چکیده :
از آنجا که منابع انسانی از مهمترین سرمایه های هر سازمان بشمار می روند ، بررسی و شناسایی عوامل مرتبط با این منابع که می توانند بر عملکرد سازمانی آنها موثر باشند ، از اهمیت روزافزونی برخوردار شده است .بر این اساس ، این پژوهش با هدف شناسایی عوامل موثر بر انگیزش کارکنان دیوان محاسبات منطقه (1) و رابطه آن با کشف و پیشگیری تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی انجام شده ست .
روش مورد استفاده روش پیمایشی بود که مهمترین ابزار گردآوری در این روش پرسشنامه است ،که بر اساس 30 سوال طراحی ودر جامعه آماری 224 نفره ، بین160 نفر با روش نمونهگیری طبقاتی ( در هر طبقه بصورت نمونهگیری تصادفی ساده) توزیع که 158پرسشنامه تکمیل و اعاده گردید.تجزیه و تحلیل اطلاعات بوسیله نرمافزارآماریSPSS [1] و نمودارها توسط نرمافزارEXCEL ترسیم و حل معادلات ساختاری توسط نرم افزار AMOS بوده است.
یافته های این پژوهش نشان میدهد بین عوامل موثر بر انگیزش کارکنان دیوان محاسبات منطقه (1) و کشف و پیشگیری تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی رابطه مستقیم و معنی داری وجود دارد.
باتوجه به نظر پاسخگویان با سطح پست سازمانی مختلف هر 5 فرضیه مورد تایید قرار گرفتند.
واژه های کلیدی :
انگیزش ، کیفیت زندگی کاری ،رضایت شغلی ،تخلفات مالی
1-1 مقدمه
انسان در همه سازمانها چه صنعتی چه بازرگانی یکی از عوامل مهم در پیشبرد اهداف سازمان تلقی می شود
در جهت نیل به افزایش کارایی و بهره وری هر چه بیشتر این عامل باید عوامل انگیزاننده را در او شناخت و سپس برای ارضای این نیازها در جهت افزایش کارائی همت گماشت ضمن اینکه کلیه صاحبنظران مدیریت انگیزش رافرایندی پیچیده و بنابراین دارای ماهیت چند بعدی دانسته اند از این رو فهم و کاربرد آن نیازمند وقوف بر دانش مربوط و هنر بکارگیری آن می باشد .
جلب رضایت کارکنان و علاقه مند کردن بیشتر آنها به شغل مورد تصدی و در نتیجه برآورده شدن اهداف سازمانی از اهمیت خاصی برخوردار است . اگر علل و یا عدم رضایت آنها نسبت به کارشان مشخص گردد . به منظور بهبود وارتقاء شرایط کار ونیز جلب رضایت بیشترآنها می توان تلاشهای اساسی تری مبذول داشت . چرا که وقتی انسان از شغل خود احساس خشنودی نماید ناخود آگاه مسئولیت خویش را بادقت بیشتری به انجام رسانده و از آن خوشحال خواهد شد.
مدیریت در کنار سایر کارکردهای خود ضمن بکارگیری روشهایی برای جذب مناسب ترین افراد برای مناسب ترین کارها ،بخشی از کارکرد خود را صرف نگهداری نیروی جذب شده به سازمان و فعال نگه داشتن آنها میکند.که این امر بدون شناخت از انگیزه ها و علایق افراد و عوامل موثر بر انگیزش کارکنان میسر نخواهد بود.مدیران ،با شناخت علایق و انگیزه ها و هم چنین عواملی که باعث رضایت و یا نارضایتی کارکنان میشود و با ایجاد تسهیلات رفع نیازها ،می توانند کارکنان را به تلاش بیشتر در جهت تحقق اهداف سازمان ترغیب و تشویق نمایند و بدین ترتیب کارآیی و ثمر بخشی کارکنان را افزایش دهند.
مدیریت مستلزم پدید آوردن و نگه داری محیطی است که در آن افراد با هم و به صورت گروهی در دستیابی به هدفهای مشترک تلاش کنند. یک مدیر نمی تواند در این کار کامیاب شود، مگر اینکه بداند چه چیز انسان ها را به تلاش و کوشش وامی دارد. پیش فرض داشتن عامل های انگیزاننده در وظایف و نقش های سازمانی، به کارگماری افراد در انجام دادن این وظایف و نقش ها، و تمامی فرایند رهبری سازمانها بایستی بر پایه آگاهی از مفهوم انگیزش صورت گیرد.
این مسئله مدیران را وادار و ناگزیر میسازد تا محیط درونی و بیرونی حاکم بر سازمان را به گونه ای شکل دهند تا اهداف مناسب برای ارضای نیاز کارکنان را انتخاب کنند و برای ایجاد انگیزش در کارکنان خود موفق باشند. بنابراین، با توجه به اهمیت موضوع و عدم وجود مطالعه ای برانگیزش کارکنان دیوان محاسبات در این زمینه، مطالعه ای با هدف تعیین شناسایی عوامل موثر بر انگیزش کارکنان دیوان محاسبات منطقه (1) و رابطه آن با کشف و پیشگیری تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی صورت گرفت تا بتوان براساس نتایج به دست آمده، در امر برنامه ریزی مناسب و درجهت افزایش انگیزش کارکنان و همچنین درجهت دست یابی هرچه بهتر به اهداف دیوان محاسبات گام برداشت.
این فصل شامل : بیان مسئله ، ضرورت واهمیت تحقیق ، فرضیات و اهداف تحقیق ، روش تحقیق ، قلمرو تحقیق و تعریف واژگان می باشد.
1-2 بیان مساله
پژوهشها نشان میدهد انگیزش کارکنان نیز با افزایش سطح روحیه و رضایت شغلی کارکنان فراهم می آید اما برای افزایش روحیه و رضایت شغلی کارکنان لازم است به ارضای نیازهای آنان در محیط کار توجه کنیم و فقط مدیرانی می توانند موجبات ارضای مراتب بالاتر کارکنان تحت نظارت خود را فراهم سازند که فضای روانی مناسب را در درون سازمان به وجود آورده باشند ( فرانک 2002 ،78 )
نظر به اینکه مسئله وجود نیروی انسانی کارآمد و خود انگیخته با اهمیت بوده و با توجه به اینکه هر نظام و مجموعه ای سعی می کند برای رشد و توسعه خود و دستیابی به اهداف برنامه ریزی شده اش بیشترین کارآیی را داشته باشد ، لذا میبایستی تلاش مجدانه ای در راستای توجه به نیروی انسانی و انگیزه های آنها ، داشته باشند تا از پیامدهای نامطلوب ناشی از بی توجهی به نیروی انسانی دوری گزینند .زیرا نقش و اهمیت نیروی انسانی در اجرای برنامه های سازمانها به قدری مهم و ارزشمند است که بسیاری از اندیشمندان معتقدند که تفاوت بین کشورصنعتی و غیر صنعتی ، تنها در کیفیت نیروی انسانی آنها است (شولتز1384،65) بنابراین انگیزش و ارضاء نیازها در رسیدن به اهداف سازمانی به عنوان یکی از شاخصهای اصلی و متغیرهای تاثیر گذار در موفقیت سازمانها است. ازاین روی تلاش برای به حداقل رساندن و برطرف کردن این مسائل انگیزشی و مشکلات بر سر راه اجتناب ناپذیر است(اسلاوین 1385 ،101)
انگیزش یکی از ساده ترین و درعین حال پیچیده ترین وظایف مدیریت است به این دلیل ، ساده است که مردم اصولا به رفتاری که احساس کنند پاداشی در پی دارد جذب و برانگیخته می شوند . بنابراین برانگیختن شخص نباید کار چندان سختی باشد ، فقط باید مشخص کنید که شخص چه میخواهد ، تا بتوانید از آن به عنوان پاداش (انگیزه ) استفاده کنید (طالب پور1381، 114) اما درهمین مرحله است که انگیزش پیچیده می شود اول اینکه آنچه را که یک نفر به عنوان پاداش مهم تلقی می کند ، ممکن است برای شخص دیگری مهم نباشد . بااین حال ، علیرغم پیچیدگی انگیزش ، تردیدی نیست که انگیزش اساس مدیریت است . مدیران امور را به دست افراد دیگر انجام می دهند و در صورتی که نتوانند به نحوی آنها را تشویق به کار کنند ، در مدیریت موفق نخواهند شد . بنابراین بهتر است که پیچیدگی انگیزش را به عنوان یک واقعیت قبول کنیم ، و به تعمق در آن و بررسی انگیزش کارکنان بپردازیم ( اسمیت 2008 ، 25)
برای هر مدیری در سازمان آگاهی از مسئله انگیزش کارکنان ، که در واقع شناسایی و پی جویی علت و سبب حرکت و رفتارهای اعضا و افراد سازمان است ، مسئله اساسی می باشد . کنکاش در مسئله انگیزش ، پاسخ چراهای رفتار آدمی است ، چرا انسان در سازمان کار می کند ؟ چرا بعضی افراد بسیار فعال و برخی کم کارند ؟ علت علاقه به شغل و بی علاقگی به کار چیست ؟ این سوالات و بسیاری دیگر همه با موضوع انگیزش در ارتباط اند و پاسخ آنها در انگیزش و انگیزه های کارکنان خلاصه می شود (هرگنهان2001 ، 236) از این رو مدیران با احاطه به نحوه انگیزش کارکنان و انگیزه های آنان می توانند در تحقق اهداف سازمان به کمک کارکنان به سهولت گام برداشته و در انجام سایر وظایف خود نیز موفق باشند .
انگیزش کارکنان در نحوه ارائه خدمت، نظم و انضباط حاکم بر فضای سازمان، میزان جابجایی و غیبت و … منعکس می گردد. چنین به نظر می رسد که عوامل گوناگونی از قبیل پایین بودن حقوق و دستمزد، پایین بودن اضافه کاری، محیط فیزیکی کار، حجم بالای کار، تقسیم نادرست کار در به وجود آمدن مشکلات دخالت داشته است. نتیجتاً پیامدهایی که این کمبودها برای سازمان تحمیل می کند، می تواند مواردی از قبیل پایین بودن بهره وری، عدم رغبت به کار، کم کاری، افزایش غیبت باشد. با توجه به این واقعیت می توان دریافت که کارکنان در حد مطلوب انگیزش کار نمی کنند.
