستردگی آرای اقتصادی اسلام و تجربهی تاریخی اقتصاد اسلامی در صدر اسلام و در طی دورهی تمدن بزرگ اسلامی ونیز با عنایت به این که یهودیت قدیمی ترین دین در میان سه دین اصلی دنیا است که ریشه در خاورمیانه دارند و تاریخچهی این دین، سنتی بسیار غنی از تفکرات معنوی و قوانین اخلاقی در تمامی ابعاد وجودی انسان، از جمله بعد اقتصادی آن پدید آورده است، انجام مقایسهی تطبیقی میان اندیشهی اقتصادی یهودیت ، مسیحیت و اسلام می تواند ضمن ارائهی پاسخی مقدماتی به پرسش اساسی مذکور ، گامی مثبت برای شناخت ویژگی های اقتصاد دینی و باز شناسی آن از اقتصاد غیر دینی متعارف باشد و زمینهی مطالعات بیشتر و کاراتر را در این حوزه از دانش فراهم کند.
صاحب نظران اقتصادی یهودی، مسیحی واسلامی برای دستیابی به اقتصاد دینی ؛ طی دو مرحله ، نظامهای مهم اقتصادی معاصر(سرمایه داری[1] و سوسیالیسم[2] ) و نظریهی اقتصادی متعارف (به ویژه قرائت نئوکلاسیک[3] آن) را نقد و ارزیابی کردهاند: مرحلهی اول ، مربوط به قبل از طرح اندیشهی اقتصادی دین است. در این مرحله، اندیشمندان دینی با انتقاد از روششناسی به کار رفته در اقتصاد متعارف که ارزشهای اخلاقی و معنوی را از نظریه و نظام اقتصادی حذف می کند و همچنین با نقد قضاوتهای ارزشی اقتصاد متعارف که ناسازگار با ارزشهای اخلاقی و معنوی دین ( اعم از یهودیت ، مسیحیت واسلام) است اقتصاد دینی را معرفی و از نظر علمی توجیه می کنند. در مرحله دوم که پس از پذیرش اقتصاد دینی و طرح اصول و نظریات اقتصادی دین است، صاحب نظران اقتصاد دینی با اتکا به معرفت جدید اقتصاد دینی به نقد اصول، نظریات و نظامهای اقتصادی متعارف می پردازند.
در واقع در مرحله اول ، به چرایی و علل وجودی اقتصاد دینی پاسخ داده میشود و در مرحلهی دوم نیز که تاکید مجدد بر لزوم مطالعات در زمینهی اقتصاد دینی است، به چیستی (
ماهیت) اقتصاد دینی پرداخته میشود؛ به عبارت دیگر ، ویژگیهای اقتصاد دینی از اقتصاد غیر دینی ، باز شناسی و معرفی می شود.
در این پژوهش، به مقایسه دیدگاههای اقتصادی یهودیت، مسیحیت واسلام می پردازیم با این هدف که با استخراج دیدگاههای اقتصادی مشابه و مشترک این ادیان ، درک عمیقتری از اقتصاد دینی و خصوصیات آن بهدست آوریم.
سوال اصلی که در این پژوهش بررسی شدهاست، این است که :جنبههای تشابه و تمایز دیدگاههای صاحب نظران اقتصادی یهودیت ، مسیحیت و اسلام در اصولی مانند کار، مالکیت، بازار، دولت و عدالت اقتصادی چیست؟ سوالات فرعی پژوهش نیز عبارتند از :
1-یهودیت از چه دیدگاه اقتصادی برخوردار است؟
2-مسیحیت از چه دیدگاه اقتصادی برخوردار است؟
3-اسلام از چه دیدگاه اقتصادی برخوردار است؟
با توجه به سوالهای مذکور فرضیههای زیر برای بررسی و ارزیابی در این پژوهش مطرح می شود :
1.یهودیت، مسیحیت و اسلام در ارایه مکتب اقتصادی بر اصول مشترکی تاکید دارند .
2.یهودیت دارای دیدگاه اقتصادی منسجم است .
هدف اصلی از انجام این پژوهش طرح دیدگاههای اقتصادی یهودیت، مسیحیت واسلام ازمنظر صاحبنظران اقتصادی این ادیان و انجام تحلیل تطبیقی میان آنها با تاکید بر مسایل مهم اقتصادی مانند کار، مالکیت، بازار، دولت و عدالت اجتماعی است .
به طور کلی در این پژوهش برای شناسایی، از روش اسنادی کتابخانهای استفاده شده است. دیدگاههای صاحب نظران اقتصادی یهودی ، مسیحی واسلامی داده های این پژوهش را تشکیل می دهند و بر دیدگاههای مشابه و مشترک صاحبنظران درون دینی و بین دینی تاکید شده است. برای بررسی سؤالات، ارزیابی فرضیهها و در نهایت دستیابی به اهداف این پژوهش، روش تجزیه و تحلیل تطبیقی دیدگاهها ، استفاده شدهاست. در این روش مجموعهی متون و نوشتههای معتبر صاحب نظران اقتصادی یهودی، مسیحی واسلامی به منظورمقایسهی اشتراکات و افتراقات دیدگاه های اقتصادی این سه دین بررسی خواهدشد. پژوهش حاضر به گرایشهای اصلی یهودیت ، مسیحیت واسلام می پردازد.
