دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی......

 تأثیرپذیری­های صلاح عبدالصبور در نمایشنامه­هایش…………………………………………………………………………………………………..62

4-1-تأثیرپذیری عبدالصبور از آثار به ویژه نمایشنامه­های غربی(دوره جدید)………………………………………………………………..63

4-1-1- نمایشنامه­ی مأساة الحلاج………………………………………………………………………………………………………………………………..63

4-1-2- نمایشنامه­ی مسافر لیل…………………………………………………………………………………………………………………………………….66

4-1-3- نمایشنامه­ی لیلی و المجنون…………………………………………………………………………………………………………………………….68

4-1-4- نمایشنامه­ی الأمیرة تنتظر…………………………………………………………………………………………………………………………………72

4-2- تأثیرپذیری­های عبدالصبور از فرهنگ و ادبیات قدیم و معاصر عربی…………………………………………………………………….73

4-2-1- میراث تاریخی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….73

4-2-2- میراث ملی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….77

4-2-3- میراث دینی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..80

4-2-4- میراث صوفی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………85

4-2-5- میراث ادبی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………90

فصل پنجم : مضامین نمایشنامه­های صلاح عبدالصبور 

5-1- فقر…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..94

5-2- التزام و پایبندی متفکران…………………………………………………………………………………………………………………………………..100

5-3- فساد و ظلم و ستم حاکمان(بی­عدالتی رایج در جامعه)………………………………………………………………………………………….107

5-4- عشق………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………110

5-5- آزادی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..117

نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 123

منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..125

منابع عربی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..127

مجلات…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….129

 چکیده

ادبیات از دیرباز جلوه­گاه اندیشه، آرمان، فرهنگ، تجارب و روحیات یک ادیب بوده است. امروزه آثار ادبی به صورت مستقیم یا در قالب رمز و اشاره، در حقیقت بیانگر عواطف، آگاهی­ها، افکار و تجربیات نویسندگا­نش است. آن­ها با قدرت اندیشه و قوه­ی تخیل و به کارگیری بدیع زبان، جلوه و معنای خاصی به زبان می­بخشند و با نفوذ در فکر و جان خواننده آن­ها را در غم­ها و شادی­هایشان شریک می­کنند. در واقع برخی از آثار ادبی می­تواند صادق­ترین ترسیم کننده­ی زندگی فردی و اجتماعی و دغدغه های صاحب اثر باشد. ادبیات معاصر عربی، دربردارنده­ی مفاهیمی نو است که نتیجه پیشرفت تمدن بشری است. بیان مسائل گوناگون سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و … از آغاز تا به امروز در ادبیات وجود داشته است؛ اما در عصر مدرن نمود مشخص­تری دارد. از جمله شاعران و نویسندگان معاصر مصری که در بیان این گونه مسائل بسیار موفق بوده است، می­توان صلاح عبدالصبور را نام برد. آثار او به ویژه نمایش­نامه­هایش که در قالب نمایشنامه­های شعری است در فضای ادب عربی، دارای ویژگی های منحصر به­ فردی از لحاظ شکلی و محتوایی است که مضامین آن در اثر ارتباط شاعر با واقعیت­های ملموس زندگی حاصل می­شود. با بررسی وتحلیل نمایشنامه­های او می­توان به پیام­های بسیاری که ورای شکل ظاهری نمایشنامه­های اوست، پی برد. این رساله بر این است تا با تکیه بر نمایش نامه­های عبدالصبور و بررسی آن­ها، دغدغه­ها و مضامین مورد توجه او در جوامع عربی به ویژه مصر را بیان دارد.

کلید واژه­ها: ادبیات معاصر، صلاح عبدالصبور، نمایش­نامه، میراث، مسائل انسانی

Abstract

Literature has always portrayed the ideas, ideals, culture, experience and spirit of a literary man. The literary works directly or in the form of a code or hint, in fact, represent emotions, awareness , and mass opinion of their authors, experiences. They give power of thought, and imagination and the use of innovative ideas, give special meaning to the language and to influence the minds and souls of readers participate them in their sorrows and joys. in fact, some of the literary outlines the sincerest concerns

 of the individual and social life and owner of the work. Contemporary Arabic literature, embodies the new concepts is the result of the development of civilization. Expressing various issues of political, cultural, social, economic from the beginning up to now, have existed in the literature, but in modern times it is more specific. Including poets and writers of contemporary Egyptian expression of these issues has been very successful, named salah abdulsaboor. His works, especially his views in the form of a poem plays in the atmosphere of Arabic literature, has unique characteristics in terms of form and content, the themes of his relationship with tangible realities of life can be achieved. By surveying and analyzing, many messages can be realized beyond the appearance of his plays. This dissertation which relies on the plays of Abdulsaboor tries to express the concerns and themes addressed in the Arabic countries, especially Egypt.

Key words: Literature, Salah Abdulsaboor, drama, heritage, human issues.

مقدمه:

ادبیات به عنوان یکی از انواع آثار هنری می­تواند تصویرگر بسیاری از حوادث و رویدادهایی باشد که در یک ملت رخ داده است. این نوع هنری همواره در زندگی انسان تاثیرگذار بوده است. در حقیقت، ادبیات از بستر جامعه دور نیست؛ بلکه همواره از زندگی اجتماعی و دغدغه­های بشر گرفته شده است. ادبیات هر جامعه­ای زبان گویای رازهای مگوی آن

این مطلب را هم بخوانید :

چرا دختر نمی تواند به خواستگاری برود؟

 جامعه به طور مستقیم یا در رهگذر نماد و رمز است.

