متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : مدیریت آموزش......
4-3 بررسی فرضیه های پژوهش(آمار استنباطی): 81
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهاد
5-1 مقدمه. 95
5-2 یافته های پژوهش… 95
5-2-1 نتایج آمار توصیفی.. 95
5-2-2 نتایج آمار استنباطی.. 96
5-3 بحث و نتیجه گیری.. 97
5-4 محدودیت ها و مشکلات پژوهش… 100
5-5 پیشنهادات… 100
5-5-1 پیشنهادات این پژوهش: 100
5-6 خلاصه پژوهش… 102
منابع و مأخذ. 104
پیوست… 108
فهرست جداول
جدول 1-3 توزیع فراوانی نمونههای آماری برحسب رشته تحصیلی……………………………… 71
جدول 2-3 هنجارگزینی ایرانیها در مقایس افسردگی بک…………………………………………. 76
جدول 1-4 توصیف میزان افسردگی معلمان زن گروه نمونه به تفکیک نوع مدرسه……………. 78
جدول 2-4 توصیف میزان اضطراب و مؤلفههای آن در گروه نمونه به تفکیک نوع مدرسه…… 79
جدول 3-4 نتایج تحلیل فرضیه اول………………………………………………………………………. 81
جدول 4-4 نتایج تحلیل فرضیه دوم………………………………………………………………………. 83
جدول 5-4 نتایج تحلیل فرضیه سوم……………………………………………………………………… 84
جدول 6-4 نتایج تحلیل فرضیه چهارم…………………………………………………………………… 85
جدول 7-4 نتایج تحلیل فرضیه پنجم…………………………………………………………………….. 87
جدول 8-4 نتایج تحلیل فرضیه ششم…………………………………………………………………….. 88
جدول 9-4 نتایج تحلیل فرضیه هفتم……………………………………………………………………… 90
جدول 10-4 نتایج فرضیه…………………………………………………………………………………… 91
جدول 11-4 نتایج فرضیه…………………………………………………………………………………… 93
فهرست نمودارها
نمودار 1-4 هیستوگرام نمرات افسردگی…………………………………………………………………. 79
نمودار 2-4 هیستوگرام نمرات اضطراب کل معلمان زن………………………………………………. 81
نمودار 3-4 توزیع نمرات افسردگی به تفکیک گروه………………………………………………….. 82
نمودار 4-4 توزیع نمرات اضطراب به نفکیک گروه…………………………………………………… 83
نمودار 5-4 پراکندگی نمرات اضطراب و افسردگی معلمان زن در مدارس عادی………………. 85
نمودار 6-4 پراکندگی نمرات اضطراب و افسردگی معلمان زن در مدارس استثنایی…………… 86
نمودار 7-4 توزیع نمرات هوشیاری خود به تفکیک گروه……………………………………………. 88
نمودار 8-4 توزیع نمرات نیروی من به تفکیک گروه…………………………………………………. 89
نمودار 9-4 توزیع نمرات گرایش پارانویایی به تفکیک گروه……………………………………….. 91
نمودار 10-4 توزیع نمرات گرایش احساس گناه به تفکیک گروه………………………………….. 92
نمودار 11-4 توزیع نمرات تنشگرایی گناه به تفکیک گروه…………………………………………. 94
چکیده
پژوهش حاضر به مقایسه میزان افسردگی و اضطراب در بین معلمان زن مدارس استثنایی و عادی در شهر کرج میپردازد. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه معلمان زن دوره ابتدایی شهر کرج که 105 نفر معلم استثنایی و 273 نفر معلم عادی می باشد. روش نمونهگیری تصادفی طبقهای یا نسبی است. برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه افسردگی بک و اضطراب کتل استفاده شده است که شامل سوالهایی در خصوص اضطراب و افسردگی است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و دادهها در بخش توصیفی از جداول توزیع فراوانی و درصد فراوانی و در بخش استنباطی از آزمون t برای تجزیه و تحلیل سوالهای پژوهش استفاده شده است. یافتههای کلی پژوهش عبارتند از: بین افسردگی و اضطراب معلمان زن مدارس عادی رابطه معنیداری وجود دارد. یعنی با افزایش اضطراب، افسردگی معلمان زن عادی نیز افزایش یافته است. و همچنین بین افسردگی و اضطراب معلمان زن مدارس استثنایی رابطه معنیداری وجود. یعنی با افزایش اضطراب، افسردگی معلمان زن استثنایی نیز افزایش یافته است. نتایج بررسی مقیاسهای پرسشنامهی اضطراب نیز حاکی از آن است که: بین میزان هوشیاری نسبت به خود معلمان زن مدارس عادی و معلمان زن مدارس کودکان استثنایی تفاوت معناداری مشاهده نشد. بین میزان نیروی من معلمان زن مدارس عادی و مدارس کودکان استثنایی تفاوت معناداری وجود دارد بهطوری که نیروی من معلمان زن مدارس استثنایی بیشتر است. بین میزان گرایش به پارانویایی معلمان زن مدارس عادی و معلمان زن مدارس کودکان استثنایی تفاوت معناداری مشاهده نشد. بین میزان گرایش به احساس گناه معلمان زن مدارس عادی و مدارس کودکان استثنایی تفاوت معناداری وجود دارد بهطوری که گرایش به احساس گناه معلمان زن مدارس استثنایی بیشتر است. بین میزان تنش ارگی معلمان زن مدارس عادی و مدارس کودکان استثنایی تفاوت معناداری وجود دارد بهطوری که تنش ارگی معلمان زن مدارس استثنایی بیشتر است.
واژگان کلیدی : افسردگی، اضطراب، کودکان استثنایی، مدارس عادی، مدارس استثنایی
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1 مقدمه
در دنیای امروزه هیجانات، تنشها، عصبیتها و عوامل متعددی از این قبیل بر زندگی روزمره مردم تأثیرات سوء دارند. هر کدام از افراد جامعه امروزی در معرض مواجهه با انواع استرسها و شرایط عصبی قرار دارند. محیط زندگی اجتماعی، خانواده و هر آنچه فرد با آن در ارتباط است می تواند به عنوان عامل تنشزا جریان زندگی او را به سمت بحرانها و نگرانیها سوق دهد.
اضطراب، دلشوره، تشویش، نگرانی، دلهره، دلواپسی، بیقراری، دلآشوبه و نابسامانی حالاتی هستند که هر انسانی در طول زندگی خود، خواه و ناخواه آنرا تجربه کرده است. میتوان با اطمینان گفت که امکان ندارد انسان در این جهان زیسته باشد و تجربه اضطراب را نداشته باشد (معانی،1370،ص61).
ممکن است اضطراب را یک نوع درد داخلی دانست که سبب ایجاد هیجان و به هم ریختن تعادل موجود میگردد و چون بشر دائماً به منظور برقراری تعادل کوشش میکند، بنابراین میتوان گفت که اضطراب یک محرک قوی است. امکان دارد این محرک مضر باشد و این خود بستگی دارد به درجه ترس و مقدار و خطراتی که متوجه فرد است (شاملو،1369،ص56).
افسردگی نیز بیماری بسیار شایعی است که با وجود تحقیقات دامنهدار در مورد علل، علائم و طرق درمان آن متأسفانه در بیشتر جوامع امروزی و از جمله جامعه خودمان توجه زیادی به آن مبذول نشده است. در گذشته علائم افسردگی را تا مدتها به عوامل دیگری چون ضعف اعصاب، عصبانیت هیپوکندریاک و غیره نسبت میدادند به همین سبب تشخیص صحیح و درمان آن به تعویق میانجامید (امانت،1338).
افسردگی بیماریای است که مهمترین خصوصیت آن تغییر خلق است و در واقع احساس غمگینی است که درجه ابتلا به آن میتواند از یک ناامیدی خفیف تا احساس یأس شدید ممکن است نوسان داشته باشد. این تغییر خلق نسبتآً ثابت و برای روزها، هفتهها، ماهها یا سالها ادامه دارد. افسردگی بر روی کل ارگانیسم اثر میگذارد و تمام حوزههای زندگی یک فرد را تحت تأثیر قرار میدهد. این اثر در احساسات، نیرو، کشش، فکر و کیفیت علاقه فرد نمایان میشود.
در روانپزشکی، افسردگی را تغییر خلق به سمت غمگینی میدانند، بارزترین علامت بیماری افسردگی همان خلق افسردهای است که به درجات مختلف ممکن است پدید آید. در پارهای از موارد خلق افسرده ممکن است تنها علامت بیماری باقی بماند. به هر حال در این بیماری کلیه اعمال حیاتی متناسب با خلق افسرده تغییر میکند (طاهری،1388،ص29).
همانطور که میدانیم افسردگی تنها دارای علائم عاطفی نیست و میتواند همراه با بیخوابی و بی اشتهایی، خودکشی، احساس بیارزش و فراوان باشد. حدود افسردگی گاهی با موقعیت موجود متناسب نیست و گاهی حتی خود فرد از آن آگاهی ندارد (پورافکاری،1364،ص105).