این پژوهش درچهار بخش سازماندهی شده است :در بخش اول ، به اندیشههای اقتصادی یهودیت در دو فصل سیر تاریخی اندیشههای اقتصادی یهود و مبانی اقتصادی یهود می پردازیم ؛ در بخش دوم، به اندیشههای اقتصادی مسیحیت در دو فصل سیر تاریخی اندیشههای اقتصادی مسیحیت و مبانی اقتصادی مسیحیت پرداخته میشود و در بخش سوم، به اندیشههای اقتصادی اسلام در دو فصل سیر تاریخی اندیشههای اقتصادی اسلام و مبانی اقتصادی اسلام میپردازیم و در بخش چهارم نیز با مقایسهی اندیشهی اقتصادی اسلام ، مسیحیت و یهودیت همانندیها و واگراییهای اصول اقتصادی بین آنها را روشن میکنیم.این مقایسه نشان میدهد که با وجود تفاوتهای الهیاتی و عقیدتی فراوان در درون هر دین و دربین این سه دین بزرگ توحیدی هماننیهای بسیاری در مورد اصول اقتصادی آنها وجود دارد.
برای آشنایی اولیه، لازم است اشاره شود که پیوند دین و اقتصاد را میتوان در دو محور کلی سامان داد. یکی از این دو که اخیراً بیشتر رایج شده است، با عنوان «اقتصاد دینی»[4]مورد بحث واقع میشود. دیگری در قالب اصطلاح «اقتصاد دین»- همانطور که از اصطلاح آن پیداست [5] – یا تجزیه و تحلیل اقتصادی از دین مطرح است؛ برای مثال از اقتصاد دینی، میتوان از اقتصاد مسیحی، اقتصاد اسلامی، اقتصاد بودایی، اقتصاد یهودی و مانند آن نام برد. اما اصطلاح اقتصاد دین فراگیرتر است و هر نوع تجزیه و تحلیل اقتصادی از نقش اخلاقیات دینی، عقاید دینی و احکام دینی را در بر میگیرد. [6]
در مطالعات مربوط به اقتصاد دینی در ابتدا و به عنوان محورهای اصلی، با مجموعهای از اصول و مفروضات و عناصر دینی سروکار داریم؛ ولی در پژوهش دربارهی اقتصاد دین ( تجزیه و تحلیل اقتصادی از دین) بیشتر با نظریهها، پیشفرضها و ابزارهای اقتصادی مانند عقلانیت، هزینه – فایده، و … روبرو هستیم. به بیان دیگر، حوزهها و عناصر این دو کاملاً متفاوت هستند؛ زیرا در اقتصاد دینی پیوند عناصری مانند الهیات، مبانی متافیزیک، کتب مقدس، کلام پیامبران، وحی و آمثال ان با اقتصاد مطرح است که این عناصر در قالب رویکرد مذکور میتوانند نظامها، نظریهها یا شعبههایی از علم اقتصاد متعارف را مورد تأیید یا نقد قرار دهند، حتی ممکن است خود آنها، نظریه و نظام اقتصادی خاصی را مطرح کنند که ممکن است آن نظریهها و نظامها، مکمل یا جایگزین برخی از قرائتهای اقتصاد متعارف باشند یا نباشند. همچنین در این رویکرد، ممکن است ادعا شود اصول ، مبانی و نهادهای دینی بررفتارهای اقتصادی مؤثر است و … [7]، اما در تجزیه و تحلیل اقتصادی از دین (اقتصاد دین) برای توضیح رفتارهای مذهبی از اصول و ابزارهای اقتصادی استفاده میشود. به بیان دیگر در اینجا رفتار مذهبی عمدتاً از منظر نظریهی «انتخاب عقلانی» بحث میشود؛ یعنی فروض اساسی تحلیل اقتصادی ( رفتار بیشینه گرایی، توجه به ترجیحات، تعادل بازار و امثال آن ) محور و مورد تأکید هستند. در این رویکرد از ترکیب دین و اقتصاد فرض میشود که مردم در برخورد با مذهب نیز با ابزارهایی مانند هزینه – فایده عمل میکنند و از پایبندی به عقیده و عمل دینی به افزایش رضایت مندی خود می اندیشند. بدیهی است در این رویکرد حتی انتخاب مذهب و میزان پایبندی به عقاید مذهبی و انجام امور مذهبی در اختیار فرد متدین و مذهبی است. [8]
برخی از صاحب نظران، تفاوت دو رویکرد یاد شده را بر تفاوت اقتصاد هنجاری و دستوری از یک سو و اقتصاد اثباتی از سوی دیگر منطبق مینمایند و ادعا میکنند که «اقتصاد دینی» ترتیباتی دستوری است که از سوی مذهب نسبت به علم اقتصاد جهت یابی میکند، ولی «تحلیل اقتصادی از دین» ترکیباتی اثباتی است که از علم اقتصاد به سوی مذهب حرکت میکند. این تفسیر اگرچه در برخی موارد قابل قبول است، اما در همة موارد چنین نیست. زیرا گزارههای زیادی در اقتصاد دینی نیز وجود دارد که جنبة اثباتی دارند و همهی آنها دستوری نیستند؛ برای یک گزاره از اقتصاد مسیحی (آیهای از کتاب مقدس ) این است که : «خداوند نعمتها و منابعی در اختیار انسان قرار داد، تا از آن استفاده مطلوب بهعمل آورد و در حفظ آن بکوشد» (سفر تکوین 2/15). بدیهی است این گزاره در یک قالب اثباتی وبه صورت شرطی است؛ یعنی خداوند نعمت را در صورت بهره برداری درست از آن، در اختیار بشر قرار میدهد. [9]همچنین این گزاره از اقتصاد اسلامی یک گزاره اثباتی است. «لو ان اهل القری آمنوا و اتقوا لفحنا علیهم برکات من السماء و الارض (اعراف 7/96) چنانچه مردم (شهرها و قریهها) همه ایمان میآوردند و تقوا پیشه میکردند همانا درهای برکت آسمان و زمین را به روی آنها میگشودیم. یا روایتی از امام معصوم (ع) که میفرماید: لو عدل فیالناس لا ستغنوا: اگر در میان مردم عدالت برقرار شود مردم بینیاز میشوند».
