فصل سوم: عملکرد و تأثیر جامعه روحانیت مبارز در تحولات سیاسی- اجتماعی ج.ا.ا
گفتار اول: قبل از پیروزی انقلاب اسلامی. 84
گفتار دوم: عملکرد جامعه روحانیت مبارز بعد از انقلاب اسلامی. 89
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
گفتار سوم: میزان و سطح حضور جامعه روحانیت مبارز در ارکان تاثیر گذار نظام جمهوری اسلامی ایران. 95
6- مجمع تشخیص مصلحت نظام.. 106
10- شورای عالی امنیت ملی.. 110
11- شورای عالی انقلاب فرهنگی.. 111
13- دانشگاهها و مراکز آموزش عالی.. 113
14- نماز جمعه و نمایندگی ولی فقیه در استانها.. 113
ادامه فهرست مطالب
عنوان صفحه
گفتار چهارم: پایگاه اجتماعی جامعه روحانیت مبارز. 123
1- پایگاه اجتماعی در کل کشور.. 123
2- پایگاه اجتماعی در پایتخت کشور.. 125
فصل چهارم : نتایج
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول(6): مسئولیتهای شورای مرکزی روحانیت مبارز در مجمع تشخیص مصلحت نظام تا اردیبهشت 1385.. 118
ادامه فهرست جداول
عنوان صفحه
این مطلب را هم بخوانید :
جدول(10): مسئولیت اعضای شورای مرکزی روحانیت مبارز در شورای امنیت ملی از تأسیس تا اردیبهشت 1385.. 121
جدول(12): مسئولیتهای اعضای شورای مرکزی روحانیت مبارز در حوزههای علمیه تا اردیبهشت1385.. 122
انقلاب اسلامی ایران که در سال 1357 و در پرتو رهبری امام خمینی به پیروزی رسید، نتیجه سال ها مبارزه با رژیم پهلوی بود. در این مبارزه و پیروزی، گروهها و احزاب بسیاری مشارکت داشتند که البته سهم آنها در هدایت و پیروزی انقلاب اسلامی به یک اندازه نبود. یکی از این جریانات فعال در انقلاب روحانیت بود. اکنون با گذشت بیش از سه دهه از وقوع انقلاب اسلامی، ما به دنبال فهم نقش و تاثیر این تشکل در فردای پیروزی انقلاب اسلامی متوجه شدیم که، همین جریان در فردای پیروزی انقلاب اسلامی تا سال مورد بررسی ما 1388 در تمامی سطوح و ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران حضور و نفوذ فعال داشته اند (و هنوز نیز دارند). بگونه ای که آقای هاشمی رفسنجانی، ناطق نوری، محمد یزدی و… از اعضای جامعه روحانیت مبارز، برای چندین دوره ریاست مجلس شورای اسلامی، ریاست جمهوری و قوه قضاییه را بر عهده داشته اند. همین امر موجب می گردد تا ما بیان داریم که این جامعه بیشترین نقش و تاثیر را در تحولات سیاسی اجتماعی جمهوری اسلامی داشته است.
کلمات کلیدی: جامعه؛ حزب؛ روحانی
به گواهی تاریخ، جریان اسلامی مهمترین نقش را در تحولات سیاسی، اجتماعی در ایران معاصر داشته است. بیگمان اگر از خودگذشتگی و مجاهدت نیروهای جریان اسلامی به رهبری روحانیت انقلابی نبود، شکست رژیمی ۲۵۰۰ ساله با برخورداری از ارتش مسلح و پیشرفته و حمایت کامل ابرقدرتهای زمانه ناممکن بود. جریان اسلامی به رهبری روحانیت، در عصر دیکتاتوری رضاشاه، دوران بسیار سختی را پشت سر گذاشت. رضاشاه پهلوی مصمم بود با کمک قدرتهای استعماری به ویژه انگلیس و روشنفکران سکولار، به گمان خود اسلام، تشیع و روحانیت را ریشهکن کند. با سقوط استبداد رضاشاهی، محمد رضا پهلوی کوشید به چهره منفور نظام رضاشاهی بهبود ببخشد. جریان اسلامی از این فرصت و نیز از جوانی و بیتجربگی محمدرضا، استفاده لازم را برد و به سرعت خود را بازسازی کرد. در همین دوران جریانهای دیگری چون جریانهای مارکسیستی و ملیگرا نیز تلاش خود را برای به دستگیری قدرت آغاز کردند. جریان مارکسیستی به پشتوانه نیروهای اشغالگر شوروی حداکثر توانستند نمایندگانی معدود در مجلس و چند وزیر در کابینه وارد کنند، امّا نیروهای ملیگرا به رهبری دکتر محمد مصدق و با همراهی آیت الله کاشانی زمام دولت را به دست گرفتند. امّا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ آنان را از صحنه قدرت حذف کرد. پس از کودتا و سرکوب شدید جریانهای مخالفِ جریانِ سلطنت، فضای یأس بر بسیاری از نیروها حاکم شده بود. در این میان برخی جوانان رادیکال راه مبارزه با رژیم پهلوی را در التقاط مکاتب و مبارزه مسلحانه به شیوه مارکسیستها دیده، بدان روی آورده بودند. عدهای دیگر نیز منفعلانه به مبارزه پارلمانی دل خوش کرده بودند. در این زمان جریان اصیل اسلامی با برنامه ریزی عمیق و مقاومتی شگفتانگیز، بزرگترین تحول تاریخ ایران، یعنی تغییر نظام ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی و برپایی نظام جمهوریت بر پایه اسلام را آغاز کردند. مرجعیت و روحانیت شیعه ابتدا به نصیحت، نامه، توصیه، پیامهای هشدار دهنده و انتقاد، بر اساس وظیفه اسلامی امر به معروف و نهی از منکر نسبت به محمدرضا پهلوی اقدام کردند. اما وقتی به نتیجه نرسیدند و به تصمیم و نقشه رژیم برای خارج کردن