نمایشنامه یکی از انواع مهم آثار ادبی است که نویسندگان از آن به واسطه­ی رابطه­ی تنگاتنگی که با جامعه دارد، برای بیان افکار و دغدغه­های خود بهره می­برند. نمایشنامه­ی شعری یکی از انواع نمایشنامه در دوران معاصر است که بسیار مورد توجه نویسندگان عربی قرار گرفته است. صلاح عبدالصبور یکی از سردمداران این نوع هنری است.

صلاح عبدالصبور شاعر و نویسنده معاصر عربی از پیشگامان شعر مدرن مصر محسوب می­شود و با مهارت خود توانست نمایشنامه­ی عربی را وارد مرحله­ی جدیدی نماید. وی همواره معتقد بود یک ادیب قبل از این که یک نویسنده یا شاعر باشد باید زبان گویای مشکلات و کاستی­های جامعه خود باشد. پنج نمایشنامه­ی شعری او به شکل­های گوناگون به شرایط نا به سامان موجود در مصر میان سال­های 1952 تا 1971 اشاره دارد. شخصیت­هایی که در نمایشنامه­های او حضور دارند، هر کدام بیانگر یکی از مسائل و دغدغه­های انسان معاصر است که در این آثار انعکاس می­یابد که تحلیل مضامین نمایشنامه­های وی، موضوع اصلی پایان­ نامه حاضر است.

برای این منظور پس از بررسی کلیات، ابتدا به سیر نمایشنامه نویسی در سرزمین­های عربی به ویژه نمایشامه­ی شعری پرداخته شده، سپس در فصل سوم در خصوص زندگی شاعر، ادبیات و خلاصه نمایشنامه­های شعری او سخن گفته شده است. در فصل چهارم نیز تاثیرپذیری عبدالصبور از نمایشنامه­های غربی و میراث­های قدیم و جدید عربی مورد بررسی قرار گرفته است و سعی بر این بوده تا در این میان از مثال­های مناسب برای بهتر روشن شدن مبحث استفاده شود و هدف از اشاره به این تأثیرپذیری­ها، این بوده که وی در نگارش نمایشنامه­های خود بی تاثیر از دیگر نمایشنامه­ها نبوده است. در ادامه تلاش شده تا مضامین موجود در نمایشنامه­ها استخراج و مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

1-2-بیان مسأله:

صلاح ­عبدالصبور از شاعران برجسته­ی معاصر و از پیشگامان شعر مدرن مصراست. او در زمینه­های مختلف، خلاقیت منحصر به فردی را در آثار شعری خویش انعکاس می­دهد که رهاورد این تلاش­ها، شکل بخشیدن به حرکتی درخور تحسین در عرصه­ی شعر و ادبیات معاصر عربی است.

صلاح­ عبدالصبور وظیفه­ی شعر را در حوزه­ی وابسته­ی به هم جست­وجو می­کند. حوزه­ی اول؛ کارکردهای اجتماعی یا تعهدآور ادبیات را شامل شده و در حوزه­ی دوم بر آن است تا کارکرد هنری و زیبایی­شناسی اثر نیز تأمین گردد.

دیوان صلاح­ عبدالصبور از دو بخش خاص، تشکیل می­شود؛ بخش اول شامل اشعاری در قالب شعر حر(شعر نو) و بخش دوم دربردارنده­ی پنج نمایش­نامه است که به صورت «المسرحیة الشعریة» (نمایش­نامه شعری) تدوین یافته­است که عبارتند از:

1- مأساة الحلاج

2- الأمیرة تنتظر

3- مسافرلیل

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی...

وصف البحر والنهر فی الشعر العربی

نوشتة حسین عطوان

استاد راهنما:

دکتر سید محمد رضی مصطفوی­نیا

 

استاد مشاور:

دکتر حیدر محلاتی

 

زمستان 1390

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

توصیف اثر دریا و رود در شعر و ادب عربی از موضوعات ناشناختة فن وصف به شمار می‌آید. کتاب «وصف البحر والنّهر فی الشعر العربی» نوشتة حسین عطوان از مهم‌ترین آثاری است که در زمینة تأثیر دریا و رود در شعر عربی از دورة جاهلی تا پایان دورة عباسی دوم نگاشته شده است. از این رو اثر حاضر، از نوشته‌های مهم در این زمینه محسوب می‌شود که تا کنون برای پژوهشگران ایرانی ناشناخته بوده‌ است. همین امر ما را بر آن داشت تا به ترجمة این اثر ارزشمند به زبان فارسی اقدام کنیم.

این پژوهش پاسخی است به کسانی که وجود دریا و مظاهر آن را در شعر عربی انکار نموده‌اند. با این پژوهش می‌توان گفت که اعراب جاهلی دریا را آزموده و وسایل دریانوردی را شناخته و از ثروت‌های آن بهره‌مند گردیده؛ و این امر از طریق دلایل تاریخی و قرآنی و شعری قابل اثبات است. نگارنده پس از ترجمة این اثر، به بررسی کتاب پرداخته و تا حد امکان نظرات نویسنده و روش او را در تألیف این کتاب مورد نقد و بررسی قرار داده است. در ترجمه این اثر تلاش شده که در عین وفاداری به متن، ترجمة روان و دقیقی ارایه گردد. همچنین شواهد شعری کتاب اعراب گذاری و به منابع معتبر ارجاع داده شده است. این پژوهش بررسی‌ای مقدماتی برای پژوهش‌های بعدی دربارة اثر دریا در شعر عربی به شمار می‌رود تا اینکه مطالبی که به صورت مختصر بیان گردیده را به تفصیل بررسی نمایند و به نتایجی مهّم‌تری دست یابند.

واژگان کلیدی: شعر جاهلی، شعر اموی، شعر عباسی، دریا، رود، وصف.

