3-2-1- موقعیت و وسعت شهرستان خوی………………………………………………….. 56
3-2-2- موقعیت جغرافیایی شهر خوی…………………………………………………… 57
3-2-3- محدودهی حوزهی طبیعی شهر…………………………………………………………. 57
3-3- مطالعات جغرافیای طبیعی محدوده ی مورد مطالعه……………………………………… 57
3-3-1- زمین شناسی منطقه خوی………………………………………………………….. 57
3-3-2-وضعیت تکتونیکی و زلزلهخیزی شهر خوی…………………………………………… 58
3-3-3- وضعیت توپوگرافی…………………………………………………………. 58
3-3-4- مطالعات اقلیمی……………………………………………………………….. 59
3-3-4-1- دما……………………………………………………………………………. 59
3-3-4-2- بارش………………………………………………………………. 59
3-3-4-3- رطوبت…………………………………………………….. 60
3-4- مطالعات جغرافیای انسانی محدودهی مورد مطالعه…………………………. 61
3-4-1- ویژگیهای اجتماعی جمعیت خوی……………………………………………………… 61
3-4-1-1- رشد جمعیت در شهر خوی از سال 1335 تا 1390……………………………………61
3-4-1-2- درصد رشد جمعیت خوی در دورههای مختلف سرشماری…………………………….. 62
3-4-1-3- بعد خانوار………………………………………………………………. 62
3-4-1-4- وضعیت سواد……………………………………………………………………….. 63
3-4-1-5- مهاجرت…………………………………………………….. 64
3-4-2- ویژگیهای اقتصای جمعیت شهر خوی……………………………………… 64
3-4-2-1- وضعیت اشتغال در شهر خوی…………………………………………. 64
3-4-2-2- نرخ اشتغال مردان و زنان…………………………………………….. 65
3-5- ویژگیهای تاریخی و فرهنگی در منطقهی خوی………………………………….. 66
3-5-1- سابقه تاریخی…………………………………………………………… 66
3-5-2 وجه تسمیه…………………………………………………………………. 67
3-6- بررسی وضعیت کالبدی شهر خوی……………………………………………. 67
3-6-1- هستهی اولیه…………………………………………………………………………………. 67
3-6-2- بررسی ساخت شهر…………………………………………… 68
3-6-3- وضعیت توسعهی کالبدی شهر و جهات توسعهی کالبدی آتی ………………………. 71
3-6-4- بررسی بافت شهر…………………………………………………………………… 72
3-7- بررسی نحوه پراکندگی کاربریهای شاخص در شهرهای اسلامی………………………….. 73
3-7-1- کاربری مذهبی (مسجد) ………………………………………………… 73
3-7-2- کاربری آموزشعالی (مدرسه) …………………………………….. 74
3-7-3- کاربریهای تجاری (بازار) ………………………………………….. 75
3-7-4- کاربریهای فرهنگی-هنری…………………………………………….. 76
3-7-5- سیستم محلات شهری………………………………………………… 77
3-8- شخصیتهای فرهنگی-مذهبی مدفون در شهر خوی………………………… 78
3-8-1- شمسالدین محمد بن علی بن ملک داد تبریزی معروف به “شمس تبریزی” …………….. 78
3-8-2- پوریای ولی…………………………………………………………….. 79
3-8-3- امامزاده سید بهلول (ع) ………………………………………………. 80
3-8-4- امامزاده میرهادی سید کوثری (ع) ……………………………………………… 81
3-8-5- امامزاده محمد (ع) ……………………………………………. 81
3-9- جمع بندی……………………………………………………………. 82
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها
4-1- مقدمه………………………………………………………………………………. 85
4-2- تحلیل ساخت و بافت شهر خوی از منظر ویژگیهای شهر اسلامی………………… 85
4-2-1- کانونگرایی در بافت و ساخت شهر………………………………85
4-2-2- کاربری مسجد…………………………………………………………………… 86
4-2-2- کاربری تجاری (بازار) …………………………………………………. 88
4-2-3- کاربری آموزش عالی ( مدرسه) ……………………………………………… 89
4-2-4- محلات شهری………………………………………………………………… 90
4-2-5-کاربریهای فرهنگی-هنری…………………………………………………………. 91
4-5- اقدامات انجام شده در خصوص تلاش برای هویت بخشی ایرانی-اسلامی به شهر …………………………………. 93
4-6- تحلیل ویژگیهای شهر خوی از نقطه نظر اصول شش گانهی “شهر-فرهنگ”…………………………………………. 94
4-6-1- جمعگرایی در اجتماع و تلاش در جهت رواج فرهنگ اجتماع محور………………………………………………….. 94
4-6-2- کانونگرایی در بافت و ساخت شهر از طریق جایگزاری کاربریهای عمومی در نقاط متراکم مجتمعهای زیستی در جهت ایجاد یک میدان شعوری قوی…… 95
4-6-3- قدسیسازی بار شعوری نقاط کانونی شهر و ایجاد محیط ارزشی در هستهی مرکزی شهر…………………….. 95
این مطلب را هم بخوانید :
4-6-4- برنامهریزی سیستمی شهر در جهت ایجاد یک کل واحد از بُعد شعوری، کالبدی و اجتماعی…………………. 96