اسلام از سیاست و جامعه و حتی قلوب مسلمانان پی بردند، آنان نیز تلاش برای سقوط نظام سلطنتی را آغاز کردند. بیگمان در شرایط استبداد پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و در حالی که سکولاریزم حاکمیت خود را در کشور و حتی حوزههای دینی گسترانده بود، در نظر بعضی شکست رژیمی چنان قدرتمند کاری ناممکن مینمود، چون علاوه بر رهبری هوشمند امام خمینی و مکتب غنی اسلام، حرکت انقلابی نیازمند کادر فعّالی از نیروهای جان بر کف بود که بتواند تا زمان به ثمر رسیدن نهضت، انواع سختیها اعم از نیش و کنایههای متحجرین و منفعلین، تا زندان و شکنجه و تبعید را به جان بخرند. هر چند با درایت عالمان بزرگی چون
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
فهرست مطالب
فصل اول: موضوع پژوهش
1-1 مقدمه. 2
1-2 بیان مسأله. 7
1-3 اهمیت و ضرورت پژوهش. 11
1- 4 هدفهای تحقیق. 13
الف- هدف اصلی. 13
ب- هدفهای فرعی. 13
1-5 فرضیات پژوهش. 14
1-6 معرفی متغیرهای پژوهش. 15
1-7 تعاریف متغیرها. 15
الف- تعاریف مفهومی. 15
ب- تعاریف عملیاتی. 16
فصل دوم: پیشینهی پژوهش
2-1 پیشینه نظری. 18
2-1-1 هوش هیجانی. 18
2-1-1-1 تعاریف هوش هیجانی. 18
2-1-1-2 کسب هوش هیجانی. 22
2-1-1-3 ویژگیهای هوش هیجانی. 23
2-1-1-4 طبقه بندی بار – اُن. 25
2-1-1-5 طبقه بندی گلمن. 25
2-1-1-6 سیر مطالعهی هوش هیجانی. 26
2-1-1-7 اندازه گیری هوش هیجانی. 29
2-1-1-8 هوش هیجانی و بیماریهای روانی. 31
2-1-1-9 ابراز هیجان و پیامدهای آن در قلمرو سلامت. 33
2-1-1-10 یادگیری تنظیم هیجانات برای برخورداری از سلامت بهتر روان و بدن. 35
2-1-1-11 افزایش هوش هیجانی. 36
2-1-1-12 مدل هوش هیجانی مایر و سالووی. 41
2-1-2 حمایت اجتماعی. 46
2-1-2-1 تعاریف حمایت اجتماعی. 46
2-1-2-2 دلایل عدم احساس حمایت اجتماعی. 51
2-1-2-3 مقایسهی نقش خانواده ودوستان در احساس حمایت اجتماعی سالمندان. 52
2-1-2-4 نقش حمایت اجتماعی بر زندگی سالمندان. 53
2-1-3 سلامت روان. 55
2-1-3-1 تعریف سلامت روان:. 56
2-1-3-2 بهداشت روان:. 62
2-1-3-3 تعریف بهداشت روان در فرهنگهای مختلف:. 64
2-1-3-4 اصول بهداشت روانی:. 66
2-1-3-5 معیارهای بهداشت روانی در مکتب اسلام:. 68
2-1-3-6 تعریف بهداشت روانی و سه سطح پیشگیری. 69
2-1-3-7 خصوصیات افراد دارای سلامت روانی:. 72
2-1-3-8 نقش خانواده در تامین سلامت روان:. 75
2-1-3-9 نظریات مرتبط با سلامت روانی:. 75
2-1-3-9-1 نظریه ی زیگموند فروید:. 76
2-1-3-9-2 نظریه ی آدلر:. 76
2-1-3-9-3 نظریهی سالیون :. 77
2-1-3-9-4 نظریه ی کارل راجرز :. 78
2-1-3-9-5 نظریهی آلبرت الیس :. 78
2-1-3-10 نظریات نوین مبتنی بر شناخت درمانی:. 80
2-1-3-10-1 نظریهی ویلیام گلاس:. 80
2-1-3-10-2 نظریهی اسکنیر :. 81
این مطلب را هم بخوانید :
2-2بررسی پیشینه تحقیق. 82
2-2-1 پژوهشهای خارجی. 82
2-2-2پژوهشهای داخلی. 95
فصل سوم: روش پژوهش
3-1 طرح پژوهش. 103
3-2 جامعه آماری. 103
3-3 نمونه و روش نمونهگیری. 103
3-4 روش جمعآوری دادهها و اجرای تحقیق. 103
3-5 ابزار پژوهش. 104
الف) پرسشنامه هوش هیجانی شانه. 104
ب)پرسشنامه حمایت اجتماعی. 105
ج)پرسشنامه سلامت روان. 105
3-6روش تجزیه و تحلیل دادهها. 109
فصل چهارم: یافتههای پژوهش
4-1یافتههای توصیفی. 112
4-2یافتههای استنباطی. 115
فرضیهی 1. 116
فرضیهی 1-1. 116
فرضیهی 1-2. 117
فرضیهی 1-3. 117
فرضیهی 1-4. 118
فرضیهی 2. 119
فرضیهی 2-1. 119
فرضیهی 2-2 . 120
فرضیهی 2-3 . 121
فرضیهی 2-4. 121
فصل پنجم: بحث و نتیجهگیری
5-1 بررسی فرضیههای پژوهشی. 124
5-1-1 بررسی فرضیهی اول. 124
5-1-2 بررسی فرضیهی دوم. 127
5-2 محدودیتهای پژوهش. 130
5-3 پیشنهادها. 131
5-3-1 پیشنهادهای کاربردی. 131
5-3-2 پیشنهادهای پژوهشی. 131
منابع
الف: منابع فارسی. 134
ب: منابع لاتین. 142
پیوست ها.. 148
چکیده لاتین.. 157
فهرست جداول
جدول شمارهی 4-1: میانگین، انحراف معیار، حداقل و حداکثر نمره متغیرهای هوش هیجانی، حمایت اجتماعی، سلامت روان و خردهمقیاسهای سلامت روان در پژوهش حاضر. 63
جدول 4-2: توزیع سنی شرکتکنندگان در پژوهش. 66
جدول 4-3: اطلاعات مربوط به سطح تحصیلات شرکتکنندگان در پژوهش 92
جدول 4-4: ضرایب همبستگی متغیرهای پژوهش… 93
جدول 4-5: نتایج تحلیل رگرسیون نقش هوش هیجانی بر سلامت روان 94
جدول 4-6: نتایج تحلیل رگرسیون نقش هوش هیجانی بر نشانههای جسمانی 95
جدول 4-7: نتایج تحلیل رگرسیون نقش هوش هیجانی بر علائم اضطراب.. 95
جدول 4-8: نتایج تحلیل رگرسیون نقش هوش هیجانی بر اختلال در کنش اجتماعی. 96
جدول 4-9: نتایج تحلیل رگرسیون نقش هوش هیجانی بر علائم افسردگی 96
