فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: کلیات تحقیق
1-3-1)اهمیت و ضرورت تحقیق از لحاظ نظری ……………………………………………………………………………… 4
1-3-2) اهمیت و ضرورت تحقیق از نظر کاربردی ……………………………………………………………………………. 6
1-4-1) هدف اصلی ………………………………………………………………………………………………………………………. 8
1-4-2) اهداف فرعی ……………………………………………………………………………………………………………………. 9
1-5-1) فرضیه اصلی ……………………………………………………………………………………………………………………… 9
1-5-2) فرضیه های فرعی ………………………………………………………………………………………………………………. 10
1-6)سوالات پژوهش …………………………………………………………………………………………………………………… 10
1-6-1) سوال اصلی ……………………………………………………………………………………………………………………… 10
1-6-2) سوالات فرعی ………………………………………………………………………………………………………………….. 11
1-7-1) تعریف مفهومی ………………………………………………………………………………………………………………… 11
1-7-1-1) هوش معنوی……………………………………………………………………………………………………………….. 12
1-7-1-2) تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………………………………….. 13
1-7-2) تعریف عملیاتی………………………………………………………………………………………………………………. 15
1-7-2-1) هوش معنوی……………………………………………………………………………………………………………….. 16
1-7-2-2) تعهد سازمانی…………………………………………………………………………………………………………….. 16
1-8-1) قلمرو موضوعی………………………………………………………………………………………………………………. 16
1-8-2) قلمرو مکانی…………………………………………………………………………………………………………………….. 17
1-8-3) قلمرو زمانی……………………………………………………………………………………………………………………. 17
فصل دوم ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1) مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………. 19
2-2) معنویت……………………………………………………………………………………………………………………………….. 20
2-2-1) تعاریف معنویت………………………………………………………………………………………………………………. 21
2-2-2) نسبت بین دین و معنویت………………………………………………………………………………………………….. 23
2-2-3) تعاریف معنویت در کار…………………………………………………………………………………………………… 27
2-2-4) رویکردهای معنویت در محیط کار…………………………………………………………………………………… 27
2-2-5) نیازهای معنوی کارکنان و ظهور پارادایم معنویت در محیط کار………………………………………… 30
2-3) هوش معنوی………………………………………………………………………………………………………………………… 33
2-3-1) تعریف هوش………………………………………………………………………………………………………………….. 33
2-3-2) مدل ها و نظریه های هوش………………………………………………………………………………………………… 35
2-3-2-1) نظریه هوش چندگانه هوارد گاردنر……………………………………………………………………………….. 35
2-3-2-2) نظریه هوش سه گانه دانا زوهار و یان مارشال………………………………………………………………… 37
2-3-3) تعریف هوش معنوی………………………………………………………………………………………………………… 38
2-3-4) مولفه های هوش معنوی……………………………………………………………………………………………………. 42
2-3-5) کاربرد هوش معنوی در محیط کار……………………………………………………………………………………… 50
2-3-5-1)هوش معنوی و رهبری…………………………………………………………………………………………………….. 51
2-3-5-2)هوش معنوی و مدیریت………………………………………………………………………………………………….. 54
2-4) تعهد سازمانی………………………………………………………………………………………………………………………… 56
2-4-1) دیدگاه ها درباره تعهد سازمانی…………………………………………………………………………………………. 57
2-4-2) تعاریف تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………………………… 60
2-4-2-1)تعریف تعهد………………………………………………………………………………………………………………….. 60
2-4-2-2) تعریف تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………………………… 61
2-4-3) دیدگاههایی درمورد کانونهای تعهدسازمانی……………………………………………………………………… 62
2-4-4) تعهد سازمانی مفهوم یک بعدی یا چندبعدی……………………………………………………………………… 64
الف) الگوی تک بعدی………………………………………………………………………………………………………………… 64
این مطلب را هم بخوانید :
ب)الگوهای چندبعدی…………………………………………………………………………………………………………………. 64
2-4-5) مدل آلن و می یر………………………………………………………………………………………………………………. 68
2-4-6) پیشایندهای تعهد سازمانی…………………………………………………………………………………………………. 70
2-5) رابطه بین هوش معنوی و تعهد سازمانی……………………………………………………………………………………. 71
2-6) پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………. 72
2-6-1) تحقیقات خارجی……………………………………………………………………………………………………………. 72
2-6-2) تحقیقات داخلی……………………………………………………………………………………………………………… 74
2-7) مدل مفهومی………………………………………………………………………………………………………………………… 77
2-7-1) متغییر مستقل…………………………………………………………………………………………………………………….. 77
2-7-2) متغییر وابسته…………………………………………………………………………………………………………………….. 78
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
3-1) مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 80
3-2) مدل مفهومی و فرضیه های تحقیق………………………………………………………………………………………….. 80
3-3) روش تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………… 82
3-4) جامعهی آماری…………………………………………………………………………………………………………………….. 82
3-5) نمونه آماری………………………………………………………………………………………………………………………….. 83
3-6) ابزار جمعآوری دادههای تحقیق…………………………………………………………………………………………….. 85
3-6-1) پرسشنامه………………………………………………………………………………………………………………………….. 85
3-6-1-1) شرح پرسشنامه……………………………………………………………………………………………………………… 86
3-6-1-2) دسته بندی سوالات پرسشنامه……………………………………………………………………………………….. 86
3-6-1-3) تعیین روایی پرسشنامه……………………………………………………………………………………………………. 87
3-6-1-4) پایایی پرسشنامه……………………………………………………………………………………………………………. 87
3-7) روش تجزیه تحلیل داده ها…………………………………………………………………………………………………… 88
3-7-1) مدل معادلات ساختاری……………………………………………………………………………………………………. 89
3-7-2) تحلیل عاملی تاییدی………………………………………………………………………………………………………. 90
3-7-3) شاخص برازندگی مناسب…………………………………………………………………………………………………. 91
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
4-1) مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………… 93
4-2) ویژگی های جمعیت شناختی پاسخ دهندگان و جامعه آماری…………………………………………………. 93
4-2-1) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر جنسیت……………………………………………………………………………… 94
4-2-2) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر سن…………………………………………………………………………………….. 95
4-2-3) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر میزان تحصیلات………………………………………………………………….. 95
4-2-4) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر وضعیت تاهل………………………………………………………………………. 96
4-2-5) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر سابقه استخدامی………………………………………………………………….. 96
4-2-6) وضعیت پاسخ دهندگان از نظر نوع استخدامی…………………………………………………………………… 97
4-3) تحلیل استنباطی داده ها………………………………………………………………………………………………………… 97
4-3-1) تحلیل عاملی تاییدی متغیرهای تحقیق……………………………………………………………………………….. 97
4-3-1-1) مدل اندازه گیری ابعاد هوش معنوی………………………………………………………………………………. 98
4-3-1-2) مدل اندازه گیری ابعاد تعهد عاطفی……………………………………………………………………………….. 101
4-3-1-3) مدل اندازه گیری ابعاد تعهد هنجاری……………………………………………………………………………. 102
4-3-1-4) مدل اندازه گیری ابعاد تعهد مستمر ………………………………………………………………………………. 104
4-3-2) توصیف آماری……………………………………………………………………………………………………………….. 105
4-3-3) بررسی نرمال بودن توزیع متغیر ها…………………………………………………………………………………… 106
4-3-4) تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات جمع آوری شده………………………………………………………… 107
4-3-4-1) آزمون فرضیه اصلی…………………………………………………………………………………………………….. 108
4-3-4-2) آزمون فرضیه فرعی اول…………………………………………………………………………………………….. 109
4-3-4-3) آزمون فرضیه فرعی دوم……………………………………………………………………………………………… 110
4-3-4-4) آزمون فرضیه فرعی سوم…………………………………………………………………………………………… 111
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1) مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………… 114
5-2) نتایج حاصل از فرضیه های تحقیق………………………………………………………………………………………… 114
5-3) مقایسه نتایج با سایر پژوهش های مرتبط……………………………………………………………………………… 116
5-4) جمع بندی نتایج حاصل از تحقیق…………………………………………………………………………………………. 116
5-5) پیشنهادهای پژوهش…………………………………………………………………………………………………………… 120
5-6) پیشنهاد برای پژوهش های آتی…………………………………………………………………………………………….. 121
5-7) محدودیت های تحقیق………………………………………………………………………………………………………… 122
منابع فارسی………………………………………………………………………………………………………………………………… 123
منابع خارجی……………………………………………………………………………………………………………………………….. 125
پیوست ها…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 128
سوالات جمعیت شناختی……………………………………………………………………………………………………………… 129
پرسشنامه سنجش هوش معنوی……………………………………………………………………………………………………… 131
پرسش نامه تعهد سازمانی آلن و می یر…………………………………………………………………………………………… 133
فهرست اشکال
شکل 2-1) مدل مفهومی تحقیق …………………………………………………………………………………………………….. 78
شکل 4-1 نمودار فراوانی مربوط به وضعیت پاسخ دهندگان از نظر جنسیت ……………………………………….. 94
شکل 4-2 نمودار فراوانی مربوط به وضعیت افراد پاسخ دهنده از نظر سن …………………………………………. 95
شکل 4-3 نمودار فراوانی مربوط به وضعیت پاسخ دهندگان از نظر میزان تحصیلات ………………………… 95
شکل 4-4 نمودار فراوانی مربوط به وضعیت پاسخ دهندگان از نظر وضعیت تاهل ………………………………. 96
شکل 4-5 نمودار فراوانی مربوط به وضعیت پاسخ دهندگان از نظر سابقه استخدامی ………………………….. 96
شکل 4-6 نمودار فراوانی مربوط به وضعیت پاسخ دهندگان از نظر نوع استخدام ………………………………. 97
فهرست جداول
جدول شماره 2-1 تمایز بین دین و معنویت………………………………………………………………………………………. 26
جدول شماره 3-1) دسته بندی سوالات پرسشنامه……………………………………………………………………………. 86
جدول 4-1) ویژگی های جمعیت شناختی………………………………………………………………………………………. 93
جدول4-2) راهنمای شناسایی علائم اختصاری متغیرهای مدل………………………………………………………….. 98
جدول 4-3) جدول توصیف آماری……………………………………………………………………………………………….. 106
جدول 4-4) توزیع نرمال متغیر ها…………………………………………………………………………………………………… 106
جدول 4-5) جدول آزمون فرضیه اصلی……………………………………………………………………………………….. 108
جدول 4-6) جدول آزمون فرضیه فرعی اول………………………………………………………………………………….. 109
جدول 4-7) جدول آزمون فرضیه فرعی دوم………………………………………………………………………………….. 110
جدول4-8) جدول آزمون فرضیه فرعی سوم………………………………………………………………………………….. 111
فهرست نمودارها
نمودار4-1) مدل اندازه گیری ابعاد هوش معنوی با استفاده از تحلیل عاملی در حالت استاندارد…………… 99
نمودار4-2) مدل اندازه گیری ابعاد هوش معنوی با استفاده از تحلیل عاملی در حالت معنی داری………. 100
نمودار4-3) مدل اندازه گیری ابعاد تعهد عاطفی با استفاده از تحلیل عاملی در حالت استاندارد………….. 101
نمودار 4-4)مدل اندازه گیری ابعاد تعهد عاطفی با استفاده از تحلیل عاملی در حالت معنی داری……… 102
نمودار 4-5) مدل اندازه گیری ابعاد تعهد هنجاری با استفاده از تحلیل عاملی در حالت استاندارد………. 103
نمودار 4-6)مدل اندازه گیری ابعاد هنجاری با استفاده از تحلیل عاملی در حالت معنی داری……………. 104
نمودار 4-7) مدل اندازه گیری ابعاد تعهد مستمر با استفاده از تحلیل عاملی در حالت استاندارد………… 104
نمودار 4-8)مدل اندازه گیری ابعاد تعهد مستمر با استفاده از تحلیل عاملی در حالت معنی داری……….. 105
جامعه امروزی جامعه ی سازمانی است. بسیاری از دانشمندان معتقدند که ماهیت جوامع کنونی به وسیله سازمانها به شکلهای مختلف و با اهداف گوناگون تأسیس و سازماندهی میشود، اما بدون تردید همه آنها بر پایه تلاشهای جسمی و روانی نیروی انسانی خود اداره و هدایت میشوند. بطور کلی میتوان گفت نیروی انسانی کارآمد شاخص عمده ی برتری یک سازمان نسبت به سازمانهای دیگر است . وجود نیروی انسانی متعهد به سازمان میتواند ضمن کاهش تأخیر و جابجایی، باعث افزایش چشمگیر عملکرد سازمان، نشاط روحی کارکنان و تجلی بهتر اهداف متعالی سازمانی و نیز دستیابی به اهداف فردی گردد(بهرامی، امام رضایی، ستار، عزت آبادی و دهقانی تفتی، 1389 ).