4-6-5- عدم تفکیک “فرد” از “اجتماع”، مسئولیت افراد در قبال سرنوشت جامعه و تشویق به مشارکت عمومی… 96
4-6-6- حفظ و ترویج آداب و رسوم اجتماعی-عقیدتی که به صورت عمومی برگزار میشود و لزوم فضاهایی در مراکز زیستی برای انجام این امور……………………………………………………………… 97
4-7- جمع بندی……. 97
فصل پنجم: آزمون فرضیه، جمعبندی و نتیجهگیری و ارائهی پیشنهادات
5-1- مقدمه…………………………………………………………….. 100
5-2-آزمون فرضیهها………………………………………………………. 100
5-2-1- فرضیهی اول………………………………………………………………. 100
5-2-2- فرضیهی دوم…………………………………………………. 101
5-3- بحث و نتیجهگیری………………………………………….. 101
5-4- ارائهی پیشنهادات…………………………………………………….. 104
5-4-1- پیشنهاد اول: طرح پیشنهادی برای اجراییکردن شهر-فرهنگ در شهر خوی……………… 104
5-4-1-1- جانمایی شهر–فرهنگ در مطالعه موردی شهر خوی………………………………… 104
5-4-1-2- عناصر اصلی میدان………………………………………………………………… 106
5-4-1-2-1- مسجدجامع یا مصلای شهر……………………………………………… 106
5-4-1-2-2- موسسات علمی-آموزشی…………………………………….. 107
5-4-1-2-3- حسینیهای برای کل شهر………………………………………………. 108
5-4-1-2-4- بازارچهی محلی………………………………………………………. 110
5-4-1-2-5- کاربریهای ورزشی……………………………………………………. 111
5-4-2- پیشنهاد دوم……………………………………………………………… 112
5-4-3- پیشنهاد سوم……………………………………………………………………. 113
چکیده
امروزه از بارزترین مشکلات شهرسازی معاصر، بحران معنا اعم از اجتماعی و کالبدی در مکان است. پس از دوران پیروزی انقلاب اسلامی، انتظار بروز تغییرات در حوزههای مختلف فرهنگی، به تدریج وارد عرصههای کالبدی گردید و تمنای بازیابی هویت بومی ایرانی-اسلامی را بوجود آورد. اما خود شهر اسلامی، بیان جامع و منسجمی ندارد و به شهرهایی اطلاق میشود که در دوران قبل از مدرن، در سرزمینهای اسلامی شکل گرفته بود. هدف این پروسه، تدوین چارچوب کلی برای برنامهریزی شهر ایرانی-اسلامی است. با تحلیل ماهیت و مکانیسم عملکرد پارامترهای روانشناسیمحیط از نقطه نظر بُعد شعور، و بکارگیری آن در برنامهریزی شهری، میتوان به در آفرینش هویت ایرانی-اسلامی به شهرهای موجود گام برداشت و نیز در ساخت شهرها و شهرکهای جدید برمبنای آن اقدام نمود تا بتوان شهر را به محیطی بدل ساخت که شهروندان با قرارگیری در آن، با ناخودآگاهی خود، مفاهیم معنوی را ادراک نمایند. روش تحقیق با رویکرد کیفی و تحلیلی-تطبیقی میباشد و در استخراج مفاهیم، از استدلال و استنتاج عقلی و منطقی نیز بهره برده شده است. در جمعآوری دادهها، از روش اسنادی بهره برده شد. از روش میدانی نیز به صورت حضور در محیط و مشاهده و اداراک ذهنی در مطالعات روانشناسیمحیط استفاده شد. در تایید و اثبات مباحث، به استنادات قرآنی و مباحث معرفتی تاویل قرآن نیز ارجاع داده شد. با مطالعات روانشناسیمحیط از نقطه نظر عنصر شعور، نگاهی دوباره به شهر اسلامی و ایرانی-اسلامی انداخته شد. بر این اساس، چینش کاربریهای مثبت و ارزشی در مرکز شهر، آگاهانه بوده و از مبانی عمیق عرفانی بهره برده شده است. با بازبینی و بروز رسانی ویژگیها و شاخصههای آن، استفاده از معارف قرآنی و قلمروهای جدید علمی، چارچوبی تحت عنوان اصول ششگانهی شهر-فرهنگ تدوین شد که با استفاده از عامل انتشار آگاهی در بعد سوم محیط، امکان هویت بخشی ایرانی-اسلامی به یک مجتمع زیستی را امری شدنی جلوه میدهد. شهر-فرهنگ، با نگرش “شهر به عنوان یک پدیدهی فرهنگی”، در پی ایجاد محیطی است که با انتقال مفاهیم مثبت و معنوی به ناخودآگاهی شهروندان، هم سطح آگاهی را بالا ببرد و هم آنها را از درون، کنترل عقیدتی کند. بر این اساس، شهر ایرانی-اسلامی، یک میدان شعوری منطبق بر میدان کالبدی است که مفاهیم قدسی با پالس بالا در آن انعکاس مییابند. با تدوین اصول و ضرورت های شهر-فرهنگ، و پیاده کردن طرح اجرایی آن در شهر خوی، به نحوهی عملیاتیشدن آن نیز پرداخته شد.
کلمات کلیدی: شهر ایرانی-اسلامی، هویت شهری، میدان شعوری، انتشارآگاهی، شهر خوی.