در عین حال ممکن است برخی از قرائتهای اقتصاد دینی، تماماً بر امور دستوری و هنجاری استوار باشند. با ذکر این مطلب، به طور ضمنی بر یک پیش فرض اساسی خود در این پژوهش تأکید کردیم و آن این است که: ترکیبهای مربوط به اقتصادهای دینی خصلت چند قرائتی دارند.
هرچند پیشینهی طرح مباحث اقتصادی از دیدگاه دین به قدمت اندیشههای دینی باز میگردد، امّا میتوان گفت بحث علم اقتصاد و دین از زمان آدام اسمیت[10] آغاز شد. آدام اسمیت در کتاب ثروت ملل مباحثی از رفتارهای کلیسا و روحانیان را در قالب نظریههای اقتصادی خود گنجاند، مانند این که روحانیون و معلمان مذهبی نیز مانند دیگران در رفتارهایشان خودمحوری را ملاک دارند، رفتارهای مذهبی روحانیان مانند رفتارهای اقتصادی افراد است (اسمیت 1776). پس از اسمیت ( شاید به این علت که او رفتارهای دینی را براساس اصول اقتصادی تحلیل میکرد ) نظرات او مورد توجه اندیشمندان معتقد به دین قرار نگرفت. وی نظر خود را برای تشریح رفتار کلیسا و سران مذهبی ارائه کرد. ماکس وبر[11] 130 سال پس از اسمیت تلاش کرد دیدگاه جدیدی با این مضمون ارائه کند که تفاوتهای اقتصادی در رفتار افراد و در نتیجه، تفاوتهای اقتصادی جوامعممکن است ناشی از تفاوتهای مذهبی آنها باشد. اندیشمندان مختلف نظریهی وبر را نقد و بررسی کردند، اما در خیزش جدید جوامع اسلامی و دانشمندان مسلمان نظریات جدیدی مبنی بر تأثیر دین بر رفتارهای اقتصادی ارائه شد و به دنبال آن، این خیزش باعث رشد شدید مباحث اقتصادی و دین در سی سال اخیر شده است. در کنار این رشد، بعضی از پژوهشگران به نظریات آدام اسمیت که نگرش خاصی به مذهب دارد، بازگشتهاند و بررسی رفتارهای دینی بر اساس مبانی اقتصادی را محور، پژوهشهای خود قرار دادهاند. در کنار این روند، اندیشمندان معتقد به دین، در ادیان مختلف تلاش کردهاند اقتصاد سنتی سرمایهداری را از ابعاد مختلف به نقد بکشند و بعضی از اقتصاددانان کوشش کردهاند نظامها یا ابعادی از نظامهای اقتصادی مبتنی بر مذهب را ترسیم کنند. براین اساس میتوان مجموع مطالعات در زمینه رابطه اقتصاد و دین را در چهار دسته برشمرد:
1- تشریح و تبیین رفتارهای دینی، بهویژه گروهها و مؤسسات مذهبی براساس مبانی اقتصادی با روش علمی، مانند آنچه آدام اسمیت بیان میکند؛ از جمله مطالعات در این زمینه کتاب اکلاند[12] و دیگران با عنوان: «کلیسای کاتولیک در قرون وسطی به عنوان بنگاه» (1996) اندرسون[13](1988) فینک[14] (1988) و استارک[15])1992) یاناکان[16] (1997) مانند اینهاست.
2- نقد اقتصاد سنتی براساس مبانی دینی، مانند نوشتههای سید قطب (1966)، صدیقی (1972)، بیزنر[17] (1989) .این دسته از پژوهشها بیشتر نزد مسلمانان بوده است.
3- بررسی و تبیین نظامهای اقتصادی یا ابعادی از آن براساس دین، مانند نوشتههای صدر (1961)، جامو[18] (1970) چاپرا[19] (1992) .
4- تشریح و تبیین رفتارهای اقتصادی براساس و تحت تأثیر دین که بخش گستردهای از پژوهشها و نوشتههای سه دههی اخیر در زمینه دین و اقتصاد ، در این دسته جای میگیرد که از جملهی آنها می توان مطالعات انجام شده توسط قحف (1972) فهیم خان[20](1991)متوالی[21](1991) آزی و ارنبرگ (1976) و را نام برد که در این پژوهش به بخشی از آنها اشاره میشود.
تحقیقات صاحب نظران اقتصادی مسلمان در زمینهی پژوهش حاضر عبارتند از:
1- محمدانور، رسالهی دکتری خود را در دانشگاه نیوهمشایر امریکا در سال 1985 با عنوان «یک مدل اقتصاد کلان برای اقتصادهای بدون بهره: یک مطالعه ادغامی از نظامهای اقتصادی غربی و اسلامی» نوشت. در این رساله، یک مدل غربی، داخل یک مدل معادل که دارای نظام مالی بدون بهره است، استفاده شده است. این مدل نشان میدهد که نسبتهای سهم بندی سود، نقش بسیار مشابهی با مدلهای غربی منتهی بر نرخ بهره ایفا میکند و در آن میتوان با تغییر سهم در سود به جای تغییر نرخ بهره، به اهداف سیاستی دست یافت. در این رساله نتیجهگیری میشود که با حفظ شرایط دیگر، نظام بدون بهره برای کشورهای کمتر توسعه یافته که اقتصاد تورّمیدارند، مناسبتر است.