از جمله سازمانهای مهم کشور دیوان محاسبات می باشد این سازمان با استناد به اصل 54 و55 قانون اساسی به کلیه حسابهای وزارتخانه ، موسسات ، شرکتهای دولتی و سایر دستگاههائی که به نحوی از انحاء از بودجه کل کشور استفاده می کنند به ترتیبی که قانون مقرر می دارد رسیدگی یا حسابرسی می نماید که هیچ هزینه ای از اعتبارات مصوب تجاوز نکرده و هر وجهی در محل خود به مصرف رسیده باشد . یکی از مشکلات فعلی کنترلهای دیوان محاسبات در نقاط مختلف کشورکم انگیزگی کارکنان دیوان درجهت شناسایی و برخورد قاطعانه با تخلفات مالی می باشد و از آنجائیکه راضی بودن کارکنان دیوان کنترل بهتری نسبت به حیف و میل مالی دولت میشود لذا نظر به نقش خطیر این سازمان پژوهش حاضر در نظر دارد جهت هرچه دقیقتر و کاراتر انجام شدن وظایف این سازمان با شناسایی عوامل موثر بر انگیزش کارکنان و رابطه آن با کشف و پیشگیری تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی را بررسی نماید .
1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
هر سازمانی می تواند با ایجاد انگیزش در کارکنان به هدفهای مطلوب خود دست یابد. لازمه ایجاد چنین انگیزشی شناخت نیازهای کارکنان و اقدام در جهت ارضای نیازهای آنان است. یکی از ضرورتهای مدیریت هر سازمان شناخت نیازهای کارکنان است زیرا با شناخت نیازها پی به چرایی رفتار گذشته آنان برده و رفتار آینده آنان را پیش بینی نموده و از این طریق بهتر می تواند امر هدایت، کنترل و در صورت لزوم تغییر رفتار کارکنان را فراهم سازد. به بیان دیگر توانایی کار با دیگران را در کارکنان تقویت می نماید و به اهداف مطلوب خود دست می یابد.
یکی از مشکلات دیوان محاسبات در نقاط مختلف کشورکم انگیزگی کارکنان دیوان درجهت شناسایی و برخورد قاطعانه با تخلفات مالی می باشد و از آنجائیکه راضی بودن کارکنان دیوان کنترل بهتری نسبت به حیف و میل مالی دولت میشود لذا ضرورت انجام این تحقیق نظر به هرچه دقیقتر و کاراتر انجام شدن وظایف این سازمان با شناسایی عوامل موثر بر انگیزش کارکنان و رابطه آن با کشف و پیشگیری تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی می باشد.
بنابراین بررسی انگیزش بسیار اهمیت داشته ولذا ضرورت ایجاب می کند که در این خصوص تحقیق جامعی انجام گردد.
این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر انگیزش کارکنان دیوان محاسبات منطقه (1) و رابطه آن با کشف و پیشگیری از تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی برای اولین
این مطلب را هم بخوانید :
بایگانیهای علمی - مرجع مقالات بار در دیوان محاسبات در حال بررسی و تحقیق می باشد .
1-4 اهداف تحقیق
1- شناسایی تاثیر بهبود کیفیت زندگی کارکنان دیوان محاسبات در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی
2– شناسایی تاثیر انگیزش کارکنان با توجه به بازخورد مناسب به گزارشات تهیه شده توسط کارکنان
3- شناسایی تاثیر رفتار و نحوه برخورد مدیران دیوان محاسبات با کارکنان در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی
4- شناسایی تاثیر تقسیم مناسب کاری بین کارکنان دیوان محاسبات در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی
5- شناسایی تاثیر انتصابات و ارتقاء شغلی بر اساس شایستگی کارکنان دیوان محاسبات در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی
1-5 فرضیات تحقیق
1-بهبود کیفیت زندگی کارکنان دیوان محاسبات در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی تاثیر دارد.
2- بازخورد مناسب به گزارشات تهیه شده توسط کارکنان دیوان محاسبات در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی تاثیر دارد.
3- رفتار و نحوه برخورد مدیران دیوان محاسبات با کارکنان در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی تاثیر دارد.
4- تقسیم مناسب کاری بین کارکنان دیوان محاسبات در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی تاثیر دارد.
5- انتصابات و ارتقاء شغلی بر اساس شایستگی کارکنان دیوان محاسبات در ایجاد انگیزش بر کشف و پیشگیری از تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی تاثیر دارد.
1-6- مدل مفهومی تحقیق :
1-7 متغیر های تحقیق
1-7-1 متغیر مستقل: آن متغیری است که محقق تأثیر آن را بر سایر متغیرها مورد سنجش قرار می دهد. در تحقیق حاضر متغیرهای مستقل شامل :
– بهبود کیفیت زندگی کارکنان دیوان محاسبات
– بازخورد مناسب به گزارشات تهیه شده توسط کارکنان دیوان محاسبات
– رفتار و نحوه برخورد مدیران دیوان محاسبات با کارکنان
– تقسیم مناسب کاری بین کارکنان دیوان محاسبات
– انتصابات و ارتقاء شغلی بر اساس شایستگی کارکنان دیوان محاسبات
1-7-2 متغیر وابسته: آن متغیری است که متغیر مستقل بر روی آن اثر می کند.
انگیزش، کشف و پیشگیری از تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی متغیر وابسته تحقیق حاضر است.
1-8 روش تحقیق
مراد از انتخاب شیوه تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه یا روشی را اتخاذ کند تا او را هرچه سریعتر، آسانتر، دقیق تر و ارزانتر در دست یابی به پاسخ یا پاسخ هایی برای پرسش یا پرسش های تحقیق مورد نظر کمک کند ( نادری و نراقی 1376، 63).
منظورازروش، مجموعه فعالیت هایی است که برای رسیدن به هدفی صورت می گیرد (دلاور1385، 175).
روشهای پژوهش درواقع ابزارهای دست یابی به واقعیت به شمار می روند. درهرپژوهش، پژوهش گرتلاش می کند تا مناسب ترین روش را انتخاب کند و آن روشی است که دقیق تر از سایر روش های دیگر قوانین واقعیت را کشف کرده و روابط موجود بین متغیرها را تبیین کند. بنابراین شناخت واقعیت های موجود و پی بردن به روابط میان آنان مستلزم انتخاب روش تحقیق مناسب می باشد. درواقع می توان گفت که اثربخشی یک کارپژوهشی، موکول به انتخاب درست روش تحقیقی است که مناسب با آن نوع خاص پژوهش باشد.
با عنایت به موضوع انتخابی، این پژوهش به طور کلی پژوهش “توصیفی (غیرآزمایشی) ” است که موضوع آن بررسی روابط موجود بین متغیرها و ارائه پیشنهادهای کاربرد پذیر در عرصه عملی است. در روش توصیفی محقق به بررسی”شناسایی عوامل موثر بر انگیزش کارکنان دیوان محاسبات منطقه (1) و رابطه آن با کشف و پیشگیری تخلفات مالی در دستگاههای اجرایی” پرداخته و پیشنهادات کاربردی ارائه میگردد. در این پژوهش از روش پیمایشی استفاده نمودیم که اطلاعات بطور مستقیم از افراد مطرح میباشد. در روش میدانی دادهها از یک پرسشنامه عادی بینام حاوی سوالات بسته با مقیاس ترتیبی و گزینهای در ارتباط با فرضیات پژوهش استفاده شده است.
1-9 قلمرو تحقیق
1-9-1- قلمرو موضوعی تحقیق
منابع فصل اول.. 11
فصل دوم
2-1مقدمه ای بر پیشینه سوابق و ادبیات تحقیق.. 13
2-2 نظریههای مهم در تجارت بین الملل.. 14
2-2-1 نظریه سوداگری.. 15
2-2-2 نظریه مزیت مطلق.. 15
2-2-3 نظریه مزیت نسبی.. 16
2-2-4 نظریه هزینه فرصت.. 18
2-2-5 نظریه مزیت نسبی هکشر و اوهلین.. 19
2-2-6 آزمون تجربی لئونتیف.. 19
2-3 پیدایش نظریههای جدید.. 20
2-3-1 نظریه تشابه کشورها.. 20
2-3-2 نظریه چرخه زندگی محصول.. 21
2-3-3 نظریه رقابت استراتژیک تجاری.. 21
2-3-4 نظریه مزیت رقابتی ملی.. 22
2-4 عوامل تعیین کننده مزیت نسبی.. 23
2-5 شاخصهای مزیت نسبی.. 24
2-5-1 شاخص مزیت نسبی آشکار.. 25
2-6 نگاهی به صنعت میگو در جهان.. 25
2-6-1 تولید میگو در جهان.. 26
2-6-2 تجارت جهانی میگو.. 31
2-7 بررسی صنعت میگو در ایران.. 32
2-7-1 ظرفیتهای توسعه پرورش میگو.. 33
2-7-2 وضعیت تولید میگو.. 34
2-7-3 میگو در بازار داخلی.. 36
2-7-4 وضعیت صادرات ایران.. 39
2-8 مروری بر مطالعات انجام شده.. 41
منابع فصل دوم.. 47
فصل سوم
3-1 مقدمه ای بر روش تحقیق.. 51
3-2 انتخاب و تبیین مساله تحقیق.. 52
3-3 تشریح روش کار.. 52
3-4 ایستایی (مانایی) در سریهای زمانی.. 60
3-5 هم انباشتگی.. 61
3-6 رگرسیون.. 62
منابع فصل سوم.. 64
فصل چهارم
4-1 شاخص مزیت نسبی آشکار.. 66
1-1-4محاسبه مزیت نسبی.. 67
4-2 محاسبه تاثیر گذاری متغیرهای مدل.. 69
4-2-1 وارد کردن داده های متغیرها.. 69
4-3 مانایی داده های متغیرها.. 74
4-3-1 آزمون ریشه واحد برای متغیر شاخص مزیت نسبی (RCA).. 75
4-3-2 آزمون ریشه واحد برای متغیر میزان تولید میگوی پرورشی در ایران (PIRIAQC).. 76
4-3-3 آزمون ریشه واحد برای متغیر میزان صید میگوی دریایی در ایران (PIRICAP) 77
4-3-4 آزمون ریشه واحد برای متغیر میزان تولید میگوی پرورشی در جهان (PTAQC) 78
4-3-5 آزمون ریشه واحد برای متغیر میزان صید میگوی دریایی در جهان (PTCAP) 79
4-3-6 آزمون ریشه واحد برای متغیر ارزش تبدیل دلار به ریال در بازار ایران (DTR) 80
4-3-8 آزمون ریشه واحد برای متغیر میانگین قیمت کلیه محصولات میگو (VAvgT) 82
4-3-9 نتایج کلی آزمون ریشه واحد.. 83
4-4 آزمون ریشه واحد برای تفاضل مرتبه اول.. 84
4-4-1 آزمون ریشه واحد برای تفاضل مرتبه اول متغیر شاخص مزیت نسبی (RCA) 84
4-4-2 آزمون ریشه واحد برای برای تفاضل مرتبه اول متغیر میزان تولید میگوی پرورشی در ایران (PIRIAQC).. 85
4-4-3 آزمون ریشه واحد برای تفاضل مرتبه اول متغیر میزان صید میگوی دریایی در ایران (PIRICAP).. 86
4-4-4 آزمون ریشه واحد برای تفاضل مرتبه اول متغیر میزان تولید میگوی پرورشی در جهان (PTAQC).. 87
4-4-5 آزمون ریشه واحد برای تفاضل مرتبه اول متغیر میزان صید میگوی دریایی در جهان (PTCAP).. 88
این مطلب را هم بخوانید :
4-4-6 آزمون ریشه واحد برای تفاضل مرتبه اول متغیر ارزش تبدیل دلار به ریال در بازار ایران (DTR).. 89
4-4-7 آزمون ریشه واحد برای تفاضل مرتبه اول متغیر میانگین قیمت میگوی یخ زده فرآوری نشده (VAvgnpf).. 90
4-4-8 آزمون ریشه واحد برای تفاضل مرتبه اول متغیر میانگین قیمت کلیه محصولات میگو(VAvgT).. 91
4-4-9 نتایج کلی آزمون ریشه واحد در تفاضل مرتبه اول.. 92
4-5 آزمون ریشه واحد جمله اختلال.. 93
4-6 تخمین ضرایب متغیرهای مدل.. 94
منابع فصل چهارم.. 95
فصل پنجم
5-1 بررسی متغیر شاخص مزیت نسبی آشکار.. 97
5-2 بررسی ضرایب مدل.. 98
5-2-1 تولید میگو در ایران.. 99
5-2-2 تولید میگو در جهان.. 100
5-2-3 قیمت میگو.. 102
5-2-4 ارزش تبدیل دلار به ریال.. 103
5-3 شناسایی مشکلات موثر.. 103
5-4 نتیجه گیری نهایی.. 106
منابع و مآخذ.. 108
چکیده
توسعه صادرات غیرنفتی از مهمترین اهداف کشور در سالهای اخیر به شمار میرود. با توجه به اتکای زیاد کشور به صادرات نفت و نوسانات شدید قیمت آن میتوان به اهمیت صادرات محصولات غیر نفتی پیبرد. در این راستا به منظور توسعه صادرات غیرنفتی رشد صادرات بخشهای مختلف اقتصادی کشور ضروری است.