1-1- مقدمه
اولین فصل پایاننامه، به کلیات تحقیق اختصاص مییابد. در این فصل، ابتدا به بیان مسالهی تحقیق پرداخته میشود. موضوعی که در دستور کار قرار دارد و اهمیت و ضرورت پرداختن به این مساله به صورت اجمالی شرح داده میشود و در ارتباط با مسائل یاد شده، سوالاتی طرح میشود که با فرضیهسازی در ادامهی روند، در پی پاسخگویی به مسائل طرحشده خواهیم بود. از مهمترین بخشهای این فصل، پرداختن به پیشینهی تحقیق و بررسی پژوهشهایی است که محققان قبلی در زمینه موضوعات مربوط به عنوان پایاننامهی حاضر انجام دادهاند. پس از پرداختن به روش تحقیق در روال حاضر، پرداختن به مسائل و مشکلات عمده در مسیر انجام پژوهش، پایانبخش مباحث فصل اول خواهد بود.
1-2- بیان مسأله
ظهور اسلام در شبه جزیرهی عربستان در نیمهی قرن هفتم میلادی در محیطی عمدتا غیر شهری و زیر سلطهی قدرتهای پراکندهی قومی و سنتهای رایج زیست کوچندگی به وقوع پیوست (فکوهی،74:1383 و 75). سقوط ساسانیان در سال 641 میلادی در نبرد قادسیه قطعی شد (همان، ص 371). هنگامی که اسلام امپراتوریهای رومشرقی و ایران را میگشاید، شهرنشینی و شهرگرایی در مناطق تحت سلطهی این دو امپراتوری کاملا مشهود است و نظام شهری و شبکهی سراسری شهرها از عوامل پایهای نظام سیاسی دولتهای ساسانی و رومی است (حبیبی، 37:1387). شکلگیری شهر و یا هر مجتمع زیستی عمدتا متاثر و منبعث از عوامل متعددی است که یکی از بنیادیترین آنها، جهانبینی و تفکر انسانهایی است که آنرا برای زیستن خویش میسازند. شهرها و محیطزیست مسلمین نیز از این قاعده مثتثنی نیست و در فرایند شکلگیری آنها تفکر و جهانبینی توحیدی اسلام تاثیری بنیادین داشته است (نقی زاده، 66:1389).
اهمیت اسلام در فرایند شکلگیری شهرهای اسلامی از موضوعات بحث برانگیز در مطالعات مربوط به شهرهای اسلامی است (پوراحمد و موسوی، 3:1389). ایدئولوژی اسلام هم در دگرگونی شهرهای
3-1- مقدمه. 46
3-2- شرایط سیال در میدان گازی گشوی جنوبی.. 47
3-3- نقشه چاه (نحوه بکارگیری لوله های درون چاهی ) 51
3-4- تهیه و ارائه نرم افزارانتخاب مواد (IMS) برمبنای متدولوژی اشبی، استاندارد ها و مراجع 52
3-4-1- بررسی محدودیتها 56
3-4-2- معرفی نرم افزار 57
3-4-2-1- روش انتخاب مواد. 60
3-4-3- ارزیابی خوردگی درشرایط سیال گشوی جنوبی.. 66
3-4-3-1- انتخاب آلیاژ برای شرایط در تماس مستقیم با سیال.. 66
3-4-3-2- انتخاب آلیاژ برای شرایطی که در تماس مستقیم با سیال نمی باشد. 70
فصل چهارم
روش تحقیق.. 73
4-1- مقدمه. 73
4-2- بررسی های میدانی.. 74
4-3- بررسی خواص آلیاژ انتخابی.. 76
4-3-1- بررسی ترکیب شیمیایی.. 76
4-3-2- بررسی خواص مکانیکی.. 76
4-3-3- محیط آزمایش…. 76
این مطلب را هم بخوانید :
4-3-4- آزمایش SSR (Slow Strain Rate) 77
4-3-4-1- آماده سازی نمونه ها 78
4-3-4-2- شرایط مکانیکی آزمایش…. 79
4-3-4-3- تجهیزات آزمایش…. 80
4-3-4-4- نتایج آزمایش…. 80
فصل پنجم
نتایج وبحث… 82
5-1- بررسی های میدانی.. 82
5-1-1- بررسی فرایند ساخت… 82
5-1-2- تعیین نوع آلیاژ 85
5-1-2-1- بررسی خواص مکانیکی.. 85
5-1-2-2- بررسی ترکیب شیمیایی.. 85
5-1-2-3- بررسی عملیات حرارتی.. 86
5-1-2-4- خواص آلیاژ L80 type I براساس استاندارد API 5CT. 89
5-1-3- بررسی خوردگی.. 89
5-2- نتایج آزمایش های خوردگی برروی آلیاژ انتخابی.. 94
5-2-1- ترکیب شیمیایی.. 94
5-2-2- خواص مکانیکی.. 94
5-2-3- آزمایش SSR.. 95
5-3- بررسی نتایج.. 95
فصل ششم
نتیجه گیری.. 101
نتیجه گیری.. 101
منابع و مراجع.. 103
مقدمه
بررسی مقاومت به خوردگی در لوله های فولادی مورد استفاده در ساخت تجهیزات از قبیل خطوط لوله[1]، لوله های درون چاهی[2]، تجهیزات سرچاهی[3] در مجموعه مخازن گازی ترش و همچنین انتخاب آلیاژ مقاوم به خوردگی ازاهمیت بالایی برخوردار است .