امروزه تجارب تنش زا ناخواسته عکسالعمل افراد را تعیین میکند. بدین ترتیب که وقتی فردی یک تجربه ناخوشایند و استرس همراه با آن را دریافت میکند واکنش منفی بهصورت اضطراب، خود کمبینی، افسردگی و غیره را از خود بروز میدهد. زیرا در اغلب موارد قدرت برخورد مقابله طبیعی با مشکلات را درنیافته و شاید نمیتواند که دریافت صحیحی از موقعیت خود داشته باشد.
با توجه به مطالب فوق و زمینههای مشابه که در جامعه مشاهده میشود، هدف پژوهشگر بررسی میزان افسردگی و اضطراب در معلمان زن مدارس کرج است.
1-2 بیان مسأله
سه انقلاب در بهداشت روانی رخ داده است. انقلاب اول به رهبری پینل بود که توجهات بشر را به بیماری روانی جلب کرده، فروید با وارد نمودن توجهات شهوانی در زندگی درونی روانی انسان دومین انقلاب را ایجاد کرد، سومین انقلاب که هم اکنون در جریان است تحت نامهای مختلفی همچون روان شناسی جامعه (روانپزشکی جامعه) و (سلامت روانی جامعه) نام برده میشود (قراچه داغی،1382،ص44).
اگر چه تعاریف این اصطلاحات متفاوت است، اما هر یک از آنها بازتابی از تغییر فاحش در مفهوم سازی بیماری روانی و درمان آن است. دیگر مثل گذشته تأکید مطالعات بر فرد
این مطلب را هم بخوانید :
بیمار نیست، بلکه بیشتر بر جامعه بزرگ تأکید میشود.
از جمله اهداف نظام آموزش عالی کشور پرورش در زمینههای مورد نیاز بخشهای مختلف جامعه به منظور پاسخ دادن به تقاضای روز افزون و افزایش سطح علمی آحاد ملت است. بدیهی است رسیدن به این هدف مستلزم سرمایهگذاریهای عظیم و تربیت نیروی انسانی متعهد و متخصص است. نظر به افزایش تعداد داوطلب معلمی در سالهای اخیر، ایجاد زمینههای مناسب و کمک به آنان در پیشرفت تحصیلی و حرفهای و استفاده بهینه جامعه از تجارب علمی آنها، انجام پژوهشهای بنیادی و کاربردی در زمینه مسائل و مشکلات اجتماعی معلمان زن و تلاش در رفع آنها از جمله مواردی است که می تواند زمینه دستیابی به اهداف آموزش عالی را سریعتر فراهم آورد. جای ذکر است برای اکثر معلمان زن تدریس در مدارس و مراکز علمی به دلایل عدم آشنایی با محیط تدریس، بیعلاقگی به رشته تدریس، کافی نبودن امکانات رفاهی و اقتصادی دارای مشکلاتی است که در صورت شدت آن و عدم آشنایی معلمان زن با شیوه مقابله با آنها چه بسا زمینه ساز مشکلات خانوادگی، اجتماعی و یا عصبی_روانی گردیده است و در پیشرفت حرفهای آنان مانعی به وجود میآورد . با توجه به گسترش روز افزون کودکان استثنایی و دچار مشکل به علت مسائل عدیدهای که در زندگی امروزی وجود دارد کادر آموزشی مدارس یکی از با اهمیت ترین جنبههای آموزشی را تشکیل میدهد که بالطبع موقعیت جسمی و روانی آنان از اهمیت بسیاری برخوردار است (کراز، به نقل از دادستان،1368،ص52).
در این تحقیق اضطراب و افسردگی معلمان زن مدارس استثنایی و معلمان زن مدارس عادی بررسی و مقایسه میشود.
1-3 اهمیت و ضرورت پژوهش
با توجه به روابط پیچیده زندگی شهری و تعدد وظایف و عملکرد افراد در جامعه، چه در خانواده و چه در محیط کار و حتی در روابط گروهی و همچنین وجود قوانین، مقررات و ضوابط مختلف در همة حوزههای این روابط، شرایط و زمینه بروز استرس و اضطراب فراوان بوده و معمولاً همة افراد به نوعی و به نسبتی گرفتار این پدیدهها هستند.
از جمله افرادی که روابط گستردهای در جامعه دارند، معلمان زن هستند. معلمان زن با توجه به وظایف زیاد و نوع عملکردشان و با توجه به اینکه همیشه و هر لحظه باید پاسخگو والدین، اولیا مدرسه و دانشآموزان باشند؛ احتمال ابتلا به استرس و اضطراب در آنها به شدت روند فزایندهای دارد. کار معلمی تنها یک شغل نیست زیرا با فکر و ذهن و روح افراد ارتباط دارد. معلم باید مسائل و مشکلات عاطفی، خانوادگی، مالی و شغلی خود را در لایههای زیرین وجودش گذاشته و وقتی وارد کلاس میشود ظاهر او به گونهای باشد که گویی همه چیز عالی است. بدیهی است که این کار از عهده هر صاحب علم و تجربهای برنمیآید. مسأله استرس در همه مشاغل مطرح است، اما در ارتباط با شغل معلم، استرس معنای خاصی پیدا میکند، چون یک معلم، علاوه بر مسائل و مشکلاتی که در همه افراد مطرح است، با برخی مسائل و مشکلات که صرفاً ناشی از نوع شغل وی است نیز مواجه میشود. معلم در مدرسه با مسائلی مواجه است که در کمتر حرفهای چنین مسائلی وجود دارند. به طور مثال معلم ناچار است روزانه چندین ساعت تنها مقابل یک گروه که گاهی یک گروه ناآشنا نیز هستند قرار بگیرد و صحبت کند. گذشته از آن که خود صحبت کردن از انرژی و توان معلم کم میکند. لازم به ذکر است که ابتلا به استرس در معلمان زن پیامدهای سوء زیادی را در برمی گیرد، که میتواند تأثیرات مثبت و منفی را بهدنبال داشته باشد. مطالعه این تأثیرات از این جهت حائز اهمیت است که میتواند به این قشر از افراد زحمتکش جامعه در جهت هدایت و کنترل استرسهای به وجود آمده احتمالی در آنها کمک کند. نتایج پژوهشهایی از قبیل این پژوهش میتواند پیشنهادهای مناسبی را به معلمان زن و مدیران در سراسر نظام آموزش و پرورش و نهایتاً کارکرد آموزشی آنان فراهم نماید.
1-4 فرضیههای پژوهش
1-4-1 فرضیههای اصلی:
1– بین میزان افسردگی معلمان زن مدارس عادی و معلمان زن مدارس استثنایی تفاوت معنیداری وجود دارد.
2-بین میزان اضطراب معلمان زن مدارس عادی و معلمان زن مدارس استثنایی تفاوت معنیداری وجود دارد.
1-4-2 فرضیههای فرعی پژوهش:
1- بین میزان اضطراب و افسردگی معلمان زن در مدارس عادی تفاوت معنیداری وجود دارد.
2- بین میزان اضطراب و افسردگی معلمان زن در مدارس استثنایی تفاوت معنیداری وجود دارد.
3- بر حسب عامل تحول هوشیاری نسبت به خود بین معلمان زن مدارس عادی و معلمان زن مدارس استثنایی تفاوت معنیداری وجود دارد.
متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : روانشناسی...
فهرست نمودارها/اشکال
نمودار شماره عنوان نمودارصفحه
| 2-1. | رابطه سلامت روان با حیطه های مشابه …………………………………………… | 43 |
| 4-1. | فراوانی و درصد فراوانی جمعیت نمونه به تفکیک وضعیت آزمودنی……. | 76 |
| 4-2. | فراوانی و درصد فراوانی دختران فراری به تفکیک تحصیلات…………….. | 77 |
| 4-3. | فراوانی و درصد فراوانی دختران عادی به تفکیک تحصیلات……………… | 78 |
| 4-4. | فراوانی و درصد فراوانی دختران فراری به تفکیک تعداد اعضای خانواده | 79 |
| 4-5. | فراوانی و درصد فراوانی دختران عادی به تفکیک تعداد اعضای خانواده … | 80 |
| 4-6. | فراوانی و درصد فراوانی دختران فراری به تفکیک شغل پدر………………… | 81 |
| 4-7. | فراوانی و درصد فراوانی دختران عادی به تفکیک شغل پدر……………….. | 82 |
| 4-8. | فراوانی و درصد فراوانی دختران فراری به تفکیک شغل مادر……………… | 83 |
| 4-9. | فراوانی و درصد فراوانی دختران عادی به تفکیک شغل مادر………………. | 84 |
| 4-10. | فراوانی و درصد فراوانی دختران فراری به تفکیک وضعیت سکونت ……. | 85 |
| 4-11. | فراوانی و درصد فراوانی دختران عادی به تفکیک وضعیت سکونت …….. | 86 |
چکیده فارسی
این مطلب را هم بخوانید :
هدف:این پژوهش با هدف مقایسه همبستگی خانوادگی، سلامت روانی و جهت گیری مذهبی در دختران فراری و عادی شهر تهران انجام شد. روش: روش تحقیق علّی-مقایسه ای و جامعه آماری آن 200نفر ازختران فراری و عادی شهر تهران در سال 93 بودند که از این تعداد 200 نفر، 100 نفردختران عادی به شیوه تصادفی ساده و 100نفردختران فراری به شیوه در دسترس انتخاب و به پرسشنامه های همبستگی خانواده، سلامت روان و جهت گیری مذهبی پاسخ دادند. داده های حاصل به روش تحلیل پارامتریک تحلیل واریانس چندمتغیره مانوابا نرم افزار spss تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد که همبستگی خانوادگی، سلامت روانی و جهت گیری مذهبی در بین دختران فراری مستقر در مراکز نگهداری بهزیستی و عادی شهر تهران متفاوت است. همبستگی خانوادگی در بین دختران فراری و عادی شهر تهران متفاوت است.سلامت روانی در بین دختران فراری و عادی شهر تهران متفاوت است.جهت گیری مذهبی در بین دختران فراری و عادی شهر تهران متفاوت است.