فهرست مطالب

عنوان                               صفحه

Contents

مقدمه 1

سابقه و پیشینة تحقیق 3

تعریف مسأله و بیان سؤال‌های اصلی تحقیق 3

فرضیه‌های تحقیق 4

اهداف تحقیق 4

بیان روش تحقیق 4

فصل اول: کلیات 6

مقدمه‌ای تحلیلی بر کتاب 7

1- 1. در طول تاریخ 11

1- 1- 1. قبل از اسلام 11

1- 1- 2. صدر اسلام و عصر اموی 12

1- 1- 3. عصر عباسی 14

1- 2. دریا در قرآن 15

2. در بارة نویسنده 17

3- آثار و تألیفات 19

3- 1. تألیفات 19

3-2. پژوهش‌ها 22

4- معرفی کتاب «وصف البحر والنّهر فى الشعر العربی من العصر الجاهلی حتّی العصر العباسی الثانی» 23

4-1. کتاب شناسی 23

4-2. موضوع کتاب 23

4- 3. بخش‌های کتاب 24

4-3 – 1. باب اول: عصر جاهلی 24

4- 3- 2. باب دوم: عصر اموی 26

4- 3- 3. باب سوم: عصر عباسی اول 27

این مطلب را هم بخوانید :

امولسیفایرها

4- 3- 4. باب چهارم: عصر عباسی دوم 28

4- 4. جایگاه کتاب در میان تألیفات دیگر 28

5- بررسی کتاب «وصف البحر والنّهر فى الشعر العربی» 29

5- 1. بررسی ساختار شکلی 29

5- 1- 1. عنوان 29

5- 1- 2. مقدمة کتاب 30

5- 1- 3. فصل بندی کتاب 30

5- 1- 4. مصادر و منابع 31

5- 1- 5. فهرست کتاب 32

5- 2. بررسی محتوایی کتاب 32

5- 2- 1. اسلوب نگارش کتاب 32

5- 2- 2. شیوة نویسنده در تألیف کتاب 34

5- 2- 3. رویکرد نویسنده به موضوع 38

5- 2- 4. ویژگی‌های کتاب 41

فصل دوم: ترجمة کتاب وصف البحر والنهر فى الشعر العربی من العصر الجاهلی حتّی العصر العباسی الثانی 42

مقدمه 43

باب اول: عصر جاهلی 47

بخش اول: دیدگاه محققان در بارة توصیف دریا و رود 48

بخش دوم: تشبیه هودج به کشتی 52

بخش سوم: تشبیه محبوب به مروارید و توصیف غوّاصی و غوّاصان 60

بخش چهارم: سفر دریایی بازرگانی و تاریخی 70

بخش پنجم: تشبیه مهارت هنری خود به مهارت ماهی در شنا کردن 74

بخش ششم: موضوعات گوناگون 77

بخش هفتم: تشبیه کرم و بخشش ممدوح به رود پر آب 79

باب دوم: عصر اموی 86

بخش اول: توصیف مسافرت در رودخانه 87

بخش دوم: توصیف ترس از دریانوردی و نبرد دریایی 93

باب سوم: عصر عباسی اول 97

بخش اول: بسنده نمودن شاعران به توصیف سفر در رودخانه 98

بخش دوم: دورة تجدید و رستاخیز ادبی 99

بخش سوم: دورة پیشرفت و تهذیب» 118

بخش چهارم: دورة نضج و کمال 129

باب چهارم: عصر عباسی دوم 134

بخش اول: توصیف مسافرت در رودخانه 135

بخش دوم: توصیف نبرد دریایی 144

«تحلیل و تفسیر» 152

نتیجه‌گیری 153

فهرست منابع نگارنده 155

فهرست منابع کتاب 160

مقدمه

وصف از معروف‌ترین اغراض قدیمی شعر در ادب عربی محسوب می‌شود؛ و آن پایه و اساس شعر عربی تلقّی می‌گردد؛ بدین جهت است که ابن رشیق قیروانی می‌گوید: «شعر آن است که اندکی از آن در وصف باشد»[1] زیرا اغراض دیگر شعر همچون مدح، هجا و رثا و… نیز وصف است. از این رو دیوان شاعری نیست که از فن وصف تهی باشد

توصیف دریا و رود در ادب و شعر عربی یکی از موضوعات مهّم، امّا ناشناختة وصف به شمار می‌رود؛ و شناخت اعراب قدیم نسبت به دریا، از موضوعاتی است که هنوز نظرات متناقضی در بارة آن ارائه می‌گردد. با اینکه کتاب‌ها و مقالات بسیاری در زمینة شعر عربی نگاشته شده، و از زوایای مختلف آن را مورد بررسی قرار داده‌اند، امّا با کمال تاسف باید گفت که اندک مقاله یا کتابی را می‌توان یافت که به این موضوع بپردازد؛. و برخی از پژوهشگران جدید بر این باورند که شعر عربی از توصیف دریا و رود تهی است.

کتاب «وصف البحر والنّهر فی الشعر العربی» از محدود کتاب‌هایی است که به طور مستقیم تاثیر دریا و رود را در شعر عربی از عصر جاهلی تا پایان عصر عباسی دوم بیان می‌کند. با این پژوهش می‌توان گفت که شعر عربی از زمان نشأتش تا پایان عصر عباسی دوم حتی در دوران معاصر بی‌نصیب از توصیف دریا و رود نبوده؛ و آنچه در شعر عربی آمده حاکی از شناخت و تجربة دقیق آنها نسبت به دریا است؛ و هیچ شکی در آن نیست. بسیاری از اینگونه مباحث را می‌توان با مطالعة این کتاب به دست آورد؛ مباحثی که با گذشت چندین قرن هنوز تازه به نظر می‌رسند، و همة این موارد انگیزه‌ای بودند برای ترجمة این اثر ارزشمند به زبان فارسی.