باتوجه به اینکه فرایند شناسایی و انتخاب مواد در صنایع نفت و گاز عمدتا بر اساس تجربیات موجود در این صنعت، استاندارهای مرجع و یا ارائه خدمات مهندسی مشاوره توسط شرکتهای طراحی خارجی در ایران انجام می گیرد، در این پروژه با جمع آوری اطلاعات مرجع و بررسی محدودیتهای خوردگی، نسبت به تهیه و ارائه نرم افزار انتخاب مواد اقدام نموده و سپس با انجام آزمایشهای مرتبط امکان بکارگیری آلیاژ پیشنهادی توسط نرم افزار فوق الذکر جهت بکارگیری درشرایط سیال میدان گازی ترش بررسی می گردد.
تئوری و مروری بر تحقیقات گذشته
2-1- تقسیم بندی انواع خوردگی و مکانیزمها
درشرایط کلی ده حالت مکانیزم خوردگی وجود دارد که با توجه به نوع تجهیزات و شرایط محیطی یک و یا ترکیبی از چند مکانیزم هم زمان پدید می آید [1,2].
2-1-1- خوردگی عمومی
خوردگی یکنواخت معمولترین نوع خوردگی است. معمولا بوسیله یک واکنش شیمیایی یا الکتروشیمیایی بطور یکنواخت در سر تا سر سطحی که در تماس با عامل خورنده قراردارد، مشخص می شود ] 4 [.
خوردگی یکنواخت را به طرق زیر می توان متوقف و یا کم نمود:
الف- انتخاب مواد و پوشش صحیح
ب- استفاده از ممانعت کننده ها
ج- استفاده از حفاظت کاتدی وآندی
شیمی محیط خورنده از نظر درصد یونها، وجود ناخالصیهای معدنی یا آلی بر روی خوردگی یکنواخت تاثیر دارند. بعنوان مثال درسیستم Fe-H2O عامل سختی آب بر خوردگی فولاد تاثیر بسزایی می گذارد. کار پلاستیکی بر روی خوردگی یکنواخت تاثیر می گذارد.
2-1-2- خوردگی موضعی[4]
انواع مختلف خوردگی موضعی عبارتند از: خوردگی حفره ای[5] ، خوردگی شیاری[6] و خوردگی رشته ای[7]، که در زیر به توضیح آنها می پرداریم [2].
2-1-2-1- خوردگی حفره ای[8]
حفره دار شدن یکی از مخرب ترین انواع خوردگی می باشد و در اثر سوراخ شدن تجهیزات یا قطعات فلزی، باعث بلا استفاده شدن آنها می شود، در حالی که تقلیل وزن حاصل از این نوع خوردگی ناچیز است. این نوع خوردگی دو پیامد مهم را به همراه دارد [2]:
الف– سبب کاهش ضخامت، ایجاد حفره وتغیرشکل ظاهری سطح می شود.
ب- حفره های تشکیل شده غالبا مخروطی شکل اند و ایجاد تمرکز تنش می نمایند.
منشاء پیدایش حفره ها عدیده است که از آن جمله می توان خراشهای سطحی، نابجائیهای برآمده[9]، تغییرات محیطی و یا رسوبات سطحی را-که سبب متفاوت شدن سرعت انحلال فلز می شوند- نام بردکه غالبا بر روی لایه فیلم محافظ و یا پوشش سطحی و یا سطح فلز ایجاد می شوند. اگر خوردگی حفره ای در سطح وسیعی از فلز گسترده شده باشد معمولاحفره ها از عمق کمتری برخوردار می باشند که آنها را کم عمق[10] و اگر حمله درسطح کوچکی از فلز تمرکز یافته باشد، حفره ها عمیقتر شده به آنها عمیق[11] می گویند. حفره ها پیلهای آندی هستند که توسط زمینه کاتدی محاصره شده اند. خوردگی حفره ای پس از طی مرحله پیدایش[12] طبق یک فرایند اتوماتیک یا اتوکاتالیتیک[13] و خودپیش برنده رشد می کند. این مطلب در شکل (2-1) نشان داده شده است.
شکل2-1 . شماتیک پیدایش خوردگی حفره ای [2].
در اینجا فلزM بوسیله محلول نمک طعام اکسیژن دار در معرض حفره دارشدن قرار می گیرد. در حالیکه انحلال سریع فلز در داخل حفره واقع شده، احیاء اکسیژن روی سطح مجاور انجام می شود. این واکنش خوردگی “خود پیش رونده” و “خود تکثیر” می باشد. انحلال سریع فلز در داخل حفره باعث ایجاد بار مثبت اضافی در این ناحیه می شودکه در نتیجه برای برقراری تعادل الکتریکی یونهای کلر به داخل حفره مهاجرت می کنند. بدین ترتیب در داخل حفره غلظت بالایی از MCl ایجاد می شود و در نتیجه هیدرولیز، غلظت بالایی از Hبوجود می آید. چون قابلیت انحلال اکسیژن در محلولهای غلیظ تقریبا صفر است، هیچ گونه احیاء اکسیژن در داخل حفره صورت نمی گیرد و واکنش کاتدی احیاء اکسیژن روی سطح خارجی مجاور حفره باعث حفاظت آن سطح در مقابل خوردگی می شود. به عبارتی حفره ها بقیه سطح فلز را حفاظت کاتدی می کنند و عمق حفره ها زیادترمی شود [2].