وجود امکانات بالقوه صید و پرورش انواع آبزیان در بخش های شیلات باعث شده است تا این بخش از ظرفیتهای بالقوه بالایی جهت صادرات برخوردار باشد که در صورت برنامهریزی اصولی میتوان این بخش را به عنوان یکی از منابع تامین ارز کشور مطرح کرد، اما به دلیل وجود عوامل درونی و بیرونی موثر هنوز صادرات ایران نتوانسته در بخش شیلات جایگاه واقعی خود را پیدا نماید. بنابراین شناخت عوامل موثر بر افزایش صادرات این بخش میتواند رشد بسزایی در افزایش صادرات این محصولات داشته باشد.
یکی از مستعدترین اقلام تشکیلدهنده صادرات در بخش شیلات میگو میباشد، پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر مزیت نسبی صادراتی بر مبنای شاخص مزیت نسبی آشکار بالاسا و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت در این صنعت انجام گرفته است.
این مدل بیان میدارد که دستیابی به مزیت نسبی صادراتی در صنعت و در نتیجه کسب موقعیت در سطح جهانی تابعی از تاثیر متقابل، تولید داخلی میگوی پرورش یافته، میزان صید میگو از منابع طبیعی، تولید خارجی میگوی پرورش یافته ، میزان صید میگو در جهان، میانگین قیمت میگو فرآوری نشده، میانگین قیمت کلیه محصولات بدست آمده و ارزش پول ملی است.
یافتهها و نتایج تحقیق نشان میدهد که صنعت میگوی ایران از نظر مزیت صادراتی در وضعیت مناسبی قرارنداشته و بهبود این وضعیت درگرو برنامهریزی اصولی و مناسبتر در بخش تولید و سرمایهگذاری بیشتر در این بخش است. در پایان نیز به شناسایی مشکلات این بخش پرداخته و نیز پیشنهاداتی برای بهبود و ارتقا وضعیت این صنعت ارائه گردیده است.
1-1 موضوع تحقیق
اهمیت صادرات غیرنفتی و نقش آن در رشد و توسعه اقتصادی کشورها همواره به عنوان یکی از موضوعات مهم مورد بررسی قرار گرفته است. از این رو میزان اثرگذاری عوامل موثر بر صادرات غیر نفتی میتواند به رشد صادرات کمک نماید.
بدون شک کشورهایی که پایه اقتصاد آنها به صورت تک محصولی است، در بحرانهای اقتصادی، بیشتر در معرض خطر قرار می گیرند و آسیب پذیرتر خواهند بود. از این رو توجه به اقتصاد چند محصولی و توسعه در چندین بخش اقتصادی نظیر صنایع و معادن، کشاورزی، خدمات و … می تواند هر کشوری را از بحرانهای اقتصادی مختلف نجات دهد.
سازمان شیلات ایران به عنوان سازمان مسئول برای ساماندهی تولید آبزیان درکشور نسبت به سایر سازمانهای مسئول در وزارت کشاورزی جوانتر و از قدمت کمتری برخوردار می باشد.از نظر تولید مشابه دام و طیور سهم تولید آبزیان در کشور در سال 1389 تنها 13% از کل این گروه از تولیدات میباشد و از نظر ارزش افزوده نیز تنها 2% از کل تولیدات کشاورزی است که نشانگر کمتوجهی به این زیربخش است. هر چند در سالهای اخیر ارزش غذایی آبزیان برای مصرف انسانی بیشتر نمایان شده و کشورهای توسعه یافته در دو دهه اخیر تلاش بسیاری برای افزایش سرانه مصرف آبزیان بکار گرفتهاند ولی در ایران کماکان روند مصرف انسانی آبزیان کمتر از نصف متوسط جهانی است و روند افزایش مصرف به کندی در حال افزایش است.[1]
صنعت میگوی ایران نیز که در زیر مجوعه صنایع شیلات قرار میگیرد، میتواند به عنوان یکی از صنایع مهمغیرنفتی در سبد صادراتی کشور، نقش موثری را به خود اختصاص دهد. اما متاسفانه در سالهای اخیر صادرات میگوی ایران در مقایسه با صادرات جهانی با نوسانات شدیدی روبهرو بوده است.
اما سوال اساسی که در این پایانامه قصد داریم به بررسی و در نهایت پاسخگویی به آن بپردازیم این است که، سایر کشورهای صادرکننده این محصول ارزشمند نسبت به کشورمان از چه ویژگیهای مثبتی برخوردار هستند تا بتوانیم با شناسایی این ویژگیها گامی مثبت را در جهت ارتقائ وضعیت رقابتی این صنعت برداریم.
1-2 تشریح و بیان مساله
با بررسی اطلاعات ارائه شده از سالنامه شیلات ایران میتوان دریافت که با وجود توسعه جهانی صنعت پرورش میگو و نیز افزایش سهم آن در تجارت آبزیان متاسفانه صادرات این محصول در ایران در طی سالهای قبل نه تنها افزایش نیافته بلکه در بسیاری از ادوار کاهش چشمگیری داشته و باعث ایجاد نوسانات شدیدی از لحاظ مقداری و ارزشی (دلاری) گردیده است.[2]
نمودار 1- 1 میزان صادرات میگو[2]
در طول دهه 1340 میگوی ایران به 5 کشور صادر شده است . در طول دهه 1350 که مصادف با وقوع انقلاب و برخی ناآرامیها در کشور بود حداکثر صادرات میگو به 1000 تن بالغ شده که به 7 کشور صادر گردیده است.
درواقع در طول سالهای 38-58 تعداد بازارهای صادراتی میگو حداکثر 8 کشور بوده است . در طول دهه 1360 بخصوص از سالهای 1367 میزان صادرات میگو به یکباره از لحاظ وزنی افزایش یافته است . بطوریکه صادرات میگو از 75 تن در سال 1359به1066 تن در سال 1369 افزایش یافته است. [3]
در سال 1372 به بعد تعداد بازارهای صادراتی به دلیل حجم بالای تولید و صادرات و فعالیت شرکتهای صادراتی حدود بیش از 2 برابر افزایش یافته است . بر اساس اطلاعات ارائه شده، در سال 77 -79 تعداد بازارهای هدف 12 کشور بوده است. در سال 80 تعداد بازارهای هدف به 10 کشور کاهش یافت . در حالیکه در سالهای 81 و 82تعداد کشورهای واردکننده میگوی ایران به ترتیب به 18 و 17 کشور رسید. [3]
در سال 80 تعداد بازارهای هدف به 10 کشور کاهش یافت . در حالیکه در سالهای 81 و 82 تعداد کشورهای واردکننده میگوی ایران به ترتیب به 18 و 17 کشور رسید . [3]
در دهه 80 وضعیت صادراتی میگوی ایران به علل بسیاری از یک روند رو به رشد ثابت برخوردار نبوده و با مشکلات بسیاری مواجه گردیده که به آن خواهیم پرداخت.[2]
سوالی که در اینجا مطرح میگردد این است که چرا این صنعت باید با چنین نوساناتی در صادرات خود روبهرو گردد در حالیکه اگر طی این سال ها تحقیقی انجام میگرفت، حداقل با شناسایی مزیتهای نسبی این محصول ارزشمند و عوامل اثرگذار بر آن میتوانست رشد پایدار خود را ادامه دهد.
در این راستا قصد داریم مزیت نسبی صادراتی کشورهای تولید کننده و صادر کننده میگو را از طریق شاخص مزیت نسبی آشکار[1] بالاسا[2] با یکدیگر مقایسه کنیم. پس از محاسبه این شاخص به بررسی عوامل موثر بر مزیت صادراتی در صادرات این کالای ارزشمند خواهیم پرداخت.
علاوه بر این ما در این تحقیق سعی خواهیم کرد با بررسی مزیت نسبی ایران در صادرات میگو و عوامل موثر برآن ، به شناسایی موانع و مشکلات پرداخته و با ارائه راهکارهای مربوطه به دست اندرکاران و سیاست گذاران صادراتی کشور در اعتلای این صنعت یاری رسانیم. در این راستا بکارگیری یک مدل جامع میتواند صحت و جامع بودن بررسی انجام شده را تضمین کند.
1-3 اهمیت و ضرورت حل مساله
آمار مربوط به سالهای اخیر نشان میدهد که این صنعت با تحولات و مشکلات عدیده ای بهویژه از سال 1387 و با اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها و پیامدهای مثبت و منفی مربوط به آن نظیر افزایش قیمت و کاهش تولید روبهرو بوده است بنابراین ضرورت انجام تحقیق در این صنعت بیش از پیش روشن میشود. متأسفانه علیرغم نقشی که این صنعت در اشتغال، صادرات، افزایش درآمدهای ارزی و … دارد؛ تاکنون بطور علمی به بررسی نقاط قوت و ضعف این صنعت پرداخته نشده است، در حالیکه انجام تحقیقات جامع و اطلاع رسانی صحیح از سوی دولت میتواند سرمایههای کشور را در جهت تقویت بخشهای مرتبط با این صنعت مثل صنایع تولید غذای میگو، صنایع فرآوری میگو و صنایع بستهبندی میگو هدایت کند و موجبات ایجاد اشتغال، افزایش درآمد ارزی و پیشرفت صنایع مرتبط با آن را در حد استانداردهای بین المللی فراهم کند.