واژه گان کلیدی:
همبستگی خانوادگی، سلامت روانی، جهت گیری مذهبی، دختران فراری و عادی
1-1- مقدمه
پدیده فرار[1] از منزل از جمله پدیده هایی است که همواره توجه متخصصان علوم روانی و اجتماعی را به خود معطوف داشته است. درک علل، پیش زمینه ها، همچنین عواقب و نتایج پدیده فرار، دارای اهمیت ویژه ای در پیشگیری از نتایج زیانبار فرار است (تایلر و کاوس[2]، 2002). خانوادۀ هسته ای (که هستۀ متشکل از شوهر، زن و فرزندان است) به طور سنتی به عنوان تأمین کنندۀ اصلی امکان تربیت اجتماعی فرزندان خردسال و نوجوانان و حامی سنن فرهنگی تلقی می شود. همچنین خانواده های هسته ای به عنوان یک گروه اجتماعی که جامعه روابط جنسی را در آن تنها در حریم و چارچوب قانون مجاز می شمارد، نگریسته می شود. لیکن، هسته خانواده سنتی در حال کوچک و کوچکتر شدن است به طوری که در حال حاضر تنها حدود 25% کل انواع خانواده ها را تشکیل می دهد. سلامت خانواده در طول عمر خانواده دستخوش تغییر می گردد. این واقعیت که در یک مقطع زمانی خاص، خانواده از سلامت برخوردار است، تضمینی برای تداوم این وضعیت نیست. در حقیقت، دستیابی و حفظ سلامت مستلزم کار مداوم هر یک از اعضای خانواده و همچنین کل خانواده به عنوان یک سیستم است. یکی از کنش های خانوادگی انسجام و یا همبستگی خانوادگی[3] است که نشان دهنده رابطه عاطفی میان والدین و فرزندان است (سامانی، 1384).
طبق دیدگاه سیستمی، خانواده مجموعه ای از عناصر به شمار می رود که در این مجموعه هر یک از عناصر دارای نقش های تعریف شده و در عین حال پویا هستند. السون[4] (1999) با نگاه سیستمی به ارایه مدلی پیرامون ارتباطات خانواده پرداخته که این مدل مشتمل بر سه بعد انسجام خانواده، انعطاف پذیری خانواده و ارتباط در خانواده است. انسجام یا همبستگی در این مدل نشان دهنده پیوند عاطفی میان فرزندان و والدین است و شامل مؤلفه های رابطه عاطفی، تعامل خانوادگی، روابط زناشویی، روابط والدین و فرزند، میزان تعامل به لحاظ زمان و مکان، نوع دوست و علایق و نهایتاً نحوه گذراندن اوقات فراغت می باشد (سعیدی و حسن زاده، 1385).
یکی از محورهای ارزیابی سلامتی جوامع مختلف، بهداشت روانی آن جامعه است. بی شک سلامت روان[5]، نقش مهمی در تضمین پویایی و کارآمدی هر جامعه ایفا می کند. از آنجا که دانشجویان از اقشار مستعد، برگزیده جامعه و سازندگان فردای هر کشور می باشند، بنابراین سلامت روانی آنان از اهمیت لازم و ویژه ای در یادگیری و افزایش آگاهی علمی برخوردار است (ابراهیمی، 1384).
سلامت روان مفهومی است که درباره آن دیدگاه های متفاوتی وجود داشته و هر دیدگاه از زاویه ای خاص به تعریف و تبیین ویژگی های آن پرداخته است. در دیدگاه روانکاوی پیوستار سلامت و بیماری بر اساس سطوح ناهشیاری قابل تحلیل است. روانکاوان در جریان واکاوی سلامت روانشناختی بر نقش تعارض های درون فردی از جمله تکانه ها، اضطراب ها و دفاع های ناخودآگاه تأکید دارند. در نگاه روانکاوی نوین بر نقش خود و خودآگاهی در سلامت روانشناختی تأکید زیادی شده است. در دیدگاه انسان گرایی بر عکس روانکاوی سلامت روان تنها در محدوده انسان های به غایت سالم مطالعه شده است. به اعتقاد صاحبنظران حوزه انسان گرایی بیماری روانی و سلامت روان را نباید دو سوی یک پیوستار دانست بلکه باید بین آنها تفاوت قائل شد. افراد سالم و رشد یافته لزوماً محصول پالایش ها و واکاوی های حوزه آسیب شناسی روانی نیستند. به همین دلیل انسان گرایان معتقدند اگر قرار باشد که اشخاص درمانده، نابالغ و ناسالم بررسی شوند آنچه در آنان مشاهده خواهد شد فقط جنبه های منفی انسانی است و نه جنبه های مثبت. بنابراین سلامت روان به معنای ارتقاء دادن جنبه های مثبت در انسان ها است. در دیدگاه شناختی نیز همانند انسان گرایان بر جنبه های مثبت انسانی در سلامت روان تأکید شده است (پیرخائفی، 1391).
بر پایه رویکرد سازمان بهداشت جهانی، سلامتی به معنای رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی است و نه فقدان بیماری و ناتوانی. سلامت روان در سایۀ اینکه فرد چه احساسی نسبت به دنیای پیرامون، محل زندگی، اطرافیان، میزان درآمد و موقعیت مکانی و زمانی خویش دارد، شکل می گیرد (نوابی نژاد، 1373).
سلامت روانی یکی از مباحث مهمی است که در رشد و بالندگی خانواده و جامعه مؤثر است. به طور کلی، بهداشت روانی، ایجاد سلامت روان به وسیلۀ پیشگیری از ابتلا به بیماری های روانی، کنترل عوامل مؤثر بر بروز آن، تشخیص زودرس، پیشگیری از عوامل ناشی از برگشت بیماری های روانی و ایجاد محیطی سالم برای برقراری روابط صحیح انسانی است (میلانی فرد، 1382). سلامت روان عبارت است از سازگاری مداوم با شرایط متغیر و تلاش برای تحقق اعتدال بین تقاضاهای درونی و الزامات محیط در حال تغییر (گلدنبرگ و همکاران، 1997). برخوردار نبودن از سلامت روانی از پیشرفت فرد و جامعه جلوگیری می کند؛ زیرا در چنین شرایطی فرد توانایی اجرای صحیح وظایف محوله و ایفای نقش های اجتماعی را ندارد؛ بنابراین، هم فرد و هم جامعه رو به تحلیل می روند. تعریفی دیگر، بهداشت روانی را عبارت از سلامت فکر دانسته و بیان می کند که بهداشت روانی نشان دهنده وضع مثبت سلامتی روان فردی است که می تواند برای ایجاد سیستم ارزشی در مورد ایجاد تحرک، پیشرفت و تکامل در حد فردی، ملی و بین المللی اقدام کند (خسروی و آقاجانی، 1382).
دنیای چالش برانگیز امروز انسان را همواره دستخوش نگرانی و تلاطم های روحی می کند، برای همین انسان به دنبال چیزی می گردد که او را از نگرانی ها برهاند. مذهب و معنویت[6] امروزه به عنوان ابزاری شناخته شده است که می تواند موجب آرامش روان و هدایت و معرفت درونی و حفظ تعادل فکری گردد و با سلامت جسمی و روانشناختی فرد مرتبط است. معنویت موجب می شود انسان هنگام رویارویی با مشکلات و ناملایمات زندگی خود را نبازد و قدرت مقابله با آنها را داشته باشد، چون با ایمان و اعتقاد به یک نیروی قدرتمند جلو می رود و با مشکلات مقابله می کند، به همین علت بسیاری از روان درمانگران سعی کرده اند که از دین و معنویت در درمان اختلالات روان شناختی استفاده کنند (آرگل[7]، 2009).