تعهد سازمانی مانند دیگر مفاهیم رفتار سازمانی به شیوه های متفاوت تعریف و از دیدگاههای متعددی
بررسی شده است . تعهد سازمانی را میتوان بطور ساده اعتقاد به ارزشها و اهداف سازمان، احساس وفاداری به سازمان، الزام اخلاقی، تمایل قلبی و احساس نیاز به ماندن در سازمان تعریف کرد شده که بر پایه دیدگاه آلن و میر (1991)، برای آن سه مولفه در نظر گرفته است 1- تعهد عاطفی (تمایل افراد به گذاشتن انرژی و وفاداری خویش برای ادامه دادن به کار خود در سازمان)، 2- تعهد مستمر(تمایل به انجام فعالیتهای مستمر براساس تشخیص فرد از هزینه های مرتبط با ترک سازمان و تعهد هنجاری (احساس تکلیف به باقی ماندن به عنوان یک عضو از سازمان) (مدنی و زاهدی،1384. ( محققان اعتقاد دارند که: اگر سازمان بخواهد با برخورداری از رسالتی روشن، راهبردی مطلوب، ساختارهای سازمانی کارآمد و طراحی شغل مناسب، بطور کامل به اهداف خود نایل گردد، نیازمند نیروی انسانی کارآمد و متعهد میباشد(رضائیان، 1387،391).
عدم شناخت معنای زندگی یکی از مهمترین عواملی است که باعث بیهدفی در زندگی شخصی و اجتماعی افراد شده است. دلیل اصلی اهمیت هدفمندی آن است که افراد دارای معناداری در زندگی قادر به حل مسائل پیچیده، ارزشی و چالشی در زندگی فردی، گروهی و سازمانی هستند. عدم تعهد به سازمان، دیر رسیدن به سر کار، عدم رفتار شهروندی و جوانمردی در محیط کاری نمونه هایی از عدم شناخت معنای زندگی در محیط کاری است.
مدیران سازمان برای داشتن مدیریتی اثربخش باید توجه خاصی را به شناساندن معنای زندگی به کارکنان داشته باشند. برای شناخت معنای زندگی و حل مسائل ارزشی نمی توان فقط از هوش منطقی و عاطفی استفاده کرد بلکه باید از هوشی ورای هوش های متعارف استفاده نمود که این موضوع در قالب مفهوم “هوش معنوی “[1] بیان می شود. یکی از صاحب نظران در مورد تعریف هوش معنوی می گوید هوش معنوی، ظرفیت انسان است برای جستجو و پرسیدن سئوالات غایی درباره معنای زندگی و به طور همزمان تجربه پیوند یکپارچه بین هر یک از ما و جهانی که در آن زندگی میکنیم. از طریق این هوش، با توجه به جایگاه، معنا و ارزش مشکلات به حل آنها میپردازیم. این تحقیق به بررسی رابطه بین بین هوش معنوی و تعهد سازمانی می پردازد.
در این فصل ابتدا مروری اجمالی بر بیان مسئله و اهمیت ضرورت تحقیق خواهد شد. پس از آن به بیان اهداف و سوالات تحقیق پرداخته و در پایان نیز تعاریف مفهومی و عملیاتی متغییرهای تحقیق ارائه خواهد شد.
تعهد سازمانی به عنوان یک نگرش و طرز تلقی همانطور که کخ و اسیرز (1998) اظهار داشتند، قادر است اطلاعات مفیدی جهت برنامه ریزی، سازماندهی، حفظ و نگهداری نیروی انسانی، غیبت و تأخیر و همچنین افزایش کارایی و عملکرد در اختیار مدیران قرار دهد.
مطالعات نشان می دهند، بین عدم تعهد سازمانی و مشکلات سازمانی چون ترک خدمت، غیبت، تأخیر، عدم مشارکت و درگیری فعال نیروی کار و سطح پایین عملکرد و بازدهی نیروی انسانی رابطه معنادار و معکوس وجود دارد.
تعهد سازمانی به دلیل تأثیرش بر تعیین هویت با سازمان، سطح کوشش و ترک شغل، مورد بسیار مهمی تلقی می شود (استرو و رایلی، 1997).
پیامدهای وجود کارکنانی با تعهد کم ممکن است برای سازمان گران تمام شود و از این رو لازمست مورد توجه مدیریت قرار گیرد. (وارد و دیویس، 1995، 108-89).
اندیشه تعهد موضوعی اصلی در نوشته های مدیریت است . این اندیشه یکی ازارزشهای اساسی است که سازماندهی بر آن متکی است و کارکنان براساس ملاک تعهد،ارزشیابی می شوند. اغلب پرسشهایی به عمل می آید از قبیل : آیا اضافه کار خواهد کرد؟ آیاروزهای تعطیل بر سر کار خواهد آمد؟ آیا دیر می آید یا زود می رود؟
اغلب مدیران اعتقاد دارند که این تعهد برای اثربخشی سازمان ضرورتی تام دارد (میچل ، ترجمه شکرکن ،1373).
تعهد و پایبندی می تواند پیامدهای مثبت و متعددی داشته باشند، کارکنانی که دارای تعهد و پایبندی هستند، نظم بیشتری در کار خود دارند، مدت بیشتری در سازمان می مانند و بیشتر کار می کنند. مدیران باید تعهد و پایبندی کارکنان را به سازمان حفظ کنندو برای این امر باید بتوانند بااستفاده از مشارکت کارکنان در تصمیم گیری و فراهم کردن سطح قابل قبولی از امنیت شغلی برای آنان ، تعهد و پایبندی را بیشتر کنند.(مورهد و گریفن، ترجمه الوانی و معمارزاده ،1374).
در دهه های اخیر موضوع معنویت در سازمان مورد توجه روزافزون پژوهشگران قرار گرفته است به طوری که از آن به عنوان نوعی هوش یاد می شود. اهمیت معنویت در سازمان توسط مدیران، کارفرمایان و پژوهشگران به عنوان موضوعی مهم در تعامل با مشتریان و افراد جامعه در نظر گرفته میشود . به کارگیری معنویت به منظور حل مسائل سازمانی و فردی به نوعی توانایی اشاره دارد که هوش معنوی نامیده می شود. (هانسون، 2001).
علیرغم این که داشتن هوش معنوی بالا به عنوان یکی از ویژگی های مدیران و رهبران موفق مطرح است، بسیاری از مدیران از آن به عنوان راهکاری جهت واکنش به تغییرات مدیریتی بهره می برند (ویگلنس ورس، 2002).
امروزه سازمان های موفق دارای کارکنان توانمند و متعهد هستند که بطور مرتب سیستم ها و فرآیندهای کاری را بهبود می بخشند. با تغییر و تحولات گسترده در حوزه اقتصاد ، و مدیریت ، پارادایم های جدیدی ازقبیل خودکنترلی ، همکاری و مشارکت، یکپارچگی زندگی کاری و معنوی در سازمان ها مطرح گردیده است و بر الگوهای سنتی فرماندهی و کنترل حاکم گردیده و در راستای این حرکت مفاهیمی مانند هوش عاطفی و معنوی توجه مدیران و رهبران سازمان ها رو به خود جلب کرده است.
با توجه به ویژگی های هوش معنوی و خصوصیات افراد صاحب هوش معنوی و مطالعاتی که در این رابطه توسط صاحب نظران صورت گرفته می توان رفتار کارکنان دارای هوش معنوی قوی و ضعیف را از یکدیگر متمایز ساخت افراد دارای هوش معنوی بالا دارای یک سری ویژگی هایی هستند که به نظر میرسد که در بهبود عملکرد و بهره وری در سازمان های امروزی موثر است از سوی دیگر افزایش تعهد کارکنان به سازمان خود موضوعی است که همیشه برای سازمان ها جذاب و به اشکال مختلف در پی دست یابی به آن هستند زیرا سازمان ها دریافته اند که تعهد سازمانی کارکنان عامل افزایش بسیاری از روندهای مثبت سازمانی مانند بهره وری و بهبود عملکرد و مسئولیت پذیری بیشتر کارکنان می گردد.