جهت توسعه صادرات غیرنفتی، با شناسایی اولویتهای سرمایهگذاری؛ توان کشور و سرمایهگذاران و کارآفرینان داخلی باید بر بخشهایی متمرکز شود که به تقویت و ایجاد مزیتهای رقابتی آنها کمک میکند.
امید است این تحقیق به عنوان راهنمایی برای اقدامات آتی دولت و سرمایه گذاران در بخشهای صادراتی مورد استفاده قرار گیرد و پیشنهاداتی را برای صادرکنندگان جهت تقویت بخش های ضعیف تر، و در نهایت توسعه صادرات این محصولات ارائه نماید.
1-4 گزاره های مسئله
از موضوع تحقیق خاصتر است و دامنهی مسئلهی تحقیق را محدود مینماید. گزاره های مسئله محقق را در تدوین طرح و گزارش تحقیق هدایت میکند. برای عملی بودن یک تحقیق، موضوع به مسئلهی خاصی محدود میشود. اگر مسئله کلی و یا دارای متغیرها و مفاهیم متعدد باشد، تفسیر نتایج آن مشکل خواهد بود. لذا مسئله باید چنان بیان شود که محدود باشد.
1-4-1 اهداف تحقیق
هدف از انجام این تحقیق بررسی مزیت نسبی ایران در صادرات میگو نسبت به کشورهای صادر کننده دیگر است که قصد داریم در این تحقیق آن را مورد بررسی قرار دهیم.
در واقع اهداف اصلی این تحقیق شامل موارد زیر است:
1-4-2 سؤالات تحقیق
1-4-3 فرضیههای تحقیق
1-5 تعریف واژهها و اصطلاحات فنی و تخصصی
شیلات: به فعالیتهایی گفته میشود که در بخشهای صید و صیادی، تکثیر، پرورش و فرآوری آبزیان انجام میشود.[2]
آبزیان: عبارتند از کلیه موجودات زنده اعم از جانوری و گیاهی آبهای شیرین ، شور ولب شور دریا و یا موجوداتی که مراحلی از چرخه زندگی )رشد و نمو تخم، لارو، نوزادی و…( ویامدت زیادی از عمر خود را در آب طی میکنند.[2]
پرورشآبزیان: به مجموعه فعالیتهایی گفته میشود که شامل کشت، نگهداری و برداشت انواع آبزیان است. این فعالیت میتواند شامل آمادهسازی، ذخیرهسازی آب و هوادهی، غذادهی، اقدامات بهداشتی و حتی اعمال روشهای نگهداری و فرآوری مقدماتی در محدوده استخرها یا مزارع پرورش آبزیان میباشد.[2]
آبزیان پرورشی: به موجودات گیاهی و جانوری گفته میشود که در تمامی منابع آبی داخلی اعم ازطبیعی و مصنوعی، ساحلی و دریا پرورش داده میشوند.[2]
بچه میگوی تولید شده: به آخرین مرحلهی لارو تولید شده در مراکز تکثیر میگو گفته میشود که آمادهی ذخیره سازی در مزارع پرورش میگو یا رها سازی در دریا میباشد.[2]
بچه میگوی رهاسازی شده: به میگوی حاصل از تکثیر با وزن حداقل یک تا سه گرم گفته میشود که به منظورحفظ نسل و بازسازی ذخایر این آبزی در اکوسیستمهای آبی طبیعی ) دریا،دریاچه و( … رهاسازی میشود.[2]
مزارع پرورش آبزیان: به مجموعهای از استخرها، کانالهای آب، خروجی زهکشی و تاسیسات مرتبط نظیر انبار، نگهبانی، سرایداری و مدیریت گفته میشود که با هدف آبزی پروری به وجود آمده است.[2]
مساحت مفید مزارع پرورش آبزیان: سطح قابل آبگیری در مزارع پرورش آبزیان است که در آن فعالیت آبزی پروری انجام میشود.[2]
مزیت نسبی: عبارت است از توانایی و اقتدار یک کشور در تولید و صدور کالایی با هزینه ارزانتر و کیفیت بالاتر و یا عبارت است از توانایی کالا در بازار هدف با هزینه ارزانتر و کیفیت بالاتر در مقایسه با سایر کشورها.
1-6 متغیرهای مورد مطالعه
مزیت نسبی آشکار: این شاخص به بررسی ساختار صادرات ملی در مقابل ساختار صادرات جهانی برای کالای موردنظر میپردازد.
شاخص مزیت نسبی آشکار شده مقادیری بین صفر و بینهایت را میتواند اختیار کند. مقادیر بزرگتر از یک بیانگر وجود مزیت نسبی در تولید کالای مورد نظر است و مقادیر بین صفر و یک نشانه عدم وجود مزیت نسبی است.[4]
تغییرات این شاخص طی زمان میتواند بیانگر تغییر جایگاه مزیت نسبی یک کالا تلقی شود که این تغییر ممکن است به دلایلی همچون کاهش هزینه نسبی تولید کالا، تغییر در نرخ مبادله ارز و یا تغییر در موانع تجاری داخلی و یا کشورهای متقاضی کالا باشد.[5]
: ارزش صادرات کالای مورد نظر i از کشور j
: ارزش کل صادرات کشور مورد مطالعه
: ارزش صادرات کالای مورد نظر i در سطح جهانی
: ارزش کل صادرات جهانی
متغیرهای مورد بررسی در قالب یک مدل مفهومی و شرح چگونگی بررسی و اندازه گیری متغیرها:
1-7-2-تعریف عملیاتی استراتژی های منابع انسانی.. 8
1-7-3- تعریف مفهومی موانع مدیریتی.. 8
1-7-4- تعریف عملیاتی موانع مدیریتی.. 8
1-7-5- تعریف مفهومی موانع نیروی انسانی.. 8
1-7-7- تعریف مفهومی موانع فرهنگی.. 9
1-7-8- تعریف عملیاتی موانع فرهنگی.. 9
1-7-9- تعریف مفهومی موانع ادراکی.. 9
1-7-10-تعریف عملیاتی موانع ادراکی.. 9
1-7-11-تعریف مفهومی موانع ساختاری.. 9
1-7-12-تعریف عملیاتی موانع ساختاری.. 9
1-7-13- تعریف مفهومی موانع عملیاتی.. 10
1-7-14-تعریف عملیاتی موانع عملیاتی.. 10
فصل دوم : ادبیات تحقیق.. 11
2-1- مقدمه.. 12
2-2-مدیریت استراتژیک منابع انسانی.. 12
2-3-اهداف مدیریت استراتژیک منابع انسانی.. 13
2-4- تعریف موانع موجود مدیریت استراتژی منابع انسانی:.. 14
2-5-مفهوم استراتژی.. 14
2-6-استراتژی و اجرای آن.. 15
2-7- مدل های جامع مدیریت و اجرای استراتژی.. 18
2-8- سایر مدل های اجرای استراتژی.. 20
2-9-موانع اجرای استراتژی منابع انسانی در سازمان.. 22
2-10-چالشها و موانع اجرای مؤثر استراتژیها از دیدگاه صاحبنظران.. 24
2-10-1-موانع اجرای استراتژی از دیدگاه دیوید آش.. 26
2-10-2- موانع اجرای استراتژی از دیدگاه پیتر لورانج.. 26
2-11-موانع اجرای استراتژی از دیدگاه جان ام برایسون.. 29
2-11-1- موانع اجرای استراتژی از نظر کاپلان و نورتون.. 29
2-11-2- موانع اجرای استراتژی از دیدگاه گلین دیکنز پیما.. 30
2-11-3- سایر دیدگاه ها در زمینه موانع اجرای استراتژی.. 30
2-12- هفت خطای مرگبار استراتژیک.. 31
2-13- اهمیت مهندسی مجدد در فرآیند اجرای استراتژی.. 33
2-14- اهمیت جذب نیروهای توسعه یافته و رهبری و مدیریت در اجرای استراتژی.. 34
2-15- اهمیت نقش مدیران عالی در اجرای استراتژی.. 34
2-16- استراتژی و عوامل موثر در اجرای آن.. 35
2-17-موانع استقرار استراتژی:.. 36
2-18-اصول اساسی سازمانهای استراتژی محور.. 36
2-19-مدیریت استراتژیک منابع انسانی.. 38
2-20-ویژگیهای فرایند برنامه ریزی استراتژیک منابع انسانی.. 38
2-21-هدفهای مدیریت استراتژیک منابع انسانی.. 41
2-22-محور اصلی استراتژی منابع انسانی:.. 42
2-23-پیوند میان برنامه ریزی استراتژیک و منابع انسانی.. 45
2-24-برنامهریزی استراتژیک منابع انسانی.. 46
2-25-مروری بر پیشینه تحقیقات انجام شده.. 47
2-25-1-مروری بر پیشینه تحقیقات انجام شده داخلی.. 47
2-25-2- مروری بر پپیشینه تحقیقات انجام شده در خارج از کشور.. 49
2-26-جمع بندی فصل.. 50
فصل سوم : روش اجرای تحقیق.. 52
3-1-مقدمه.. 53
3-2- روش تحقیق.. 54
3-3- جامعه آماری.. 54
3-4- تعیین حجم نمونه و روش نمونه گیری.. 54
3-5- ابزار اندازهگیری.. 55
3-6- روایی پرسشنامهها.. 56
3-7- پایایی پرسشنامه.. 56
3-8- قلمرو تحقیق.. 57
3-8-1- قلمرو زمانی.. 57
این مطلب را هم بخوانید :
3-8-2- قلمرو مکانی.. 58
3-8-3- قلمرو موضوعی.. 58
3-9- روش تجزیه و تحلیل دادهها.. 58
فصل چهارم : یافته های تحقیق ( شامل یافته های توصیفی و آزمون فرضیه ها) 59
4-1 مقدمه.. 60
4-2-یافته های توصیفی.. 61
4-3-آمارتوصیفی.. 65
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری.. 73
5-1 مقدمه.. 74
5-2-خلاصه تحقیق.. 74
5-3 بحث و نتیجه گیری.. 75
5-4-پیشنهادهای تحقیق.. 79
5-5-پیشنهاداتی به محققین آینده.. 80
5-6-محدودیت ها.. 81
فهرست منابع و مأخذ مطالعاتی.. 82
پیوست.. 85
مقدمه
امروزه منابع انسانی با ارزشترین عامل تولید و مهمترین سرمایه هر سازمان و منبع اصلی زاینده مزیت رقابتی و ایجادکننده قابلیت های اساسی هر سازمان است، یکی از عمده ترین برنامهریزی های سازمانی، برنامهریزی منابع انسانی است. عامل مهم برای وجود برنامهریزی منابع انسانی، برنامهریزی جهت نیل به نیازهای مهارتی، آموزشی و درنهایت بهسازی منابع انسانی است. موثرترین راه دستیابی به مزیت رقابتی در شرایط فعلی کارآمدتر کردن کارکنان سازمانها از طریق بهبود و بهسازی آنان است و آنچه که در راستای توسعه منابع انسانی اهمیت دارد این است که بهبود منابع انسانی تنها با آموزشهای فنی و تخصصی حاصل نمی شود بلکه باید ازطرق متعدد به توسعه کارکنان پرداخت و این مهم جز با اعمال مدیریت استراتژیک درقلمرو مدیریت منابع انسانی امکان پذیر نخواهدبود(حسن پور ،1388 : 76)
استراتژی منابع انسانی به مثابه رکن اساسی بهبود عملکرد سازمان شناخته می شود و پرداختن به آن، برای افزایش اثربخشی و کارایی فعالی تهای مدیریت و توسعه منابع انسانی سازما نهایی که در سطحی مناسب از بلوغ در این حوزه دست یافته اند، امری ضروری است. هدف از تدوین و اجرای استراتژی منابع انسانی، مرتبط ساختن سیاست ها و روش های منابع انسانی با هدف های استراتژیک منابع انسانی است. منابع انسانی باید با برنامه ریزی استراتژیک و چارچوب عملیاتی سازمان یکپارچه شود، پس ضروری است منابع انسانی نه تنها در جهت گیری استراتژیک سازمان بلکه در برنامه ریزی عملیاتی اش به طور فعال مشارکت نماید(خراسانی ،1386 : 98).