بر همین اساس انگیزه محقق نیز در این پژوهش، مقایسه همبستگی خانوادگی، سلامت روانی و جهت گیری مذهبی[8] در دختران فراری و عادی شهر تهران می باشد.
1-2- بیان مسأله
فرار از خانه پدیده ای است که میزان آن در سال های اخیر رشد کرده به طوری که تدریجاً به یک نگرانی و معضل اجتماعی تبدیل شده است. فرار از خانه به معنای دوری از خانه بدون اجازه والدین یا سرپرست قانونی است، موقعیتی که در آن یک نوجوان از خانه و یا محل سکونتش برای حداقل یک شب بدون اجازه غیبت کند. بر اساس برآورد بخش خدمات انسانی و سلامت ایالات متحده، سالانه 1 میلیون جوان از خانه فرار می کنند. در سال های بین 2002- 1999 پلیس رسمی سنگاپور 2433 مورد فرار از خانه در سنین زیر 16 سال را گزارش کرده است که به طور متوسط سالانه 600 مورد را در بر می گیرد که 60% این موارد مربوط به دختران بوده است (خانگ[9]، 2009).
بر اساس مطالعات کمیته حمایت از جوانان در یک زمینه یابی ملی از دانش آموزان دبیرستانی کره ای در سال 1998، 7/11% آنان سابقه فرار از خانه داشتند، این در حالی است که بزرگترین نگرانی این است که 2/74% این دانش آموزان، فرار از خانه را به عنوان یک انتخاب در نظر گرفته اند. سابقه فرار در ایالات متحده نشان می دهد که 90% فراریان از خانه، در طی یک ماه به خانه باز می گردند و بیش از 99% آنان در مدت یک سال به خانه باز می گردند. تحقیقات نشان می دهد که این پدیده در دختران نوجوان شیوع بیشتری دارد. در ایران نیز نتایج گزارش های منتشر شده حاکی از آن است که پدیده فرار از خانه در بین دختران در سال های اخیر افزایش چشمگیری یافته است. طبق گزارش شاره و همکاران (1385) تعداد دختران فراری در سال 1378، 20 برابر بیشتر از سال 1365بوده است و در چهار ماهه آخر سال 1380، 6156 نوجوان فراری دستگیر شده اند. البته آمار دختران فراری از منزل دقیق نیست، چرا که ممکن است تمام آنها به مراکز بهزیستی مراجعه نکرده و یا توسط نیروی انتظامی دستگیر نشوند و بدون اینکه رسمأ گزارشی از فرارشان ارئه شود، روزها و گاه هفته ها زندگی خارج از خانه را تجربه کنند (تمنایی فر و همکاران، 1392).
منظور از انسجام خانواده، احساس همبستگی، پیوند و تعهد عاطفی است که اعضای یک خانواده نسبت به همدیگر دارند (اولسون، 1999). لینگرن[10] (2003) انسجام را به صورت احساس نزدیکی عاطفی
متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : روانشناسی......
جدول 4-4- میانگین و انحراف استاندارد نمرات مقیاسهای اصلی آزمون نئو در کل گروه نمونه. 65
جدول 4-5- میانگین و انحراف استاندارد مقیاسهای آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی.. 65
جدول 4-6- میانگین و انحراف استاندارد مقیاسهای فرعی آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی.. 66
جدول 4-7- میانگین و انحراف استاندارد خرده مقیاسهای آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی.. 67
جدول 4-8- میانگین و انحراف استاندارد خرده مقیاسهای فرعی آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی.. 68
جدول 4-9- میانگین و انحراف استاندارد خرده مقیاسهای آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی.. 68
جدول 4-10- میانگین و انحراف استاندارد خرده مقیاسهای آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی.. 69
جدول 4-11- مقایسه عملکرد تحصیلی در دو گروه دانشجویان عادی و تحت پوشش… 74
جدول 4-12- نتایج آزمون تی برای گروههای مستقل در مقایسه میانگین نمرات دو گروه دانشجویان. 74
جدول 4-13- مقایسه ویژگیهای شخصیتی در دو گروه دانشجویان موفق و ناموفق. 75
جدول 4-14- نتایج آزمون تی برای گروههای مستقل در مقایسه میانگین نمرات دو گروه دانشجویان در مقیاس (N). 75
جدول 4-15- ضریب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه بین ویژگیهای شخصیتی و عملکرد تحصیلی در گروه دانشجویان تحت پوشش….. 76
جدول 4-16- نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیر گام به گام. 77
جدول 4-17- نتایج آزمون تی گروههای مستقل برای دو گرو مردان و زنان مدد جو. 78
جدول 4-18- نتایج آزمون تی گروههای مستقل برای دو گروه مردان و زنان عادی.. 79
جدول 4-19- مقایسه ویژگیهای شخصیتی در دو گروه دانشجویان عادی و تحت پوشش… 80
جدول 4-20- نتایج آزمون تی برای گروههای مستقل در مقایسه میانگین نمرات دو گروه دانشجویان مدد جو و عادی در مقیاس (N) 80
جدول 4-21- مقایسه تفاوت از میانگین نمرات ویژگیهای شخصیتی در گروه دانشجویان عادی و تحت پوشش…. 81
جدول 4-22-. 82
فهرست نمودارها
عنوان…………………………………………………………………………………………………………………………. صفحه
نمودار 3-1- کانون اصلی هریک از عوامل پنجگانه (به نقل ازwww. handresearch. com) 56
نمودار 4-1- گروه نمونه پژوهش بر حسب وضعیت تحت پوشش و غیر تحت پوشش کمیته امداد. 63
نمودار 4-2- گروه نمونه به تفکیک جنسیت.. 63
نمودار 4-3- گروه نمونه پژوهش بر حسب وضعیت تحصیلی.. 64
نمودار 4-4- سطوح عملکرد تحصیلی بر اساس معدل بدون تفکیک گروه ها 64
نمودار 4-5- سطوح عملکرد تحصیلی هر کدام از گروه ها 64
نمودار 4-6-میانگین نمرات مقیاسهای اصلی آزمون نئو در کل گروه نمونه. 65
نمودار 4-7- میانگین مقیاسهای آزمون شخصیتی نئو در گروه دانشجویان تحت پوشش و عادی.. 66
فهرست شکلها
عنوان…………………………………………………………………………………………………………………………. صفحه
شکل 4-1- نیمرخ شخصیتی ویژگی های شخصیتی دانشجویان مذکر عادی.. 70
شکل 4-2- نیمرخ شخصیتی ویژگی های شخصیتی دانشجویان مؤنث عادی.. 70
شکل 4-3- نیمرخ شخصیتی مردان عادی در پنج عامل اصلی آزمون نئو. 71
شکل 4-4- نیمرخ شخصیتی زنان عادی در پنج عامل اصلی آزمون نئو. 71
شکل 4-5- نیمرخ شخصیتی مددجویان مذکر. 72
شکل 4-6- نیمرخ شخصیتی مددجویان مؤنث.. 72
شکل 4-7- نیمرخ شخصیتی مردان مددجو در پنج عامل اصلی آزمون نئو. 73
شکل 4-8- نیمرخ شخصیتی زنان مددجو در پنج عامل اصلی آزمون نئو. 73
چکیده
مقدمه: این مطالعه با هدف مقایسه بین ویژگیهای شخصیتی و عملکرد تحصیلی دانشجویان عادی و تحت پوشش کمیته امداد امام دانشگاههای شهرستان دره شهر انجام گردیده. موارد و روشها: این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی میباشد. جامعه آماری را کلیه دانشجویان عادی و تحت پوشش تشکیل میدهد. در این مطالعه، 189 نفر دانشجو (92 مددجو و 97 عادی) با روش نمونهگیری تصادفی از جامعه مورد نظرانتخاب گردیده و جمع آوری دادهها با استفاده از پرسشنامه نئو (فرم بلند) و پرسشنامه دموگرافیک صورت گرفت و از معدل نمرات دانشجویان به عنوان شاخصی جهت سنجش عملکرد تحصیلی استفاده شد. تحلیل آماری دادهها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون گام به گام، T تست گروههای مستقل و ترسیم نیمرخها انجام گردید. یافتههای پژوهش: نتایج ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام نشانگر عدم ارتباط واضح و مستقیمی بین 5 مقیاس و 30 خرده مقیاس شخصیتی نئو با عملکرد تحصیلی دانشجویان مددجو و عادی میباشد و نتایج آزمون t گروههای مستقل (05/0P<) بیانگر نبود تفاوت معنی دار بین عملکرد تحصیلی دو گروه میباشد. علاوه برآن مشخص گردید دانشجویان موفق و ناموفق به لحاظ ویژگیهای شخصیتی تفاوتی با هم نداشته و بین جنسیت وعملکرد تحصیلی ارتیاط معنی دار وجود ندارد. با توجه به وجود تفاوت معنی دار در دو مقیاس نئو (A و C) میتوان گفت به لحاظ ویژگیهای شخصیتی بین دانشجویان مددجو و عادی تفاوت وجود دارد، اما با توجه به نیمرخهای شخصیتی ترسیم شده نمیتوان گفت که مددجویان از مشکلات شخصیتی بیشتری برخوردار هستند. بحث و نتیجه گیری: این نتایج میتواند بیان کننده این باشد که اصولاً ارتباط مستقیمی بین ویژگی شخصیتی دانشجویان (مددجو وعادی) و عملکرد تحصیلی آنان وجود ندارد یا حداقل میتوان گفت ویژگی شخصیتی تنها عامل مداخله گر در عملکرد فرد نبوده و عوامل مختلف دیگری نیز وجود دارد که بر عملکرد تحصیلی فرد مؤثر واقع میشود.