جدول 4-10: نتایج تحلیل رگرسیون نقش حمایت اجتماعی بر سلامت روان. 97
جدول 4-11: نتایج تحلیل رگرسیون نقش حمایت اجتماعی بر نشانههای جسمانی. 98
جدول 4-12: نتایج تحلیل رگرسیون نقش حمایت اجتماعی بر علائم اضطراب 98
جدول 4-13: نتایج تحلیل رگرسیون نقش حمایت اجتماعی بر اختلال در کنش اجتماعی. 99
جدول 4-14: نتایج تحلیل رگرسیون نقش حمایت اجتماعی بر علائم افسردگی. 100
فهرست نمودارها
نمودار 4-1: توزیع سنی شرکت کنندگان در پژوهش.. 93
نمودار 4-2: اطلاعات مربوط به سطح تحصیلات شرکتکنندگان در پژوهش 93
فصل اول
موضوع تحقیق
1-1مقدمه
هیجانات رویدادهای درونی هستند که زیر مجموعه های روان شناختی بسیاری نظیر؛ پاسخ های زیست شناختی، شناخت ها و آگاهیهای هشیار را هماهنگ می سازند. هنگامی که رابطه شخص با خانواده و با
فهرست جداول:
| جدول 1 – 1: تنوع قومی در ایران | 9 |
| جدول 1 – 2: مهمترین نظریات ارائه شده در رابطه با مناطق مهم و راهبردی | 21 |
| جدول 2 – 2 | 24 |
| جدول 3 – 2: میزان ذخایر نفت و گاز خلیج فارس و خزر 2005 | 37 |
| جدول شماره 1 – 3: کشورهای آسیای مرکزی | 52 |
| جدول شماره 2 -3: میزان تولید نفت خام کشورهای حوزه دریای خزر (هزار بشکه در روز) | 54 |
| جدول شماره 3 – 3: میزان ذخایر نفت و گاز در کشورهای آسیای مرکزی و حوزه دریای خزر | 55 |
| جدول3 – 3: میزان نرخ رشد جمعیت کشور جمهوری تاجیکستان | 61 |
| جدول4 – 3: شاخص های اقتصاد کلان تاجیکستان | 63 |
| جدول شماره 1 – 4: مسیر خطوط انرژی منطقه دریای خزر | 111 |
| جدول شماره 2 – 4: ترانزیت صادرات و واردات ترکمنستان و کشورهای آسیای مرکزی از مسیر ایران در سال 2003 م. (هزار تن) | 112 |
| جدول شماره 3 – 4: خطوط انرژی نیرو موجود بین ایران و ترکمنستان سال 1383 | 114 |
| جدول 4 – 4: منافع و علائق متضاد سه کشور جمهوری اسلامی ایران، روسیه و ایالات متحده آمریکا در آسیای مرکزی | 121 |
فهرست نمودارها:
فهرست نقشه ها:
| نقشه هارتلند ژئوپلیتیک انرژی | 37 |
| نقشه 1 – 3: کشورهای آسیای مرکزی | 53 |
| نقشه 1 – 4: جایگاه متقابل جمهوری اسلامی ایران و به کشورهای آسیای مرکزی عنوان مسیر ترانزیتی | 109 |
| نقشه 2 – 4: نقشه مرز ایران و ترکمنستان | 132 |
چکیده : فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی منجر به شکل گیری پنج جمهوری تازه
این مطلب را هم بخوانید :
تاسیس در منطقه آسیای مرکزی شد؛ منطقه ای که به دلیل شرایط ویژه ژئوپلیتیک خود شاهد حضور کشورهای متعدد در خود بوده است. از یک سو شرایط خاص جغرافیایی منطقه و از سویی دیگر اهمیّت ژئواکونومی، آسیای مرکزی نه تنها باعث توجه روسیه برآمده از قدرت مضمحل شده شرق به این منطقه شده است، بلکه کشورهای منطقه همچون چین و ترکیه و کشور فرامنطقه ای همچون ایالات متحده آمریکا، را متوجّه این منطقه ساخته است. هر یک از این کشورها در پی درستیابی به اهداف خود در این منطقه هستند و این بر استقلال سیاسی و اقتصادی کشورهای آسیای مرکزی اثربخش بوده است. قابل توجّه است که کشورهای منطقه آسیای مرکزی از لحاظ جغرافیایی دارای آنتروپی بالایی هستند و کشورهای این منطقه را به کشورهای همسایه خود به عنوان مکمل جغرافیایی وابسته می کند. این امر، توجّه کشورهای منطقه را به کشورهای همسایه شان بویژه به جمهوری اسلامی ایران معطوف کرده است. حضور و نقش آفرینی کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای در آسیای مرکزی، شرایط خاصی را بر این منطقه فراهم آورده است که مطالعه علل ژئوپلیتیکی آن می تواند اهمیّت به سزایی در مطالعات این منطقه، به عنوان منطقه استراتژیک در جوار کشورمان، داشته باشد. روش این پایان نامه، توصیفی – تحلیلی، با استفاده از جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده، به بررسی ژئوپلیتیک منطقه آسیای مرکزی پرداخته است. بر این اساس، سئوالات این پایان نامه عبارت است از: 1. عوامل ژئوپلیتیک موثر آسیای مرکزی بر حضور ایالات متحده آمریکا و روسیه چه می تواند باشد؟ 2. حضور روسیه و ایالات متحده آمریکا در آسیای مرکزی چه اثراتی بر امنیت جمهوری اسلامی ایران دارد؟ برای هر یک از این سئوالات، یک فرضیه مطرح شده است که آن دو از این قرار هستند: فرضیه اول: ویژگی های اقتصادی و موقعیت منطقه ای، از جمله عوامل موثر در علائق و حضور ایالات متحده و روسیه در آسیای مرکزی است. فرضیه دوم: حضور روسیه و ایالات متحده آمریکا در آسیای مرکزی باعث نتایجی مانند کاهش ترانزیت، عمق استراتژیک و چالش های مرزی علیه ایران می شود. و واژگان کلیدی: ژئوپلیتیک، آسیای مرکزی، منابع انرژی، ایالات متحده آمریکا، روسیه، جمهوری اسلامی ایران.
