مقدمه فصل دوم: ۵۲
۲-۱- بررسی دلایل ممنوعیت و محدودیت ارجاع دعاوی به داوری و قضاوت اشخاص و نهادهای غیر مسلمان ۵۵
اصول حاکم بر روابط بین المللی دولت های مسلمان. ۵۵
۲-۱-۱- قاعده نفی سبیل: ۵۶
۲-۱-۱-۱- مفاد قاعده نفی سبیل ۵۶
۲-۱-۱-۲- مدارک قاعده: ۵۸
۲-۱-۱-۳- واژگان قاعده: ۶۱
۲-۱-۱-۴- دلیل ایجاد منع و محدودیت از سوی قاعده: ۶۶
۲-۱-۱-۵- شیوه استناد به قاعده: ۶۸
۲-۱-۱-۶- مرجع تشخیص سبیل، سلطه و نفی آن: ۷۰
۲-۱-۱-۷- برخی از مهمترین ویژگی های قاعده نفی سبیل: ۷۲
۲-۱-۲- قاعده منع تحاکم الی الطاغوت. ۷۳
۲-۱-۲-۱- واژگان قاعده: ۷۵
۲-۱-۲-۲- مهمترین ویژگیهای نظام طاغوتی: ۷۷
۲-۲- مبانی فقهی و برخی دلایل مشروعیت ارجاع دعاوی به داوری و قضاوت اشخاص و نهادهای غیر مسلمان: ۸۱
۲-۲-۱- قاعده اضطرار: (الضرورات تبیح المحضورات) ۸۴
۲-۲-۱-۱- معنای اضطرار: ۸۴
۲-۲-۱-۲- مفاد قاعده اضطرار : ۸۵
۲-۲-۱-۳- شیوه استناد به قاعده: ۸۹
۲-۲-۲- قاعده لاضرر: (لاضرر و لا ضرار فی الاسلام) ۹۳
۲-۲-۲-۱- معنای قاعده: ۹۳
۲-۲-۲-۲- مفاد قاعده: ۹۳
۲-۲-۲-۳- شیوه استناد به قاعده: ۹۶
۲-۲-۳- قاعده ضرورت حفظ نظام و منع اختلال در آن: ۹۸
۲-۲-۳-۱- معنای نظام. ۹۸
۲-۲-۳-۲- مفاد قاعده منع اختلال در نظام: ۱۰۰
۲-۲-۳-۳- شیوه استنادبه قاعده: ۱۰۲
۲-۲-۴- تقدیم دلیل اهم بر دلیل مهم (الاهم فالاهم – الاهم و المهم) ۱۰۶
۲-۲-۴-۱- مفاد قاعده الاهم فالاهم: ۱۰۷
۲-۲-۴-۲- شیوه استناد به قاعده: ۱۱۰
نتایج تحقیق: ۱۱۲
پیشنهادات: ۱۱۵
فهرست منابع و ماخذ. ۱۱۷
Abstract 125
اختلاف و منازعه، جزیی جدایی ناپذیر از زندگی اجتماعی انسانهاست. اما افراد به درستی به این نکته پی برده اند که دستیابی به اهداف و آرمانها جز در پرتو برقراری فضایی آرام و عاری از تشنّج امکانپذیر نخواهد بود. لذا همواره تلاش کرده اند با بهره گرفتن از روش های مسالمت آمیز، خصومات را فیصله دهند. داوری و قضاوت، از مهمترین ابزارهای دستیابی به این هدف محسوب شده و به ویژه، شیوه داوری به دلیل نیاز به صرف وقت و هزینه کمتر، ضمن امکان تعیین مقررات دادرسی براساس موافقت طرفین با استقبال روز افزونی مواجه شده است. از آن جایی که نظام قانونگذاری و اجرایی کشور ما مبتنی بر فقه اسلامی و بر خاسته از آموزه های دینی است لذا برقراری هر گونه روابط بین المللی می بایست براساس اصول خاصی صورت پذیرد. قاعده «نفی سبیل» به عنوان اصلی مسلم در چگونگی و تعیین محدوده برقراری روابط درجامعه ملل، نقش کنترل کنندگی و جهت دهی ارتباطات را عهده دار است. در این تحقیق که با هدف تحلیل فقهی ارجاع دعاوی به داوری و قضاوت اشخاص و نهادهای غیر مسلمان صورت پذیرفت، مشخص گردید اگر چه براساس ظاهر کلام فقها که مبتنی بر قاعده نفی سبیل و دیگر ادله فقهی است ارجاع دعاوی از سوی مسلمانان و دولتهای اسلامی به اشخاص و نهادهای غیر مسلمان، نا مشروع و غیر مجاز است اما با توجه به قواعد فقهی مهمی نظیر «اضطرار»، «لاضرر»، «منع اختلال در نظام» و «الاهم و الاهم»، چنین به نظر می رسد که در شرایط کنونی جهان می توان چنین ارجاعاتی را مشروع دانست.