جدول 2- 1. اثر عناصر آلیاژی بر مقاومت در برابر حفره دار شدن آلیاژهای فولاد زنگ نزن [4,5,6,7].
استفاده از مواد اولیه داخلی، ارزان و فناوری ساده و عدم نیاز به سرمایهگذاری زیاد و امکان ایجاد و توسعه در مناطق روستایی، بهویژه در داخل محل سکونت روستاییان، میتواند نقش مهمی در مبارزه با
این مطلب را هم بخوانید :
آبهای آلوده و مشکوک به آلودگی تا آلودگی متوسط احتمالی نشان داد. این افت کیفیت ناشی از آلودگیهای آلی نبوده و بیشتر در اثر تغییر در تراکم و تنوع خانوادههای کفزیان حاصل شده است.
فصل اول
مقدمه
آبهای جاری یا رودخانهها از مهمترین منابع آب هستند که نقش مهمی در تأمین آب مورد نیاز فعالیتهای مختلف کشاورزی، صنعت، شرب و تولید برق دارند. آگاهی از کمیت وکیفیت منابع آب یکی از نیازهای مهم در برنامهریزی و توسعه منابع آب، حفاظت و کنترل آن است. بدیهی است برای آگاهی ازکیفیت منابع آب وتولید اطلاعات جامع و کامل باید پایشهای دائمی انجام شود. چرا که داشتن اطلاعات جامع، صحیح وقابل اطمینان با دورههای زمانی مناسب میتواند عامل مهمی در تصمیم گیریها و سیاستگذاریها باشد [13].
رودها نه تنها آب بلکه مقدار زیادی رسوب، کانیهای محلول و پودههای غنی از مواد غذایی حاصل از پسماند گیاهان و جانوران زنده و مرده را به پایین دست حمل میکنند. تغییرات یک رودخانه نه تنها وابسته به سرزمینهای گوناگونی است که از آنها میگذرد، بلکه به تغییرات فصلی و تفاوت میان سالهای خشک و تر نیز مربوط میشود. تغییرات سالانه و فصلی حجم آب، رسوبات و مواد مغذی شسته شده در یک حوزه آبخیز ممکن است بسیار زیاد باشد، به ویژه در مناطق خشک که بخش بزرگی از بارش سالانه در چند طوفان میبارد [24].
رودخانههای یک حوضه آبخیز به عنوان شریانهای حیاتی به شمار میروند که هر گونه فعالیت بشری به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر آنها تأثیر گذار است. امروزه وارد شدن انواع فاضلابهای صنعتی، شهری، خانگی و کشاورزی و دفع غیر اصولی آنها از یک سو و ایجاد سدها، تغییر مسیر رودخانهها و انتقال آب بین حوضههای آبی از سوی دیگر سبب بروز مشکلات فراوانی در حوضه های آبخیز میشود که مرگ و میر آبزیان، آلوده شدن منابع آب زیر زمینی، آلودگی آب رودخانهها و دریاچهها از پیامدهای محیط زیستی آن است [28، 58]. بهرهگیری از منابع طبیعی تا حد تحمل محیط زیست، آسیب جبران ناپذیری بر اکوسیستم وارد نمیکند اما
این مطلب را هم بخوانید :
پایان نامه روانشناسی درباره : ارزشیابی توصیفی - خلاقیت و نوآوری تحول آفرین
منجر به تغییرات حتمی در آن میشود [34].
گستردگی کشور، تنوع شرایط اقلیمی، توزیع نامناسب عرصههای سکونت و فعالیت، نگاه فیزیکی تصمیم گیران کشور به پدیدهها، گرایش توجه عمومی به منافع کوتاه مدت و مانند آن، همه دست به دست هم داد تا مدیران و افکار عمومی را متقاعد سازد که تنها راه مبارزه با خشکسالی و کم آبی، ایجاد سدهای متعدد بر روی تمامی جریانهای آبی کشور است. ایجاد سدهای مخزنی و سایر سازههای آبی از جمله فعالیتهایی است که با وجود منافع اقتصادی و اجتماعی میتواند خسارتهای جبران ناپذیری بر منابع زیستی و زیست بومهای آبی وارد نماید [59].