فصل اول: کلیات
بابیگری بهعنوان یک جنبش اجتماعی در قرن سیزده هجری در ایران پا به عرصه وجود گذاشت و بهعنوان حرکتی علیه سنتهای دینی و اجتماعی حاکم بر جامعه به وجود آمد. این جنبش در کنار حکومتهای استعماری و در مقابل فرهنگ اسلامی قرار گرفت عنوان ابزار استعمارگران مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
از نظر اجتماعی بروز این جنبش در ایران زمانی بود که پس از جنگهای ایران و روس به علت افزایش تماس بافرهنگ خارجیها و تازه شدن افکار، نخبگان ونیز عوام را به خود مشغول کرده بود و در نتیجهی چنین عواملی بود که فضا و زمینه برای ظهور و رشد حرکتهای اجتماعی فراهم شده بود.
در چنین شرایطی جنبشهای اجتماعی و اصلاحی چندی در ایران شکل گرفت و در این فضا برخی به فکر تغییر فرهنگ ملی حاکم و ایجاد نوآوریهای مذهبی افتادند. درنتیجه این طرز تفکر بود که فرقههایی مانند شیخیه، بابیه و حتی بهائیه در کنار مکاتب سکولار در ایران ظاهر شدند و همواره در مقابل حرکتهای احیاگر سنتهای ملی ـ دینی ایستادند و حرکتهای سنتشکن را تأیید کردند. با این طرز فکر کلی این فرقهها آلت دست استعمار گران قرار گرفتند.
برای بیان ضرورت مطالعه جنبشهای مذهبی ایران ازجمله بابیت باید گفت که ایدئولوژی نقش اساسی در ایجاد تشکلهای سیاسی دارد. نظری به جنبشهای اجتماعی خشککنان درصد سال اخیر نشان میدهد که همهی آنان از نوعی ایدئولوژی مذهبی بهرهمند بودهاند. از سوی دیگر نظری به ایدئولوژیهای غیرمذهبی و طرز تفکر و تلقی مردم ایران نسبت به آنها از عدم موفقیت اینگونه مرامها در این سرزمین حکایت میکند.
شدت دوری جستن مردم جامعهی ما از ایدئولوژیهای سکولار بهاندازهای است که در تاریخ پنجاه سالهی اخیر ایران قدرتمندان سیاسی بهراحتی توانستهاند آنان را از صحنهی سیاست حذف کنند و حتی برای مشروع جلوه دادن سرکوب مخالفان خود آنان را به وابستگی به این دسته از اندیشهها متهم نمایند. این امر نشان میدهد که در جغرافیای سیاسی ایرانزمین، برای ایجاد حرکتهای سیاسی و اجتماعی استفاده از ایدئولوژیهای مذهبی بهمراتب کارسازتر از ایدئولوژی سکولاراست که نمونههای آن در تاریخ ایران فراوان ثبتشده است.
دولت مقتدر کورش کبیر با اتکا به ایدئولوژی مذهبی زرتشت قوام گرفت و دولت ساسانیان برای تجدید آن شکوه به وجهی از همان ایدئولوژی تمسک جست اولین دولت پایدار ملی با تشکیل حکومت صفویه و با ایدئولوژی مذهب شیعه به وجود آمد و حدود 200 سال دوام یافت.
این واقعیت اهمیت ایدئولوژی مذهبی و بهتبع آن جنبشهای مذهبی در ایران رانشان میدهد ونیز توجه ما را به این نکته جلبتوجه میکند که در انجام حرکتهای پایدار و درنتیجه تغییرات باثبات در این سرزمین همواره جنبشهای مذهبی دخیل بودهاند.
این واقعیت تیغی دو دم است چرا که اصلاحگران میتوانند در بهبود اوضاع از این قاعده سود جویند و ناصالحان در به بند کشیدن و غارت ثروتهای او از آن بهرهمند شوند. از اینرو شناخت ابعاد و زمینههای اجتماعی بروز چنین جنبشهایی میتواند مصلحان حقیقی را از میان مدعیان دروغین اصلاحگری متمایز کند و سطح آگاهی مردم ومسوولان را بالا ببرد.
در ایران جنبشهای مذهبی فراوانی ظهور کردهاند که در این تحقیق بررسی جنبش بابیت زمینههای اجتماعی آن مد نظر است برای شناسایی این جنبش و حرکت لازم است همهی عوامل و زمینهها و ابعاد دخیل در ایجاد و ظهور این جنبش مورد بررسی قرار گیرد. قبل از بیان دقیقتر هدف این تحقیق لازم است منظور خود را از مفهوم ” جنبشهای اجتماعی ” بیان داریم.
اندیشمندان مختلف تعاریف متفاوتی از جنبشهای اجتماعی ارائه کردهاند. ازلحاظ تاریخی مباحث مربوط به جنبشهای ابتدا در نوشتههای مربوط به ” رفتارهای جمعی ” آورده میشد و برخی از متفکرین این دو مفهوم را یکی میدانستند.
برای مثال بلومر در مورد تعریف جنبشهای اجتماعی میگوید: «فعالیت جمعی برای استقرار نظم جدیدی از زندگی»[1].