واژگان کلیدی: داوری و قضاوت غیر مسلمانان، نفی سبیل، اضطرار، منع اختلال در نظام، لاضرر.
بر اساس آموزه های اعتقادی دین اسلام ، انسان موجودی است مدنی الطبع که هر قدر هم توانگر باشد نمی تواند به تنهایی به اداره امور خویش بپردازد لذا ناگزیر است روابط خود را با سایرین حفظ نماید . اما با گسترش روابط انسانها ، گاهی اهداف و تمایلات آنها در تضاد قرار گرفته و میل به احقاق حق و جلب منافع بیشتر سبب خواهد شد که میان افراد ، منازعه و مشاجره رخ دهد . اما به دلیل آن که افراد به درستی به این نکته پی برده اند که قطعاً در سایه حاکمیت آرامش و سکون ، دستیابی به منافع ، حقوق و مقاصد با سرعت و سهولت بیشتری امکانپذیر خواهد شد همواره تلاش نموده اند که با بکارگیری روش های حل و فصل خصومات در فضایی مودت آمیز به اختلافات خاتمه دهند .
امروزه قضاوت و داوری به عنوان مهمترین روش های حل و فصل مسالمت آمیز خصومات ، شناخته و معرفی شده اند و به ویژه روش داوری به دلیل دارا بودن برخی امتیازات از جمله صرف وقت و هزینه کمتر و ابتناء بر موافقت طرفین در تدوین آئین دادرسی، با استقبال بیشتری روبرو شده و این مطلب ، نه تنها در محیط داخلی کشورها بلکه در فضای بین المللی نیز امری پذیرفته شده است . همان گونه که مسئولان قضایی کشور ما نیز به ویژه در دهه های اخیر کوشیده اند با توجه خاص به امر داوری و خصوصی سازی قضاوت ، ضمن کاستن تشریفات ادارای با صرف وقت و انرژی کمتر و نتایج قابل قبول تر به حل و فصل خصومات بپردازند .
اما گاهی اختلافات از حوزه روابط داخلی فراتر رفته و شخص مسلمان یا دولت اسلامی با اشخاص، سازمان ها و یا دولتهای غیر اسلامی به منازعه و اختلاف نظر رسیده و به دلیل ویژگی خاص بین المللی بودن موضوع ، ناگزیر از ارجاع امر به محاکم دادگستری و یا دیوان های داوری بین المللی می شوند و از آن جایی که نظام قانون گذاری و
مطلب دیگر :
اجرایی کشور ما مبتنی بر فقه اصیل اسلامی و برخاسته از آموزه های دینی است لزوماً هرگونه برقراری ارتباط با سایر دولتها ، سازمان ها و افراد غیر مسلمان می بایست بر اساس رعایت اصول روابط بین الملل در اسلام صورت پذیرد، زیرا اسلام حتی در ارتباط با جزئی ترین مسائل فردی و اجتماعی توجه ویژه به انسانها داشته چه رسد به مسائل مهم و کلان. و لذا چگونگی برقراری روابط بین المللی را نیز معین نموده تا عاملی سبب نفوذ و تسلط کفار و غیر مسلمانان بر شخص و جامعه اسلامی نگردد . از جمله مهمترین این اصول ، اصل منع استیلای کفار بر مسلمانان است که تحت عنوان «نفی سبیل» و با استناد به قاعده فقهی «نفی سبیل کفار» از آن یاد می شود . بر اساس این قاعده در عالم تکوین ، تشریع و احتجاج ، هرگز عاملی که سبب سلطه و برتری غیر مسلمانان شود وجود ندارد . زمانی که دولت اسلامی ، ناگزیر از ارجاع امر به یک محکمه دادگستری یا دیوان داوری و یا شخص داور می گردد ، مسلماً نوعی رابطه ولایت گونه میان قاضی یا داور با طرفین به وجود می آید . به این معنا که شخص قاضی و به تبع آن داور به سبب تصدی مقام قضاوت یا تحکیم، صاحب نوعی سرپرستی و ولایت بر طرفین می شوند که البته ایجاد چنین ولایتی جهت نفوذ رای قاضی یا داور لازم و ضروری است .