1 مقدمه با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در دهه پایانی قرن بیستم، جهان شاهد تغییرات شگرف در نقشه جغرافیای – سیاسی خود بود؛ تغییراتی اساسی که به دلیل داشتن شرایطی خاص، توجّه کشورهای بسیاری را با خود معطوف ساخت و زمینه ساز رقابت هایی ژئوپلیتیکی جدیدی در حوزه کشورهای تازه استقلال یافته شد. علّت آن، این بود که با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، کشورهای چندی بر روی نقشه جهان پدیدار شد که به دلیل داشتن امتیازات منحصربفرد، می توانستند برای همسایگان خود هم چالش آفرین و هم سودمند باشند. آنچه که به طور مشخص از کشورهای استقلال یافته از اتحاد جماهیر شوروی در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران مورد توجّه قرار دارد، جمهوری هایی تازه تاسیس در ورای دو سوی مرزهای شمال خاوری و شمال باختری جمهوری اسلامی ایران در دو منطقه قفقاز[1] و منطقه آسیای مرکزی[2] است. آنچه از این دو منطقه در این پایان نامه مورد تاکید قرار دارد، “منطقه آسیای مرکزی” به عنوان سرزمین پهناوری در غرب قاره آسیا است. آسیای مرکزی معمولاً در برگیرنده کشورهای ازبکستان، تاجیکستان،ترکمنستا – ن، قزاقستان، قرقیزستان است. البته برای مشخص تر کردن این منطقه باید افغانستان، شمال شرق ایران (خراسان)، و همچنین قسمت سین کیانگ (ترکستان شرقی قدیم) در غرب چین و جنوب سیبری در روسیه را نیز به جزء سرزمینی آسیای مرکزی افزود. به هر حال، این منطقه به دلیل وسعت زیاد سرزمینی، تعداد قابل توجّه جمعیّت و اهمیّت ژئواکونومیکی ویژه ای که نسبت به منطقه قفقاز دارد. از این رو، موضوعیت مکانی این پژوهش را تشکیل می دهد. آنچه در مطالعات جغرافیایی – سیاسی این حوزه بسیار مورد توجّه قرار دارد و موضوعیّت ژئوپلیتیک پژوهش حاضر را به خود اختصاص داده است، آن است که با وجود به استقلال کشورهای آسیای مرکزی، این کشورها شاهد حضور، نقش آفرینی و اثرگذاری کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای همچو – ن ایالات متحده آمریکا، روسیه، ترکیه، چین و … تحت عنوان “بازی بزرگ جدید”، در منطقه شان هستند که هر یک در پی دستیابی به اهداف ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک، ژئواستراتژیک خود در منطقه آسیای مرکزی، دست به فعالیّت های گسترده ای زده اند. از دیدگاه ژئوپلیتیکی قابل توجّه است که آسیای مرکزی به عنوان بخش جنوبی از تئوری هارتلند مکیندر با شرایط و ویژگیهای ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی همراه بوده است. از این لحاظ، با شکل گیری کشورهای آسیای مرکزی در دهه پایانی قرن بیستم عموماً و سال های آغازین قرن بیست و یکم خصوصاً، این منطقه از نگاه کشورهای منطقه ای همچون چین، روسیه و کشورهای فرامنطقه ای مانند آمریکا، جایگاه ارزشمند یافته است و هر یک از آنها سعی می کنند تا برای نقش آفرینی هر چه بیشتر و با ایجاد تسلّط بیشتری بر منطقه، جایگاه والاتری را برای خود فراهم آورنده و در نتیجه بتوانند به اهداف خود در این منطقه دست یابند. اکنون از این شرایط با عنوان بازی بزرگ جدید[3] در این منطقه نام برده می شود که آغاز آن را می توان از زمان استقلال کشورهای آسیای مرکزی و از دهه 1990 دانست که تا زمان انجام این پژوهش نیز ادامه داشته است. البته با توجّه به زمینه های اهداف و شرایط حضور هر یک در این منطقه، به نظر می رسد که همچنان این رقابت میان این کشورها ادامه داشته باشد؛ این حالی است که جمهوری اسلامی ایران به دلیل ویژگی های ارزشمند
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 1
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3
1-2 بیان مسئله …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4
1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 6
1-4 اهداف تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 8
1-4-1 هدف کلی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 8
1-4-2 اهداف جزئی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 8
1-5 سوالات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 8
1-6 فرضیه های تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 9
1-7 تعاریف متغیرها………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 9
1-7-1تعاریف مفهومی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 9
1-7-2 تعاریف عملیاتی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 10
فصل دوم :ادبیات تحقیق
2-1 مبانی نظری تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 12
2-1-1توانمندسازی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 12
2-1-2 تعریف توانمند سازی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 12
2-1-3 مفاهیم توانمند سازی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 15
2-1-4 توانمندسازی به مثابه یک عنصر ارتباطی …………………………………………………………………………………………………………………… 17
2-1-5 توانمند سازی به مثابه یک مفهوم انگیزشی ………………………………………………………………………………………………………………. 18
2-1-6 توانمندسازی وقدرت ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 20
2-1-7 توانمند سازی وغنی سازی شغل …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 20
2-1-8 توانمند سازی ومشارکت کارکنان …………………………………………………………………………………………………………………………………. 21
2-1-9 توانمند سازی وتفویض اختیار …………………………………………………………………………………………………………………………… …………….. 22
2-1-10 رویکردهای توانمندسازی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 24
2-1-11رویکرد مکانیکی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 24
2-1-12 رویکردارگانیکی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 26
2-1-13 ابعاد توانمند سازی روان شناختی ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 28
2-1-14 احساس شایستگی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 29
2-1-15 احساس خودمختاری ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 30
2-1-16 احساس موثر بودن ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 31
2-1-17 احساس معنی دار بودن ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 32
2-1-18 احساس اعتماد …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 34
2-1-19 مدل های توانمند سازی …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 35
2-1-20 مدل توماس وولتهوس ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 36