نظر تورن تا حدی متفاوت است. او نظریهای در مورد تغییرات اجتماعی، کنش و انقلاب ارائه میکند همهی آنها را جنبش اجتماعی تلقی میکند.
او عمدتاً جنبشهای اجتماعی را کنش اجتماعی سیاسی ـفرهنگی قلمدادمی کند. جنبشهای اجتماعی نه حادثه هستند و نه عواملی برای تغییر بلکه آنان کنش جمعی فاعلین میباشند که برای کنترل تاریخی گری مبارزه میکند یعنی کنترل منشأهای عظیم فرهنگی که معمولاً توسط آنان روابط محیط بر جامعه سازمان داده میشود[2].
برخی دیگر از نویسندگان جنبشهای اجتماعی را یک پدیده مشخص معرفی میکنند اما تعریف آنها همهی ابعاد این پدیده را در برنمیگیرد مثلاً تیلی بر « مجموعهی خاصی از اعتقادات»[3] بهعنوان اساس جنبشهای اجتماعی تأکید میکند و مک کارتی به«نظریات و عقاید جمعیتی که نشانهی ترجیح آنان برای ایجاد تغییر در برخی از اجزای یک جامعه است»[4]، اهمیت میدهد. تعریفی که توسط گیدنز در این مورد وجود دارد جامع تراست وبیان میکند که «میتوان یک جنبش اجتماعی را بهعنوان کوششی جمعی برای نیل به منابع مشترک از طریق کنش جمعی خارج از محدودهی نهادهای تثبیتشدهی اجتماعی تعریف کرد»[5].
همهی تعاریف فوق تعاریف درستی از جنبشهای اجتماعی هستند اما هر کدام به بخشی از این مفهوم توجه کردهاند در واقع تعاریف فوق تعاریف جامع و مانعی نیستند. اما در نهایت با توجه به همهی تعاریف فوق میتوان از آنها این تعریف را که از همه آنها گرفتهشده و در واقع تلفیقی از تعاریف فوق است بیان داشت: جنبش اجتماعی عبارت است از حرکت مجموعهای از افراد انسانی در زمینهای از امکانات و لوازم و در بستری از محدودیتها بهصورت سازمانیافته به دنبال پیروی از یک رهبر با تعدادی از رهبران که همراه با ایدئولوژی مشخص هست به وجود میآید و به دنبال ایجاد تغییرات است که از این تغییرات ممکن است تدریجی باشد یا بنیادی.
دین از قدیمترین، ریشهدارترین و گستردهترین پدیدههای اجتماعی و از نیرومندترین و پایدارترین نهادهای زندگی اجتماعی انسان در طول تاریخ بوده است.
لذا همواره ادیان بزرگ با چالشهای فراوانی روبرو بودهاند که کمی از این چالشها بزرگ اثرگذار نیرومند جنبشهای دینی یا مذهبی است[6].
برخی از متخصصان بهویژه جامعهشناسان دین برای توصیف جنبشهای مذهبی وادیان جزئی از واژه جنش های دینی جدید استفاده میکنند.
بر اساس آمار مراکز بینالمللی اکنون بیش از هزار فرقه و جریان معنوی در جهان وجود دارد که تقریباً آنها را میتوان در ایالاتمتحده آمریکا یافت. در کشورهای اروپایی بیشترین تعداد فرقهها در انگلستان (700) و کمترین آن در سوئیس و سوئد (50تا100فرقه)یافت شدهاند[7].
با عنایت به اینکه جنبشهای دینی برحسب عقاید، مناسک، ساختار سازمانی و پذیرش اجتماعی باهم متفاوتاند و گاه شباهت نیز دارند. دانشمندان علوم اجتماعی در ارائه تعریفی جامع از جنبشهای دینی و تدوین معیارهای مشخص برای طبقهبندی آنها با مشکلاتی مواجه شدهاند. بااینحال امروزه متخصصان معمولاً جنبشهای دینی برای توصیف گروههایی که از مسیر اصلی دینی جداشدهاند به کار میبرند[8].
بهطور معمول دو نوع از تعاریف در حوزهی جنبشهای دینی به کار گرفته میشوند: نوع اول تعریف مخالفین جنبشهای دینی است که به ماهیت فرقهای آن اشارهکرده و آن را برحسب مجموعهای از ویژگیهای منفی تعریف میکنند درحالیکه متخصصان و دانشگاهیان به دنبال ارائه تعریفی فارغ از ارزشگذاری بدون قضاوت و سوگیری بوده و در تعریف این جنبشها به زمان و مکان سرچشمه آنها اشاره میکنند.
برای ارائه تعریف مقبولتر و واقعیتر سه معیار برای تعریف جنبشهای دینی به کار گرفته: نخست آن که یک جنبش دینی نوظهور و نوین است دوم آنکه خارج از جریان حاکم و مسلط است و در نهایت طرفداران و پیروانش را از فرهنگ میزبان جذب میکند[9].
فرقه بابیه که از فرقههای انشعابی و انحرافی مذهب تشیع است که با تکیه بر اندیشههای سید محمد شیرازی که بعدها معروف به باب شد، به وجود آمد از مهمترین زمینههای شکلگیری بابیه به طور کلی میتوان از شیخیه نام برد که در رأس آن شیخ احمد احسائی و شاگردان سید کاظم رشتی قرار داشتند و سیدعلی محمد شیرازی نیز چون از شاگردان
این مطلب را هم بخوانید :
دانلود پایان نامه با موضوع میزان استفاده، مقایسه
برجستهی سید کاظم رشتی بود از استادش تأثیر فراوان پذیرفته و بعد از مرگ او و کشوقوسهای فراوان خود را بهعنوان باب استادش سید کاظم رشتی و رکن رابع معرفی کرد که در اعتقادات شیخیه عقیده محکمی بود.