منابع انسانی، منبع استراتژیک برای سازمانها محسوب می شود، جزء مهم و لاینفک مباحث برنامهریزی استراتژیک است و اکثر برنامهریزیهای سازمانی و منابع انسانی ماهیت راهبردی دارند. از عمده ترین عواملی که موجب نگرش جدید در استراتژی های منابع انسانی شده است روند تغییرات و دگرگونیهای تکنولوژیک، اجتماعی و اقتصادی در محیط داخلی و خارجی سازمانهاست که همواره با آن مواجه اند. اگر سازمانها می خواهند همسو با این تغییرات باشند بایستی نگرش جامع و راهبردی داشته و الزامات گوناگونی را مدنظر قرار دهند. در عصر حاضر، اساسیترین منبع رقابتی سازمانها، منابع انسانی کارآمد یا کارکنان دانشی هستند. درعین حال، بسیاری از سازمانها فاقد تخصص و مهارت لازم هستند که بتوانند به طور موثر استراتژی های منابع انسانی را تهیه کنند(آمسترانگ[1] 2011،به نقل از اعرابی 1390 : 43).
باتوجه به اهمیت استراتژیهای منابع انسانی در سازمانها ،هدف این تحقیق شناسایی موانع اجرای استراتژیهای منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان می باشد . فصل اول شامل مقدمه، بیان مسأله، اهمیت مسأله، اهداف تحقیق، فرضیات تحقیق، تعریف واژگان می باشد.
1-2-بیان مسئله
دانشگاه ها تنها با هدف توسعه ترویج و اشاعه علم در جهت نفع بشریت و با دیدگاه تولید نیروی انسانی با توانمندی متوسط و بالا به منظور تسریع رشد و توسعه ملت ها، به وجود آمده اند. هرچند عوامل بسیاری در دستیابی به اهداف فوق دخیل هستند، اما نیروی انسانی حیاتی ترین عامل است. دانشگاه ها می بایست به منظور موفقیت در انجام ماموریت خود و با دید دستیابی به اهداف رقابتی، سعی در جذب، پیشبرد، انگیزه دهی و تعیین نیروی کار پرانرژی داشته باشند. منافع رقابتی به صورت هر چیزی که باعث مزیت سازمان بر رقبایش باشد، تعریف می شود. وجود استعدادهای منحصربه فرد در میان کارمندان، منجمله انعطاف پذیری، خلاقیت، بازدهی بالاتر، بهره وری بیشتر و خدمات رسانی مناسب به مشتری راه هایی است که کارمندان می توانند از آنها برای ایفای نقش اساسی در ارتقاء موقعیت رقابتی سازمان، استفاده کنند(پورتر[2]، 1985)به نقل از میر سپاسی1365 :65).
بزرگترین دغدغه دانشگاه ها این است که هر کدام تا چه حد می توانند ماموریت خود را اجرا کرده و به دیدگاه و اهداف خود در زمینه خدمات رسانی موثر جامه عمل بپوشانند. بزرگترین چالش در توسعه و کارایی سیستم دانشگاهی ، بهبود ظرفیت مدیریتی و مخصوصاً، مفاهیم در ارتباط با مدیریت منابع انسانی است. مدیریت منابع انسانی (به اختصار مدیریت منابع انسانی) کارایی کارمند را بالا برده و به دانشگاه ها در انجام رسالتشان یاری می رساند. (آدینه،1388: 25). با ادغام کردن بکارگیری منابع انسانی در فرایند برنامه ریزی استراتژیک، دانشگاه ها را قادر خواهد ساخت تا اهداف خود را تامین کنند.دانشگاه علوم پزشکی لرستان به عنوان یکی از دانشگاه علوم پزشکی کشور علاوه بر مسئولیتها و وظایف گسترده و عمیق آموزشی, پژوهشی , درمانی و بهداشتی که بر عهده دارد بعنوان دانشگاه و نماد آموزش عالی کشور وظیفه حفظ و حراست از جایگاه و حیثیت علمی این مرز و بوم را بعهده گرفته است. ارائه تابلویی زیبا و متعالی از شرایط و فعالیتهای علمی کشور نیازمند برنامه ریزی جامع و صحیح, هماهنگی کامل و مشارکت فعال همکاران دانشگاهی و دانشجویان می باشد.
مفهوم استراتژی منابع انسانی، بر نقش مهم مدیریت منابع انسانی استوار است که بر ماهیت استراتژیک منابع انسانی و بر یکپارچه شدن استراتژی منابع انسانی با استراتژی سازمان تاکید می کند. (شولر[3] ،1992) استراتژی منابع انسانی را چنین توصیف کرده است: تمامی فعالیتهای موثر بر رفتار افراد در برانگیختن آنها به طراحی و اجرای نیازهای استراتژیک سازمان. (آمسترانگ2005 ،به نقل از اعرابی 1384 : 34).
هدف اصلی استراتژی منابع انسانی، ایجاد دیدگاه کلانی است که امکان پرداختن به مسائل اساسی کارکنان را فراهم آورد. مدیریت استراتژی منابع انسانی که موجب بهره مندی سازمان از کارکنان ماهر، متعهد و با انگیزه در تلاش برای رسیدن به مزیت رقابتی پایدار می شود هدف آن، ایجاد حس هدفمندی و جهتدار بودن در محیط های اغلب پرتلاطم امروزی است تا بدین وسیله نیازهای تجاری سازمان و نیازهای فردی و گروهی کارکنانش از راه طراحی و اجرای برنامه ها و سیاستهای منسجم و عملی منابع انسانی تامین شود(میر سپاسی 1381 ،1384 : 98).
استراتژیهای منابع انسانی به دانشگاه علوم پزشکی این امکان را میدهد که به شیوهای خلاق و نوآور عمل کند و برای شکل دادن به آینده خود به صورت انفعالی عمل نکند. این شیوه مدیریت باعث میشود که دانشگاه دارای ابتکار عمل باشد و فعالیتهایش به گونهای درآید که اعمال نفوذ نماید (نه اینکه تنها در برابر کنشها، واکنش نشان دهد) و بدین گونه سرنوشت خود را رقم بزند و آینده را تحت کنترل درآورد. منفعت اصلی استراتژیهای منابع انسانی این بوده است که به سازمان کمک میکند از طریق استفاده نمودن از روش منظم تر، معقولتر و منطقیتر راهها یا گزینههای استراتژیک را انتخاب نماید و بدین گونه استراتژیهای بهتری را تدوین نماید.
بی توجهی کارکنان علوم پزشکی به فعالیتهای برنامه ریزی و عدم همسویی آنها با استراتژیهای منابع انسانی و از طرفی سازمان علوم پزشکی طرح و برنامه اتی برای اجرای استراتژی های منابع انسانی ندارد و از کارکنان در فرآیند برنامه ریزی استراتژیک بسیار کم استفاده می کند .همین مسائل و مشکلات بر ضرورت و اهمیت پرداختن به شناسایی موانع اجرای استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان تاکید می نمایند.
1-3-ضرورت تحقیق
دانشگاه ها از شالوده های اصلی اجتماع کنونی بوده و مدیریت مهمترین عامل در حیات، رشد و بالندگی دانشگاه هاست. مدیر روند حرکت از وضع موجود به سوی وضعیت مطلوب را هدایت می کند و در هر لحظه برای ایجاد آینده ای بهتر در تکاپوست. امروزه برای پژوهشگران و مدیران، مباحث استراتژی و مدیریت استراتژیک از اهمیت فراوانی برخوردار است. برخورداری از بینش استراتژیک در رویا رویی با مقوله مدیریت و فراگیری آن که چگونه می توان ابزار تجزیه و تحلیل استراتژیک را در تنظیم و اجرای استراتژی به کار گرفت،مدیران را با چشم اندازهای جدیدی برای رهبری سازمانهای خود مواجه می سازد. مسائل مربوط به حرکات استراتژیک جدید و پیاده کردن صحیح آنها در داخل سازمانها، اولویتهای مهمی را در دستور کار مدیران قرار می دهد. گرچه تدوین استراتژی کاری مشکل تلقی میشود، اما اجرا یا پیادهسازی آن در سراسر سازمان، دشوارتر است. بدون اجرای اثربخش، هیچ استراتژی کسب و کاری قادر به کسب موفقیت نیست. مسئله اساسی این است که مدیران در خصوص تدوین استراتژی بیشتر میدانند تا در مورد اجرای آن. دورههای اصلی معمولاً عبارتند از استراتژی رقابتی، استراتژی بازاریابی، استراتژی مالی و نظیر آنها. البته یک استدلال میتواند این باشد که اجرا را نمیتوان آموزش داد زیرا پیادهسازی در عمل و تجربه بدست میآید. با این وجود، مدیران میتوانند مراحل کلیدی، اقدامات و متغیرهایی را یاد بگیرند که به اجرای موفقیتآمیز رهنمون شوند.آنها میتوانند از یک مدل پیادهسازی استفاده کنند، که فرایند، گامها و تصمیمات مرتبط را مطرح کرده و رویکردی منطقی به عملیاتی کردن استراتژی ارائه میکند(سعادت ،1375 : 84).