از آنجایی که هر رودخانه به دلیل الگوی خاص جریان خود، سرزمینی که در آن جاری است و نیز گونههایی که به آن وابستهاند، یک پدیده ویژه و منحصر به فرد است، طراحی و الگوی بهره برداری از سد و همچنین پیامدهای آن بر رودخانه و اکوسیستمهای پیوسته به آن نیز ویژه و منحصر به فرد است. تعداد زیادی از سدهای بزرگ و نیز همه سدهای مهم جهان در 6 دهه گذشته تکمیل شدهاند در حالی که پیامدهای محیط زیستی یک سد تا صدها سال پس از ساخت آن نیز ممکن است پدیدار نشود [24]. یک سد را میتوان یک تجربه محیط زیستی بزرگ و برگشت ناپذیر و بدون کنترل تلقی نمود. یک سد، همه شبکه به هم پیوسته حیات در دره رودخانه را از هم میگسلد. سدها مهمترین عامل به خطر افتادن یا انقراض یک پنجم از ماهیهای آب شیرین جهان هستند. سدها زندگی ماهیها، دوزیستان،
حلزونها، حشرات، پرندگان آبزی و سایر گونههای حیات وحش رودخانهای و تالابی را به خطر میاندازند [79]. سد به عنوان یک مانع در بستر رودخانه خصوصیات فیزیکی و شیمیایی در پایاب را تحت تأثیر قرار میدهد. ساختمان سد به عنوان یک مانع در مقابل حرکت و عبور اجزاء شناور باعث اختلال در رژیم طبیعی رودخانه شده و آثاری چون تجمع رسوبات در مخزن، تأثیر بر منابع آب زیرزمینی، خشک نمودن تالابها، باتلاقها، ایجاد امواج بلند و سیلهای خطرناک ناشی از رهاسازی جریان، ایجاد زلزلههای القایی، تجمع مواد مغذی در آب دریاچه و بروز پدیده پر مغذی شدن آب، لایهبندی حرارتی و … را در پی دارد [9]. مهمترین پیامد از میان هزاران اختلال زیست محیطی پیچیده و به هم پیوسته سدها آن است که اکوسیستم رودخانه را پراکنده و تکه تکه کرده، جمعیت گونههای موجود در بالا دست و پایین دست سد را دست خوش انزوا ساخته، مهاجرت ماهیها یا جابجایی سایر گونهها را متوقف کرده [60] و بی گمان باعث کاهش شمار گونههای موجود در آبخیز کمک میشود. کاهش سودمندیهای ناشی از انتقال مواد مغذی در اثر طغیان رودخانهها ممکن است به تنهایی بزرگترین پیامد اکولوژیک زیان آور یک سد باشد [24].
ایجاد سدها، از طریق تأثیر بر رژیم آبی و بستر جریان در ناحیه زیر دست سد تغییرات شگرفی را بر غلظت مواد مغذی، بار مواد آلی و معدنی حمل شده به وسیله رودخانه، میزان اکسیژن محلول، تغییرات شرایط دمایی و … ایجاد نموده و از این طریق بر تنوع جوامع زیستی و غنای گونهای تأثیر گذاشته و گاه خسارتهای جبران ناپذیری را بر زیست بوم رودخانه وارد میکند [54].
بیمهرگان کفزی از جمله موجوداتی هستند که به دلیل قدرت تحرک ناچیز، وابستگی و تأثیر پذیری شدید از شرایط فیزیکی، شیمیایی و زیستی محیط رودخانه میتوانند اثرات ناشی از تخریب زیستگاه و تغییرات کوتاه مدت یا بلند مدت آن را نشان دهند. تغییر در پارامترهای زیستگاه از جمله شیب، جنس بستر، سرعت جریان آب، دمای آب و تغییرات اقلیمی میتوانند کمیت و کیفیت جوامع زیستی یک زیست بوم آب جاری را تغییر دهند، ارزیابی تغییرات ایجاد شده در ویژگیهای جمعیتی این موجودات میتواند تأثیر هر یک از پارامترهای فوق را روشن سازد [40، 68].
به نظر میرسد ساختن سد روی رودخانهها و ایجاد مخازن در حال حاضر یکی از مهمترین علل از بین رفتن زیستگاهها و تغییرات هیدرولوژیک در آبهای جاری است. اگر چه بیش از نیمی از سیستمهای رودخانهای بزرگ جهان متأثر از سد سازی هستند، اما مطالعات زیستی که سیستم رودخانهای را قبل و بعد از احداث سد مقایسه کند بسیار کم است[80].
رودخانه زاینده رود یکی ازبزرگترین رودخانههای ایران و مهمترین رودخانه جاری درفلات مرکزی ایران است که رژیم جریان آن تحت تاثیر سد زاینده رود قرار دارد. این تحقیق به منظور بررسی اثر سد زاینده رود بر ویژگیهای کیفی آب و جوامع درشت بیمهرگان کفزی بستر رودخانه زاینده رود در ناحیه بالا دست و پایین دست سد صورت گرفت.
اهداف تحقیق:
فصل دوم
بررسی و مرور منابع
رودخانهها سیستمهای دینامیکی هستند که اگرچه وسعت بسیار کمی از سطح کره زمین را به خود اختصاص دادهاند، اما زیستگاه تعداد زیادی از گونههای گیاهی و جانوری میباشند. اهمیت رودخانهها و سیستمهای زیستی آنها به ویژه برای کشور ایران که در اقلیمی خشک واقع شده بسیار حائز اهمیت است. افزایش جمعیت و رشد روز افزون مصرف آب از یک سو و محدودیت منابع آب به خصوص در اقلیمهای خشک از سوی دیگر بشر را با چالشی بزرگ مواجه ساخته است [59].
از یک قرن قبل، انسان به فکر احداث سد به منظور ذخیره آب افتاد و پس از جنگ جهانی دوم با پیدایش علوم مهندسی و پیشرفت تکنولوژی، سدهای زیادی در کشورهای مختلف جهان ساخته شد. پیشرو این حرکت کشور آمریکا بود که با تکیه بر سرمایه و تکنولوژی پیشرفته به این کار مبادرت ورزید. مهندسان به توجیه سدسازی و پیدا نمودن محل مناسب و اجرای سدهای بزرگ پرداخته و با تصاحب اراضی منابع طبیعی و ایجاد مزارع بزرگ اراضی پایین دست رودها را از آب محروم کردند. کشاورزان مزارع خود را رها کرده و بیابانهای وسیعی به وجود آمد. در ایران نیز توسعه اقتصادی، سدسازی را از بهترین گزینههای خود دانسته و سالیانه مبالغ هنگفت و درصد قابل توجهی از بودجه عمرانی کشور را برای سدسازی به مصرف میرساند [22].