بعد از گذشت مدتی سید علیمحمد شیرازی طرفدارانی را در اطراف خود مشاهده کرد و شروع نمود به ابراز ادعاهای واهی خود و اینگونه بود که جنبش بابیه متولد شد. از آنجایی که پشت صحنهی تأسیس فرقه انحرافی نقشههای فراوانی وجود دارد ویکی از اساسیترین آنها ایجاد خلل در یکپارچگی و ایجاد سستی و کارکردهایی از این قبیل است، لازم است تا بهصورت دقیق و موشکافانه زمینههایی که باعث پیدایش فرقههای انحرافی میشود مورد کنکاش و بررسی قرار گیرد که یکی از مهمترین این زمینهها، زمینههای اجتماعی است.
لذا نگارنده سعی دارد تا زمینههای اجتماعی پیدایش بابیه را آن هم در ایران شیعی بهصورت برجسته و منسجم بیان کند واحیانا مورد بررسی و نقد جامعهشناسانه قرار دهد.
هدف از این تحقیق بررسی زمینههای اجتماعی جنبش بابیت بهعنوان یک جنش مذهبی از آغاز تا سقوط آن است. سؤال اصلی ما این است: فرقه بابیه از چه زمینههای اجتماعی بهره گرفت و خود را بهعنوان یک جنبش مذهبی در جامعه ایران معرفی نمود؟ و اینکه آیا تمامی زمینههای اجتماعی دخیل در ظهور این فرقه زمینههای داخلی بودند؟یا زمینههای خارجی نیز در به وجود آمدن این فرقه مؤثر و تأثیرگذار بودهاند؟
در این تحقیق میخواهیم جنبش بابیت را از زاویه جامعهشناسی مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم و زمینههای اجتماعی این جنبش مذهبی را برجسته نموده و روشن کنیم که آیا این جنبش تعاملی بااقتدار ملی داشته است یا نه.
به گمان ما قدرتهای استعماری از این قبیل فرقهها(شیخیه، بابیه، و حتی بهائیت) برای شکستن اقتدار ملی ایران استفاده نمودهاند. به عبارت دیگر یکی از سؤالهای مادر این تحقیق بررسی نقش استعمار بهعنوان یک زمینه اجتماعی خارجی مؤثر در بروز و ظهور این فرقه میباشد که در بخشهای بعدی در این مورد بهطور مفصل بحث و بررسی صورت خواهد گرفت.
1- آیا ساختار حکومتی (وضعیت ساسی کشور) در پیدایش بابیت تأثیر گذار بوده است یا نه؟
2- نقش استعمار (به عنوان زمینه اجتماعی خارجی) و استبداد حاکم بر جامعه چگونه بوده است؟
3- آیا وضعیت اقتصادی مردم و سواد و آگاهی آنها تا چه اندازه مؤثر بوده است؟
[1].H.Blumer,socialmovments,leeA.M.princip les of sociology.Barnes and Novle , 1969, p 199
[2].A.Touraine , the voice and the Eye; an analysis of social movments , Cbmridge University press1981 , p 29
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
فهرست مطالب
چکیده…………………………………………………………………………………………………………………………………………..1
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………2
فصل اول– کلیات و تاریخچه
1-2 گندم……………………………………………………………………………………………………………………………………….6
1-2-1 گیاهشناسی…………………………………………………………………………………………………………………………….6
1-2-1-1 ریشه……………………………………………………………………………………………………………………………….7
1-2-1-2 ساقه…………………………………………………………………………………………………………………………………7
1-2-1-3 برگ………………………………………………………………………………………………………………………………..7
1-2-1-4 گل آذین……………………………………………………………………………………………………………………………..8
1-2-1-5 میوه…………………………………………………………………………………………………………………….8
1-2-2 فیزیولوژی………………………………………………………………………………………………………………..9
1-2-3 اکولوژی…………………………………………………………………………………………………………………..9
1-2-3-1 شرایط مناسب رشد……………………………………………………………………………………………………9
1-2-3-2 آب و هوای مناسب رشد…………………………………………………………………………………………….10
1-2-4 سطح زیر کشت و میزان تولید. ……………………………………………………………………………………….10
1-3 پیریدوکسین…………………………………………………………………………………………………………………12
1-3-1 پیریدوکسین و تأثیر آن بر گیاه…………………………………………………………………………………………12
1-3-2 تأثیر پیریدوکسین بر رشد و جذب در گیاه…………………………………………………………………………….13
فصل دوم- بررسی منابع
1-2 مروری کوتاه بر پژوهشهای انجام شده در زمینهی پرایمینگ بر شاخصهای جوانه زنی………………………….15
2-2 مروری کوتاه بر پژوهشهای انجام شده در زمینهی اثرات پیریدوکسین بر شاخصهای جوانه زنی………………..18
2-3 مروری کوتاه بر پژوهشهای انجام شده در زمینهی اثرات پیریدوکسین و سایر ویتامینها بر روی فعالیت دو آنزیم کاتالاز و پراکسیداز……………………………………………………………………………………………………………..19
2-4 مروری کوتاه بر پژوهشهای انجام شده در زمینهی طولدوره ی پرایمینگ بر شاخصهای جوانه ………………..24
فصل سوم- مواد و روشها
3-1 مواد و روشها…………………………………………………………………………………………………………….27
3-2 سترون سازی بذور………………………………………………………………………………………………………..27
3-3 تهیهی محلولهای لازم برای اعمال تیمارهای مختلف…………………………………………………………………..28
3-3-1 تهیهی محلول پیریدوکسین……………………………………………………………………………………………..28
3-4 تیمارهای به کار رفته در آزمایش………………………………………………………………………………………..28
3-5 روش کشت بذر……………………………………………………………………………………………………………29
کشت در پتریدیش……………………………………………………………………………………………………………….29
3-6 استخراج پروتئین برای سنجش فعالیت آنزیم (Sundhakar et al., 2001)…………………………………………30
3-7 سنجش فعالیت آنزیم کاتالاز (Kar Mischra, 1976)…………………………………………………………………30
3-8 سنجش فعالیت آنزیم پراکسیداز (حدادچی، 1365)……………………………………………………………………..31
3-9 اندازه گیری شاخصهای جوانه زنی……………………………………………………………………………………..31
3-10 تجزیه و تحلیل آماری……………………………………………………………………………………………………34
فصل چهارم- نتایج
4-1 طول ریشهچه…………………………………………………………………………………………………………….36
4-2 طول ساقهچه……………………………………………………………………………………………………………….40
4-3 درصد جوانه زنی………………………………………………………………………………………………………….44
4-4 وزن تر گیاهچه…………………………………………………………………………………………………………….48
4-5 وزن خشک گیاهچه………………………………………………………………………………………………………..52
4-6 سرعت جوانه زنی…………………………………………………………………………………………………………56