به سبب ایجاد این رابطه ولی و مولی علیهی (نه به معنای خاص) لازم است اصول مسلم روابط بین الملل در اسلام نیز رعایت شود . در همین زمان است که قاعده نفی سبیل وارد عرصه شده و ولایت شخص یا نهاد غیر مسلمان را نسبت به مسلمانان غیر مشروع و غیر مجاز اعلام می نماید . این در حالی است که امروزه شاهد آن هستیم که دولتهای اسلامی ضمن پیوستن به کنوانسیون ها ، پیمان ها و موافقت نامه های بین المللی ضمن انجام معاملات و برقراری ارتباط در زمینه های مختلف ، دعاوی و اختلافات خود را خواه ناشی از تعهدات و قراردادهای انعقادی و خواه جدای از آن ، از طریق ارجاع به نهادهای غیر مسلمان حل و فصل می نمایند . از جمله، مسئولان کشور خودمان در مهمترین اختلاف بین المللی خود در رابطه با منافع به جای مانده اقتصادی ایران در آمریکا پس از انقلاب اسلامی، با توسل به شیوه داوری در دیوانی که در آن ها داوران غیر مسلمان امر رسیدگی را عهده دار بوده اند به احقاق حق پرداختند . حال با توجه به وجود قاعده بسیار مهم نفی سبیل ، آیا دولت ایران مرتکب عملی غیر مشروع شده است ؟ در این رساله تلاش می شود از طریق پرداختن به مجاری فقهی و حقوقی موجود، به تشریح این مسئله پرداخته شود.
دجال شخص است یا جریان؟. ۸۴
و) نزول عیسی بن مریم. ۸۶
نتیجهگیری ۸۹
فهرست منابع و مأخذ. ۹۱
بی تردید یکی از مولفههای مهم حیات اجتماعی بشر، مساله دین و اعتقادات دینی است؛ چرا که هویت آدمی با اعتقادات او شکل میگیرد. کمتر ملت و جامعه ای را میتوان یافت که معارف دینی در آن رسوخ نکرده باشد. میان اعتقادات وبرداشتها و تصورات آدمی، باورهای اصیلی است که با قطرت و عقل آدمی عجین شده و در طور تاریخ، ذهن انسانها را به خود مشغول کرده است. یکی از این اعتقادات، اعتقاد به وجود منجی و موعود مصلح آخر زمان است که در هر ملت و مذهب و حتی بین معتقدان به ادیان غیر الهی نیز مطرح بوده است این اعتقاد، بین پیروان ادیان الهی، رنگ و بویی خاص به خود گرفته است و هر کس در این راستا، طبق معتقدات خویش، آن حقیقت موعود را انتظار میکشد.
این حقیقت، در عقاید و معارف اسلامی تحت عنوان «مهدی» تبلور یافته و اذهان را متوجه خود کرده است. بی تردید از بخشهای مهم عقاید اسلام «اعتقاد به مهدویت» و ظهور امام مهدی عجل الله فرجهه شریف است.