2-1-21مدل اسپریتزر………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 36
2 -1-22 مدل توانمند سازی یاهیا ملهم ………………………………………………………………………………………………………………………………… 38
2-1-23 رضایت شغلی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 39
2-1-24تعاریف رضایت شغلی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 40
2-1-25 نظریه های رضایت شغلی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 41
2-1-26 نظریات بروفی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 41
2-1-27نظریه های پارسون ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 41
2-21-28نظریه های کورمن ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 42
2-1-29عوامل موثر بر رضایت شغلی …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 45
2-1-30 پیامدهای رضایت شغلی وعدم رضایت شغلی ……………………………………………………………………………………………. 50
2-1-31رضایت شغلی وعملکرد ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 52
2-1-32 میزان حرفه ای بودن ورضایت شغلی ……………………………………………………………………………………………………………… 53
2-1-33 تحصیلات ورضایت شغلی ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 53
2-1-34مدل های رضایت شغلی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 53
2-1-35 نتایج رضایت شغلی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. . 55
2-1-36 رضایت شغلی وعملکرد …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 55
2-1-37رضایت شغلی وترک خدمت ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 57
2-1-38 رضایت شغلی وغیبت ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 57
2-1-39 مفهوم وتعاریف کیفیت زندگی کاری …………………………………………………………………………………………………………………. 58
2-1-40 تاریخچه کیفیت زندگی کاری ……………………………………………………………………………………………………………………………… 61
2-1-41 رویکردهای کیفیت زندگی کاری …………………………………………………………………………………………………………………. 62
2-1-42 اهداف کیفیت زندگی کاری ………………………………………………………………………………………………………………….. . …….. 65
2-1-43نسل های سه گانه برنامه های کیفیت زندگی کاری ……………………………………………………………………….. 69
2-1-44تعابیر نوین کیفیت زندگی کاری ………………………………………………………………………………………………………………………. 71
2-1-45 مدیریت کیفیت فراگیر …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 71
2 -1-46توانمند سازی کارکنان ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 71
2-1-47مهندسی مجدد (باز مهندسی )سازمان …………………………………………………………………………………………………………… 72
2-1-48شاخص های کیفیت زندگی کاری …………………………………………………………………………………………………………………… 73
2-1-49مولفه های کیفیت زندگی کاری والتون …………………………………………………………………………………………………………. 74
2-1-50 پرداخت منصفانه وکافی ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 74
2-1-51 محیط کار ایمن وبهداشتی …………………………………………………………………………………………………………………………………….. 75
2-1-52تامین فرصت رشد وامنیت مداوم ……………………………………………………………………………………………………………………….. 76
2-1-53 وابستگی اجتماعی زندگی کاری ………………………………………………………………………………………………………………………… 76
2-1-54فضای کلی زندگی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 77
2-1-55 یکپارچگی وانسجام اجتماعی درسازمان ……………………………………………………………………………………………………………… 77
2-1-56 قانون گرایی در سازمان …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 78
2-1-57توسعه قابلیت های انسانی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 78
2-1-58راهبردهای بهبود کیفیت زندگی کاری ………………………………………………………………………………………………………………………. 79
2-1-59 انسانی تر کردن کار …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 79
2-1-60 طراحی شغل …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 79
2-2 مطالعات انجام شده…………………………………………………………………………………………………………………… 82
2-2-1 مطالعات انجام شده در خارج از کشور……………………………………………………………………………………………………………………… 82
2-2-2 مطالعات انجام شده در داخل کشور ……………………………………………………………………………………………………………………………. 84
فصل سوم :روش شناسی تحقیق
3-1 روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 87
3-2 جامعه آماری ،نمونه آماری وروش نمونه گیری ………………………………………………………………………………………………………… 87
3-3 روش وابزار جمع آوری اطلاعات ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 87
3-4 روایی …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 88
3-5 پایایی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 88
3-6روشهای تجزی وتحلیل اطلاعات ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 88
فصل چهارم :تجزیه وتحلیل داده ها
4-1 توصیف داده های پژوهشی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 90
4-1-1 توصیف نمونه تحقیق برحسب جنسیت……………………………………………………………………………………………………………….. 90
4-1-2 توصیق نمونه تحقیق بر حسب مقطع تحصیلی ……………………………………………………………………………………………….. 91
4-1-3 توصیف نمونه تحقیق برحسب وضعیت تاهل …………………………………………………………………………………………………….. 92
4-1-4 توصیف نمونه تحقیق برحسب شغل …………………………………………………………………………………………………………………………… 93
4-2-آزمون فرضیه ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 94
4-2-1 آزمون فرضیه 1 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 94
4-2-2 آزمون فرضیه 2 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 97
4-2-3 آزمون فرضیه 3 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 101
4-2-4 آزمون فرضیه 4………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 104
فصل پنجم :نتیجه گیری وپیشنهادات
5-1 نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 110
5-2 پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 112
5-2-1پیشنهادات اجرایی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 112
5-2-2 پیشنهادات پژوهشی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. 112
5-2-3 محدویت های تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………………… 113
منابع وماخذ…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 114
پیوست ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 119
چکیده لاتین ……………………………………………………………………………………………… 128