کلیدواژه ها: آزمون نئو، دانشجو، نیمرخ شخصیتی، عملکرد تحصیلی، ویژگیهای شخصیتی
فصل اول:
کلیات تحقیق
1-1- مقدمه
از ضروریات اساسی زندگی دانشجویی که توجه به آن در رشد و توسعه جامعه اثر مستقیمی داشته و پرداختن به آن شرط اساسی در بهره وری بهینه از نیروهای کارآمد و تحصیل کرده میباشد ویژگی شخصیتی دانشجویان است. دوران دانشجویی به دلایلی از جمله میل به تفریحات متعدد اجتماعی در مقابل تمایل به درس خواندن، احتیاج به پیشرفت در دروس در برابر احساس بیکفایتی، ترس از ابراز شخصیت در برابر میل به خودنمایی، میل به ازدواج در برابر موانع، ارتباط با جنس مخالف، تنفر از رفتار دیگران در برابر ناتوانی در بروز احساسات خود و مشکلات اقتصادی که مانع رسیدن به هدفهای فردی است؛ دوره خاصی از زندگی تلقی میشود.
دانشجویان در طی دوره تحصیلات خود، استرسها و فشارهای زیادی تجربه میکنند (استرسهای تحصیلی، اجتماعی و مالی). بسیاری از آنها با این فشارها بطور موفقیت آمیز مقابله میکنند اما برخی از پا در می آیند و مستاصل میشوند. به دلیل اینکه اختلالات عاطفی و رفتاری معمولاً روی عملکرد تحصیلی یا تعاملات اجتماعی دانشجویان تأثیرات منفی میگذارند. اکثر استرسهایی که دانشجویان تجربه میکنند فشارهای مربوط به مرحله گذار هستند یعنی کم و بیش همه انسانها در دوره گذر از نوجوانی به جوانی این فشارها را تجربه
میکنند. فرد نقشهای جدیدی را میپذیرد و به تکالیف جدید گردن مینهد. البته در مورد دانشجویان، نقشها و تکالیف میتواند کمی پیچیدهتر باشد. جامعه، خانواده و نیز دانشگاه، انتظارات خاصی از دانشجویان دارند. اکثر دانشجویان دور از خانواده بسر میبرند و مدام مورد ارزیابی قرار میگیرند. جدایی یکباره از محیط مانوس خانوادگی و دایره دوستان و ورود به فضایی یکسر متفاوت، همراه با شکلگیری انتظاراتی کاملاً جدید، فشار مضاعفی را بر فرد فرد دانشجویان وارد میکند. تذکر این نکته نیز ضروری است که بسیاری از بیماریهای عمده روانی، اغلب برای نخستین بار در دهه سوم زندگی ظهور می یابند. در نتیجه ظهور پارهای از علایم در دانشجویی خاص میتواند فراتر از یک واکنش طبیعی به مرحله گذار رشدی تلقی شود و بروز نخستین نشانهها و علایم یک مشکل روانی جدی تعبیر گردد.
جدا از بهره هوشی، ویژگیهایی چون جنسیت، سن، تجربیات گذشته، نوع شخصیت، سبکهای یادگیری و شناختی، علائق و انگیزهها تعامل معناداری با موفقیتهای تحصیلی نشان دادهاند. یکی از ویژگیهای مهم یادگیرندگان شخصیت آنان میباشد (تابع بردبار 1391).
به لحاظ مفهومی ویژگی شخصیت به راههایی اشاره دارد که یک فرد جهت رویارویی با مسائل جدید انتخاب مینماید. این ویژگیها معمولاً ثابت و تغییرناپذیرند. به طور کلی در روا نشناسی امروز، دیدگاههای متفاوتی در مورد شخصیت وجود دارد، یکی از رو یکردهایی که نزد اهل فن از پذیرش نسبی برخوردار است، نظریه 5 عاملی شخصیت است (تابع بردبار 1391).
تحقیقات در حوزه شخصیت نشان میدهد که توانایی نظم دهی به افکار و مدیریت زمان لازمه هرگونه موقعیت یادگیری است (دالنگر 1991).
شخصیت تشکیل شده است از الگوهای ویژه فکری، احساسی و رفتاری که هر فرد را از افراد دیگر متمایز میسازد. شخصیت، سرچشمه درونی دارد و در طول حیات، تقریباً پایدار باقی میماند. نظریه ویژگیهای شخصیت بر خلاف سایر نظریههای شخصیت مانند نظریههای روانکاوانه و انسان گرایانه، بر تفاوتهای بین افراد تمرکز دارد. ترکیب و تعامل ویژگیهای مختلف است که شخصیت یک فرد را تشکیل میدهد و این برای هر شخص، یگانه و منحصر به فرد است. نظریه ویژگیهای شخصیت بر تعیین و اندازه گیری این
این مطلب را هم بخوانید :
خصوصیات فردی شخصیت تمرکز دارد.
ادبیات پژوهش نشان میدهد که تبیین تغییرپذیری نمرات عملکرد تحصیلی دانشجویان با تأکید بر اندازههای ناوابسته به توانایی از قبیل صفات شخصیت حجم قابل ملاحظهای از مطالعات را به خود اختصاص داده است. به عبارت دیگر، تبیین محدود تغییرپذیری نتایج تحصیلی دانشجویان با تأکید بر اندازههای شناختی، محققان را نسبت به اهمیت نقش متغیرهای مستقل از توانایی، بیش از پیش آگاه کرد. گستره قابل ملاحظهای از تحقیقات نشان میدهند که صفات شخصیتی، مستقل و متمایز از تواناییهای شناختی یادگیرندگان، در پیش بینی عملکرد تحصیلی آنان دخالت دارند (بلایکل 1996).
1-2- بیان مسئله
بدون شک یکی از مباحث اصلی و بنیادی علم روانشناسی ویژگیهای شخصیتی میباشد. ازآنجایی که این ویژگیها زیربنای نظام رفتاری افراد را تشکیل میدهند، پرداختن به این مقوله میتواند جنبههای خاصی از عملکرد افراد را در زمینههای مختلف روشن سازد. از مصادیق بارز این موضوع، تأثیر ویژگیهای شخصیتی افراد بر عملکرد تحصیلی آنان میباشد (مأمن پوش 1391).
افت تحصیلی یکی از مشکلات مهم نظام آموزشی کشورهای جهان سوم و ایران میباشد و هرساله بیش از نیمی از میلیونها دانشجو که در جهان به دانشگاهها راه مییابند، ترک تحصیل کرده، مشروط شده یا نمیتوانند تحصیلات خود را در موعد مقرر به پایان برسانند (نجیمی 1390).
منظور از افت تحصیلی «کاهش عملکرد تحصیلی دانشجویان از سطح رضایت بخش به سطحی نامطلوب است». نتایج مطالعات انجام شده، نقش عواملی ازجمله روش تدریس مدرسین، خصوصیات فردی دانشجو مانند علاقه مندی به رشته تحصیلی و احساس خود کفایتی همچنین مشکلات زندگی و تحصیلی نظیر مسائل روانی، زندگی در خوابگاه، اشتغال و معدل دیپلم بر روی افت تحصیلی دانشجویان مؤثر میداند. از طرفی تاثیر احساس افسردگی همراه با علائم احساس عمیق ناشاد بودن، ضعف سلامت روان، خودکم بینی، خستگی، کاهش انرژی و کاهش عملکرد اجتماعی ـ شغلی ـ تحصیلی بر روی پیشرفت تحصیلی دانشجویان گزارش گردیده است (ایزدی 1384).
یادگیرندگان از نظر شخصیتی، نگرشها، واکنشهای هیجانی، شیوه وسبکهای یادگیری، سبکهای شناختی و غیره باهم تفاوتهایی دارند که یادگیری و نحوه برخورد آنها با مسائل و مشکلات را تحت تاثیر قرار میدهد (محمدزاده 1386).