باتوجه به اهمیت منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی ،منابع انسانی منبع استراتژیک برای دانشگاه علوم پزشکی محسوب می شود که جزء مهم و لاینفک مباحث استراتژیهای منابع انسانی است .اکثر استراتژیهای سازمانی و منابع انسانی ماهیت راهبردی دارند. از عمده ترین عواملی که موجب نگرش جدید در استراتژی های منابع انسانی شده است روند تغییرات و دگرگونیهای تکنولوژیک، اجتماعی و اقتصادی در محیط داخلی و خارجی دانشگاه علوم پزشکی است که همواره با آن مواجه است.. اگر دانشگاه علوم پزشکی می خواهد همسو با این تغییرات باشد بایستی نگرش جامع و راهبردی داشته و الزامات گوناگونی را مدنظر قرار دهد.(زارعی ،1371 : 40).
محقق با توجه به اهمیت اجرای استراتژی های منابع انسانی در سازمانها ، موانع اجرای استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان را مورد بررسی قرار داده است.
1-4-اهداف تحقیق
هدف کلی
شناسایی موانع پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان
اهداف جزیی
– شناسایی موانع مدیریتی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان
– شناسایی موانع انسانی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان
– شناسایی موانع فرهنگی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان
– شناسایی موانع ادراکی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان
– شناسایی موانع ساختاری بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان
– شناسایی موانع عملیاتی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان
این مدل شامل ۱ متغیر اصلی و 7 متغیر فرعی می باشد که این متغیر ها عبارتند از :
متغیر اصلی:
متغیرهای فرعی :
1-6-سوالات تحقیق
سوال کلی
موانع پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان کدامند؟
سوالات جزیی
1-آیا موانع مدیریتی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان موثرند؟
2- آیا موانع انسانی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان موثرند؟
3- آیا موانع فرهنگی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان موثرند؟
4- آیا موانع ادراکی بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان موثرند؟
5- آیا موانع ساختاری بر پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی در دانشگاه علوم پزشکی استان لرستان موثرند؟
1-7-تعاریف عملیاتی و مفهومی تحقیق
1-7-1- تعریف مفهومی استراتژی های منابع انسانی
استراتژی منابع انسانی ، آن دسته ازبرنامه ها ، سیاستها و فعالیتهای مبتکرانه در زمینه منابع انسانی است که برای ایجاد رابطه تنگاتنگ بین منابع انسانی با اهداف کلی استراتژیک سازمان طراحی شده است .منابع انسانی در سازمان همانند سایر منابع به شمار می روند و دارای مدیریت خاص خود هستند(ابطحی و اعرابی ،1389: 76).
1-7-2-تعریف عملیاتی استراتژی های منابع انسانی
منظور از استراتژی های منابع انسانی درتحقیق حاضر نمراتی است که آزمودنی ها در پاسخ به پرسشنامه استراتژی های منابع انسانی آل سیمکین [4](2000به نقل از کریمیان 1393) کسب میکنند.
1-7-3- تعریف مفهومی موانع مدیریتی
این موانع در سطح تصمیمات کلان سازمانی نمایان می گردد . رهبری ضعیف و عدم ( کمبود) حمایت مدیریت عالی یا فقدان مهارت های مدیریتی مدیران ارشد و ضعف بینش مدیریت ارشد در هدایت مجموعه از این عوامل می باشند(عبدالهی ،1388 : 63).
1-7-4- تعریف عملیاتی موانع مدیریتی
منظور از موانع مدیریتی درتحقیق حاضر نمراتی است که آزمودنی ها در پاسخ به سوالات 1-2-3-4-5 پرسشنامه استراتژی های منابع انسانی آل سیمکین (2000) کسب میکنند.
1-7-5- تعریف مفهومی موانع نیروی انسانی
فقدان بکارگیری کارکنان و مدبران در فرآیند برنامه ریزی استرتژیک می باشد. (قلیچ ،1386: 23).
1-7-6- تعریف عملیاتی موانع نیروی انسانی
منظور از موانع نیروی انسانی درتحقیق حاضر نمراتی است که آزمودنی ها در پاسخ به سوالات 6-7-8-9-10-11 پرسشنامه استراتژی های منابع انسانی آل سیمکین (2000) کسب میکنند.
1-7-7- تعریف مفهومی موانع فرهنگی
1-8 – روش گردآوری اطلاعات :……………………………………………………………………………………………………12
1-9-آزمون های آماری :…………………………………………………………………………………………………………………13
1-10- تعریف واژه ها و متغیرهای تحقیق :……………………………………………………………………………………….13
فصل دوم : ادبیات و پیشینه تحقیق
بخش اول: ادبیات تحقیق: ……………………………………………………………………………………………………………….17
2-1- مقدمه:…………………………………………………………………………………………………………………………………18
2-2-مبانی نظری پژوهش : …………………………………………………………………………………………………………….19
2-3- تاریخچه تجارت الکترونیک : …………………………………………………………………………………………………21
2-4- ضرورت و اهمیت تجارت الکترونیک : …………………………………………………………………………………..22
2-5- تعریف تجارت الکترونیک : …………………………………………………………………………………………………..24
2-6- تجارت الکترونیکی و کسب و کار الکترونیکی : ………………………………………………………………………26
2-7- تحلیل تجارت الکترونیک : ……………………………………………………………………………………………………28
2-8- مدل های تجارت الکترونیک : ……………………………………………………………………………………………….29
2-9- عناصر مورد نیاز برای توسعه تجارت الکترونیک : …………………………………………………………………….31
2-10- گریز ناپذیر بودن تجارت الکترونیک : …………………………………………………………………………………..32
2-11- رسالت تجارت الکترونیک : …………………………………………………………………………………………………33
2-12- مزیت های تجارت الکترونیک : ……………………………………………………………………………………………36
2-13- چارچوب تجارت الکترونیک : ……………………………………………………………………………………………..38
2-14- نیاز های لازم برای تجارت الکترونیک : ………………………………………………………………………………. 40
2-15- ضرورت تعیین چشم انداز تجارت الکترونیک : ……………………………………………………………………..41
2-16- اهداف چشم انداز تجارت الکترونیک : …………………………………………………………………………………42
2-17- تجارت الکترونیک در مقایسه با تجارت سنتی : ……………………………………………………………………..46
2-18- زیر ساخت های لازم برای تجارت الکترونیک : ……………………………………………………………………..47
2-19- جهانی شدن و تجارت الکترونیک : ………………………………………………………………………………………48
2-20- تجارت الکترونیک و روند آن در جهان : ……………………………………………………………………………….50
2-21- بنگاه های کوچک و متوسط : ………………………………………………………………………………………………51
2-22- تعریف کسب و کار کوچک و متوسط در ایران : …………………………………………………………………….52
2-23- تعریف کسب و کار کوچک و متوسط در سایر کشورها : ……………………………………………………….53
2-23-1 – تعریف بنگاه های کوچک و متوسط در تایوان : ………………………………………………………………..55
2-23-2 – تعریف بنگاه های کوچک و متوسط در هندوستان : …………………………………………………………..56
2-23-3 – تعریف بنگاه های کوچک و متوسط در نیوزلند : ……………………………………………………………….57
2-24- تاریخچه کسب و کارهای کوچک و متوسط : ………………………………………………………………………..57
2-25- نقش کسب و کارهای کوچک و متوسط : ……………………………………………………………………………..58
2-26- ضرورت توجه به کسب و کارهای کوچک : ………………………………………………………………………….60
2-27- موانع توسعه کسب و کارهای کوچک و متوسط : …………………………………………………………………..61
2-28- نقش ، اهمیت و مفهوم شرکتهای کوچک در ایران : ………………………………………………………………..64
2-29- ماهیت شرکتهای تجاری کوچک و متوسط : …………………………………………………………………………..65
2-30- استفاده از فناوری اطلاعات توسط شرکتهای کوچک و متوسط : ………………………………………………69
2-31- نقش تجارت الکترونیک بر کسب و کارهای کوچک و متوسط : ……………………………………………….70
2-32- مزایای استفاده از تجارت الکترونیک در SMES : …………………………………………………………………..70
2-33- مشکلات SMES ها در پذیرش تجارت الکترونیکی : ……………………………………………………………..71
2-34- معیارهای بکارگیری فناوری اطلاعات در شرکت های کوچک و متوسط : …………………………………78
2-35- اینترنت : ……………………………………………………………………………………………………………………………80
2-36- امکانات اینترنتی : ……………………………………………………………………………………………………………….81
2-37- استفاده از اینترنت : …………………………………………………………………………………………………………….84
2-38- معیارهای موثر در پذیرش و استفاده از اینترنت توسط SMES ها : …………………………………………..84
2-39 مدل KPMG : ……………………………………………………………………………………………………………………85
2-40- مدل مارتین و ماتلای : ………………………………………………………………………………………………………..86
2-41- مدل الهی و حسن زاده : ………………………………………………………………………………………………………88
2-42- مدل کوپر و برگس : …………………………………………………………………………………………………………..88
2-43- مدل چیاهو و همکاران : ……………………………………………………………………………………………………..89
2-44- چارچوب TOE : ……………………………………………………………………………………………………………….90
2-45- مدل لینگ : ………………………………………………………………………………………………………………………..93
2-46- مدل گرندون : ……………………………………………………………………………………………………………………95
2-47- مدل رشید و کریم : …………………………………………………………………………………………………………….97
2-48- مطالعات انجام شده توسط کندال و همکاران : ……………………………………………………………………….99
این مطلب را هم بخوانید :
2-49- مدل وانگ و سائی : ………………………………………………………………………………………………………….101
2-50- مدل دانیل و گمیشا : …………………………………………………………………………………………………………103
2-51- مطالعات ولاگیا و شتری : ………………………………………………………………………………………………….104
2-52- مدل مولا و لیکر : …………………………………………………………………………………………………………….104
2-53- مطالعات شن و همکاران : …………………………………………………………………………………………………105
2-54 – تجارت الکترونیک و جایگاه ما : ……………………………………………………………………………………..105
بخش دوم : پیشینه پژوهش :…………………………………………………………………………………………………………106
2-55- مطالعات خارجی :……………………………………………………………………………………………………………106
2-56-مطالعات داخلی: ………………………………………………………………………………………………………………..107
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
3-1-مقدمه:…………………………………………………………………………………………………………………………………109
3-2- طرح تحقیق :………………………………………………………………………………………………………………………109
3-3- روش جمع آوری اطلاعات جامعه آماری ، نمونه و روش نمونه گیری :……………………………………..110
3-4- ابزار تحقیق و مدل مفهمومی تحقیق : ……………………………………………………………………………………111
3-5- تحلیل پرسشنامه : ……………………………………………………………………………………………………………….114
3-6- اعتبار یا روایی تحقیق: ………………………………………………………………………………………………………. 115
3-7- اعتماد یا پایایی تحقیق :……………………………………………………………………………………………………… 116
3-8- روش تحلیل داده های آماری : …………………………………………………………………………………………… 118
3-9- شرکتهای کوچک و متوسط شهر تهران : ……………………………………………………………………………… 119
3-10- فلوچارت مراحل انجام پژوهش : ……………………………………………………………………………………….120
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده های تحقیق
4-1- مقدمه : ……………………………………………………………………………………………………………………………..122
4-2- تجزیه و تحلیل داده ها : ……………………………………………………………………………………………………..122
4-3- تحیل های توصیفی : …………………………………………………………………………………………………………..123
4-4- تجزیه و تحلیل استنباطی : …………………………………………………………………………………………………..133
4-4-1- آزمون تحلیل عاملی : ……………………………………………………………………………………………………..133
4-4-2- شاخص kmo و آزمون بارتلت : ………………………………………………………………………………………133
4-5- اولویت بندی عوامل مرتبط با بعد فنی : …………………………………………………………………………………136
4-6- اولویت بندی عوامل مرتبط با بعد سازمانی : …………………………………………………………………………..138
4-7- اولویت بندی عوامل مرتبط با بعد محیطی : ……………………………………………………………………………140
4-8- اولویت بندی عوامل اصلی : ………………………………………………………………………………………………..143
4-9- اولویت بندی عوامل با توجه به میانگین و میانگین رتبه ای : ……………………………………………………146
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات
مقدمه:……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 149
5-1- تفسیر نتایج حاصل از اطلاعات دموگرافیک نمونه پژوهش……………………………………………………….150
5-1-1 – سن نمونه جامعه آماری : ……………………………………………………………………………………………….150
5-1-2- بررسی جنسیت نمونه آماری : …………………………………………………………………………………………150
5-1-3- بررسی سطح تحصیلات نمونه آماری : ……………………………………………………………………………..151
5-1-4- بررسی وضعیت تاهل نمونه آماری : ………………………………………………………………………………….151
5-1-5- بررسی رشته تحصیلی نمونه آماری : …………………………………………………………………………………151
5-1-6- بررسی پست سازمانی نمونه آماری : …………………………………………………………………………………151
5-1-7- سن کسب و کار مورد مطالعه : ……………………………………………………………………………………….151
5-1-8- تعداد پرسنل شرکتهای مورد مطالعه : ………………………………………………………………………………..152
5-2- نتایج دیگر آزمون ها : …………………………………………………………………………………………………………152
5-2-1- تحلیل عاملی : ……………………………………………………………………………………………………………….152
5-2-2- آزمون فریدمن و اولویت بندی داخل جنبه های عوامل تاثیر گذار بر تجارت الکترونیک…………..153
5-3- محدویت های پژوهش: ………………………………………………………………………………………………………157
5-4- پیشنهادات : ……………………………………………………………………………………………………………………….157
5-4-1 – پیشنهادات اختصاصی متناسب با سوالات تحقیق : …………………………………………………………….159
5-5- پیشنهادات برای تحقیقات آتی : ……………………………………………………………………………………………160
پیوست ها :………………………………………………………………………………………………………………………………….