نگارنده پس از ترجمة این اثر، به بررسی کتاب پرداخته و تا حد امکان نظرات نویسنده و روش او را در تألیف این کتاب مورد نقد و بررسی قرار داده است؛ سپس از طریق دلایل تاریخی و قرآنی به بررسی شناخت عرب نسبت به دریا، پرداخته است. در ترجمه این اثر تلاش شده که در عین وفاداری به متن، ترجمة روان و دقیقی ارایه گردد. همچنین شواهد شعری کتاب اعراب گذاری و به منابع معتبر ارجاع داده شده است. روش پژوهشگر بر این بوده که برای تهیّة مطالب از مآخذ و منابع دست اول و قابل اعتماد بهره جوید؛ و ترجمة لغات را از «لسان العرب»، و شرح اعلام جغرافیایی را از «معجم البلدان»، و شرح اعلام اشخاص را از «وفیات الاعیان» و دیگر منابع معتبر استخراج نماید. این پژوهش مطالعه‌ای مقدماتی برای پژوهش‌های گستردة بعدی در بارة اثر دریا و رود در شعر عربی محسوب می‌شود؛ تا به صورت مفصل‌تر آن را مورد بررسی قرار دهند و به نتایجی مهّم‌تر دست یابند.

نگارنده برای این تلاش اندک ادعای کمال ندارد بلکه به اشتباه و نقصان خود اعتراف می‌کند؛ امّا امیدوار است که تا اندازه‌ای برای دانش‌پژوهان ادب عربی مفید باشد؛ و راهگشای آنها در این عرصه باشد.

ضرورت انجام تحقیق

سالانه در کشور ما کتاب‌ها و متون بسیاری از زبان‌های مختلف به فارسی ترجمه می‌شوند؛ که از میان ترجمة عربی به فارسی و بالعکس سهم اندکی را از آن خود کرده؛ در صورتی که ترجمه، مهّم‌ترین راه بهره‌مندی از دانش و تمدن دیگر ملّت‌ها است؛ و در میان علوم انسانی از اهمیّت بسزایی برخوردار است.

از طرف دیگر با اینکه کتاب‌ها و مقالات فراوانی در زمینة شعر عربی نگاشته شد، و از زوایای مختلف آن را مورد بررسی قرار داده‌اند؛ امّا متاسفانه کمتر پژوهشی می‌بینیم که مفصلاً به «توصیف دریا و مظاهر آن» در شعر عربی بپردازد؛ و این امر آنچنان که مورد توّجه محققان غیر عرب بوده، مورد توّجه پژوهش‌گران قدیم و جدید عرب قرار نگرفته است؛ و این بُعد مهّم از شعر هنوز ناشناخته باقی مانده است؛ و کتابخانه‌های عربی کتاب‌های جدید را با این موضوع از دست داده است. حسب اطلاعات و بررسی‌های بنده در این زمینه، به جز کتاب «حدیث السندباد القدیم» نوشتة دکتر حسین فوزی، و «ابن ماجد الملاّح» نوشتة دکتر أنور عبد العلیم، و «ادب البحر» نوشتة دکتر احمد محمّد عطیّة و کتاب دیگری از دکتر محمّد یاسمین حمدی کتابی دیگر در این زمینه نوشته نشده؛ جز محدود مقالاتی که به صورت مختصر به این به موضوع پرداخته‌اند؛ و هنوز بسیاری از میراث ادب عربی در بارة عالم دریا چون داستان‌های تاجران عرب و اخبار آنها به خاطر پراکندگی در کتابخانه‌های مختلف اروپایی دور از دسترس پژوهش‌گران عرب قرار دارند. لذا این کتاب مهّم‌ترین منبع در این موضوع به شمار می‌آید؛ از این‌رو ترجمة این کتاب را وجهة همّت خود قرار داده، تا اثری ارزشمند را با موضوعی جدید به زبان فارسی ارائه داده و با این کار، سهمی _ هرچند کوچک _ در خدمت به دو زبان فارسی و عربی داشته باشد.

سابقه و پیشینة تحقیق

این کتاب مجموعه‌ای مفید در بارة توصیف دریا و اثر آن در شعر عربی به شمار می‌رود. هر چند کتب و مقالات انگشت‌‌شماری در این موضوع نگاشته شده، ولی هیچ یک به تفصیل به این مسأله نپرداخته؛ لذا این کتاب منبعی مهّم در این زمینه می‌باشد. کتاب حاضر تا کنون به فارسی ترجمه یا شرح داده نشده، و هیچ مقاله یا پژوهشی در بارة آن صورت نگرفته؛ و این تحقیق اولین تلاش در زمینة این اثر به زبان فارسی است.

تعریف مسأله و بیان سوال‌های اصلی تحقیق

فن وصف یکی از قدیمی‌ترین و مهّم‌ترین اغراض شعر عربی است؛ و آن پایه و اساس شعر عربی محسوب می‌شود؛ زیرا اغراض دیگر شعر عربی چون مدح و هجا و… نیز وصف است. بنا بر این تمام فنون

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی......