مطالعات انجام شده توسط بک[1] و همکاران (1988) بیان میدارد که در گروههای دانشجویی، دامنه بالایی از افسردگی دیده میشود طوری که 78 درصد دانشجویان از بعضی نشانههای افسردگی رنج میبرند و 46 درصد دچار افسردگی شدید میباشند. همچنین نتایج مطالعات انجام شده توسط رفعتی و همکاران (2004) بر روی دانشجویان دانشکده پرستاری شیراز نشانگر 8/59 درصد افسردگی در درجات متفاوت میباشد. در همین راستا رودباری (1389) در گزارشی ابراز میدارد پیشرفت تحصیلی دانشجویان پزشکی در مقطع علوم پایه با عوامل تاهل، جنسیت، سهمیه ورودی، سکونت در خوابگاه، بومی یا غیر بومی بودن ارتباط آماری داشته بطوری که دانشجویان مجرد، جوانتر و سهمیه مناطق، موفقتر بودهاند. نتایج نحقیقات انجام شده توسط هاشمی و کامکار (1380) در دانشگاه یاسوج نیز بیانگر 5/35 درصد افسردگی در دانشجویان بوده و عدم علاقه به رشته تحصیلی، غیر بومی بودن و عدم مشارکت در فعالیتهای فوق برنامه از عوامل مؤثر در بروز افسردگی دانشجویان به شمار میرود. هم چنین نتایج پژوهش انجام شده بر روی دانشجویان دانشگاه اردبیل بیانگر درجات مختلف افسردگی به میزان 4/57 درصد بوده و بین افسردگی و سطح تحصیلات پدر، تعداد اعضای خانواده، بیماری جسمی و ترم تحصیلی دانشجویان ارتباط معنادار آماری داشت. از طرفی نتایج مطالعه قندهارزاده (1378) نشان داد بین فراوانی افسردگی در دانشجویان و بیماری شدید جسمی و یا فوت اعضای خانواده ارتباط معناداری وجود نداشته اما بین فراوانی افسردگی ومشکلات مالی، شکسته شدن غرور و احترام فرد، علاقه نداشتن به رشته تحصیلی، اطمینان نداشتن از وضعیت شغلی آینده ارتباط معناداری وجود داشت. افسردگی در بین دانشجویان مسئله ای با اهمیت است زیرا از یک سو باعث هدر رفتن سرمایه جامعه میگردد و از سوی دیگر از میزان موفقیت و پیشرفت تحصیلی آنان میکاهد دانشجویان را از رسیدن به جایگاه رفیع علمی
متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :روانشناسی...
خارجی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..101
جمع بندی………………………………………………………………………………………………………………………………………………103
فصل سوم: روش تحقیق
نوع تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………109
جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………………………………………109
نمونه آماری و روش نمونه گیری: ………………………………………………………………………………………………………….109
پرسشنامه شخصیتی آیزنگ(EPQ-R)………………………………………………………………………………………………….114
روش نمره گذاری……………………………………………………………………………………………………………………………………115
روش اجرا………………………………………………………………………………………………………………………………………………..117
روش های آماری…………………………………………………………………………………………………………………………………….117
فصل چهارم: یافته های تحقیق
یافتههای توصیفی…………………………………………………………………………………………………………………………………..119
یافته های مربوط به فرضیه های تحقیق……………………………………………………………………………………………….125
فصل پنجم: نتیجه گیری
نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………………….131
تبیین یافتههای مربوط به فرضیه پژوهش…………………………………………………………………………………………….132
محدودیت های پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………….136
پیشنهادات پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………136
منابع
منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………….139
منابع لاتین………………………………………………………………………………………………………………………………………………147
پیوست ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………………150
چکیده انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………………………….157
این مطلب را هم بخوانید :
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-2- پنج عامل شخصیت ……………………………………………………………………………………………………………..19
جدول 1-3- جامعه آماری تحقیق بر حسب جنسیت……………………………………………………………………………110
جدول 2-3- تعداد و درصد نمونه آماری بر حسب جنسیت………………………………………………………………….110
جدول 3-3- جامعه آماری به تفکیک سن……………………………………………………………………………………………..111
جدول 4-3- نمونه آماری به تفکیک سن……………………………………………………………………………………………….111
جدول 5-3- توزیع فراوانی مربوط به سطح تحصیلات در جامعه آماری………………………………………………112
جدول شماره 6-3:توزیع فراوانی مربوط به سظح تحصیلات در نمونه آماری ……………………………………..113
جدول 1-4: میانگین و انحراف معیار متغیرهای پژوهش…………………………………………………………………….. 119
جدول 2-4: میانگین و انحراف معیار آزمودنی های بزهکار بر اساس جنسیت………………………………….. 121
جدول 3-4: میانگین و انحراف معیار ویژگی های شخصیتی(روان نژندی و جرم جویی)آزمودنی های بزهکار و غیر بزهکار بر اساس میزان سن……………………………………………………………………………………………… 122
جدول 4-4: میانگین و انحراف معیار ویژگی های شخصیتی(روان نژندی و جرم جویی)آزمودنی های بزهکار و غیر بزهکار بر اساس میزان سن……………………………………………………………………………………………… 123
جدول 5-4: میانگین و انحراف معیار مؤلفه اعتیاد آزمودنی های بزهکار و غیر بزهکار بر اساس میزان
سن……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 124
جدول6-4: نتایج تحلیل واریانس دو طرفه روی با گروه بزهکار و غیر بزهکار……………………………………. 125
جدول 7-4 : نتایج تحلیل واریانس دو طرفه بزهکاران و غیر بزهکاران با توجه به جنسیت…………….. 126
جدول 8-4: نتایج آزمون تحلیل واریانس دو طرفه ویژگی های شخصیتی بر اساس سطح تحصیلات در بزهکار و غیر بزهکار……………………………………………………………………………………………………………………………….. 127
جدول 4-9 : نتایج آزمون تعقیبی دانکن جهت بررسی ویژگی های شخصیتی بزهکاران بر اساس سطح تحصیلات آنها………………………………………………………………………………………………………………………………………… 128
جدول10-4 : نتایج تحلیل واریانس دو طرفه ویژگی های شخصیتی با میزان سن…………………………… 129
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار شماره 1: در صد نمونه آماری برحسب جنسیت………………………………………………………………………. 110
نمودار شماره 2: درصد نمونه آماری به تفکیک سن……………………………………………………………………………. 112
نمودار شماره 3:درصد فراوانی مربوط به سطح تحصیلات در نمونه آماری………………………………………… 113
چکیده:
این پژوهش با هدف مقایسه ویژگی های شخصیتی افراد بزهکار و غیر بزهکار در شهر ماهشهر به مرحله اجرا در آمد.
روش : این تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی علی- مقایسه ای بود.جامعه آماری این تحقیق شامل گروهی از افراد بزهکار و غیر بزهکار شهرستان ماهشهر بودند که تعداد آنها در حدود 420 نفر گزارش گردید. از این تعداد به عنوان نمونه 220 نفر با استفاده از جدول گرجسی و مورگان با نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند.
ابزار پژوهش : ابزار پژوهش شامل پرسشنامه شخصیتی آیزنگ(EPQ-R) بود که دارای روایی و پایایی مناسب می باشد.یافته های این پژوهش نشان داد که افراد بزهکار در مقیاس برونگرایی دارای نمره بالاتر و افراد غیر بزهکار در سایر مؤلفه ها(روان پریش گرایی، روان نژند گرایی، جرم جویی، اعتیاد) نمره کمتری کسب کردند. همچنین بین ویژگی های شخصیتی افراد بزهکار و غیر بزهکار تفاوت معنی داری وجود دارد.
واژگان کلیدی: ویژگی های شخصیتی ،بزهکار، غیر بزهکار، ماهشهر.
فصل اول
کلیات پژوهش
مقدمه:
نیروی انسانی هر جامعه سرمایه های بنیادی آن جامعه هستند و بقایای هر جامعه و وضع آن بیش از هر چیز بر نیروی انسانی آن پایدار است و میزان علاقه ی مسئولان امور هر کشور را نسبت به جامعه (حال و آینده)، نشان از میزان توجه و پرداخت آنها به نیروی انسانی (جوانان) و تلاش به بهره مند ساختن آنها از یک زندگی سالم و مطلوب به راحتی می توان دریافت (شعاری نژاد، 1374).
تقریباً می توان گفت که هیچ جامعه ای از بزهکار خالی نیست و تعداد آنها و نوع بزهکاری در جوامع مختلف متفاوت است.در نتیجه اجتماع برای مشخص کردن آنهااسم و عبارتی را برایشان رقم زده و کم کم به صورت «داغ ننگ» درآمده است. آنچه این نوجوانان در ارتکاب آن با یکدیگر شباهت دارند در سرپیچی از سنن و قوانین و مقرراتی است که دنیای بزرگسالان آنها را معیار پذیرفته و به آنها عمل میکنند (کواراس، ویلیام سی[1] ، 1992).