با توجه به شرایط خاصی که شرکت های نفتی برای حفظ کارکنان توانمند و متخصص در شرایط سخت مناطق عملیاتی دارند و با توجه به گزارش هایی که حاکی از جذب این پرسنل متخصص توسط شرکتهای نفتی فعال در کشورهای حوزه خلیج فارس دارند مسئله تعهد سازمانی این افراد به سازمان و شرکت های خود و همچنین راه های نگه داشت این افراد یکی از مسائلی است که این سازمان ها با آن درگیر هستند که به نظر میرسند بحث از مولفه های اثر گذار بر تعهد سازمانی کارکنان و بخصوص موضوع این پژوهش یعنی معنویت و هوش معنوی می تواند مفید و قابل دفاع باشد.
موضوع تعهد سازمانی و هوش معنوی در کل برای سازمانها موضوعی مهم می باشد لذا با توجه به مباحث مطرح شده ما در این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سوال هستیم که آیا بین هوش معنوی به
فهرست
1-1مقدمه 2
1-2بیان مسئله 3
1-3اهمیت و ضرورت تحقیق. 5
1-3-1ضرورت نظری. 5
1-3-2ضرورت عملی. 5
1-4 فرضیهها و سؤالات تحقیق. 6
1-4-1سؤالات تحقیق. 6
1-4-2فرضیات اصلی. 7
1-5روش تحقیق. 9
1-5-1جامعه آماری. 10
1-5-2قلمرو مکانی و زمانی. 10
1-5-3ابزار گرداوری دادهها 10
1-5-4روش تجزیه و تحلیل دادهها 10
1-6تعریف واژگان و اصطلاحات تخصصی: 10
1-6-1ساختار سرمایه 10
1-6-2ریسک سیستماتیک.. 11
1-6-3نرخ نقدینگی. 11
1-6-4سودآوری. 11
1-6-5اندازه 11
1-6-6مالیات.. 11
1-6-7بازده بازار 12
1-6-8تولید ناخالص داخلی. 12
1-6-9 تورم 12
1-6-10 نرخ رشد درآمد سرانه 12
1-6-11نرخ بهره 12
2-1مقدمه 14
2-2مبانی نظری پژوهش.. 14
2-2-1نظریه سنتی. 16
2-2-2نظریههای میلر و مودیلیانی. 18
2-2-3نظریه ساختار سرمایه بدون مالیات.. 19
2-2-4الگوی میلر و مودیلیانی با اثر مالیات شرکتها 22
2-2-5نظریه سود خالص.. 25
2-2-6نظریه سود عملیاتی خالص.. 26
2-2-7نظریه سلسله مراتبی. 27
2-2-8نظریه موازنه ایستا 29
2-2-9نظریه عدم تقارن اطلاعات.. 33
2-2-10فرضیه جریان نقدی آزاد 34
این مطلب را هم بخوانید :
2-3پیشینه تحقیق. 34
2-3-1پیشینه خارجی. 34
2-3-2پیشینه داخلی. 38
3-1مقدمه 42
.3-2 فرضیهها و سؤالات تحقیق. 43
3-2-1سؤالات تحقیق. 43
3-2-2فرضیات تحقیق. 44
3-3مدل مفهومی تحقیق. 46
3-4متغیرهای تحقیق. 48
3-4جامعه آماری. 54
3-5روش جمعآوری دادهها 54
3-6روش تجزیه و تحلیل دادهها 56
3-6-1روش تجزیه و تحلیل توصیفی. 56
3-6-2تجزیه و تحلیل استنباط. 57
3-6-3دادههای ترکیبی. 57
3-6-4مزایای استفاده از دادههای تابلویی. 58
3-6-5مدل اثرات ثابت.. 60
3-6-6مدل اثرات تصادفی. 61
3-6-7اثر تابت یا اثر تصادفی. 63
3-6-8آزمون دوربین-واتسون. 65
3-7خلاصه و نتیجهگیری. 68
فصل چهارم 70
تجزیه تحلیل اطلاعات وداده ها 70
4-1مقدمه 71
4-2آمارهای توصیفی. 71
4-4آزمون فرضیهها 74
5-5بررسی فرضیههای اصلی. 85
4-6خلاصه فصل چهارم 86
فصل پنجم. 88
نتیجه گیری وپیشنهادات.. 88
5-1مقدمه 89
5-2بررسی فرضیهها 90
5-3پیشنهادها و راهکارها 94
5-4پیشنهادها برای تحقیقات آینده 95
5-5محدودیتهای تحقیق. 95
منابع. 96
فهرست جداول
جدول (1-2)-خلاصه پیشینه خارجی. 37
جدول(2-2)-خلاصه پیشینه داخلی. 40
جدول شماره 1-4 آمار توصیفی دادهها 72
جدول 2-4 ضریب همبستگی متغییرهای تحقیق در مدل اول. 37
جدول 3-4 ضریب همبستگی متغییرهای تحقیق در مدل دوم 74
جدول (4-4)خلاصه بررسی فرضیههای تحقیق. 87
فهرست نمودارها
نمودار (1-2)-اثر اهرم بر هزینه سرمایه،رویکرد سنتی
. 17
نمودار(2-2) :هزینه سرمایه در ارتباط با نسبت بدهی با فرض T=0وT>0
. 32
نمودار(3-2)-اثر اهرم بر هزینه سرمایه و ارزش شرکت رویکرد سود خالص
. 52
نمودار (4-2):اثر اهرم بر هزینه سرمایه و ارزش شرکت رویکرد سود خالص عملیاتی
. 26
| فصل اول کلیات پژوهش |
هر شرکتی برای شکل گیری و فعالیت، نیاز به سرمایه دارد بنابراین برای ایجاد این میزان سرمایه از دو طریق تامین مالی انجام میدهد: 1- از طریق بدهی 2- از طریق سهام عادی
بدهی پولی است که معمولاً در مقابل یک وثیقه به مالک کسبوکار داده میشود، مشروط بر این که اصل بدهی به همراه بهرهای ثابت یا متغیر در زمانی خاص باز پرداخت شود.
دومین روش، تأمین مالی از طریق سهام عادی میباشد.این روش سرمایه پولی است که از طریق انتقال مالکیت شرکت، تهیه میشود. سرمایه گذار سهام، درصدی از مالکیت شرکت را به دست میآورد که به طور ایده آل متناسب با رشد شرکت، قیمت گذاری[1] میشود. همچنین سرمایه گذار ممکن است بخشی از سود سالانه شرکت را دریافت نماید که سود تقسیمی[2] نام دارد که بر مبنای درصد مالکیت تعیین میگردد.
به عبارت دیگر به ترکیب بدهیها و حقوق صاحبان سهام ساختار سرمایه شرکت گفته میشود که شامل اقلام سمت چپ ترازنامه میباشد.(جهانخانی و یزدانی،1374) ساختار سرمایه یک شرکت ترکیبی از بدهیهای کوتاه مدت،بدهیهای بلند مدت و حقوق صاحبان سهام میباشد که به وسیله آن داراییهای شرکت تامین مالی شده)
نظریههای نوین ساختار سرمایه در سال 1958 توسط فرانکو مودیلیانی و مرتون میلر شکل گرفت.از زمانی که این نظریه مطرح شده است تحقیقات گوناگونی در این زمینه صورت گرفته است .نظریات مطرحشده را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد.گروه اول که مربوط به گزینش روش تامین مالی یعنی استفاده از بدهی یا سهام میباشد و گروه دوم که مربوط به انتخاب نوع بدهی(خصوصی یا عمومی) میباشد.کانون توجه همه این تحقیقات تأثیر ساختار سرمایه بر ارزش شرکت میباشد.
امروزه تحقیقات بسیاری بر روی عوامل تأثیرگذار بر ساختار سرمایه انجام شده است.در واقع نتایج این تحقیقات میتوانند سازمانها را برای پیشبینی ساختار سرمایه و انتخاب راه و روش مناسب تامین سرمایه در شرایط مختلف کمک میکند.
شرکتها برای ایجاد شدن، انجام پروژهها و ادامه حیات به تامین مالی نیاز دارند. محیطی که شرکتها اکنون در آن فعالیت میکنند محیطی در حال رشد و بسیار رقابتی است بسیاری از شرکتها برای ادامه حیات مجبور به رقابت با عوامل متعددی در سطح ملی و بین المللی و بسط فعالیتهای خود از طریق سرمایهگذاریهای جدید میباشند(متان و همکاران،1389). تامین مالی به دو شکل کلی تامین مالی با استفاده از بدهی و افزایش سرمایه صورت میگیرد.ترکیب منابع استفادهشده برای تامین مالی ساختار سرمایه را تشکیل میدهد(روجرز،2009).ساختار سرمایه موضوع بسیار مهمی میباشد ،در واقع تصمیمگیری در خصوص استفاده از منابع مختلف مالی و تعیین ساختار مطلوب سرمایه که موجب حداکثر شدن ثروت سهامداران میگردد،یکی از مهمترین مسایلی است که مدیران همواره با آن روبرو هستند.شرکتها میتوانند نیازهای مالی خود را از منابع مالی مختلف تامین کنند که هر یک هزینه خاص خود را دارد.در نظریههای مدیریت مالی،مفهوم هزینه سرمایه از جایگاه مهمی برخوردار است.از این رو مدیران باید هنگام اتخاذ تصمیماتی مانند بودجهبندی سرمایهای،استقرار ساختار بهینه سرمایه،تصمیم در مورد اجاره بلندمدت،جایگزینی اوراق قرضه و مدیریت سرمایه در گردش،در مورد هزینه سرمایه اطلاعات کافی داشته باشند. (نصیرزاده و مستقیمان،1389) در واقع هزینه سرمایه همان نرخی میباشد که پروژهها توسط آن تنزیل شده پذیرفته یا رد میشود،و حیات سازمانها به انتخاب و اجرای پروژههای سودآور وابسته است.