3-1 تصویر……………………………………………………………………………………………………….. 29

3-2 خیال…………………………………………………………………………………………………………. 29

3-3 تشبیه………………………………………………………………………………………………………… 32

3-3-1 تشبیه  تقوا در نهج البلاغه……………………………………………………………………………. 33

3-4 استعاره………………………………………………………………………………………………………. 46

3-4-1 استعاره تقوا در نهج البلاغه………………………………………………………………………….. 48

3-5 کنایه…………………………………………………………………………………………………………. 60

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                   صفحه

3-5-1 کنایه تقوا در نهج البلاغه……………………………………………………………………………… 62

3-6 مجاز…………………………………………………………………………………………………………. 76

3-6-1مجاز تقوا در نهج البلاغه……………………………………………………………………………… 77

فصل چهارم: نتیجه گیری ومنابع

4-1نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………….. 85

منابع………………………………………………………………………………………………………………… 91

1 مقدمه

یکی از جلوه­های زیبا و شگفت انگیز نهج‌البلاغه فصاحت و بلاغت آن است. ساختار جملات، استفاده دقیق و مناسب کلمات، آهنگ دلنشین و موزون و بلاغت کم نظیر و شاید بی نظیر نهج‌البلاغه موجب شده است حتی پس از گذشت 14 قرن باز هم کسی کتابی هم ردیف آن نیاورد. نهج‌البلاغه اثر ادبی بی نظیری است که حضرت علی مفاهیم ناب آن را در بهترین قالب و صورت بیان کرده است. تأمل در نهج‌البلاغه و درک نکات بلاغی آن، راز زیبایی نهج‌البلاغه را برای انسان نمایان می سازد. هر خواننده تیزهوش، با تأملی اندک درمی یابد که امام چه زیبا توانسته است بسیاری از وجوه و ظرایف علم بلاغت را، چه در بحث معانی وچه در مباحث علم بیان، در نهج‌البلاغه مخصوصاً در خطبه­ها به بهترین و زیباترین شکل در جهت کمک به فهم مخاطب از مسایل دینی به کارگیرد.

موضوع تقوا یکی از موضوعاتی است که امام علی (ع) با دقّت وظرافت خاصی به آن پرداخته است. در نهج‌ البلاغه امام علی سعی کرده است با جملاتی گیرا و جذّاب مخاطب را جذب کند؛ به این معنا که دنیا با همه زرق و برق­ها ممکن است آن­ها را بفریبد و تنها چیزی که ممکن است انسان­ها را در برابر دنیای فانی مصون دارد، داشتن تقواست. با نگاهی گذرا به نهج‌ البلاغه می­توان پی برد که امام، تقوا را بهترین وسیله برای نجات انسان معرفی می کند.

تقوا برکات فراوانی به ارمغان می آورد به خصوص در نهج‌البلاغه که دومین منبع معارف اسلامی به شمار می رود، مسئله تقوا و آثار آن به نحو گسترده مطرح شده است به گونه ای

 که کمتر خطبه­ای را می‌توان یافت که در آن از تقوا و پرهیزگاری سخنی به میان نیامده باشد.

امام، تقوا را حالتی معنوی و روحانی دانسته است که حافظ و نگهبان انسان است و ترس از خدا را در وجود انسان تثبیت می کند. از اینجا می­توان پی برد که تقوا به معنی ترس نیست؛ بلکه یکی از آثار تقوا این است که خوف را ملازم دل قرار می دهد. « همانا تقواى الهى، دوستان خدا را از انجام محرّمات باز مى­دارد، و قلب­هایشان را پراز ترس خدا مى سازد; چنان که شب هاى آنان با بى­خوابى و روزهایشان با تحمل تشنگى و روزه دارى سپرى مى گردد»( دشتی، 1383: 154).

بهره­گیری هنرمندانه از صور خیال یکی از جذاب­ ترین و لطیف ترین أشکال بیان است و هر صاحب سخنی را در جایگاهی والا قرار داده و تأثیر سخنان او را در میان مخاطبان افزایش می­دهد، به طوری که مدت­ها سخنانش بر سر زبان­ها جاری می­گردد. امام علی در سخنانش در نهج‌البلاغه از انواع صور خیال بهره برده است.

سخنان علی بن ابی طالب در این کتاب در سه باب آمده است:

باب اول: خطبه­ها واوامر، باب دوم: نامه­ها و رسایل وصایا و باب سوم: کلمات قصار، حکمت آمیز و مواعظ.

با مطالعه منابع دینی و روایی  درمی­یابیم خطابه­های علی(ع) فراوان بوده و سید رضی از این میان 239 خطبه را نقل کرده که جنبه ادبی قوی­­تری داشته است. با این وجود بخش عظیمی از نهج‌البلاغه را خطبه­ها در برمی­گیرد و در این خطبه­ها از موضوعات گوناگونی سخن به میان آمده است. موضوع تقوا یکی از موضوعات بسیار مهم در نهج‌البلاغه است که علی(ع) تأکید بسیار زیادی بر آن دارد.

پژوهش حاضر در سه فصل نگاشته شده است که فصل اول شامل کلیات است: در کلیات تحقیق به مسائلی از قبیل تعریف مسأله، فرضیات، اهداف پژوهش، روش انجام تحقیق، سابقه و

این مطلب را هم بخوانید :

شاخص­های تدریس کارآمد و عیب های آن

 ضرورت آن پرداخته شده و در فصل دوم با معرفی شخصیت (جایگاه)امام علی، بلاغت و خطبه­های ایشان و دیدگاه اسلام در مورد تقوا مورد بررسی قرار می گیرد.فصل سوم که از لحاظ ادبی حائز اهمیت بالایی است، شامل تجزیه و تحلیل و بررسی تصاویر ادبی تقوا در خطبه­های نهج‌البلاغه می­باشد.

1-2 تعریف مسأله

کتاب گرانسنگ نهج‌البلاغه از نظر محتوایی حاوی موضوعات متنوعی چون علوم نظامی، کلام، فلسفه، اقتصاد، تاریخ، جامعه شناسی، روان شناسی، سیاست، عدالت، دیانت، اخلاق و غیره می­باشد که دلالت بر جامعیت و شمولیت این کتاب دارد. البته نهج‌البلاغه صرفاً یک کتاب دینی یا سیاسی یا اخلاقی نیست؛. بلکه یک اثر ادبی ممتاز است که تأثیر در خور توجه و بسزایی در تحول نثر ادبی بر جای گذاشته است. با توجه به فنون نثر ادبی نه تنها در دوره خود بلکه در همه دوره­ها از نظر ادبی، فنی و بلاغی در مرتبه والایی قرار دارد؛ به طوری که ابن ابی الحدید دانشمند بزرگ معتزلی درباره سخن آن حضرت فرموده «کلامُه دونَ کلامِ الخالقِ وفوقَ کلامِ المخلوقِ.»