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول جدول اقتضایی مدل هرزبرگ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 52
جدول شماره 2-1 …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 66
جدول 2-2 رویکردهای بهبود کیفیت زندگی کاری ………………………………………………………………………………………………………………. 67
جدول 2-1-43 نسل های سه گانه برنامه های کیفیت زندگی کاری ………………………………………………………………………. 69
جدول 2-4 شاخص های کیفیت زندگی کاری ………………………………………………………………………………………………………………………….. 73
جدول 4-1 توزیع فراوانی ودرصد نمونه تحقیق برحسب جنسیت ……………………………………………………………………………… 90
جدول 4-2توزیع فراوانی ودرصد نمونه تحقیق برحسب مقطع تحصیلی ………………………………………………………………………… 91
جدول 4-3توزیع فراوانی ودرصد نمونه تحقیق برحسب وضعیت تاهل ……………………………………………………………………… 92
جدول4-4 توزیع ودرصد نمونه تحقیق برحسب شغل …………………………………………………………………………………………………………….. 93
جدول 5-4 خلاصه مدل ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 94
جدول 4-6 نتایج تحلیل واریانس
این مطلب را هم بخوانید :
منابع مقاله درمورد تخصیص منابع بانکی ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 95
جدول 4-7 ضرایب معادله رگرسیونی همزمان ………………………………………………………………………………………………………… ……… 96
جدول 4-8 خلاصه مدل ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 97
جدول 4-9 نتایج تحلیل واریانس …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 98
جدول4-10 ضرایب معادله رگرسیونی همزمان ……………………………………………………………………………………………………………………………….. 99
جدول 4-11 خلاصه مدل ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 101
جدول 2-12 نتایج تحلیل واریانس …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 102
جدول 4-13 ضرایب معادله رگرسیونی همزمان …………………………………………………………………………………………………………………………………..103
جدول 4-14 خلاصه مدل …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 104
جدول4-15 نتایج تحلیل واریانس………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 105
جدول 4-16 ضرایب معادله رگرسیونی همزمان ………………………………………………………………………………………………………………………….. 106
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1 توزیع فراوانی ودرصد نمونه تحقیق برحسب جنسیت ………………………………………………………. 90
نمودار4-2توزیع فراوانی ودرصد نمونه تحقیق برحسب مقطع تحصیلی ………………………………………………… 91
نمودار4-3توزیع فراوانی ودرصد نمونه تحقیق برحسب وضعیت تاهل ……………………………………………….. 92
نمودار 4-4 توزیع ودرصد نمونه تحقیق برحسب شغل …………………………………………………………………………………… 93
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 2-1 توانمند سازی به منزله ادارک خود ………………………………………………………………………………………………………………………….. 15
شکل 2-1-21 مدل توانمند سازی توماس وولتهوس ……………………………………………………………………………………………………….. 36
شکل 2-3 مدل توانمندسازی اسپریتزر ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 37
شکل 2-4 مدل توانمند سازی یاهیا ملهم ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 38
شکل 2-5 مدل تطبیقی رضای شغلی……………………………………………….. …………………………………………………………………………………. 54
شکل 2-6 ارتباط بین عملکرد ورضایت شغلی…………………………………………………………………………………………………………………………… 57
[1]چکیده:
این تحقیق با هدف بررسی رابطه توانمندی روان شناختی وکیفیت زندگی کاری با رضایت شغلی اساتید دانشگاه ازاد اسلامی واحد بندرعباس انجام شد. روش این تحقیق توصیفی از نوع همبستگی می باشد برای تعیین پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرو نباخ استفاده شد و با استفاده از نرم افزار SPSS محاسبه شد که برای پرسشنامه توانمندسازی روانشناختی اسپریتزر و میشرا پایایی945/0 و برای پرسشنامه کیفیت زندگی کاری والتون پایایی865/0 و برای پرسشنامه رضایت شغلی هرزبرگ پایایی869/0بدست آمد. روشهای آماری مورد استفاده در این تحقیق شامل آمار توصیفی( درصد،فراوانی،میانگین و انحراف معیار )و آمار استنباطی(رگرسیون ساده و رگرسیون چند متغیری) می باشد.
نتایج تحقیق بدین شرح می باشد: :1-بین توانمندی روان شناختی با رضایت شغلی اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد2-در بررسی ابعاد توان مندی روان شناختی نتایج نشان داد که بین شایستگی,خودمختاری,تاثیرگذاری,اعتماد با رضایت شغلی اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس رابطه وجود دارد و بین معنی داربودن با رضایت شغلی اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس رابطه وجود ندارد 3-بین کیفیت زندگی کاری با رضایت شغلی اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندر عباس رابطه وجود دارد4-در بررسی ابعاد کیفیت زندگی کاری نتایج نشان داد که بین نداردجبران منصفانه و مناسب,شرایط کاری ایمن و بهداشتی,یکپارچگی و انسجام اجتماعی در سازمان,فضای کلی زندگی,وابستگی اجتماعی زندگی کاری با رضایت شغلی اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس رابطه وجود دارد و بین تامین فرصت رشد و امنیت توسعه, قابلیت های انسانی,قانون گرایی در سازمان با رضایت شغلی اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس رابطه وجود ندارد
کلیدواژه: کیفیت زندگی کاری، توامندی روان شناختی، رضایت شغلی
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1-مقدمه
توانمند سازی منابع انسانی، به عنوان یک رویکرد نوین انگیزشی درونی شغل، به معنی آزاد کردن نیروهای درونی کارکنان و فراهم کردن بستر ها و به وجود آوردن فرصت ها برای شکوفایی استعدادها، توانایی ها و شایستگی های افراد می باشد. توانمند سازی با تغییر در باورها، افکار و طرز تلقی های کارکنان شروع می شود، به این معنی که آنان باید به این باور برسند که توانایی و شایستگی لازم برای انجام وظایف را به طور موفقیت آمیز داشته و احساس کنند که آزادی عمل و استقلال در انجام فعالیت ها را دارند، باور داشته باشند که توانایی تاثیر گذاری و کنترل بر نتایج شغلی را دارند، احساس کنند که اهداف شغلی معنی داری و ارزشمندی را دنبال می کنند و باور داشته باشند که با آنان صادقانه و منصفانه رفتار می شود.احساس توانمندی، بحث نسبتا جدیدی است که تاثیر بسزایی در عملکرد کارکنان سازمان دارد؛ چنانچه افراد احساس توانمندی کنند، منافع سازمانی و فردی متعددی از قبیل خلاقیت، انعطاف پذیری، حل مسئله عملکرد شغلی با کیفیت بالا، رضایت شغلی، سلامت و بهداشت روانی را در بر خواهد داشت. علاوه بر این افراد توانمند، خود کنترل و خود تنظیم هستند. آن ها به آسانی قبول مسئولیت می کنند و دیدگاه مثبتی درباره خود، دیگران و محیط دارند و به زندگی شغلی خوش بین هستند و اساسا