البته ساختار سرمایه یک سازمان میتوانند سازمانهای دیگر را هم تحت تأثیر قرار دهد مثل شرکتهای سرمایهگذاری ،بانکها و…،چون که ادامه حیات این سازمانها هم به این بستگی دارد که بتواند در تامین مالی سازمانهای دیگر شرکت کنند و از این طریق کسب درآمد نموده و در نتیجه به حیات خود ادامه دهند.پس ساختار سرمایه نقش اساسی در ادامه حیات سازمانها بازی میکند،چنانکه مشخصکننده هزینه سرمایه میباشد که اهمیت آن بیان شد. اما در شرایط پیچیده امروز ساختار سرمایه چگونه باید انتخاب شود که بهینه باشد و هزینه سرمایه را بهینه کند؟ تعیین ساختار سرمایه شرکت تابع تصمیمگیری مدیران است که با در نظر گرفتن شرایط صورت میگیرد،بعضی از روشهای تامین مالی برای شرکتها ریسک زیاد به همراه دارد و هزینه کم و در مقابل بعضی روشهای تامین سرمایه ریسک کمتر و هزینه بیشتر دارند و مدیران سعی در انتخاب ساختاری دارند که بهینه باشد و حداقل هزینه و ریسک را برای سازمانها در پی داشته باشد(تهرانی،1387،ص:418-406).سازمانها در موقعیتهای مختلف ساختارهای سرمایه مختلف را برمیگزینند،آنها گاهی روشهای پر هزینه و کم ریسک و گاهی روشهای کم هزینه و پر ریسک را انتخاب میکنند (تهرانی،1387،ص:206-175). سازمانها برای تصمیمگیریهای خود با توجه به تواناییها و محدودیتهای خود و همچنین سایر عوامل و محدودیتهایی که در محیط خارج وجود دارد تصمیم میگیرند.اما با این حال آنها برای انتخاب ساختار بهینه سرمایه با مشکل روبرو هستند و نمیتوانند به سرعت خود را با تغییرات عوامل گوناگون تطبیق دهند.متأسفانه این عدم تطبیق تغییرات ساختار سرمایه با تغییر سایر عوامل در شرکتهای ایرانی شدیدتر از سایر کشورهاست رگه باعث شده است که ساختار سرمایه و در نتیجه هزینه سرمایه غیر بهینه باشد،و در نتیجه باعث افزایش هزینهها و ریسک بالای شرکتهای ایرانی و کاهش قدرت آنها در رقابت با شرکتهای بینالمللی گشته است.این عدم تطابق به موقع از عدم شناخت رابطه سایر متغییرها با ساختار سرمایه ناشی میشود.پس برای حل این مشکل و انتخاب ساختار سرمایه مناسب در شرایط گوناگون باید رابطه متغیرهای گوناگون را با ساختار سرمایه دانست،کاری که این تحقیق در پی آن میباشد. این تحقیق سعی بر بررسی رابطه بین ساختار سرمایه با عوامل شرکتی و عوامل کشوری دارد؛در واقع هدف این پژوهش مشخص کردن پاسخ این سؤال است که: آیا رابطه معناداری بین ساختار سرمایه با عوامل شرکتی و کشوری وجود دارد؟و سازمانها تحت شرایط مختلف عوامل شرکتی و کشوری چگونه ساختار سرمایهای انتخاب کنند؟
فرضیات و سؤالات تحقیق به شرح زیر است
سؤال اصلی1
آیا عوامل شرکتی بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارند؟
سؤال فرعی1-1
آیا ریسک سیستماتیک بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال فرعی1-2
آیااندازه شرکت بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال فرعی1-3
ایا سودآوری بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال فرعی1-4
آیا نقدینگی بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال فرعی1-5
ایا نرخ مالیات بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال اصلی2
آیا عوامل کشوری بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارند؟
سؤال فرعی 2-1
آیا نرخ بهره بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال فرعی2-2
آیا بازده بازار بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال فرعی 2-3
آیا نرخ رشد GDP بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال فرعی 2-4
آیا نرخ تورم بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
سؤال فرعی2-5
آیا درآمدسرانه بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد؟
فرضیه اصلی1
عوامل شرکتی بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارند.
فرضیه فرعی 1-1
ریسک سیستماتیک بر ساختار سرمایه تاثیر معنادار دارد.
فصل دوم: ادبیات موضوع
2-1) تجارت الکترونیک …………………………………………………………………………………………………… 9
2-1-1) تفاوت تجارت الکترونیک و کسب و کار الکترونیک ………………………………………………. 11
2-1-2) انواع مدل تجارت الکترونیک ……………………………………………………………………………… 12
2-2) امنیت ……………………………………………………………………………………………………………………. 13
2-3) الزامات امنیتی …………………………………………………………………………………………………………. 15
2-3-1) تصدیق هویت …………………………………………………………………………………………………. 17
2-3-2) محرمانگی و حریم خصوصی …………………………………………………………………………….. 18
2-3-3) محرمانگی ………………………………………………………………………………………………………. 20
2-3-4) تمامیت / درستی ………………………………………………………………………………………………. 21
2-3-5) عدم انکار ……………………………………………………………………………………………………….. 22
2-3-6) قابلیت اطمینان …………………………………………………………………………………………………. 23
2-3-7) در دسترس بودن ………………………………………………………………………………………………. 23
2-4) سیاستهای امنیتی ………………………………………………………………………………………………….. 24
2-4-1) عوامل فنی، محیطی/ اجتماعی و سازمانی/ مدیریتی ……………………………………………….. 26
2-4-2) عوامل فنی ………………………………………………………………………………………………………. 28
2-4-2-1) تکنولوژی رمزنگاری …………………………………………………………………………………….. 28
2-4-2-2) زیرساخت کلید عمومی ………………………………………………………………………………… 30
2-4-2-3) پروتکل امن تجارت الکترونیک ……………………………………………………………………… 31
2-4-2-4) امضا الکترونیک …………………………………………………………………………………………… 32
2-4-2-5) پشتیبان گیری و بازیابی داده …………………………………………………………………………… 34
2-4-2-6) امنیت شبکههای محلی ………………………………………………………………………………….. 35
2-4-2-7) امنیت سرور وب …………………………………………………………………………………………… 37
2-4-2-8) امنیت سیستم عامل ………………………………………………………………………………………… 38
2-4-2-9) امنیت نرمافزار ………………………………………………………………………………………………. 39
2-4-2-10) امنیت پایگاه داده …………………………………………………………………………………………… 41
2-4-2-11) امنیت ترمینالها …………………………………………………………………………………………….. 43
2-4-2-12) امنیت پرداخت الکترونیک و کارت هموشمند …………………………………………………….. 44
2-4-2-13) فایروالها و پروکسی ……………………………………………………………………………………… 47
2-4-3) عوامل محیطی و اجتماعی …………………………………………………………………………………… 49
2-4-3-1) مباحث قانونی ………………………………………………………………………………………………… 49
2-4-3-2) ثبات چشم اندازهای سیاسی ……………………………………………………………………………… 51
2-4-3-3) موانع زبانی …………………………………………………………………………………………………….. 52
2-4-3-4) تفاوت فرهنگی بین مشتریان ………………………………………………………………………………. 53
2-4-4) عوامل سازمانی و مدیریتی ……………………………………………………………………………………… 55
2-4-4-1) نقش و مسئولیت مدیران و کارکنان ……………………………………………………………………… 55
2-4-4-2) آگاهی امنیتی کارکنان ………………………………………………………………………………………… 56
2-4-4-3) مدیریت منابع انسانی و مجهزشدن به کادر فنی کلیدی ……………………………………………. 58
2-4-4-4) مدیریت سایت، امنیت سایت، حفاظت و نگهداری از تجهیزات ……………………………….. 60
2-4-4-5) مدیریت کلید ………………………………………………………………………………………………….. 62
2-4-4-6) مدیریت رمزعبور کاربران، الزام اجرای رمزعبور پیچیده و دوره زمانی برای آن ………….. 64
2-4-4-7) مدیریت امتیازات …………………………………………………………………………………………….. 66
2-4-4-8) مدیریت لجستیک ……………………………………………………………………………………………… 67
2-4-4-9) دسترسی به سرور شرکت و سطح کارکنان مجاز به دسترسی ……………………………………. 68
2-4-4-10) مدیریت چگونگی استقرار فناوری امنیتی ………………………………………………………………. 70
2-4-5) مشخصات زیرساختها و پیادهسازی ……………………………………………………………………….. 73
2-4-5-1) استفاده از صادر کننده گواهی دیجیتال ……………………………………………………………….. 74
2-4-5-2) هانیپات …………………………………………………………………………………………………………. 75
2-4-6) تستهای امنیتی …………………………………………………………………………………………………….. 76
2-4-6-1) فیشینگ ………………………………………………………………………………………………………… 77
2-5) عدم قطعیت در تصمیم گیری ………………………………………………………………………………………. 79
این مطلب را هم بخوانید :
2-6) آنتروپی شانون ………………………………………………………………………………………………………….. 81
2-7) فازی ………………………………………………………………………………………………………………………. 82
2-8) تئوری دمپستر_ شیفر ………………………………………………………………………………………………….. 83
2-8-1) قاعده ترکیب دمپستر …………………………………………………………………………………………….. 85
2-8-2) تعارض در ترکیب شواهد ……………………………………………………………………………………… 86
2-9) پیشینه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………. 88
2-9-1) مطالعات داخلی …………………………………………………………………………………………………… 88
2-9-2) مطالعات خارجی ………………………………………………………………………………………………… 91
2-10) ساختار مولفههای امنیت …………………………………………………………………………………………… 94
فصل سوم: روش تحقیق
3-1) روش پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………. 99
3-1-1) تحقیقات بنیادی یا پایهای ………………………………………………………………………………………. 99
3-1-2) تحقیقات کاربردی ………………………………………………………………………………………………… 99