بزهکاری پدیده ای اجتماعی جهانی است که معمولاً برای جرائم نوجوانان زیر 18 سال به کار برده میشود. گر چه جوامع گوناگون بر حسب وضعیت اقتصادی و اجتماعی خود با انواع متفاوت آن روبرو هستند. در همه جوامع انسانی اصطلاح بزهکاری در مورد افرادی به کار برده می شود که اعمال خلاف قانون یا مذهبی در آن جامعه انجام می دهند. با توجه به این که احکام در جامعه های گوناگون متفاوت است؛ فرد متخلف در یک جامعه ممکن است در جامعه ای دیگر از تخلف مبری باشد(ستوده ، 1378: 126). در کشورها بزهکاری به مجموعه کل جرایمی گفته می شود که در صورت ارتکاب، مجازات هایی از قبیل قصاص، دیات، حدود و تعزیرات را در پی دارد. هر روز در کنار ما جرایم متعددی به وقوع می پیوندد و با ورق روزنامه ها در صفحه حوادث با انواع بزهکاری آشنا می شویم: چاقو کشی، شرب و جرح، دزدی، تجاوز و… وقتی از خیابان عبور می کنیم سازمانهایی نظیر: کانون اصلاح و تربیت، نیروی انتظامی و دادگاههایی را می بینیم که برای مجازات این گونه افراد به وجود آمده اند. ولی تا حالا فکر کرده ایم چه عواملی در بوجود آمدن بزهکاری مؤثر است؟ پیچیدگی عوامل مؤثر در پدیده بزهکاری سبب شده است که هر گروه از محققان آن را از دیدگاهی خاص بررسی کنند. روان شناسان و روان پزشکان از دیدگاه روان شناختی،حقوق دانان از دیدگاه جرم شناسی و مسائل کیفری ،پزشکان و زیست شناسان از نظر عوامل زیستی و بالأخره جامعه شناسان از دید آسیب شناسی اجتماعی (انتشار اولین گزارش راجع به دادگاهی ویژه نوجوان، 1899).
بیان مسئله:
شخصیت حوزه بسیار گسترده ای است، زیرا شخصیت خود موضوعی است پیچیده و دارای ابعاد و جنبه های گوناگونی است. برای شناخت شخصیت انسان، از دیرباز کوشش های فراوانی به عمل آمده که برخی از آنها غیر عملی، بعضی خرافاتی، و معدودی دیگر علمی و معتبر است.
عوامل گوناگونی برروی شخصیت فرد تأثیر می گذارد که تأثیر آن ها برهم تابع عوامل دیگری نیز می باشد مانند:شغل،تربیت،مسکن ،بیماری ها و…اما شخصیت تنها عامل منحصر به فرد در رابطه با ارتکاب جرم نمی باشد و تنها بسته و زمینه ساز تلقی می شود.چه بسا انسان های کاملاً نرمال هم در شرایطی که محیط و عوامل بیرونی بر آن ها سنگینی می کند دست به ارتکاب جرم بزنند.
بقراط در طبقه بندی خود صفراوی مزاجان را مستعد عمل جنایی می داند. صفرایی مزاج یا آتشی مزاج باریک اندام و پوست بدنش معمولاً زیتونی رنگ و گرم و خشک که در نتیجه غلبه صفرای زرد است؛ تنفسی تند و حرکاتی مقطع دارد؛ خوابش کم و پرکابوس است؛ از نظر اخلاق تندخو، زودخشم، جاه طلب، برتری جو، حسود و ثابت قدم است و چنین می پنداشتند که آتشی مزاج بیش از دیگران آمادگی
متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : روانشناسی......
منابع فارسی : 88
منابع انگلیسی : 90
فهرست جداول
جدول 4-1 : فراوانی و درصد آزمودنی ها به تفکیک جنسی……………………………………………. 65
جدول 4-2 : فراوانی و درصد آزمودنی ها به تفکیک تحصیلات………………………………………………….. 66
جدول 4-3 : فراوانی و درصد آزمودنی ها برحسب سن………………………………………………………………. 66
جدول 4-4 : شاخص های توصیفی نمره های افراد بیمار در آزمون های کمال گرایی…………………………. 67
جدول 4-5 : شاخص های توصیفی نمره های افراد سالم در آزمون های کمال گرایی…………………………. 68
جدول 4-6: خلاصه نتایج آزمون U مان- ویتنی ( فرضیه اول )……………………………………………………… 69
جدول 4-7: خلاصه نتایج آزمون U مان- ویتنی ( فرضیه دوم )…………………………………………………….. 70
جدول 4-8: عوامل بین آزمودنی ها………………………………………………………………………………………. 70
جدول 4-9 : خلاصه آزمون برابری ماتریس کوواریانس باکس…………………………………………………….. 71
جدول 4-10 : جدول طبقه بندی………………………………………………………………………………………….. 71
جدول 4-11 : خلاصه مدل………………………………………………………………………………………………… 71
جدول 4-12 : خلاصه نتایج آزمون هاسمر و لمیشاو………………………………………………………………….. 72
جدول 4-13 : جدول طبقه بندی………………………………………………………………………………………….. 72
جدول 4-14 : متغیرهای وارد شده در معادله……………………………………………………………………………. 73
جدول 4-15: عوامل بین آزمودنی ها…………………………………………………………………………………….. 74
جدول 4-16 : خلاصه آزمون برابری ماتریس کوواریانس باکس…………………………………………………… 74
جدول 4-17 : جدول طبقه بندی………………………………………………………………………………………….. 74
جدول 4-18: خلاصه مدل…………………………………………………………………………………………………. 75
جدول 4-19 : خلاصه نتایج آزمون هاسمر و لمیشاو………………………………………………………………….. 75
جدول 4-20 : جدول طبقه بندی………………………………………………………………………………………….. 75
جدول 4-21 : متغیرهای وارد شده در معادله……………………………………………………………………………. 76
فهرست اشکال
شکل 2-1 ارتباط های درون داد – برون داد BIS …………………………………………………….. 44
شکل 2-2 ،ارتباط های درون داد-برون داد FFFS……………………………………………………. 46
شکل 2-3 سیستم فعال ساز رفتاری BAS……………………………………………………………… 47
چکیده :
هدف از پژوهش حاضر مقایسه ابعاد کمال گرایی ، سیستم مغزی / رفتاری و تاب آوری در بیماران عروق کرونر و افراد عادی است .برای این منظور 150 نفر افراد کرونری قلب و 150 نفر افراد سالم با میانگین سنی 44 سال به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند .از بین بیمارستان های تهران 3 بیمارستان به تصادف انتخاب شد و از افراد حایز شرایط پرسشنامه های کمال گرایی فراست ، BIS/BAS کارور وایت و تاب آوری کانر دیویدسون گرفته شد .به منظور آزمون فرضیه های تحقیق با توجه به مفروضه های آزمون حسب مورد ارزشهای آماری تحلیل رگرسیون لوجستیک دوجمله ای و یومان ویتنی استفاده شد .نتایج نشان داد که ابعاد کمال گرایی و سیستم فعال سازی /بازداری رفتاری در بیماران کرونر قلب با افراد عادی تفاوت دارد .ولی تاب آوری در این دو گروه تفاوت نشان نداد..همچنین در ابعاد کمال گرایی متغیرهای تردید نسبت به اعمال ، انتظارات والدین و نظم و ترتیب با کرونر قلب رابطه مثبت و معنادار دارد .در سیستم مغزی / رفتاری ، بازداری رفتاری و تفریح طلبی فعال سازی با متغیر ملاک رابطه منفی و معنادار دارد و جنگ و گریزبا متغیر ملاک رابطه مثبت و معنادار دارد .با توجه به یافته های پژوهش کمال گرایی و سیستم مغزی / رفتاری در بیماران کرونر قلب با افراد عادی تفاوت دارد.
کلید واژه ها : بیماری عروق کرونر ؛ ابعاد کمال گرایی ؛ سیستم بازداری رفتاری ؛ سیستم فعال سازی رفتاری ؛ تاب آوری ؛
1-1 مقدمه
مدل زیستی – روانی – اجتماعی در دو دیدگاه زیستی – طبی و روانی – اجتماعی را برای تبیین بیماری و سلامتی ادغام کرده است .بر طبق این مدل عوامل زیست شناختی می توانند آمادگی ژنتیکی ، سبک غذایی و عدم تعادل بیوشیمیایی باشند و عوامل روان شناختی هم رفتارها ، شخصیت افراد و بالاخره عوامل اجتماعی شامل اعضای خانواده ، محیط خانه و وقایع باشند
.بنابراین می توان پذیرفت که این بیماری از لحاظ علت شناسی و درمان چند عاملی است .دلایل و عوامل موثر در بروز بیماری قلبی – عروقی در پژوهش های متعدد پزشکی و حتی روان شناسی بررسی شده اند .
هر چند در اغلب پژوهش های پزشکی ، تأکید بر جنبه های فیزیولوژیک از قبیل ویژگیهای شیمیایی خون ( مانند چربی خون )، افزایش فشارخون ، سابقه بیماریهای قبلی ( مانند دیابت و تیروئید، شاخص توده بدن و فربهی ، و رفتارهای سلامتی ( مصرف سیگار و الکل ، رژیم غذایی ، میزان ورزش و تحرک ) بوده است .