4-7 ضریب سرعت جوانه زنی………………………………………………………………………………………………..60
4-8 بنیه بذر……………………………………………………………………………………………………………………..64
4-9 میانگین مدت جوانه زنی………………………………………………………………………………………………….68
4-10 میانگین جوانه زنی روزانه……………………………………………………………………………………………..72
4-11 سرعت جوانه زنی روزانه………………………………………………………………………………………………76
4-12 بنیه گیاهچه……………………………………………………………………………………………………………….80
4-13 فعالیت آنزیم کاتالاز……………………………………………………………………………………………………..83
4-14 فعالیت آنزیم پراکسیداز……………………………………………… …………………………………………………87
فصل پنجم- بحث و نتیجهگیری
5-1 شاخصهای جوانه زنی………………………………………………………………………………………………….101
5-2 فعالیت کاتالازی و پراکسیدازی…………………………………………………………………………………………102
5-3 نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………….103
5-4 پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………………104
فصل ششم- منابع
منابع……………………………………………………………………………………………………………………………106
فهرست جداول
جدول 4-1 نتایج تجزیه واریانس تأثیر سطوح مختلف رقم، پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد یر مؤلفههای جوانه زنی رشد گیاهچه گندم………………………………………………………………………………………………………………..92
ادامهی جدول 4-1 نتایج تجزیه واریانس تأثیر سطوح مختلف رقم، پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد یر مؤلفههای جوانه زنی رشد گیاهچه گندم……………………………………………………………………………………………………93
جدول 4-2 مقایسه میانگین تیمارهای ارقام در شاخصهای جوانه زنی گندم………………………………………………..93
ادامهی جدول 4-2 مقایسه میانگین تیمارهای ارقام در شاخصهای جوانه زنی گندم……………………………………….93
جدول 4-3 مقایسه میانگین تیمارهای سطوح پیریدوکسین در شاخصهای جوانه زنی گندم………………………………..94
ادامهی جدول 4-3 مقایسه میانگین تیمارهای سطوح پیریدوکسین در شاخصهای جوانه زنی گندم……………………….94
جدول 4-4 مقایسه میانگین تیمارهای سطوح طول دورهی کاربرد در شاخصهای جوانه زنی گندم………………………94
ادامهی جدول 4-4 مقایسه میانگین تیمارهای سطوح طول دورهی کاربرد در شاخصهای جوانه زنی گندم……………..94
جدول 4-5 مقایسه میانگین تیمارهای رقم و سطوح پیریدوکسین در شاخصهای جوانه زنی گندم…………………………95
ادامهی جدول 4-5 مقایسه میانگین تیمارهای رقم و سطوح پیریدوکسین در شاخصهای جوانه زنی گندم………………..95
جدول 4-6 مقایسه میانگین تیمارهای رقم و سطوح طول دورهی کاربرد در شاخصهای جوانه زنی گندم……………….95
ادامهی جدول 4-6 مقایسه میانگین تیمارهای رقم و سطوح طول دورهی کاربرد شاخصهای جوانه زنی گندم………….96
جدول 4-7 مقایسه میانگین تیمارهای سطوح پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد در شاخصهای جوانه زنی گندم……..96
ادامهی جدول 4-7 مقایسه میانگین تیمارهای سطوح پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد شاخصهای جوانه زنی گندم..97
جدول 4-8 مقایسه میانگین تیمارهای رقم، سطوح پیریدوکسین و طول دوره ی کاربرد در شاخصهای جوانه زنی گندم.98
ادامهی جدول 4-8 مقایسه میانگین تیمارهای رقم، سطوح پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد در شاخصهای جوانه زنی گندم…………………………………………………………………………………………………………………………….99
فهرست نمودارها
نمودار1-1 توزیع سطح برداشت گندم استانها نسبت به کل کشور در سال زراعی 1389-1388……………………….11
نمودار1-2 توزیع سطح تولید گندم استان ها نسبت به کل کشور در سال زراعی 1389-1388………………………….12
نمودار 4-1 بررسی طول ریشهچه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین…………………………………………………..38
نمودار 4-2 بررسی طول ریشهچه گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد…………………………………………38
نمودار 4-3 بررسی طول ریشهچه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین……………………………………………39
نمودار 4-4 بررسی طول ریشهچه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد………………………………….39
این مطلب را هم بخوانید :
نمودار 4-5 بررسی طول ریشهچه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد…………………………40
نمودار 4-6 بررسی طول ساقهچه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین……………………………………………………42
نمودار 4-7 بررسی طول ساقهچه گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد………………………………………….42
نمودار 4-8 بررسی طول ساقهچه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین…………………………………………….43
نمودار 4-9 بررسی طول ساقهچه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد…………………………………..43
نمودار 4-10 بررسی طول ساقهچه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد………………………..44
نمودار 4-11 بررسی درصد جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین…………………………………………….46
نمودار 4-12 بررسی درصد جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد…………………………………..46
نمودار 4-13 بررسی درصد جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین……………………………………..47
نمودار 4-14 بررسی درصد جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد……………………………47
نمودار 4-15 بررسی درصد جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد………………….48
نمودار 4-16 بررسی وزن تر گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین……………………………………………………….50
نمودار 4-17 بررسی وزن تر گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد………………………………………………50
نمودار 4-18 بررسی وزن تر گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین………………………………………………..51
نمودار 4-19 بررسی وزن تر گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد……………………………………….51