هنگامی که آفتاب اسلام در جزیره العرب طلوع کرد و وجود مبارک رسول مکرمa رسالت الهی خویش را آوازه جهانیان کرد، همه مخاطبان را به آینده درخشان نوید داد. از اصول پذیرفته شده عقاید اسلامی، اعتقاد به مهدویت و ظهور امام مهدی است. میتوان گفت کمتر موضوعی را میتوان یافت که تا این اندازه به آن اهمیت داده شده و مورد اجماع همگان نیز باشد؛ الذا با قاطعیت میتوان گفت: در اعتقاد به منجی آخر الزمان و مهدی موعود، نوعی وحدت نظر بین فرق مسلمین برقرار است؛هر چند در این میان؛ بعضی افراد با انگیزههای مبهم یا غرض ورزی یا از روی ناآگاهی و جهل به مبانی اسلامی، در صددند این بارو را برگرفته از اندیشههای یهودی و مسیحی یا باور صرفاً شیعی جلوه دهند. حتی این اندیشه را بر آمده از مسایل تاریخی چند قرن بعد از ظهور اسلام مطرح کنند، در حالی که این اندیشه –علاوه بر این که مطابق فطرت و عقل است – از قطعی ترین معارف و حیانی اسلام و بر گرفته از کلمات گهر بار پیامبر اعظمa میباشد. البته آیات قرآن نیز چنین وعده ای را مطرح کرده است. گفتنی است میان مسلمانان، کسانی یافت میشوند که این اندیشه متعالی را به نحوی خدشه دار کنند، ولی بین کلمات و نوشتههای آنها به طور ضمنی و التزامی، اصل اعتقاد به مهدویت را میتوان یافت.
باید توجه کرد که موضوع امام مهدی نزد شیعه، از جایگاه ویژه ای برخوردار است. شیعه، امام مهدی را فرزند امام حسن عسکریj و امام دوازدهم و آخرین خلیفه از خلفای دوازدهگانه میداند که نیمه شعبان سال ۲۵۵ ق در سامرا تولد یافت. شیعه معتقد است اکنون، عالم از وجود این امام بهره مند است، هر چند به امر الهی، در دوران غیبت به سر میبرد.
گفتنی است در طول تاریخ، عالمان فراوانی از اهل سنت در کتب خود به موضوع امام مهدی پرداخته وبسیاری از آن ها به صحت احادیث مهدوی معتقد بوده اند. شمار
زیادی از علمای اهل سنت، به تواتر احادیث مهدوی معقتد شده اند .
موضوع امام مهدی – بسیار جذاب بوده و به علاوه موجب انسجام و اتحاد در تفکر واندیشه اسلامی خواهد شد، به خصوص در زمان کنونی که از درون و بیرون دنیای اسلام بر طبل اختلافات کوفته میشود، بحثها و گفتمانهایی چون گفتمان مهدویت و تطبیق آن در روایات فریقین، موجب اتحاد در تفکر و در نهایت اتحاد در عمل خواهد شد، ان شاء الله از آن جا که موضوع امام مهدی، مساله ای بسیار مهم و مورد توجه است و از طرف دیگر، معتبر ترین کتب حدیثی اهل سنت، «صحاح سته» است، تحقیق و بررسی این مطلب در صحاح سته، سودمند و حتی لازم است، لذا کوشیده ایم همه احادیث مهدوی این صحاح را بررسی کرده و مورد کنکاش و تحلیل قرار دهیم.
تعریف مسأله
تبیین و بررسی مسئله مهدویت با توجه به کتب معروف و اصلی آنها (صحیح مسلم، صحیح بخاری، سنن ابن ماجه، سنن ابی داوود، سنن نسایی، سنن ترمذی) و همچنین
مطلب دیگر :
حقالاجرای اسناد لازمالاجرا : هزینه های اجرایی
بررسی احادیث راجع به امام زمانf و شرایط ظهور حضرت و حکومت حضرت مهدیf .
پیشینه تحقیقتبیین ابعاد و شیوه های مدیریت بدن در ارتباط با متغیر سبک زندگی.