4-1- مقدمه- 126
4-2- اطلاعات توصیفی- 126
4-3- بررسی فرضیه ها 128
فصل پنجم : نتیجه گیری
5-1- مقدمه- 138
5-1- یافته های تحقیق- 138
5-3- جمع بندی و مقایسه نتایج- 142
5-4- محدودیت های تحقیق- 144
5-5- پیشنهادها 145
منابع فارسی- 146
منابع لاتین ————-158
پیوست
پرسشنامه —164
چکیده لاتین —————-168
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2-1 چهارچوب مفهومی برای مطالعه خودتنظیمی (اقتباس از پنتریج و کارابینک، شانک، نقل در پاکدامن، 1387) 32
جدول 2-2 مهارتهای اساسی و اولیه یادگیری خودتنظیمی (زیمرمن) 35
جدول 2-3 الگوی سه لایه یادگیری خودتنظیمی بوکارتز، 1999 (نقل درکدیور، 1386) 38
جدول 2-4 مقایسه چهار مدل براساس سه مرحله یادگیری خودتنظیمی- 41
جدول 2-5 مقایسه دو به دو چهار مدل براساس سه معیار- 42
جدول 1-3- توزیع فراوانی و درصدی جامعه آماری به تفکیک جنسیت– 120
جدول 2-3- توزیع فراوانی و درصدی نمونه آماری به تفکیک جنسیت– 121
جدول شماره 1-4 : میانگین و انحراف معیار متغیر های مورد پژوهش– 126
جدول شماره 2-4 : میانگین و انحراف معیار متغیر های مورد پژوهش به تفکیک دانش آموزان دختر و پسر 127
جدول شماره 3-4 : نتایج رگرسیون بین راهبردهای خودتنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان- 128
جدول شماره 4-4 : نتایج تحلیل واریانس مدل رگرسیون راهبردهای خودتنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان 129
جدول شماره 5-4 : نتایج ضریب Beta مولفه های راهبردهای خودتنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان 129
جدول شماره 6-4 : نتایج رگرسیون بین باورهای انگیزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان- 130
جدول شماره 7-4 : نتایج تحلیل واریانس مدل رگرسیون باورهای انگیزشی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان 130
جدول شماره 8-4 : نتایج ضریب Beta باورهای انگیزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان- 131
جدول شماره 9-4 : نتایج رگرسیون بین راهبردهای یادگیری خودتنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر 131
جدول شماره 10-4 : نتایج تحلیل واریانس مدل رگرسیون راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر- 132
جدول شماره 11-4 : نتایج ضریب Beta مولفه های راهبردهای یادگیری خودتنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر- 132
جدول شماره 12-4 : نتایج رگرسیون بین باورهای انگیزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر- 133
جدول شماره 13-4 : نتایج تحلیل واریانس مدل رگرسیون باورهای انگیزشی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر 134
جدول شماره 14-4 : نتایج ضریب Beta باورهای انگیزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر- 134
جدول شماره 15-4 : نتایج رگرسیون بین راهبردهای یادگیری خودتنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر 135
جدول شماره 16-4 : نتایج تحلیل واریانس مدل رگرسیون راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر- 135
جدول شماره 17-4 : نتایج ضریب Beta مولفه های راهبردهای یادگیری خودتنظیمی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر- 136
جدول شماره 18-4 : نتایج رگرسیون بین باورهای انگیزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر- 136
جدول شماره 19-4 : نتایج تحلیل واریانس مدل رگرسیون باورهای انگیزشی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر 137
جدول شماره 20-4 : نتایج ضریب Beta باورهای انگیزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر- 137
هدف از انجام این پژوهش بررسی رابطه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و باورهای انگیزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ی متوسطه دبیرستان های ناحیه2 شهر بندرعباس می باشد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان سوم دبیرستان های ناحیه2 شهر بندرعباس در سال تحصیلی 92-91 که تعدادشان 1106 نفر( 779 دختر و 327 پسر) می باشد (43/70 درصد را دختران و 56/29 درصد را پسران) تشکیل می دهند. حجم نمونه مورد پژوهش تعداد 300 نفر دانش آموز (150 پسر و 150 دختر) می باشد که از مجموع 150 دانش آموز دختر، 50 نفر در رشته ریاضی فیزیک،50 نفر در رشته تجربی، و 50 نفر در رشته علوم انسانی و از مجموع 150 دانش آموز پسر،58 نفر در رشته ریاضی فیزیک،58 نفر در رشته تجربی و 34 نفر در رشته علوم انسانی مشغول به تحصیل می باشند که با روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای براساس جدول مورگان انتخاب شده اند. این بررسی به روش توصیفی از نوع همبستگی صورت گرفته است. جمع آوری داده ها از طریق پرسشنامه راهبردهای انگیزشی در یادگیری (MSLQ) پینتریج و دی گروت و پیشرفت تحصیلی از طریق معدل کتبی (نهایی سوم) تراز شده، انجام شده است و برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه های تحقیق از آزمون رگرسیون چندمتغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که راهبردهای یادگیری خودتنظیمی با ضریب تعیین 0.06P= با توجه به مقدار 0.001p= و باورهای انگیزشی با ضریب تعیین 0.02p= با توجه به مقدار 0.003p= اثر معناداری بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را دارد.
کلید واژه ها : راهبردهای انگیزشی در یادگیری – راهبردهای یادگیری خودتنظیمی – باورهای انگیزشی – پیشرفت تحصیلی
فصل اول:
طرح پژوهش
یکی از نیازهای سطح بالای انسان، میل به دانستن، فهمیدن، یادگیری و آموختن است، سالهای متمادی است که پژوهشگران تعلیم و تربیت و روانشناسان اجتماعی مطالعات فراوانی در
مورد عوامل موثر بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان انجام دادهاند. پیشرفت تحصیلی موضوعی است که به خصوص در حال حاضر مورد توجه تمامی کشورهای جهان بوده است و هر ساله مقدار زیادی از بودجه جوامع صرف تحصیل کودکان و نوجوانان میشود (اعظمی رضائی نسب، 1389).
آنچه برای محققان تعلیم و تربیت مهم است این است که چه عواملی بر این انگیزهی مهم انسان یعنی یادگیری تاثیر اساسی میگذارد. در دو دهه اخیر کارشناسان تعلیم و تربیت به مقولههای شناخت و انگیزش توجه بیشتری کردهاند. شناخت در برگیرندهی پارهای از تواناییها و اعمال ذهنی از قبیل دانش، درک کردن، تشخیص دادن و تفکر است و انگیزش با مسائلی از قبیل هیجان، نگرش و ارزشگذاری ارتباط دارد. (جعفری، 1388).