3-1-3) تحقیقات علمی ……………………………………………………………………………………………………. 100
3-2) جامعه آماری، نمونه آماری و روش تحقیق ……………………………………………………………………. 100
3-2-1) جامعه آماری و نمونه آماری …………………………………………………………………………………. 100
3-2-2) روش و ابزارگردآوری داده ………………………………………………………………………………….. 101
3-3) روایی و پایایی ابزار سنجش ………………………………………………………………………………………. 102
3-3-1) روایی پرسشنامه ………………………………………………………………………………………………… 102
3-3-2) پایایی پرسشنامه ……………………………………………………………………………………………….. 103
3-4) مراحل انجام تحقیق و تجزیه و تحلیل داده …………………………………………………………………. 103
3-4-1) مرحله اول ………………………………………………………………………………………………………. 104
3-4-2) مرحله دوم ……………………………………………………………………………………………………… 104
3-4-3) مرحله سوم …………………………………………………………………………………………………….. 105
3-4-4) مرحله چهارم ………………………………………………………………………………………………….. 107
3-4-5) مرحله پنجم ……………………………………………………………………………………………………. 107
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها
4-1) مرحله اول …………………………………………………………………………………………………………….. 111
4-2) مرحله دوم …………………………………………………………………………………………………………….. 119
4-3) مرحله سوم ……………………………………………………………………………………………………………. 123
فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادات
5-1) مرور کلی …………………………………………………………………………………………………………….. 127
5-2) بحث و نتیجهگیری …………………………………………………………………………………………………. 127
5-2-1) نکات مثبت پژوهش حاضر ………………………………………………………………………………. 128
5-2-2) بحث و نتیجهگیری تحقیق ………………………………………………………………………………… 128
5-3) پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………. 131
5-3-1) پیشنهادات کاربردی ……………………………………………………………………………………….. 131
5-3-2) پیشنهاد برای تحقیقات آتی ……………………………………………………………………………… 132
5-3-3) محدودیت ……………………………………………………………………………………………………. 133
منابع و مآخذ
منابع فارسی …………………………………………………………………………………………………………………………. 135
منابع انگلیسی ………………………………………………………………………………………………………………………. 136
ضمائم و پیوست
پرسشنامههای تحقیق …………………………………………………………………………………………………………….. 147
فهرست جداول
جدول 2-1 تعاریفی از تجارت الکترونیک ………………………………………………………………………………… 11
جدول 2-2 برخی از انواع مدلهای تجارت الکترونیک ……………………………………………………………….. 12
جدول 2-3 قوانین محیطی و شبکهها: حوزههای مرتبط با تجارت الکترونیک ………………………………….. 50
جدول 2-4 مقایسه مدلهای منابع انسانی ………………………………………………………………………………….. 59
جدول 3-1 نظرات تصمیم گیرندگان درباره شاخصها ……………………………………………………………….. 106
جدول 4-1 ماتریس حاصل از ادغام نظر کارشناسان ………………………………………………………………….. 111
جدول 4-2-1 نتایج گام اول ………………………………………………………………………………………………….. 112
جدول 4-2-2 نتایج گام اول ………………………………………………………………………………………………….. 112
جدول 4-2-3 نتایج گام اول …………………………………………………………………………………………………… 113
جدول 4-2-4 نتایج گام اول ………………………………………………………………………………………………….. 113
جدول 4-2-5 نتایج گام اول ………………………………………………………………………………………………….. 114
جدول 4-2-6 نتایج گام اول ………………………………………………………………………………………………….. 114
جدول 4-2-7 نتایج گام اول …………………………………………………………………………………………………… 115
جدول 4-3-1 مقادیر بدست آمده از گام 2-5 …………………………………………………………………………… 116
جدول 4-3-2 مقادیر بدست آمده از گام 2-5 …………………………………………………………………………… 116
جدول 4-3-3 مقادیر بدست آمده از گام 2-5 …………………………………………………………………….. 117
جدول 4-3-4 مقادیر بدست آمده از گام 2-5 …………………………………………………………………….. 117
جدول 4-3-5 مقادیر بدست آمده از گام 2-5 …………………………………………………………………….. 118
جدول 4-3-6 مقادیر بدست آمده از گام 2-5 …………………………………………………………………….. 118
جدول 4-3-7 مقادیر بدست آمده از گام 2-5 …………………………………………………………………….. 119
جدول 4-4-1 سطح امنیت مولفههای تجارت الکترونیک در شرکتهای مورد مطالعه …………………… 120
جدول 4-4-2 سطح امنیت مولفههای تجارت الکترونیک در شرکتهای مورد مطالعه…………………….. 120
جدول 4-4-3 سطح امنیت مولفههای تجارت الکترونیک در شرکتهای مورد مطالعه …………………… 121
جدول 4-4-4 سطح امنیت مولفههای تجارت الکترونیک در شرکتهای مورد مطالعه …………………… 121
جدول 4-4-5 سطح امنیت مولفههای تجارت الکترونیک در شرکتهای مورد مطالعه …………………… 122
جدول 4-4-6 سطح امنیت مولفههای تجارت الکترونیک در شرکتهای مورد مطالعه …………………… 122
جدول 4-5-1 سطح کلی امنیت در تجارت الکترونیک شرکتهای مورد مطالعه ……………………….. 123
جدول 4-5-2 سطح کلی امنیت در تجارت الکترونیک شرکتهای مورد مطالعه ……………………….. 124
جدول 4-5-3 سطح کلی امنیت در تجارت الکترونیک شرکتهای مورد مطالعه ……………………….. 124
جدول 4-5-4 سطح کلی امنیت در تجارت الکترونیک شرکتهای مورد مطالعه ……………………….. 125
فهرست اشکال
شکل 1-1 مدل فناوریهای ضروری در خدمات تجارت الکترونیک ……………………………………….. 4
شکل 2-1 مراحل تعیین الزامات امنیتی ………………………………………………………………………………. 16
شکل 2-2 مدل هدف امنیتی برای حمله به منظور جابهجایی نرم افزار ……………………………………… 41
شکل 2-3 لایههای سیستمهای ارتباطی ………………………………………………………………………………. 50
شکل 2-4 ساختار محقق ساخته مولفههای امنیت در تجارت الکترونیک ………………………………….. 95
شکل 2-5 ساختار محقق ساخته مولفههای امنیت در تجارت الکترونیک ………………………………….. 96
شکل 3-1 فرآیند انجام پژوهش ………………………………………………………………………………………… 104
فصل اول:
کلیات تحقیق
در کشورهای در حال توسعه، دستیابی به توسعۀ اقتصادی تنها زمانی امکانپذیر است که کشور بتواند در ایجاد درآمد ارزی موفق شود. از سوی دیگر برای رشد تولید ناخالص ملی، بخشهای صنعتی و بازرگانی کهنه به نوسازی و بازسازی نیازمندند و در اغلب کشورهای در حال توسعه جایگزین کردن صنایع جدید به جای صنایع قدیمی، کهنه شده و فرسوده نیازمند منابع خارجی است که مهمترین آنها فناوری و دانش میباشد. بنابراین، برای خرید منابع خارجی که خود باعث حرکت توسعه اقتصادی میگردد، کشورهای در حال توسعه باید ذخایر ارزی خود را افزایش دهند، در این راستا تنها صادرات است که میتواند مقدار زیادی درآمد ارزی برای کشور حاصل نماید و بخشهای کهنه و فرسوده را در صنعت و تجارت متحول سازد. اما باید در نظر داشت که موفقیت راهبرد جهش صادراتی، مستلزم شناسایی تحولات جهشی، نظیر تجارت الکترونیک در عرصۀ تجارت بینالملل است. لازم به ذکر است که تجارت الکترونیک و جهانی شدن دو پدیدۀ بسیار مهم و بحث انگیز جهان امروز هستند که فرصتهای زیادی را برای بنگاهها ایجاد کرده و بنگاهها با استفاده از این فرصتها میتوانند موفقیت خود را در بازار جهانی تضمین نمایند. از این رو میتوان گفت که فناوری اطلاعات یک پایۀ اساسی برای توسعۀ کشورها و یک معیار عمل برای رهبری و موفقیت سازمانی است.
بنابراین میتوان نتیجه گرفت که توسعۀ اینترنت تأثیر قوی برروی شیوۀ تجارت داشته و تجارت الکترونیک، به یک شیوه تجاری جدید در کسب و کار امروزی تبدیل شده است که باعث شهرت بیشتر میشود. اما با وجود رشد سریع آن، محدودیتهایی وجود دارد که مانع از گسترش تجارت الکترونیک میشوند، باید درنظر داشت که اطلاعات در سیستمهای رایانهای مجزا از یکدیگر، حالتی کاملا ایستا دارد و لذا حفظ امنیت آن چندان مسئلۀ دشواری به شمار نمیرود. اما با اتصال گستردۀ رایانهها و پیدایش شبکۀ ارتباطی، اطلاعات به عنوان مهمترین کالای این عرصه دیگر مقیم رایانۀ خاصی نیست و در پهنای شبکۀ گستردۀ ارتباطی، دائماً نقل مکان میکنند (جعفری، 1385). این حرکت باعث میشود که حفظ امنیت اطلاعات به مقولهای بسیار دشوارتر از پیش تبدیل شود. درحالی که ریسکهای زیادی در زمینۀ اینترنت و محیط شبکه برای تجارت الکترونیک وجود دارد، امنیت میتواند به عنوان یک ابزار برای جلوگیری یا حداقل کردن ریسک مورد استفاده قرار گیرد.
از سوی دیگر معرفی مداوم تکنولوژیهای جدید، باعث میشود که مشکل تأمین امنیت سیستمهای وب، بیشتر به چالش کشیده شود، لذا با توجه به نقش محوری فناوری اطلاعات در شرکتهای امروزی، امنیت اطلاعات به یکی از مؤلفههای کلیدی مدیریت و برنامهریزی شرکتهای مدرن تبدیل شده است. این روندها به وضوح نشان دهندۀ یک نیاز برای درک بهتر فعالیتهای مخرب اینترنتی براساس هردو تجزیه و تحلیل کیفی و کمی است که حفاظت، تشخیص و بهبود خدمات را امکانپذیر میسازد.
لازم به ذکر است که مدیریت امنیت اطلاعات، از آنها در برابر طیف وسیعی از تهدیدات به منظور اطمینان از تداوم کسب و کار، به حداقل رساندن آسیبها و حداکثر کردن بازده سرمایهگذاری محافظت میکند. البته امنیت کلی یک سیستم از طریق در نظر گرفتن عوامل فیزیکی مانند سخت افزار، منطقی از قبیل نرم افزار و اقدامات امنیت سازمانی ایجاد میشود. بنابراین، روش ارجح برای ارزیابی امنیت، تجزیه و تحلیل حملات داخلی و خارجی است (کیرسبیلک و ون هوک[1]، 2006).