نمودار 4-20 بررسی وزن تر گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد……………………………..52
نمودار 4-21 بررسی وزن خشک گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین…………………………………………………..54
نمودار 4-22 بررسی وزن خشک گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد…………………………………………54
نمودار 4-23 بررسی وزن خشک گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین……………………………………………55
نمودار 4-24 بررسی وزن خشک گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد…………………………………..55
نمودار 4-25 بررسی وزن خشک گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد…………………………56
نمودار 4-26 بررسی سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین……………………………………………58
نمودار 4-27 بررسی سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد………………………………….58
نمودار 4-28 بررسی سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین…………………………………….59
نمودار 4-29 بررسی سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد…………………………..59
نمودار 4-30 بررسی سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد…………………60
نمودار 4-31 بررسی ضریب سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین…………………………………..62
نمودار 4-32 بررسی ضریب سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد…………………………62
نمودار 4-33 بررسی ضریب سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین…………………………..63
نمودار 4-34 بررسی ضریب سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دوره ی کاربرد…………………63
نمودار 4-35 بررسی ضریب سرعت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد………..64
نمودار 4-36 بررسی بنیه بذر گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین……………………………………………………….66
نمودار 4-37 بررسی بنیه بذر گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد………………………………………………66
نمودار 4-38 بررسی بنیه بذر گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین………………………………………………..67
نمودار 4-39 بررسی بنیه بذر گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد……………………………………….67
نمودار 4-40 بررسی بنیه بذر گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد……………………………..68
نمودار 4-41 بررسی میانگین مدت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین…………………………………….70
نمودار 4-42 بررسی میانگین مدت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد……………………………70
نمودار 4-43 بررسی میانگین مدت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین……………………………..71
نمودار 4-44 بررسی میانگین مدت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد……………………71
نمودار 4-45 بررسی میانگین مدت جوانه زنی گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد…………..72
نمودار 4-46 بررسی میانگین جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین………………………………….74
نمودار 4-47 بررسی میانگین جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد………………………..74
نمودار 4-48 بررسی میانگین جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین…………………………..75
نمودار 4-49 بررسی میانگین جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد…………………75
نمودار 4-50 بررسی میانگین جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد………..76
نمودار 4-51 بررسی سرعت جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین…………………………………..78
نمودار 4-52 بررسی سرعت جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد…………………………78
نمودار 4-53 بررسی سرعت جوانهزنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین…………………………….79
نمودار 4-54 بررسی سرعت جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد………………….79
نمودار 4-55 بررسی سرعت جوانه زنی روزانه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد………..80
نمودار 4-56 بررسی بنیه گیاهچه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین……………………………………………………81
نمودار 4-57 بررسی بنیه گیاهچه گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد………………………………………….82
نمودار 4-58 بررسی بنیه گیاهچه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین…………………………………………….82
نمودار 4-59 بررسی بنیه گیاهچه گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد…………………………………..83
نمودار 4-60 بررسی بنیه گیاهچه گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد………………………….83
نمودار 4-61 بررسی فعالیت آنزیم کاتالاز گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین………………………………………..85
نمودار 4-62 بررسی فعالیت آنزیم کاتالاز گیاه گندم تحت تیمارهای طول دورهی کاربرد………………………………85
نمودار 4-63 بررسی فعالیت آنزیم کاتالاز گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین…………………………………86
نمودار 4-64 بررسی فعالیت آنزیم کاتالاز گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و طول دورهی کاربرد……………………….86
نمودار 4-65 بررسی فعالیت آنزیم کاتالاز گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین و طول دورهی کاربرد………………87
نمودار 4-66 بررسی فعالیت آنزیم پراکسیداز گیاه گندم تحت تیمارهای پیریدوکسین…………………………………….89
نمودار 4-67 بررسی فعالیت آنزیم پراکسیداز گیاه گندم تحت تیمارهای طول دوره ی کاربرد………………………….89
نمودار 4-68 بررسی فعالیت آنزیم پراکسیداز گیاه گندم تحت تیمارهای رقم و پیریدوکسین……………………………..90