یکی از ابعاد وجودی امیر مؤمنان علی (ع) شخصیت ادبی ممتاز ایشان است که از طریق کتاب نهج‌البلاغه و دیگر سخنان برجای مانده از آن حضرت برای ما به یادگار مانده است. نهج‌البلاغه در کنار معانی و مفاهیم ژرف و ارزشمند خود از ویژگی­های فنی وادبی نیز بهره­ای وافر برده و در آن مفاهیم و مضامینی بلند با تصویر پردازی های زیبای ادبی به گونه­ای جذاب بیان شده است ؛ به طوری که نه تنها درگذر زمان، پویایی، تأثیر گذاری و ماندگاری خویش را حفظ کرده، بلکه روز به روز لطافت،زیبایی و نفوذ آن آشکارتر گشته و تشنگان حقیقت و زیبایی را مسحور خویش ساخته است.

از آنجا که تقوا در شکل‌دهی به جهان‌بینی یک فرد نقش مهمی ایفا می‌کند، از جمله موضوعات اساسی و مهم نهج‌البلاغه می باشد که امام علی (ع) از جهات مختلف به آن پرداخته است وبا توجه به گستردگی موضوع واهمیت والای آن به طور عمیق وبا بیانی هنرمندانه، خلاقیت وابتکاری بی­نظیر و با استفاده از صور گوناگون بلاغی به تبیین و ترسیم تقوا و آثار آن پرداخته و ویژگی­های متّقیان، و نهی از دلبستگی به دنیا و متعلقات آن واهمیت دادن به تقوا به عنوان تنها سپر انسان در مقابل انحراف و شرک و نفاق را به تصویر کشیده است . از این رو شناخت و معرفی شیوه­های تصویر پردازی امام علی (ع) در باره تقوا زوایای فراوانی از هنر نمایی ادبی ایشان را روشن می­سازد و باعث می­شود زیبایی­های این کتاب سترگ بیشتر مورد بهره برداری استفاده کنندگان قرار گیرد. از جمله مواردی که در مقوله تقوا در نهج‌البلاغه مورد بررسی قرار می­گیرد، کمیت و کیفیت استفاده از ابزارهای بیانی در تصویر سازی، خلاقیت و ابتکار در خلق تصاویر و تناسب بین موضوعات و تصاویر مربوط به آن می­باشد تا هنر تصویر پردازی امام علی (ع) در معرفی و تبیین تقوا و آثار آن برای مخاطب روشن گردد.

تعداد صفحه : 105

قیمت : 14700تومان

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی...

3-4-48-الحسن بن على أبو بکر البغدادی بن العلاف: 117

3-4-49-إبراهیم بن محمد بن عرفة نفطویه: 117

3-4-50- احمد بن موسى بن العباس بن مجاهد: 118

3-4-51-موسى بن عبید اللّه بن یحیى بن خاقان،: 119

3-4-52-احمد بن محمد بن اسماعیل المقرئ: 119

3-4-53-ابن شنبوذ محمد بن احمد: 119

3-4-54- محمد بن القاسم بن الانبارى: 120

3-4-55-ابو الحسین احمد بن عثمان بن بویان: 120

3-4-56-عبد الواحد بن عمر ابو طاهر البغدادى: 120

3-4-57-محمد بن الحسن بن محمد ابو بکر النقاش: 121

3-4-58-بکار بن احمد بن بکار: 122

3-4-59- محمد بن الحسن بن یعقوب بن مقسم: 122

3-4-60-احمد بن العباس: 123

3-4-61-زید بن على بن احمد: 123

3-4-62-احمد بن عبد العزیز: 123

3-4-63-على بن محمد ابو الحسن الهاشمى: 124

3-4-64-عبد اللّه بن الحسن: 124

3-4-65-احمد بن نصر ابو بکر الشذائى: 124

3-4-66- علی بن عمر أبو الحسن الدارقطنی البغدادی: 124

3-4-67-عبد اللّه بن الحسین ابن حسنون ابو احمد السامرى البغدادى: 125

3-4-68-محمد بن احمد بن إبراهیم ابو الفرج الشنبوذى البغدادى: 125

3-4-69- علی بن إسماعیل ابن الحسن الأستاذ أبو علی البصری: 125

3-4-70- إبراهیم بن أحمد أبو إسحاق الطبری المالکی: 126

3-4-71- علی بن محمد ابن یوسف أبو الحسن ابن العلاف البغدادی: 126

3-5- القرن الخامس: 127

3-5-72- محمد بن جعفر ابن محمد بن هارون أبو الحسن التمیمی الکوفی: 127

3-5-73- محمد بن عبد الله ابن الحسین أبو عبد الله الجعفی الکوفی: 127

3-5-74- علی بن أحمد ابن عمر بن حفص أبو الحسن ابن الحمامی البغدادی: 127

3-5-75- أحمد بن رضوان ابن محمد بن جالینوس: 128

3-5-76- محمد بن یاسین أبو طاهر البغدادی البزاز: 128

3-5-77- محمد بن علی بن أحمد ابن یعقوب ابو العلاء الواسطی: 128

3-5-78- الحسن  بن محمد ابن إبراهیم أبو علی البغدادی: 129

3-5-79- أبو الفتح بن شیطا: 129

3-5-80- محمد بن علی بن موسى أبو بکر الخیاط: 129

3-5-81- حسن بن القاسم بن علی الواسطی: 130

3-5-82- عبد السید بن عتاب أبو القاسم البغدادی الضریر: 130

3-5-83- أبو الخطاب بن الجراح: 131

3-6- القرن السادس: 131

3-6-84- أحمد بن علی بن بدران أبو بکر الحلوانی البغدادی: 131

3-6-85- الحسین بن محمد ابن عبد الوهاب: 131

3-6-86- محمد بن الخضر ابن إبراهیم المحولی: 132

3-6-87- عبد الله بن علی ابن أحمد : 132

3-6-88- المبارک بن الحسن ابن أحمد بن علی بن فتحان بن منصور: 133

این مطلب را هم بخوانید :