با توجه به مفاهیم فوق، امنیت مانند دیگر جنبههای یک سیستم فناوری اطلاعات، اگر از طریق چرخۀ عمر سیستم برنامهریزی شده باشد، بهتر مدیریت میشود و در بررسی امنیت یک سازمان باید ابتدا به این
فصل اول 2
1-1 مقدمه 2
1-2. بیان مساله 3
1-3. اهمیت موضوع 4
1-4. هدفها وسوالات تحقیق. 4
1-4-1. سوالات اصلی: 5
1-4-2. سوالات فرعی: 5
1-5. فرضیههای تحقیق. 5
1-6. روش شناسی تحقیق. 6
1-6-1. مدل تحقیق. 6
1-6-2. نوع تحقیق و روش گردآوری دادهها 7
1-6-3. جامعه و نمونه آماری. 8
1-7. تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها 9
1-8. ساختار تحقیق. 12
فصل دوم 15
2-1. مقدمه 15
2-2. پیشینه نظری. 16
2-2-1. نظریه عمل منطقی. 16
2-2-2. نظریه رفتار برنامهریزی شده 18
2-2-3. مدل پذیرش فناوری. 19
2-2-4. نظریه تجزیه رفتار برنامهریزی شده 22
2-2-5. نظریه اشاعه نوآوری. 23
2-2-6. نظریه انگیزشی. 25
2-2-7. نظریه استفاده از رایانههای شخصی. 26
2-2-8. نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری. 27
2-3) پیشینه تجربی. 29
2-3-1: مطالعات خارجی. 29
2-3-2: مطالعات داخلی. 32
2-4) خلاصه و جمع بندی. 35
فصل سوم 38
3-1. مقدمه 38
3-2. نوع تحقیق. 38
3-3. مدل تحقیق. 39
3-4. تعریف عملیاتی متغیرها 40
3-4-1. سودمندی استفاده از بانکداری اینترنتی. 40
3-4-2. سهولت استفاده از بانکداری اینترنتی. 41
3-4-3. امنیت و محرمانگی اطلاعات. 41
3-4-4. هنجار ذهنی. 42
3-4-5. تمایل به استفاده از بانکداری اینترنتی. 43
3-4-6. توانایی کار با کامپیوتر 43
3-4-7. حمایت دولت از بانکداری اینترنتی. 43
3-4-8. حمایت فناوری از بانکداری اینترنتی. 44
3-4-9. کنترل رفتاری ادراک شده 44
3-4-10. قصد مشتری به استفاده از بانکداری اینترنتی. 45
3-5. جامعه و نمونه آماری. 47
3-6. روش گردآوری دادهها 48
3-7. روایی و پایایی پرسشنامه 50
3-8. روش تجزیه و تحلیل دادهها 51
فصل چهارم 54
4-1. مقدمه 54
4-2. مشخصههای عمومی پاسخ دهندگان 54
4-2-1. مدت زمان استفاده از بانکداری اینترنتی. 55
4-2-2. میزان تحصیلات. 55
4-2-3. جنسیت. 56
4-2-4. سن پاسخ دهندگان 57
4-3. تحلیلهای تک متغیره 57
4-3-1. متغیرهای مستقل 57
4-3-1-1. سودمندی استفاده از بانکداری اینترنتی. 58
4-3-1-2. سهولت استفاده از بانکداری اینترنتی. 59
4-3-1-3. امنیت و محرمانگی اطلاعات. 60
4-3-1-4 توانایی مشتری در کار با کامپیوتر 60
4-3-2. متغیرهای واسطهای. 64
4-3-2-1 تمایل مشتری به استفاده از بانکداری اینترنتی. 64
4-3-2-2. میزان کنترل رفتاری ادراک شده 65
4-3-3. متغیر وابسته 66
4-4. تحلیلهای دومتغیره 67
4-4-1. تمایل به استفاده از بانکداری اینترنی با سودمندی، سهولت و امنیت. 67
4-4-2. میزان کنترل رفتاری ادراک شده با توانایی مشتری در کار با کامپیوتر و حمایت دولت و فناوری از بانکداری اینترنتی. 68
4-4-3. تمایل به استفاده از بانکداری اینترنتی و قصد مشتری به استفاده از آن 69
4-4-4. هنجار ذهنی و قصد مشتری به استفاده از بانکداری اینترنتی. 70
4-4-5. قصد مشتری در استفاده از بانکداری اینترنتی و کنترل رفتاری ادراک شده 70
4-5. تحلیلهای چند متغیره 71
4-5-1. تاثیر سودمندی، سهولت استفاده و امنیت و محرمانگی بر تمایل به استفاده از بانکداری اینترنتی. 72
4-5-2- تاثیر توانایی کار با کامپیوتر، حمایت دولت و حمایت فناوری بر میزان کنترل رفتاری. 75
4-5-3.تاثیر تمایل به استفاده، هنجار ذهنی و میزان کنترل رفتاری بر قصد مشتری به استفاده از بانکداری اینترنتی. 77
6-6 آزمون فرضیهها 79
4-7. جمعبندی فصل چهارم 80
فصل پنجم 81
5-1. مقدمه 81
5-2- مروری بر چهارچوب کلی تحقیق. 81
5-3- یافتههای پژوهش. 82
5-3-1- یافتههای حاصل از تحلیلهای تک متغیره 82
5-3-2- یافتههای حاصل از تحلیلهای دو متغیره 83
5-3-3- یافتههای حاصل از تحلیلهای چند متغیره 83
5-4. بحث و نتیجهگیری. 84
5-4-1. فرضیه اول 85
5-4-2. فرضیه دوم 86
5-4-3. فرضیه سوم 87
5-4-4. فرضیه چهارم 87
5-4-5. فرضیه پنجم 88
5-4-6. فرضیه ششم 88
5-4-7. فرضیه هفتم 89
5-4-8. فرضیه هشتم 90
5-4-9.فرضیه نهم 91
5-5. پیشنهادهای پژوهش. 93
5-5-1. پیشنهادهای کاربردی. 93
5-5-1-1. راهکارها و پیشنهادها براساس ویژگی های مدل پذیرش فنّاوری. 93
5-5-1-2. راهکارها و پیشنهادها براساس ویژگی های مدل رفتار برنامه ریزی شده 95
5-5-1-3. پیشنهادهای کاربردی برای مدیران بانک ملت. 95
5-5-2. پیشنهاد برای پژوهشهای آتی. 99
5-6. محدودیت های تحقیق. 99
منابع و مأخذ 102
| کلیات تحقیق |
| فصل اول |
صنعت بانکداری امروزه به سرعت در حال تغییر است . با توسعه اقتصاد بین المللی و رقابتی شدن بازارها، بانک ها نیز تحت تأثیر قرار گرفته اند، نیروی اصلی در این محیط تکنولوژی است که موجب شکستن موانع قانونی، جغرافیایی و صنعتی شده و محصولات وخدمات جدیدی ایجاد کرده است.
بانکداری الکترونیک شامل کلیه کانال های الکترونیکی است که مشتریان برای دسترسی به حساب های خود و نقل و انتقال وجه بین حساب ها و یا پرداخت صورت حساب های خود از آن استفاده می کنند. این کانال ها شامل اینترنت، موبایل، تلفن، تلویزیون دیجیتال و دستگاه های خود پرداز است. در این تحقیق تأکید بر بانکداری الکترونیکی از طریق اینترنت است. توجه روز افزون بانک های بزرگ در کشورهای توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه به ارایه خدمات بانکی از طریق کانال های الکترونیکی و توسعه بانک ها و موسسات مالی مجازی موجب افزایش رقابت در صنعت بانکداری شده است . به طوری که سایر بانک ها نیز درصدد توسعه رویکردهای مختلف بانکداری الکترونیک برآمده اند.
با مطرح شدن عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی و ورود رقبای خارجی به بازارهای مالی کشور، بانک های ایرانی نیز نیازمند توسعه خدمات خود در راستای تغییرات تکنولوژیکی هستند. از طرفی قبل از ارایه هرگونه خدمات جدید باید تحقیقاتی در زمینه اقتصادی بودن خدمات یادشده، منطبق بودن خدمات جدید با نیازهای جامعه و این که چه سیستمی می تواند این خدمات را به خوبی به مشتریان ارایه کند، صورت بگیرد. در کشورهای در حال توسعه بانک ها معمولاً با بررسی خدمات ارایه شده توسط سیستم بانکی کشورهای توسعه یافته اقدام به تقلید از آن ها و ارایه خدمات می کنند و به دلیل عدم انجام تحقیقات و بررسی های موردنیاز این گونه خدمات را به صورت ناقص به مشتریان خود ارایه می کنند.
بنابراین، شناسایی عواملی که موجب می شود مصرف کننده قصد استفاده از یک تکنولوژی جدید مانند استفاده از خدمات بانکداری اینترنتی را داشته باشد حائز اهمیت است .عواملی به بانکداران کمک می کند تا استراتژی های بازار یابی خود را برای ارتقاء اشکال جدید سیستم های بانکداری الکترونیکی به کار گیرند.
در این فصل به کلیات تحقیق پرداخته خواهد شد. برای این منظور پس از بیان مساله و اهمیت موضوع، اهداف، سوالات و فرضیههای تحقیق بیان میشوند. سپس به ترتیب روششناسی تحقیق، مدل تحقیق، تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها و محدودیتهای تحقیق مورد بررسی قرار میگیرد. در انتهای این فصل نیز ساختار تحقیق بیان خواهد شد.
توسعه و کاربری فناوری اطلاعات در حوزه های مختلف به ویژه در حوزه بانکداری، حاصل قابلیت های فناوری اطلاعات است که امروزه در دنیای کسب و کار با اقبال فراوان روبرو شده است. انسان هزاره سوم در تلاش است با شتاب دادن به روند توسعه و کاربری فناوری اطلاعات در بخش های مختلف نظام اجتماعی از الگوی سنتی فاصله گرفته و الگوی جدید متناسب با الزامات عصر اطلاعات ایجاد کند.
در این راستا و همانند اکثر تأمین کنندگان خدمات، نظام بانکی طی دهه های اخیر به سرعت به سمت سرمایه گذاری بر روی فناوری- های نوین ارائه خدمات به مشتریان، به عنوان راهی برای کنترل هزینه ها، جذب مشتریان جدید و تحقق انتظارات مشتریان روی آورده است و استفاده از این فناوری ها (بانکداری اینترنتی، بانکداری تلفنی، ماشین های خودپرداز و…) را به عنوان یک ضرورت راهبردی در دستور کار خود قرار داده است.