منابع و ماخذ: ………………………………………………………………………………………………………………………………
منابع فارسی:………………………………………………………………………………………………………………………………..
منابع انگلیسی:………………………………………………………………………………………………………………………………
چکیده انگلیسی: …………………………………………………………………………………………………………………..
چکیده فارسی:
صنایع کوچک و متوسط، یکی از اصلی ترین ارگانهای اقتصاد جهان کنونی هستند تا حدی که از آن به عنوان قلب اقتصاد جهان امروز یاد می شود. امروزه نقش بنگاههای کوچک و متوسط در رشد و توسعه کشورها در سراسر جهان شناخته شده است و در نتایج مطالعات، تحقیقات وگزارشهای رسانه های گوناگون بر آن تأکید می شود زیرا حدود 99 درصد از بنگاهها را بنگاههای کوچک و متوسط تشکیل میدهند و درحدود نیمی از تولید ناخالص داخلی کشورها متعلق به این بنگاههاست(محمدرضا سعادت-1390).همچنین این سازمانهای نقش بسیار مؤثری در رونق اقتصادی ،کارآفرینی اشتغالزایی و رفع معضل بیکاری ، توزیع ثروت در جامعه و کاهش فقر ، توسعه محلی و منطقه ای دارند. اینترنت نیز از جمله ابزاری است که تمامی افراد دنیا بدون واسطه با یکدیگر مرتبط نموده است و تاثیر بسزایی در برقراری ارتباط افراد و سازمانها با یکدیگر دارد.
زیر ساخت تحولات پیچیده دنیای امروز را فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی تشکیل می دهد . صرف نظر از اهمیت تجارت الکترونیک ، نقش بنیادین آن در پیشرفت و توسعه ی کشورها آن را به فناوری راهبردی وزیر بنایی مبدل کرده است . در حقیقت تجارت الکترونیک برای کشورهای در حال توسعه اهمیتی مضاعف دارد . (اشتریان 1389)یکی از راههای بهبود وضعیت اقتصادی درکشور ، توجه بیشتر به گسترش وتوسعه صنایع کوچک و متوسط و ایجاد زیر ساختهای تجارت الکترونیک می باشد که از موارد ضروری در حمایت از آن شرکتها است. درحقیقت تجارت الکترونیک به عنوان راهکاری در جهت بهبود وضع فروش ،بازاریابی و ارائه خدمات مناسب به مصرف کنندگان و در نهایت رضایت مندی مشتری را در پی خواهد. مهمترین مسئله مورد طرح در این پایان نامه شناسایی عواملی می باشد که تاثیر بسزایی در بکارگیری تجارت الکترونیک در توسعه موسسات کوچک و متوسط دارند و در نهایت پیشنهاداتی درخصوص برطرف نمودن عوامل ارائه گردد
این تحقیق با انجام مطالعه میدانی، به بررسی و شناسایی عوامل تاثیر گذاری میپردازد که نقش اساسی در بکارگیری تحارت الکترونیک در SME دارند. دادههای آماری از طریق پرسشنامهای جمعآوری شدهاند و روایی پرسشنامه از طریق پیشآزمون و مشورت با خبرگان و پایایی آن نیز بهوسیله آلفای کرونباخ تأیید گردیدهاست. جامعه آماری این پژوهش ، موسسات کوچک و متوسط مستقر در تهران میباشد. .این پژوهش بر اساس داده های جمع آوری شده در نیمه دوم سال 1392 از نمونه ای متشکل از 87 نفر از مدیران و مالکان شرکتهای کوچک و متوسط مستقر در مراکز رشد انجام شده است.
عوامل تاثیر گذار در بکارگیری تجارت الکترونیک به سه دسته فنی،سازمانی و محیطی تفکیک گردیده و دسته فنی بهنوبه خود به جنبههای زیر ساخت تکنولوژی، تخصص و توانایی کارکنان، تفکیک و دسته سازمانی به جنبههای علاقه مندی مدیریت ،حمایت مدیریتی ،ادراک مدیریتی ،باورها و اقدامات سازمانی و نگرش سازمانی تفکیک گردیده و همچنین دسته سوم نیز که دسته محیطی می باشد به جنبه های رضایت مندی مشتری،تبلیغات و بازاریابی ،رقابت پذیری سازمانی،صنعت رقابتی،کیفیت کالا و خدمات جدید،افزایش فروش و ایجاد فرصتهای جدید است.
برای تشریح متغیرهای جمعیتشناختی از تحلیل توصیفی بهره گرفتهایم و برای پاسخ به سئوالات تحقیق از تحلیل عاملی اکتشافی، آزمون فریدمن، میانگین و میانگین رتبهای استفاده کردهایم.
نتایج آزمونهای آماری نشان داد که هرکدام از عوامل شناسایی شده به نوبه خود در بکارگیری تجارت الکترونیک در SME ها تاثیر گذار می باشد همچنین در اولویتبندی، ابتدا عوامل محیطی سپس عوامل سازمانی و در نهایت عوامل ساختاری تاثیر گذار میباشند
بدیهی است نتایج این تحقیق باعث شناخت مشکلات و عوامل تاثیر گذار در بگارگیری تجارت الکترونیک میگردد که به اصلاح مسیر آتی و در نهایت افزایش بکارگیری تجارت الکترونیک و شکوفایی شرکت های کوچک و متوسط خواهد انجامید و همچنین برای محققینی که قصد پژوهش در این حوزه را دارند، مفید و اثربخش می باشد.
کلید واژه ها :عوامل سازمانی ، عوامل بازار ، ویژگیهای خاص تجارت الکترونیک ، بلوغ الکترونیکی ، شرکت های کوچک و متوسط
مقدمه:
امروزه نقش بنگاههای کوچک و متوسط در رشد و توسعه کشورها در سراسر جهان شناخته شده است و در نتایج مطالعات، تحقیقات وگزارشهای رسانه های گوناگون بر آن تاکید می شود زیرا حدود 99 درصد از بنگاهها را بنگاههای کوچک و متوسط تشکیل میدهند و درحدود نیمی از تولید ناخالص داخلی کشورها متعلق به این بنگاههاست(محمدرضا سعادت-1390)
سازمانهای کوچک و متوسط در رونق اقتصادی، توسعه فناوری و کارآفرینی نقش بسیار مؤثری دارند. این بنگاهها به علت ویژگیهای خاص خود ، از جمله اشتغالزایی و رفع معضل بیکاری ، توزیع ثروت در جامعه و کاهش فقر ، توسعه ی محلی و منطقه ای ، تأمین تولیدات مورد نیاز کشورها و تربیت نیروی انسانی مورد نیاز صنــــایع و بنگاه های بزرگ و پرورش یک جامعه با فضای کارآفرینی و ارتقا سطح جامعه و… دارای کارکردهای منحصر به فردی هستند و به عنوان یک عامل حیاتی جهت دستیابی به اهداف گسترده توسعه جوامع (بلاخص کشورهای در حال توسعه) محسوب می شوند. چالش های قابل توجهی در ورود و شکل گیری SME ها و شرکتهای نوپا start up) ) به عرصه اقتصادی وجود دارد .
سازمان بین المللی کار (ILO) معتقد است محیط سیاستگذاری مناسب می تواند عامل مهمی در ایجاد اشتغال بیشتر و بهتر )در ابعاد کمی و کیفی ( از طریق توسعه بنگاههای کوچک باشد. برای توسعه این سازمان ها باید زیر ساختهای لازم را ایجاد کرد .
با توجه به اینکه کشور ما داری جمعیت جوان بالایی است که این نیروهای جوان اغلب تحصیل کـــرده و از فارغ التحصیلان دانشگاهی می باشند و از معضل بیکاری رنج می برند ، این شرکت ها می توانند نیروی کار بالایی را جذب کرده وقسمت بزرگی از بخش خصوصی را تشکیل دهند از این رو یکی از راههای بهبود وضعیت اقتصادی درکشور ، توجه بیشتر به گسترش وتوسعه صنایع کوچک می باشد .