با این وصف روان شناسان در تلاش اند تا سهم مؤلفه های روان شناختی مانند تنیدگی ، رویدادهای تنش زا ، اضطراب ، افسردگی ، امید ، الگوی رفتاری نوع آ ،خصومت ، خشم و مانند آنها را برجسته سازند .
این در حالی است که امروزه در جوامع مختلف با روند صعودی بیماریهای قلبی – عروقی مواجه هستیم . با وجود آنکه سارافینو (2001) براساس پژوهش های همه گیر شناسی ، بیماری عروق کرونر قلب را بیماری جوامع پیشرفته دانسته چرا که در این جوامع از یک طرف افراد سالمند بیشتر وجود دارند و از طرف دیگر عوامل مخاطره مانند فربهی ، کم تحرکی و تنیدگی بیشتری در آنها مشاهده می شوند .
اما چنین نتایجی را کم و بیش در کشور های در حال توسعه نیز می توان یافت ، به گونه ای که در ایران نیز بیماریهای قلبی – عروقی از جمله عمده ترین عوامل مرگ و میر جمعیت به شمار می رود .
نقوی (1382) اظهار داشته است که از میان عوامل عمده مرگ و میر مانند عوامل مادرزادی ، خشونت ، بیماریهای واگیر ، بیماری سرطان ، حوادث و خودکشی ، عامل بیماری قلبی – عروقی با 8/34 درصد ( در مردان 1/33 و در زنان 5/37 درصد ) عمده ترین عامل مرگ ومیر در ایران محسوب می شود و پس از آنکه ، با فاصله نسبتا زیادی ، حوادث با 12 درصد و سرطان با 7/10 درصد قرار دارد .
1-2 بیان مسأله و سوالات تحقیق
بیماری های قلب و عروق یکی از اختلالات روان تنی محسوب می شود این بیماری عامل یک سوم مرگ ها بوده و سالانه 15 میلیون نفر از 50 میلیون مرگ در دنیا به علت این بیماری اتفاق می افتد مطالعات نشان داده اند در راستای ارتباط بین تنش و بیماری قلبی ، پژوهش های مختلفی نشان داده اند که تنش رفتاری باعث افزایش فشارخون شریانی و کاهش گردش خون کلیوی می شودحتی یک تحریک خفیف یا عصبانیت و ترس ناگهانی ، بطور ثابت و موقت می تواند برای اعمال سیستم قلبی – عروقی تاثیر بگذارد ( ولمن ، 1375)
شریان های کرونری قلب که شاخه هایی از شریان اصلی آئورت هستند باعث رساندن خون غنی از اکسیژن به عضلات قلب می شونددر بیماری عروق کرونر یک یا چند تا از شریان های کرونری تنگ و باریک میشوند.(میل،مامولوت،ترجمه نوحی1374)
فریدمن و روزنمن در مورد تاثیر شخصیت در بیماریهای قلبی تلاش های گسترده ای را آغاز کردند .که در نهایت به کشف تیپ شخصیتی آ منجر شد .
این دو بر این اعتقاد بودند که عامل مهم ابتلا به بیماری قلبی تیپ شخصیتی آ است .این تیپ ویژگیهایی از قبیل رقابت جویی ، اضطرار وقت ، تقلا برای پیشرفت و مشغله فکری با هدف شتابزدگی اضطراب دارد .
طبق نظر آنها اینگونه رفتار به تدریج منجر به ابتلا این افراد به بیماری قلبی می گردد. بیماری قلبی با سطوح بالای این واکنش ها و خصومت مزمن همبستگی دارد .
یکی از موضوعات و مفاهیم روان شناختی که کارکرد فرد در قلمرو اجتماعی ، روانشناختی و جسمانی یا فیزیولوژیک را دچار اختلال می کند استرس است .
استرس معمولا برای توصیف واکنش ها و احساسات منفی که با موقعیت های چالش انگیز یا تهدید کننده همراه می شوند به کار می روند .گاه نیز همان موقعیت های تهدید کتتده را
استرس می نامند .
از دیدگاه سلیه «استرس حالتی است بیانگر یک نشانگان معین که با همه تغییرات نامعینی که بریک نظام زیست شناختی اثر می کنند ، مطابقت دارد .»
همین طور تحقیقات نشان داده است که استرس حاد باعث افزایش فعالیت ایمنی و استرس مزمن باعث مهار فعالیت ایمنی بدن می شوند .
بطور کلی استرس چهار تاثیر منفی روی دستگاه ایمنی بدن دارد که همه این تاثیرات نتایج مهمی برای سلامت به دنبال دارند :
1) استرس باعث تضعیف تولید سایتوکاین و همچنین تضعیف عملکرد ایمنی بدن می شود .
2) استرس باعث تجدید فعالیت ویروس های پنهان می شود .
3) استرس باعث آسیب پذیری در برابر عفونت های ویروسی می شود .
4) استرس بر التیام زخم ها تاثیر منفی می گذارد و فرآیند التیام را طولانی تر می کند .
پاسخ ایمنی به استرس هم به نوع و هم به عوامل روان شناختی و فیزیولوژیک بستگی دارد .
این مطلب را هم بخوانید :
عوامل روانی – اجتماعی که بیشترین توجه را به خود جلب کرده است ، عبارتند از استرس و رفتارهای هیجانی مانند عصبانیت و خصومت .
شواهدی وجود دارد که یک سنخ شخصیتی روانی خاص مستعد بیماری قلبی و ابتلا به فشارخون است اما احتمالا افراد از لحاظ ژنتیک مستعد هستند که پاسخ های قلبی – عروقی فراوان تری داشته باشند .
محرک های مضر روانشناختی ، استرس ، اضطراب حاد ، تنفر و عصبانیت می تواند باعث افزایش ترشح سدیم در کلیه و در نتیجه بدکارکردی قلبی – عروقی بشوند .
استرس باعث افزایش ترشح کاته کولامین و کورتیکواسترویید از غدد درون ریز می شود و میزان بالای این هورمونها در دراز مدت ، ممکن است موجب آسیب دیدن شریان ها و قلب شریان ها و قلب شود . با این وجود ، علیرغم ، تعاریف متعدد ارائه شده ، بیشتر پژوهشگران معتقدند که کمال گرایی نشان دهنده متغیری شخصیتی همراه با ویژگی های شناختی ، رفتاری وشکلی از آسیب شناسی روانی تعریف شده بوسیله معیارها ی شخصی بالا مثل خود انتقادی شدید است ( منصوری ، عدالت زاده ، بخشی پور رودسری ، 1388 )
کمال گرایی با اختلال های جسمانی و روانی زیادی رابطه دارد مثل ( عروق کرونر ، پر فشاری خون ، افسردگی ، اختلال های شخصیت ) (وو وکرتسی[1]، 2009 ).
تلاش های اخیر در پی شناسایی رابطه بین کمال گرایی و سایر عوامل شناختی همچون بازداری رفتاری رویکرد
سیستم ها ، روی یک الگوی عصب شناختی تنظیم هدف تاکید می کنندمتمرکز شده اند(رندل[2] و همکاران،2010) .
گری (2000) در نظریه خود سه سیستم مغزی – رفتاری را معرفی میکند این سیستم ها عبارتند از: سیستم بازداری رفتاری[3] ،سیستم فعال سازی رفتاری[4] ،سیستم جنگ و گریز[5].
از سویی غلبه هر یک از سیستم ها درفرد به حالت های هیجانی متفاوتی چون اضطراب ، و زود انگیختگی و ترس منجر می گردد و واکنش های متفاوتی را برمی انگیزد.
.گری[6] و مک ناتان[7] معتقدند حساسیت سیستم بازداری رفتاری پیشگویی کننده استرس های هیجانی منفی شخص در موقعیت های پر استرس بدون توجه به طبیعت استرس زاها باشد و بازداری رفتاری به نظر می رسد پیشگویی کننده شخص در کنار آمدن نافعال و ضعیف باشد .
مطالعات متعدد ارتباط این سیستم را با عواطف منفی نشان داده اند . نتایج مطالعات گری ، مک ناتان ، شارون و چوبدار ، فعالیت سیستم بازداری رفتاری را با بیماری قلبی مرتیط دانسته و این ارتباط را ناشی از تولید هیجانهای منفی و فعالیت سیستم سمپاتیکی می دانند.
فرا تحلیل انجام شده توسط Mathews در سال 1988 نشان داد که هیجان های منفی ، اضطراب و خصومت با افزایش بیماری های قلبی و عروقی مرتبط هست و می توان استنباط کرد که فعال شدن این سیستم می تواند عاملی در بروز بیماری های قلبی باشد .
متغیر مورد مطالعه تاب آوری (Resilienece ) به فرآیند پویای انطباق مثبت با تجربه های تلخ و ناگوار اطلاق می شود.
تاب اوری که مقاومت در برابر استرس ( stress resistance) یا رشد پس ضربه ای نیز نامیده شده است ، در امتداد یک پیوستار با درجات متفاوت از مقاومت در برابر آسیب های روانشناختی قرار