دیدگاه وایلانت//پایان نامه دشواری تنظیم هیجانی

3-6-89- علی بن عساکر ابن المرحب بن العوام أبو الحسن البطائحی: 134

3-6-90- نصرالله بن علی ابن منصور أبو الفتح ابن الکیال الواسطی: 134

3-6-91- محمد بن أبی محمد ابن أبی المعالی: 135

3-7- القرن السابع: 135

3-7-92- عبد الوهاب بن علی بن علی بن عبید الله: 135

3-7-93- عبد الصمد بن أحمد ابن عبد القادر بن أبی الجیش: 136

3-7-94- أحمد بن یوسف بن حسن بن رافع: 137

3-7-95- العماد أبو الحسن الموصلی: 137

3-8- القراء المعاصرین: 138

3-8-1- ملا عثمان الموصلی. 138

3-8-2- عبد الفتاح معروف ظاهر. 145

3-8-3- عبد الله بن ذا النون الموصلی. 146

3-8-4- عبد القادر بن عبد الرزاق الخطیب البغدادی.. 147

3-8-5- الحافظ خلیل اسماعیل. 151

3-8-6- الحافظ الملا مهدی العزاوی.. 156

3-8-7- الحاج محمود عبد الوهاب.. 160

3-8-8- الحافظ عبد الستار الطیار. 162

3-8-9- القارىء عبد الرحمن توفیق. 165

3-8-10- علاء الدین بن محمد علی القیسی. 168

3-8-11- فراس محمد حسین عبد الحمید الطائی. 170

3-8-12- ضاری بن ابراهیم العاصی. 173

3-8-12- القارىء الحاج عامر فاضل حسن الکاظمی. 176

3-8-13- الشیخ رافع العامری.. 179

3-8-14- Error! Bookmark not defined.

الفصل الرابع. 183

4-1- التوطئة. 185

4-2- مراتب التلاوة الطریقة العراقیة: 186

4-2- 1- الترتیل: 186

4-2- 2- التحقیق: 187

4-3- التحلیل الفنی للطریقة العراقیة فی تلاوة القرآن الکریم: 187

4-3-1- التلاوة الأولى. 188

4-3-2-التلاوة الثانیة. 188

4-3-3-التلاوة الثالثة. 188

4-3-4-التلاوة الرابعة. 188

4-3-5- التلاوة الخامسة. 189

4-3-6-التلاوة السادسة. 189

4-3-7-التلاوة السابعة. 189

4-3-8-التلاوة الثامنة. 189

4-3-9-التلاوة التاسعة. 190

4-3-10-التلاوة العاشرة 190

4-3-11-التلاوة الحادیة عشر. 190

4-3-12-التلاوة الثانیة عشر. 190

4-3-13-التلاوة الثالثة عشر. 191

4-3-14-التلاوة الرابعة عشر. 191

4-3-15-التلاوة الخامسة عشر. 191

4-3-16-التلاوة السادسة عشر. 191

4-3-17-التلاوة السابعة عشر. 192

4-3-18-التلاوة الثامنة عشر. 192

4-3-19-التلاوة التاسعة عشر. 192

4-3-20-التلاوة العشرون. 192

4-3-21-التلاوة الحادیة والعشرین. 193

4-3-22-التلاوة الثانیة والعشرین. 193

4-3-23-التلاوة الثالثة والعشرین. 193

4-3-24-التلاوة الرابعة والعشرین. 194

4-3-25-التلاوة الخامسة والعشرین. 194

4-3-26-التلاوة السادسة والعشرین. 194

4-4-تحلیل التلاوة: 195

4-5- المدرسة القرآنیة العراقیة بعد سقوط الطاغیة: 199

4-6-أهم معالم النهضة القرآنیة فی العراق بعد سقوط الطاغیة: 201

4-7-العنصر النسوی فی الساحة القرآنیة العراقیة: 202

الخاتمة. 204

مستقبل الطریقة العراقیة. 206

المقترحات.. 207

المصادر. 211

پایان نامه : فرهنگ مصور عربی به فارسی (ترجمه و تحقیق فرهنگ مصور “المورد المرئی” اثر روحی بعلبکی از صفحه­...