اجرای پروژههای سدسازی از گذشتههای دور به عنوان شیوهای برای تنظیم و به هنگام سازی جریان آب در جهت بهره برداریهای زراعی، صنعتی، شرب و … مورد توجه قرارگرفته است. این روند در کشور ما بدون توجه کافی به عواقب ناگوار محیط زیستی و خسارات غیر قابل جبران بر تنوع زیستی در سالهای اخیر با شتابی روز افزون در حال افزایش بوده است [59].
تجربه احداث سدها در ایران و جهان نشان داده که منافع حاصل از احداث سدها که بیشتر منابع اقتصادی و حل مشکلات اجتماعی، ذکر شده پیامدی جز مرگ تدریجی سیستمهای حیاتی رودخانهها به دنبال نخواهد داشت. تغییر رژیم رودخانه و حجم آب در فصول مختلف از اثرات مستقیم احداث سد میباشد. این تغییر در رژیم هیدرولیک طبیعی، تأثیری چشمگیر بر اکوسیستم رودخانه حتی در نقاط دور نظیر مصب رودخانه خواهد داشت [48]. سازمان حفاظت محیط زیست ساختن سدها را با توجه به اثرات گستردهای که بر محیط زیست دارند مستلزم انجام ارزیابی محیط زیستی دانسته که تجربههای گذشته نشان میدهد این شرط نیز نتوانسته واقعیات موجود درباره پیامدهای ناگوار و مسلم سدسازی بر محیط زیست را محدود کند [22].
در بسیاری از رودخانهها، سدسازی که یک پدیده گسترده قرن بیستم میباشد، با چنان شدتی رخ داده است که بحثهای علمی و عملی مربوط به اثرات آن نسبتاً جدید است. سدها از لحاظ اندازه، هدف و عملکرد بسیار متفاوت هستند و این تفاوتها بر تأثیر آنها در اکوسیستمرودخانه اثر گذار است. سدها همچنین از این نظر که آب را از سطح یا نزدیک کف یا هر دو آزاد میکنند، متفاوت هستند [1]. هدف از ساخت سدها همواره افزایش سطح زمینهای کشاورزی، جلوگیری از هدر رفت آب، تولید برق، مهار سیل و تأمین آب شرب عنوان شده است. گرانترین و خسارت بارترین شیوه تولید برق، استفاده از سدهای هیدروالکتریک است. وقوع سیل که در بسیاری از نقاط کشور رخ میدهد از جنگل زدایی و تخریب پوشش گیاهی سرچشمه میگیرد. جنگلها، مانند اسفنج، بارندگیهای شدید را به خود جذب میکنند اما در نقاط بدون پوشش گیاهی، روانابها به سیل تبدیل میشود. رویکرد سخت افزاری مدیریت آب سالها با پاک کردن صورت مسأله و نادیده گرفتن علت اصلی، مهار سیل را یکی از اهداف ساخت سدها برشمرد. هدف دیگر ساخت سدها تأمین آب شرب به میزان نیاز بیان میشود، در حالی که سدها، تنها توهم فراوانی آب ایجاد کردند [22].
سدها دو کارکرد اصلی دارند. یکی این که برای جبران نوسانات جریان رودخانها تقاضای آب و انرژی، آب را ذخیره میکنند و دیگر این که سطح آب را در بالا دست افزایش میدهند تا به این شیوه بتوان آب را در یک کانال منحرف کرد و یا بار هیدرولیکی- اختلاف سطح میان مخزن و پایین دست رودخانه- را افزایش داد. ایجاد این ذخیره به سدها امکان تولید برق، تأمین آب کشاورزی، صنعتی و آب آشامیدنی و نیز کنترل سیلاب را میدهد. سدها همچنین کشتیرانی در رودخانه را به وسیله تنظیم جریان و پر آب کردن سریع آن میسر میسازد. سایر دلایل ساخت سدها، فعالیتهایی از جمله پرورش ماهی و تفریحاتی مانند قایقرانی عنوان شده است [24، 68].
پروژههای سدسازی به دلیل نوع سازهی سدها و فعالیتهای متفاوتی که در آن انجام میشود و همچنین مقیاس بسیار بزرگ کار، هم در مرحله ساخت و ساز و هم در مرحله بهره برداری، پیامدهای شگرفی بر
درهمه جوامع کار به معنای فعالیتی که بوسیله آن انسانها از محیط پیرامون خود بهره می گیرند و بدین سان بقای خود را تامین می کنند.(گیدنز 1374ص788) بیش ازهر نوع فعالیت دیگری بخش عمده زندگی اکثر مردم را اشغال می کند.