مطلب دیگر :
بخش سوم تبیین حدیث غدیر بر اساس آیه تبلیغ. ۱۱۳
فصل اول : معنایابی واژگان آیه تبلیغ. ۱۱۴
یا ایها الرسول( خطاب تشریفی و تکریمی خاص ) ۱۱۴
مراد از «ناس » ۱۱۵
فصل دوم : شأن نزول و دلالت آیۀ تبلیغ. ۱۱۶
فصل سوم : تفسیر آیه تبلیغ. ۱۲۱
سیاق درونی ۱۲۱
سیاق بیرونی : ۱۲۱
بررسی موانع احتمالی تبلیغ پیامبر(ص) ۱۲۳
حفظ شخصیت پیامبر(ص) ۱۲۷
حرمان کافر از هدایت تکوینی ۱۲۸
بخش چهارم تبیین حدیث غدیر بر اساس آیه اکمال. ۱۲۹
فصل اول : معنا یابی واژگان آیه اکمال. ۱۳۰
واژه «الیوم » ۱۳۰
احتمالات نامعقول درباره «الیوم » ۱۳۰
احتمال معقول درباره «الیوم » ۱۳۵
واژه ی نعمت. ۱۴۱
فصل دوم: شأن نزول( زمان و مکان) و دلالت آیه اکمال. ۱۴۲
فصل سوم : تفسیر آیه اکمال. ۱۴۴
یأس کافران از نفوذ در اسلام. ۱۴۴
تهدید بزرگ کفران نعمت ولایت. ۱۴۵
نهی ارشادی ۱۴۶
علت نا امیدی کافران. ۱۴۷
دلیل تقدیم کلمه(الیوم) ۱۴۷فصل دوم : نقد وبررسی اشکالات وارد بر آیه اکمال. ۱۵۸
نتیجه گیری ۱۶۲
فهرست منابع. ۱۶۴
خداوند متعال اسلام را بهترین و کاملترین اصول بنیادین فکری واعتقادی برای جامعه بشری به قرار داده است.
چنانکه قرآن کریم از این حقیقت پرده بر می دارد و می فرماید : «الیوم یئس الذین کفروا من دینکم فلا تخشوهم و اخشون الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا»[۱]
«امروز کسانی که کفر ورزیدند، از دین شما نا امید گشتند . پس از اینان نترسید و از من ترسان باشید. امروز دینتان را بر شمال کامل کردم و نعمتم را بر شما تمام ساختم و از اسلام به عنوان دینتان خشنودم.»
این بشارت چند پرسش جدی و اساسی را فرا روی مخاطبان و پژوهندگان آموزه های قرآنی – اسلامی قرار می دهد :
به بیان دیگر آیا برای تداوم خط نبوت و رسالت و رهبری امّت ضرورت عقلی یا نقلی وجود دارد؟ اگر پاسخ مثبت است، آیا لازم نیست تا خدای متعال فردی را به عنوان پیشوای مسلمانان مأموریت و مسئولیت دهد و او را از طریق آیات به مردم بشناساند ؟
از گذشته تا به امروز اندیشمندان مسلمان – شیعه و اهل سنت – با کاوش و کوشش در سدد بررسی و پاسخ گویی به مجموعه پرسش های یاد شده بوده اند و بی هیچ زیاده گویی می توان ادعا کرد که موضوع این پرسشها و پاسخ آنها از عمده ترین چالشهای فکری صاحب نظران بوده است. از این رو درهسته اصلی این پرسشها و پاسخها و گفتگوها موضوع
گزنه گیاهی از تیره گزنه با نام علمی Urticadioicaاست. نام فارسی آن گزنه و نام انگلیسی آن Nettle است. گزنه گیاهی است که از دوران ماقبل تاریخ وجود داشته و مردم در آن زمان برای تغذیه از آن استفاده میکردند. گزنه گیاهی چندساله و علفی است که ساقه آن چهارگوش بوده و به طور عمود تا ارتفاع یک متر بالا میرود. این گیاه در خرابهها، باغها و نقاط مرطوب در بیشتر مناطق جهان به صورت خودرو میروید. ریشه این گیاه خزنده بوده و در ناحیهای که سبز میشود کمکم تمام منطقه را فرا
میگیرد. ساقه این گیاه را پرزها و تارهای مخروطی شکل پوشانده که در صورت لمس ساقه، به دست میچسبد و پوست را گزیده و خارش و سوزش ایجاد میکند. تخم آن نرم، ریز و تیرهرنگ و مانند تخم کتان است. بخشهای مورد استفاده این گیاه برگهای تازه، ریشه، شیره و دانه آن است (هاشمی، ۱۳۸۷).
مطلب دیگر :