2-2-1. پی نوشت……………………………………………………………………………………….154

2-3. بخش موسیقی………………………………………………………………………………………………….162

2-3-1. پی نوشت……………………………………………………………………………………….189

2-4. بخش سرگرمی های خلاقانه……………………………………………………………………………192

2-4-1. پی نوشت……………………………………………………………………………………..227

2-5. بخش ورزش……………………………………………………………………………………………………234

2-5-1. پی نوشت……………………………………………………………………………………..335

2-6. بخش بازی های داخلی………………………………………………………………………………….342

2-6-1. پی نوشت……………………………………………………………………………………..353

2-7. بخش ابزارهای سنجش و اندازه گیری…………………………………………………………..354

2-7-1. پی نوشت……………………………………………………………………………………..367

2-8. بخش دستگاه های نوری ( اُپتیکی)……………………………………………………………….370

2-8-1. پی نوشت……………………………………………………………………………………..379

2-9. بخش سلامتی و ایمنی…………………………………………………………………………………..380

2-9-1. پی نوشت……………………………………………………………………………………..389

2-10. بخش انرژی………………………………………………………………………………………………….391

2-10-1. پی نوشت…………………………………………………………………………………..436

2-11. بخش ماشین آلات سنگین………………………………………………………………………….456

2-11-1. پی نوشت…………………………………………………………………………………..471

2-12. بخش اسلحه و جنگ افزار……………………………………………………………………………472

2-12-1. پی نوشت…………………………………………………………………………………..499

2-13. بخش نمادها…………………………………………………………………………………………………507

2-13-1. پی نوشت…………………………………………………………………………………..526

نتیجه گیری……………………………………………………………………………………530

پیشنهادات……………………………………………………………………………………532

منابع و مآخذ…………………………………………………………………………………533

مقدمه

فرهنگ­نویسی یا فرهنگ­نگاری یکی از حوزه­های علم زبان شناسی است که به بررسی نحوه­ی نگارش فرهنگ­ها و واژه پردازی می­پردازد. فرهنگ واژگان، فرهنگ لغت یا لغت­نامه کتابی است که در آن معانی واژه­های یک زبان معیّن با توضیحات مربوط به ریشه­ی شان، تلفّظ­شان، یا اطّلاعات دیگر مربوط به آن­ها به ترتیب حروف الفبای همان زبان گردآوری می­شود.در این­جا این سول مطرح می­شود که آیا فرهنگ واژگان همان دانشنامه است؟ پاسخ در نگاه اول اندکی دشوار به نظر می­رسد اما باید گفت فرهنگ واژگان با دانشنامه (دایرة المعارف) تفاوت دارد. در یک واژه نامه معمولاً، به معنای واژه­ها اکتفا می­شود و اطلاعات دیگری نظیر تاریخچه داده نمی­شود. به علاوه در واژه نامه­ها فقط به واژه­های عمومی یک زبان اشاره می­شود و اسامی خاص (مانند نام مکان ها و اشخاص) کمتر نوشته می­شود. با این حال مرز دقیقی بین واژه­نامه و دانشنامه نمی­توان تعیین کرد و برخی کتاب­ها مانند لغت نامه­ی دهخدا به نوعی در هر دو طبقه جای می­گیرد.

پیشینه امر فرهنگ­نویسی در زبان عربی به سیزده قرن پیش می­رسد. پس از تألیف نخستین فرهنگ[1]در قرن دوم هجری، فرهنگ نویسی عربی با اهتمام و جدّیت بسیاری دنبال شد به طوری که در سدهی چهارم هجری هشت فرهنگ عربی[2] تألیف شده است و از این نظر آن قرن را عصر طلایی فرهنگ نگاری نامیده اند. پس از آن، تألیف فرهنگ­های جدید در قرون دیگر تداوم داشت تا این که در نخستین سال­های سده­ی پنجم هجری تألیف فرهنگ  دوزبانه­ی عربی– فارسی آغاز شد. از آن زمان تا پیش از فرهنگ­های جدید در زمان ما حدود

این مطلب را هم بخوانید :

پایان نامه روانشناسی با موضوع : آنتاگونیست های دوپامین خوراکی:

 صد و پنجاه کتاب به شکل­ها و هدف­های گوناگون پدید آمد.[3]

در میان این فرهنگ ها فرهنگ های مصور نیز پدید آمدند که برخی از آن ها به ترتیب الفبایی و برخی دیگر به ترتیب موضوعی نگاشته شده اند.

طرح موضوع:

یکی از فرهنگ لغت­های مصور عربی، کتاب “المورد المرئی” اثر روحی بعلبکی- فرهنگ نویس برجسته­ی لبنانی- است. این کتاب به چهار زبان عربی، انگلیسی، فرانسوی و اسپانیولی بوده که در بیست و هشت بخش و در موضوعات گوناگون تألیف شده است. این بخش­ها عبارتند از :

علم ستاره شناسی، علم جغرافیا، زیست­شناسی گیاهی، زیست­شناسی جانوری، آناتومی انسان، زراعت، مهندسی معماری، منزل، لوازم خانه، باغبانی، ابزار آلات، لباس، زیورآلات، وسایل شخصی، ارتباطات، حمل ونقل، تجهیزات اداری و دفتری، موسیقی، سرگرمی های خلّاقانه، ورزش، بازی های داخلی، وسایل سنجش و اندازه گیری، دستگاه ها و تجهیزات نوری، سلامتی و ایمنی، انرژی، ماشین آلات سنگین، اسلحه و نمادها.

پژوهشگر در این پژوهش به ترجمه و معادل­یابی واژگان عربی کتاب مذکور به زبان فارسی پرداخته است. از آنجایی که این فرهنگ لغت کاملاً تخصصی بوده و هدف از پژوهش حاضر نیز گزینش واژگان و اصطلاحات کاربردی نزد کارشناسان، متخصصان و صاحبان حرف بوده، به ترجمه­ی صرف اکتفا نکرده بلکه فراتر از آن، به معادل یابی دقیق واژگان پرداخته است. بعد از این کار پژوهشگر به بررسی و تحقیق واژگان و اصطلاحات عربی موجود در کتاب از لحاظ صحت و درستی  واژگان، دقت نویسنده در انتخاب واژگان تخصصی مربوط به هر بخش، کاربردی بودن آنها، اشتباهات تایپی و تطبیق واژگان با معادل لاتین­شان پرداخته است.

تعداد صفحه : 167

قیمت : 14700تومان