امروزه بدون داشتن یک شغل , زندگی میسر نیست و هر فردی نیازمند داشتن یک شغل است تا بتواند به سازمانی وابسته شده و در جامعه جایگاهی داشته باشد . صرفنظر از اینکه شغل افراد چه باشد : آنان نسبت به آن احساسات ارزیابی دارند. آنان از برخی وجوه کار خود یا خوششان می آید و یا بدشان ونسبت به مطلوبیت آنچه که انجام می دهند نظری کلی دارند.
بیان و طرح مسئله برای هر محقق همراه با پاسخهای فرضی است که تا حدودی قانع کننده اند اما از آنجا که در کارهای علمی , رسیدن به یک پاسخ عینی که به طور بین افرادی مطرح می شود مشکل است.
در میان برجستگان جوامع کاری صنعتی پیشرفته, این باور همگانی وجود دارد که در نیم سده اخیر, محیطهای کار به رغم بهبود شرایط فیزیکی کار در اکثر سطوح از تحمل پذیری کمتری برخوردار بوده است. دوران استعمار کارگران در محیطی غیر انسانی؛تا حدی به سر آمده است, اما خطرهای کاری آن دوران و در نتیجه آن, تحقیرمقام انسان, جای خود را به خطراتی نامملوس تر و پنهان داده است.
چکیده این باور بر تصدیق این واقعیت استوار است که گرچه تقاضا برای نیروی کاری به لحاظ صنعتی شدن وپیشرفت تکنولوژی , تغییر یافته ونیز مشخصه نیروی کاری به دلیل آموزش بیشتر , از مهارت وبهره وری بالاتری برخوردار شده است, تغییر در تقاضا برای مهارتهای کاری به موازات تغییردر مشخصه نیروی کار توسعه نیافته است. بنابراین, از بخش عمده کارگران , درهمه سطوح , خواسته می شود وظایف خود را به شیوه ای فاقد هویت انسانی , یا شاید ماهیتا تنش آفرین , در محیطی بیگانه, محدود واز نظر اجتماعی تحت فشار, انجام دهند. در نتیجه کار در چنین شرایطی منجر به نارضایتمندی شخصی, یا حتی بیماری , ناآرامیهای اجتماعی واختلال اقتصادی می شود.
نظام سلسله مراتبی که برای مدیریت صنعت پدید آمده است, گونه جدیدی را از سرپرستان ایجاب می کند که ظرفیت دانایی و اجرایی آنها بسی فراتر ازحد بخش عمده ای از کارگران است.(کار و رضایت –ت م فریزرص6)
درهمه جوامع کار به معنای فعالیتی که بوسیله آن انسانها از محیط پیرامون خود بهره می گیرند و بدین سان بقای خود را تامین می کنند.(گیدنز 1374ص788) بیش ازهر نوع فعالیت دیگری بخش عمده زندگی اکثر مردم را اشغال می کند.
امروزه بدون داشتن یک شغل , زندگی میسر نیست و هر فردی نیازمند داشتن یک شغل است تا بتواند به سازمانی وابسته شده و در جامعه جایگاهی داشته باشد . صرفنظر از اینکه شغل افراد چه باشد : آنان نسبت به آن احساسات ارزیابی دارند. آنان از برخی وجوه کار خود یا خوششان می آید و یا بدشان ونسبت به مطلوبیت آنچه که انجام می دهند نظری کلی دارند.
بیان و طرح مسئله برای هر محقق همراه با پاسخهای فرضی است که تا حدودی قانع کننده اند اما از آنجا که در کارهای علمی , رسیدن به یک پاسخ عینی که به طور بین افرادی مطرح می شود مشکل است.
در میان برجستگان جوامع کاری صنعتی پیشرفته, این باور همگانی وجود دارد که در نیم سده اخیر, محیطهای کار به رغم بهبود شرایط فیزیکی کار در اکثر سطوح از تحمل پذیری کمتری برخوردار بوده است. دوران استعمار کارگران در محیطی غیر انسانی؛تا حدی به سر آمده است, اما خطرهای کاری آن دوران و در نتیجه آن, تحقیرمقام انسان, جای خود را به خطراتی نامملوس تر و پنهان داده است.
چکیده این باور بر تصدیق این واقعیت استوار است که گرچه تقاضا برای نیروی کاری به لحاظ صنعتی شدن وپیشرفت تکنولوژی , تغییر یافته ونیز مشخصه نیروی کاری به دلیل آموزش بیشتر , از مهارت وبهره وری بالاتری برخوردار شده است, تغییر در تقاضا برای مهارتهای کاری به موازات تغییردر مشخصه نیروی کار توسعه نیافته است. بنابراین, از بخش عمده کارگران , درهمه سطوح , خواسته می شود وظایف خود را به شیوه ای فاقد هویت انسانی , یا شاید ماهیتا تنش آفرین , در محیطی بیگانه, محدود واز نظر اجتماعی تحت فشار, انجام دهند. در نتیجه کار در چنین شرایطی منجر به نارضایتمندی شخصی, یا حتی بیماری , ناآرامیهای اجتماعی واختلال اقتصادی می شود.
نظام سلسله مراتبی که برای مدیریت صنعت پدید آمده است, گونه جدیدی را از سرپرستان ایجاب می کند که ظرفیت دانایی و اجرایی آنها بسی فراتر ازحد بخش عمده ای از کارگران است.(کار و رضایت –ت م فریزرص6)
تعداد صفحه : 50
قیمت : 14700تومان
تعداد صفحه : 50
قیمت : 14700تومان