علیرغم سرمایه گذاریهای فراوان انجام شده در زمینه کاربری فناوری های اطلاعاتی در عرصه بانکداری، گزارش ها حاکی از آن است که برخی از کاربران به رغم دسترسی به فناوری ها، از آن استفاده نمی کنند. این موضوع، نیاز به انجام پژوهش برای شناسایی عوامل تعیین کننده پذیرش سیستم بانکداری اینترنتی توسط کاربران را آشکار می کند.
مطابق با آنچه در پیش آمد، این پژوهش در صدد است که تاثیر عوامل حاصل از یکپارچگی مدل پذیرش فناوری و رفتار برنامه ریزی شده را بر قصد مشتریان به استفاده از بانکداری اینترنتی مورد بررسی قرار دهد.
عصر انفجار اطلاعات، فناوری رسانه، حوزه هاى متفاوت ارتباطات را تا آنجا توسعه داده است که داده ها در دنیاى جدید ساختار سنتی را پشت سر گذاشته و انبوهى از اطلاعات را فراروی انسان قرار داده است. از این رو درک عواملی که موجب پذیرش یک فناوری می شوند و ایجاد شرایطی که تحت آن، فناوری های اطلاعاتی مورد نظر پذیرفته شود از پژوهش های مهم در زمینه فناوری اطلاعات است. به عبارتی این مسأله که چرا افراد، یک فناوری اطلاعاتی را می پذیرند و از آن استفاده می کنند و یا برعکس، آن را نمی پذیرند و از آن استفاده نمی کنند از مهمترین مباحث سیستم های اطلاعاتی است.
با توسعه سیستم های الکترونیکی برخوردار از امکانات سختافزاری و نرم افزاری تحولی در انجام فعالیت های بانکی رخ داده است که طبیعتاً، افزایش سرعت، دقت و کاهش هزینه ها را به دنبال دارد. درسال های اخیر درکشورمان بانکداری الکترونیکی پدیده ای نو تلقی می شود ازاین رو لازم است در جهت شناساندن آن به مردم تلاش های وسیعی صورت پذیرد.
از سوی دیگر، باتوجه به سیاست های بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و همچنین بند 4 مادۀ 10 قانون برنامه چهارم توسعه، پیاده سازی و توسعه سیاست های پرداخت الکترونیکی در دستور کار تمامی بانک ها قرارگرفته است. زیرا سیاست های پرداخت الکترونیکی موجب کاهش هزینه های مستقیم شبکه بانکی در پخش و جمع آوری پول نقد از جامعه می شود.
نظر به اهمیت موضوع، در این پژوهش ابتدا به شرح مختصر ادبیات مدل های مطرح و پرکاربرد پذیرش فناوری و رفتار برنامه ریزی شده پرداخته شده است و سپس عملکرد این تئوری ها در زمینه بررسی عوامل مرتبط با قصد استفاده مشتریان از خدمات بانکداری اینترنتی با هم مقایسه شده است.
فصل دوم : ادبیات تحقیق
مقدمه
2-1. بخش اول : انواع روشهای پرداخت………………………………………………………13
2-2. مبانی نظری ………………………………………………………………………………. 13
2-3. انواع روشهای پرداخت……………………………………………………………………. 18
2-3-1. تجارت بر اساس حساب باز……………………………………………………………. 19
2-3-2. روش برات ساده………………………………………………………………………… 19
2-3-3. برات وصولی اسنادی………………………………………………………………….. 20
2-3-4. اعتبار اسنادی…………………………………………………………………………….20
2-3-4-1. اعتبار نامه……………………………………………………………………………..21
2-3-4-2. انواع اعتبارات اسنادی ……………………………………………………………….22
2-4. مقررات…………………………………………………………………………………….. 28
2-4-1. ساختار اینکوترمز………………………………………………………………………. 28
2-4-2. تحویل در محل کار (محل تعیین شده)EXW…………………………………………. 29
2-4-3. تحویل به حمل کننده(محل تعیین شده)FCA………………………………………….. 30
2-4-4. تحویل در کنار کشتی (بندر تعیین شده)FAS…………………………………………. 30
2-4-5. تحویل روی عرشه (بندر تعیین شده)FOB…………………………………………… 13
2-4-6. هزینه و کرایه حمل (بندر مقصد تعیین شده )CFR………………………………….. 31
2-4-7. هزینه ، بیمه و کرایه حمل(بندر مقصد تعیین شده )CIR…………………………….. 32
2-4-8.کرایه حمل پرداخت شده (تا مقصد تعیین شده )CPT…………………………………. 32
2-4-9. کرایه حمل و حق بیمه پرداخت شده پرداخت شده (تا مقصد تعیین شده )CIP……… 33
2-4-10.تحویل در مرز(محل تعیین شده )DAF……………………………………………… 34
2-4-11. تحویل از کشتی (بندر مقصد تعیین شده ) DES……………………………………..34
2-4-12.تحویل در اسکله (بندر مقصد تعیین شده ) DEQ ………………………………….. 34
2-4-13.تحویل بدون پرداخت عوارض و حقوق گمرکی (مقصد تعیین شده )DDU……….. 35
2-4-14. تحویل بدون پرداخت عوارض و حقوق گمرکی (مقصد تعیین شده )DDP………. 36
2-5. حمل و نقل …………………………………. …………………………………………….. 37
2-5-1. متصدی حمل و نقل…………………………………………………………………….. 37
2-5-2. کارگزار حمل و نقل…………………………………………………………………….. 38
2-5-3. ترانس شیپمنت ((Transshipment………………………………………………….. 38
2-5-4. انواع روش های حمل و نقل……………………………………………………………. 39
2-5-5.انواع کنوانسیون حمل و نقل…………………………………………………………….. 41
2-6- بارنامه……………………………………………………………………………………… 44
2-6-1. تعریف بارنامه………………………………………………………………………….. 44
2-6-2. اطلاعات مندرج در بارنامه …………………………………………………………… 46
2-6-3. مشخصات بارنامه های معتبر………………………………………………………….. 46
2-6-4. فرق بارنامه و راه نامه ………………………………………………………………….48
2-6-5. انواع بارنامه های متداول در حمل و نقل ………………………………………………48
2-7- بازرسی Inspection………………………………………………………………………53
2-8- گمرک ( Customs)……………………………………………………………………….59
2-9- ترخیص (Clearance)…………………………………………………………………….61
2-10- بیمه (Insurance)………………………………………………………………………..61
2-11- اظهارنامه گمرکی (Customs Declaration) ……………………………………… 74
2-12- بخش دوم : پیشینه تحقیق ……………………………………………………………….. 75
2-12-1. تحقیقات داخلی………………………………………………………………………….75
2-12-2. تحقیقات خارجی ……………………………………………………………………… 75
2-13- الگوی مفهومی تحقیق ……………………………………………………………………78
خلاصه فصل دوم
فصل سوم :روش شناسی پژوهش
3-1. مقدمه ………………………………………………………………………………………. 81
این مطلب را هم بخوانید :
3-2.روش شناسی تحقیق …………………………………………………………………………. 81
3-3. مدل تحلیلی پژوهش………………………………………………………………………… 85
3-4. جامعه آماری……………………………………………………………………………….. 85
3-5. نمونه آماری تحقیق و روش نمونه گیری ………………………………………………….86
3-6. ابزارها و روش های جمع آوری داده ها…………………………………………………..87
3-7. ابزار سنجش تحقیق …………………………………………………………………………88
3-8. پایایی پرسشنامه……………………………………………………………………………..89
3-9. روایی پرسشنامه…………………………………………………………………………….90
3-10. روش تجزیه و تحلیل داده ها………………………………………………………………91
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
مقدمه
4-1- بخش اول : آماره های توصیفی نمونه آماری …………………………………………..98
4-1-1. درصد فراوانی سوالات پرسشنامه…………………………………………………….101
4-2- بخش دوم : آزمون فرضیات تحقیق …………………………………………………….104
4-2-1. استفاده از آزمون های جایگزین ………………………………………………………… 109
4-3- بخش سوم : سایر یافته های تحقیق ……………………………………………………111
4-3-1. امکان کاهش تعداد سوالات پرسشنامه ………………………………………………..120
4-3-2. آزمون فریدمن …………………………………………………………………………123
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………127
5-2- خلاصه و نتیجه گیری ……………………………………………………………………127
5-3- استنباط از یافته های تحقیق ………………………………………………………………129
5-4- محدودیت های تحقیق……………………………………………………………………..135
5-5- پیشنهادات تحقیق…………………………………………………………………………..136
پیوست ها
فهرست منابع و مأخذ
فهرست جداول
عنوان صفحه
2-1. جدول ساختار اینکوترمز ………………………………………………………………… 29
2-2. جدول پوشش های شرایط بیمه ای A-B-C ……………………………………………. 68
4-1. میانگین، میانه و انحراف معیار فرضیه 1…………………………………………………. 98
4-2. میانگین، میانه و انحراف معیار فرضیه 2…………..………………………………… 99
4-3. میانگین، میانه و انحراف معیار فرضیه 3……………………………………………… 99
4-4. میانگین، میانه و انحراف معیار فرضیه 4………………………………………………. 100
4-5. میانگین، میانه و انحراف معیار فرضیه 5……………………………………………. 100
4-6. میانگین، میانه و انحراف معیار فرضیه 6……………………………………………….101
4-7. درصد فراوانی سؤالات پرسشنامه (فرضیه اول)……………………………………………….102
4-8. درصد فراوانی سؤالات پرسشنامه (فرضیه دوم)……………………………………………….102
4-9. درصد فراوانی سؤالات پرسشنامه (فرضیه سوم)………………………………………………103
4-10. درصد فراوانی سؤالات پرسشنامه (فرضیه چهارم)………………………………………….103
4-11. درصد فراوانی سؤالات پرسشنامه (فرضیه پنجم) ……………………………………………103
4-12. درصد فراوانی سؤالات پرسشنامه (فرضیه ششم) ……………………………………………104
4-13. آزمون دو جمله ای بر ای فرضیات شش گانه تحقیق …………………………………………108
4-14. آزمون کلموگروف-اسمیرنوف برای فرضیات شش گانه ……………………………………110
4-15. آزمون T-test برای فرضیات شش گانه به جای آزمون دو جمله ای ……………………..110
4-16. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 1 و 2………………………………………………..112
4-17. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 1 و 3………………………………………………..112
4-18. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 1 و 4 ……………………………………………….113
4-19. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 1 و 5 ……………………………………………….113
4-20. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 1 و 6 ……………………………………………….114
4-21. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 2 و 3 ……………………………………………….114
4-22. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 2 و فرضیه 4 ………………………………………115
4-23. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 2 و 5 ……………………………………………….115
4-24. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 2 و 6 …………………………………………..116
4-25. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 3 و 4 …………………………………………..116
4-26. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 3 و 5 …………………………………………..117
4-27. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 3 و 6 ……………………………………………….118
4-28. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 4 و 5 ……………………………………………….118
4-29. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 4 و 6 ……………………………………………….119
4-30. ضریب همبستگی اسپیرمن بین فرضیه 5 و 6 ……………………………………………….119
4-31. مقدار آماره آزمون KMO جهت امکانپذیری کاهش متغیرها ………………………120
4-32. مقدار آماره آزمون KMO جهت امکانپذیری کاهش متغیرها ………………………121
4-33. مقدار آماره آزمون KMO جهت امکانپذیری کاهش متغیرها ………………………122
4-34. جدول 4-34 مقدار اعتبار آزمون فریدمن …………………………………………….123
4-35. میانگین تاثیر گذاری هر یک از فرضیات در تمایل به استفاده از اعتبارات اسنادی..124
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
3-1. نمودار مراحل اجرایی تحقیق …………………………………………………………….. 84
فهرست اشکال
عنوان صفحه
1-1. مدل مفهومی تحقیق ……………………………………………………………………… 10
2-1. فرایند واردات کالا از طریق گشایش اعتبار اسنادی …………………………………… 18
2-2. الگوی مفهومی تحقیق …………………………………………………………………… 78
1-1- مقدمه
آرزوی دیرینه تجار بویژه در تجارت بین الملل ، یافتن ابزار و روش مناسب جهت تسلیم کالا و پرداخت وجه آن بوده است .تجارب تلخ تجار در از دست دادن اموال و سرمایه خود در سفرهای طولانی و همچنین فاصله مکانی خریدار و فروشنده از یکدیگر و عدم آشنایی هر یک از طرفین به مقررات کشور طرف دیگر همواره به عنوام مانعی در راه توسعه تجارت خارجی خودنمایی می کرده است . از طرف دیگر عدم اطمینان کامل خریدار به فروشنده مبنی بر اینکه آیا وی کالا را تحویل خواهد داد یا خیر؟ و سرمایه وی تلف می گردد یا خیر ، و همچنین عدم اطمینان کافی فروشنده به خریدار مبنی بر اینکه آیا با ارائه کالا بهای آن را دریافت خواهد کرد یا خیر؟ و چه مانتی برای تسلیم کالا و تادیه وجه آن برای طرفین خواهد بود همواره میان خریدار و فروشنده به عنوان مهمترین مشکل در قراردادهای تجارت خارجی مطرح بوده است . ( بوالحسنی،1387، 218) .