براساس نظریههای جدید مانند یادگیری خود تنظیمی، مولفههای شناخت و انگیزش به صورت یک مجموعهی در هم تنیده و مربوط به هم در نظر گرفته میشود. چهارچوب این نظریه بر این اساس استوار است که دانشآموزان چگونه از نظر فراشناختی، انگیزشی و رفتاری، یادگیری خود را سامان میبخشند (زیمرمن[1] و پونز[2]، 1990).
پژوهش حاضر نیز در همین راستا به دنبال شناسایی عوامل شناختی و انگیزشی موثر بر پیشرفت تحصیلی است.
پیشرفت تحصیلی و عوامل موثر بر آن سالها است که مورد توجه متخصصان آموزش و پرورش قرار گرفته است، عوامل زیادی وجود دارد که با پیشرفت تحصیلی مرتبط میباشند
این مطلب را هم بخوانید :
دانلود پایان نامه فرایند پواسون، الگوریتم
که از آن جمله میتوان به راهبردهای خود تنظیمی و باورهای انگیزشی اشاره کرد. نگرش هر فرد درباره خود میتواند زمینه موفقیت تحصیلی و اجتماعی او را فراهم کند و هم زمان نیز به وسیله آن متاثر شود. هم چنین بین نگرش و یادگیری تعامل وجود دارد، یادگیری میتواند بر نگرشها و نگرشها میتواند بر روی یادگیری اثرگذار باشند (اعظمی رضائی نسب، 1389).
برای محققان تعلیم و تربیت مهم این است که چه عواملی بر انگیزه و نگرش انسان تاثیر اساسی میگذارد. چرا بعضی از دانشآموزان مشتاقانه به تکالیف آموزشگاهی روی میآورند و در انجام تکالیف محوله از خود سختکوشی نشان میدهند. حال آن که تلاش برخی تنها برای اجتناب از شکست است. (امینی زرار، 1387).
در طی سالیان گذشته تغییر قابل توجهی در مطالعه انگیزش رخ داده است که این تغییر منجر به درک روشنتر مفهوم انگیزش و یافتههای قابل تکرار مرتبط با تعلیم وتربیت گردیده است.
شناخت و عاطفه به عنوان دو مولفهی اساسی یادگیری همواره از طرف روانشناسان تربیتی و مربیان مورد تاکید قرار گرفته است و شناخت در برگیرندهی پارهای از تواناییها و اعمال ذهنی از قبیل دانش، درک کردن، تشخیص دادن، تفکر، قضاوت و استدلال میباشد. عاطفه بیشتر با مسائلی از قبیل انگیزش، هیجان، نگرش، ارزشگذاری و نظایر اینها در ارتباط میباشد.
براساس نظریههای جدید مانند یادگیری خود تنظیمی، مولفههای شناخت و انگیزش به صورت یک مجموعه در هم تنیده و مربوط به هم در نظر گرفته میشود. چهارچوب این نظریهها بر این استوار است که دانشآموزان چگونه از نظر فراشناختی، انگیزشی و رفتاری، یادگیری خود را سامان میبخشند (زیمرمن، مارتینز[3] و پونز، 1990).
اکثر الگوهای نظری انگیزشی پیشرفت[4]، باورهای افراد را عمدهترین و اصلیترین تعیینگرهای رفتار پیشرفت میدانند. در واقع مفروضهی همه این نظریهها آن است که انتظارات افراد برای موفقیت و ادراک آنها از توانایی انجام تکالیف مختلف نقش عمدهای در انگیزش و رفتار دارد. (دوئک ولگیت[5]، 1988 ؛ اعظمی رضائی نسب، 1389).
انگیزش را به بیان ساده جهت و شدت تلاش فرد تعریف کردهاند، منظور از جهت تلاش، روشی است که در آن فرد قصد دستیابی به موقعیتهای خاصی را دارد، و منظور از شدت تلاش مقدار کوششی است که از فرد سر میزند. البته این نوع انگیزش در تمامی فعالیتهای انسانی به چشم میخورد ولی تعبیر آن بستگی به شرایط ویژه خود دارد (اسلاوین[6]، 1385 ؛ فتاحی ، 1389)
انسانها برای دستیابی به اهداف، نیازها و غرایز خود، انگیزش لازم را کسب مینمایند. در خصوص جویندگان علم، انگیزه پیشرفت تحصیلی، از اهمیت خاصی برخوردار است.( یوسفی، قاسمی، فیروزنیا، 1388).
سازه انگیزش پیشرفت تحصیلی به رفتارهایی که به یادگیری و پیشرفت در مدرسه مربوط است اطلاق میشود. (عابدی، عریضی، سبحانینژاد، 1384).
باتل[7](بهرامی و رضوان، 1385) معتقد است که انگیزش پیشرفت تحصیلی عبارت است از گرایش همه جانبه به ارزیابی عملکرد خود با توجه به عالیترین معیارها، تلاش برای موفقیت در عملکرد و برخورداری از لذتی که با موفقیت در عملکرد همراه است. با این انگیزه افراد، تحرک لازم را برای به پایان رساندن موفقیتآمیز یک تکلیف، رسیدن به هدف یا دستیابی به درجه معینی از شایستگی در کار خود دنبال میکنند تا بالاخره بتوانند موفقیت لازم را در امر یادگیری و پیشرفت تحصیلی کسب نمایند. (فتاحی، 1389).
بنابراین میتوان گفت انگیزش با چراها و علل رفتار ارتباطی دارد. نظریههای مربوط به انگیزش غالباً بر این فرض استوارند که هیچ عمل یا رفتاری، تصادفی نیست و برای هر رفتاری که انجام میدهیم دلیلی وجود دارد. فروید[8] معتقد است که اگر چه دلایل یا انگیزههای برای رفتار وجود دارد ولی ممکن است ما از علت و چرایی رفتارهایمان آگاه نباشیم. میزان برانگیختگی ما به نیازهای درونی ما، پیامدها و نتایج بالقوه آن رفتار، و پیشبینی شخصی ما درباره این که رفتارمان با چه احتمالی به نتایج موردنظر خواهد انجامید، بستگی دارد. (همان منبع).