در مبادلات بین المللی روشهای مختلفی برای پرداخت وجود دارد و از طرف دیگر، قوانینی در سطح جهانی وضع شده است که باعث تسهیل مبادلات بین کشورها شود. برای کسب آگاهی در مورد انواع روشها و تسهیلات و امکانات لازم ، ابتدا اشاره ای به انواع روشهای پرداخت در دادو ستد بین کشورها می شود و مختصری در مورد هر کدام از این روشها و گونه های مختلف آنها گفته می شود. پس از آن در خصوص شیوههای گوناگون تحویل کالا به مشتری و تعریف مسئولیت هرکدام از طرفین در قالب اینکوترمز توضیح داده میشود. به دلیل نقش قابل توجه حمل و نقل در داد و ستدهای بینالمللی، به گونههای مختلف حمل و نقل محصولات، انواع بارنامه و انواع کنوانسیونهای بینالمللی مربوط به حمل و نقل پرداخته خواهد شد.
1-2- بیان مسأله :
در معاملات بین المللی ، شیوه پرداخت وجه معامله به عنوان یکی از مهم ترین و اساسی ترین اصول و مراحل قرارداد است و از دیدگاه طرفین مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد . طبیعی است که هر کدام از طرفین با بررسی و در نظر گرفتن کلیه جوانب و امکانات وتوانایی ها ی خود سعی بر آن دارد که مطلوب ترین روش را ، از نظر حفظ حداکثر منافع خود ، به طرف مقابل تحمیل کند.
بعد مسافت ، میزان شناخت طرفین از یکدیگر ، ثبات یا بی ثباتی مقررات صادرات ، واردات و مقررات بانکی ، بود یا بنود مقررات ، محدودیت ارزی ، وضعیت اقتصادی و سیاسی و توان ارزی کشور متبوع خریدار و فروشنده نقش مهم و تعیین کننده ای در شیوه پرداخت دارد . با ملاحظه این موارد و جو حاکم بر معاملات بین المللی، باید رویه ای قابل قبول ایجاد گردد و شیوه پرداخت باید مورد توجه دولت ها و فعالان حقوق تجارت بین الملل قرار گیرد و محاسن و معایب هر روش ( پرداخت بر اساس حساب مفتوح ، وصولی ، پرداخت قیمت از پیش و اعتبارات اسنادی ) مورد تحلیل قرار گیرد . در این راستا می توان به روش اعتبار اسنادی اشاره کرد که روشی کاملاً مطمئن و مورد قبول عموم صاحب نظران این رشته می باشد و مشکلات خریدار و فروشنده را به حداقل می رساند (زردینی ،1381،15)
اعتبار اسنادی به عنوان پر استفاده ترین شیوه پرداخت ، پدیده ای پویا و متحول است که ضوابط و مقررات حاکم بر این شیوه پرداخت ، در عین توجه به منافع خریدار و فروشنده ، ایجاد شده و همگام با پیشرفت تکنولوژی حمل و نقل و گسترش روزافزون حجم معاملات بین المللی بار ها مورد اصلاح و تغییر قرار گرفته است . بنابراین کشوری که بخواهد در تجارت بین المللی نقشی داشته باشد وبه رشد اقتصادی برسد و از این مقررات جهانشمول استفاده بهینه نماید ، باید از این روش شناخت کافی داشته باشد . ( دستباز، 1379 ، 12 )
با وجوداینکه بانک ها در روش پرداخت اعتبارات اسنادی هیچگونه مسئولیتی را مطابق مقررات نشریه 600 اتاق بازرگانی بین الملل و در مورد خطرات و خسارات وارده بر کالاو اسنادتقلبی بر عهده نمی گیرند و مسئولیت بانک ها به بررسی اسناد از حیث ظاهر و مطابقت ظواهر با شرایط اعتبار محدود می گردد و حذف اعتبار اسنادی قابل برگشت در مقرارات جدید یو –سی- پی 600 که موجب ایجاد محدودیت های بیشتر برای وارد کنندگان شده است، محقق بر آ ن شده تا به بررسی علل تمایل واردکنندگان به استفاده از این روش پرداخت در معاملات بین المللی بپردازد
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق :
در معاملات بین المللی نحوه پرداخت وجه به عنوان یکی از مهمترین و اساسی ترین اصول و مراحل معامله تلقی می شود. به اعتقاد بسیاری از صاحب نظران در زمینه تجارت بین الملل روش پرداخت وجه در معاملات خود بیانگر میزان اعتماد و اطمینان طرفین قرارداد به یکدیگر و در حقیقت معرف جو حاکم در روابط بازرگانی است .بدیهی است که در انجام یک معامله تجاری و نحوه پرداخت ارزش کالا یا خدمت موضوع قرارداد علاوه بر میزان شناخت خریدار و فروشنده از یکدیگر وضعیت اقتصادی ، سیاسی و توان ارزی کشور خریدار و فروشنده و وجود و یا عدم وجود مقررات محدودیت ارزی و ثبات یا بی ثباتی قوانین و مقررات صادرات و واردات و مقررات بانکی نیز نقش مهم و تعیین کننده ای ایفا می کند .
از آنجایی که در تجارت بین الملل خریدار و فروشنده در دو کشور مختلف قرار دارند و هر یک نهایت احتیاط را در تسلیم کالا و پرداخت وجه می نمایند ، یافتن ابزاری که راه گشا باشد ضروری است و از طرف دیگر روابط اقتصادی میان کشورها از ضروریات زندگی اقتصادی امروز است . و بدین جهت با ابداع و تاسیس اعتبارات اسنادی تا حد زیادی مشکل بر طرف شده است (بوالحسنی ،247 ،1387).
روش اعتبارات اسنادی منافع خریدار و فروشنده را در نظر گرفته است و تا حدی رسیک های طرفین قرار داد را پوشش می دهد بدین صورت که ارائه اسناد حاکی از حمل کالا ( طبق شرایط مورد قبول طرفین ) به یک موسسه ثالث ( بانک ) نشانگر حمل کالا تلقی گردیده و بر اساس آن پرداخت از طریق بانک انجام می پذیرد .
مزایای بیشمار اعتبارات اسنادی از قبیل: پرداخت وجه کالا در قبال تسلیم اسناد مربوطه از سوی فروشنده ، مصرف صحیح ارز توسط خریدار ، برقراری اعتماد و اطمینان دوجانبه بین خریدار و فروشنده، ایجاد امنیت بین خریدار و فروشنده،ترتیب انجام مبادلات تجاری بین المللی توسط بانکها و افزایش توانایی در جهت بهبود کیفیت کالا ، کنترل کمیت و کیفیت کالا و همچنین نحوه صدور آن ،باعث شده که این روش به عنوان یک روش معقول و مناسب در تجارت بین المللی شناخته شده و کشورهای پیشرفته در امر تجارت از آن به عنوان عنصری مطمئن و کارساز جهت برقراری مبادلات بین المللی استفاده نمایند به گونه ای که در این گونه کشورها صادرات از طریق روش ها و کانال های غیر اعتبار اسنادی هرگز توصیه نمی شود. (زینال زاده ،1388 ،25).
روش اعتبار اسنادی سالیانی است که به عنوان جایگزینی برای پرداختهای نقدی در مبادلات بازرگانی بین المللی مرسوم شده است . محقق در این تحقیق به دنبال بررسی و شناسایی عوامل موثر بر تمایل