جمعیت جوان و خلاق ایرانی و صاحبان ایده و کارآفرینان نیاز به حمایت در مراحل حساس و کلیدی یک کسب و کار مانند مرحله شروع و نفوذ در بازاردارند. با توجه به تجربیات کشورهای توسعه یافته و با توجه به معضل بیکاری و آمار بالای جوانان فارغ التحصیل و یا صاحبان ایده ی بدون امکانات و پشتوانه ،جهت ایجاد کسب و کار، حمایت های مالی و معنوی در ایجاد و کمک به راه اندازی شرکتهای کوچک و متوسط ضرورت می یابد .
زیر ساخت تحولات پیچیده دنیای امروز را فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی تشکیل می دهد . صرف نظر از اهمیت تجارت الکترونیک ، نقش بنیادین آن در پیشرفت و توسعه ی کشورها آن را به فناوری راهبردی وزیر بنایی مبدل کرده است . در حقیقت تجارت الکترونیک برای کشورهای در حال توسعه اهمیتی مضاعف دارد . (اشتریان 1389)
تجارت الکترونیک به شیوه امروزی در دهه 1960 برمبنای (2EDI) شکل گرفت. درواقع مبادله الکترونیک دادهها را میتوان پدر تجارت الکترونیک امروزی بهحساب آورد. با گذشت زمان و پدیدآمدن ابزارهای ذخیره و بازاریابی و پردازش دادهها و دسترسی عامه مردم و سازمانها و همچنین پیشرفت فناوریهای مخابراتی و شبکههای رایانهای گسترده، فرصتی پدید آمد که بازیگران صحنه تجارت آن را بسیار سودمند یافتند .
تجارت الکترونیک نیم قرن پیش درBERLIN AIRLIFT ریشه گرفت. این فعالیت به مبادله الکترونیک دادهها بدل گردید یعنی تبادل اسناد استاندارد شده الکترونیکی مربوط به مبادلات از یک رایانه به رایانه دیگر. اگرچه، آنچه هماکنون میتوان نام تجارت الکترونیک سنتی بر آن نهاد تنها بهEDI محدود نمیشده است و دامنه گستردهای از شکلهای گوناگون پیام، رمزینه(BARCODE) و پروندهها را در حاشیه ارسال رایانهای اسناد، دربرمیگیرد.
طی بیست سال گذشته یکی از روندهای عمده در گسترش تجارت الکترونیک، کاهش چشمگیر قیمت سختافزارهای رایانهای و مهمتر از آن ایجاد استانداردهای جهانی برای توسعه سختافزارها بوده است. چنین فرآیندی را استانداردسازی یکپارچه سیستمهای باز مینامند. درمورد نرمافزارها نیز چنین روندی وجود داشته است اما استانداردهای نرمافزاری هنوز به اندازه استانداردهای سختافزاری یکپارچه و سازگار نیستند .
روند بعدی پس از یکپارچهسازی و استانداردکردن، پدیدآمدن امکانات شبکهای و توانایی ارتباط میان سیستمهای گوناگون رایانهای بوده است. شبکههای ارتباطی به این ترتیب مهمترین نقش را در اطلاعرسانی و سهیم شدن در اطلاعات بازی کردهاند .
مهمترین این شبکهها در دهه 1960 جهت انجام همکاریهای تحقیقاتی میان واحدهای نظامی گوناگون در وزارت دفاع آمریکا شکل گرفت. این شبکه که رپانت نام داشت مبنای اولیه اینترنت امروزی بهشمار میرود.
امروزه به لطف کاهش چشمگیر قیمت سختافزارها و انعطافپذیری و سازگاری استانداردهای نرمافزاری، امکان مبادله اطلاعات در سطح جهان با هزینههای اندک برای عامه مردم فراهم شده است. مبنای اصلی و بنیادی تجارت الکترونیک دسترسی سریع، ارزان و آسان به اطلاعات است.
توسعه تجارت الکترونیک نه یک انتخاب که یک الزام سیاسی است ، از این رو دولت ها خواه ناخواه بایستی خدمات رسانی به موقع و افزایش توامان توانمندی های تکنولوژیک در این زمینه را در دســــتور کار خود قرار دهند .(اشتریان 1389)
تجارت الکترونیک در حال گسترش جهانی است و یکی از روش های تجاری تلـــــقی می شود . بکارگیری این نوآوری جدید توسط شرکتها چه کوچک و چه بزرگ موجب خلق مزایای متعددی شده و این مزایا سبب تقویت انگیزه شرکت های کوچک به این پدیده گردیده است .با توجه به نقش کلیدی شرکتهای کوچک در اقتصاد کشور ایران در صورت بکارگیری آنها از تجارت الکترونیکی می توانند بهره وری و کارایی کل سیستم اقتصادی را ارتقاء بخشند . شناخت عوامل تاثیر گذار در بکارگیری تجارت الکترونیک می تواند در برنامه ریزی و تصمیم گیری بهتر در این زمینه به مدیر / مالک شرکت کوچک کمک کند . (حاج کریمی 1388)
1-1- بیان مسئله
بنگاههاى کوچک و متوسط، یکی از اصلی ترین ارگانهای اقتصاد جهان کنونی هستند تا حدی که از آن به عنوان قلب اقتصاد جهان امروز یاد می شود . سازمانهای کوچک و متوسط در رونق اقتصادی، توسعه فناوری و کارآفرینی نقش بسیار مؤثری دارند. این بنگاهها به علت ویژگیهای خاص خود ، از جمله اشتغالزایی و رفع معضل بیکاری ، توزیع ثروت در جامعه و کاهش فقر ، توسعه محلی و منطقه ای ، تأمین تولیدات مورد نیاز کشورها و تربیت نیروی انسانی مورد نیاز صنایع و بنگاههای بزرگ وپرورش یک جامعه با فضای کارآفرینی و ارتقا سطح جامعه و… دارای کارکردهای منحصر به فردی هستند و به عنوان یک عامل حیاتی جهت دستیابی به اهداف گسترده توسعه جوامع(بلاخص کشورهای در حال توسعه) محسوب می شوند. سازمان بین المللی کار (ILO)معتقد است محیط سیاستگذاری مناسب می تواند عامل مهمی در ایجاد اشتغال بیشتر و بهتر )در ابعاد کمی و کیفی ( از طریق توســعه بنگاه های کوچک باشد. توسعه این سازمانها در گرو ایجاد زیرساختهای لازم است یکی از مهمترین ساختارها ایجاد بستری مناسب جهت توسعه زیرساخت های اینترنتی می باشد.
امروزه اینترنت سطح فوق العاده ای از ارتباط و برقراری ارتباط مستقیم و موثر و کارآمد با مشتریان را با هزینه های قابل قبول ایجاد می کند . طبق گفته یائو( 2004) ، ظهور اینترنت به رشد سریع تجارت الکترونیک منجر شده است که بر ماهیت کسب و کارهای مختلف تاثیر می گذارد . (خلیلی شهانقی 1391)
پیشرفت و نوآوری در زمینه تجارت ، اقتصاد و فرایندهای کسب و کار منجر به پیدایش تجارت الکترونیک شده است که نفش مهم و بسزایی در اقتصاد جهان بر عهده دارد . تجارت الکترونیک به دلیل سرعت ، کارایی ، کاهش هزینه ها و بهره برداری از فرصت های زودگذر عرصه جدیدی را در رقابت گشوده تا آنجا که گفته می شود عقب افتادن از این سیر تحول نتیجه ای جز منزوی شدن در عرصه اقتصاد جهــــــــــانی نخواهد داشت . (خلیلی شهانقی 1391)
تحولات عظیم رو به رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات تولد تجارت الکترونیک را در سراسر جهان دامن زده است . در حالی که به وضوح ، تجارت الکترونیک ، پتانسیل تبدیل شدن به یک منبع مزیت رقابتی در هر بخش از اقتصاد کشور را به دلیل شیوه موثر آن از نظر کاهش هزینه برای دستیابی به مشتریان در سطح جهان دارد . (خلیلی شهانقی 1391)
تجارت الکترونیکی فناوریی است که به شرکت های کوچک و متوسط اجازه رقابت با همتایان بزرگترشان را می دهد . در واقع تحقیقات نشان داده است که مزایای مهم و قابل توجهی بوسیله شرکت های کوچک و متوسط در استفاده از تجارت الکترونیکی در سازمان هایشان بدست می آید . از جمله این مزایا می توان به کاهش هزینه ها ، افزایش فروش و توانایی دستیابی به بازارهای جهانی اشاره کرد .(نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا ،1390)
مطالعات و بررسیهای انجام شده نشان می دهد که هر کشور ، از مدلها و عوامل مختلفی برای پذیرش تجارت الکترونیک در SME های خود استفاده می کند . هر مدل دارای شاخص های خاص خود بوده و از ابزار آماری مختلفی برای سنجش نتایج اولیه و ارائه نتایج نهایی استفاده می کند .
با توجه به محیط تحقیق ها و هدف های محققان تجارت الکترونیک به شیوه های مختلفی تعریف شده است . با این وجود می توان به طور عام تجارت الکترونیک را بدین صورت مطرح کرد : فرآیند خرید و فروش محصول ها یا خدمت ها با استفاده از انتقال الکترونیکی داده ها از طریق اینترنت و وب (سهرابی ، خانلری ،1389)
مزایای تجارت الکترونیک نه تنها شرکت های بزرگ را بهره مند میکند ، بلکه شرکت های کوچک و متوسط نیز می توانند از ان استفاده ی اثر گذار و مفیدی داشته باشند . در واقع ، فرصت های تجارت الکترونیک و بازاریابی جهانی ، اهمیت اینترنت را برای کوچک و متوسط SMES افزایش داده است . با این حال مدت زمان زیادی نیست که بنگاه های کوچک اقدام به استفاده از فناوری اطلاعات کرده اند . (سهرابی ، خانلری ،1389)
در حالی که تجارت الکترونیک در بین شرکت های بزرگ به سرعت منتشر شده ، بنگاه های کوچک با رشد قانع کننده ای در زمینه استفاده از فناوری اطلاعات مواجه نبوده اند . این در حالی است که تجارت الکترونیک به شرکت های کوچک کمک می نماید تا فاصله ی خود با شرکت های بزرگ را کم نموده ، کالاها یا خدمت های خود را مستقل از زمان و مکان ارایه دهند و به آسانی با مشتریان خود ارتباط برقرار کنند ( چانگ 2000) (سهرابی ، خانلری ،1389)
تجارت الکترونیک هم برای فروشنده و هم برای مصرف کننده مزایای متعددی ارایه می دهد ، به طور مثال ناپیر و همکارانش (2001) عنوان نموده اند که فروشندگان می توانند با استفاده از تجارت الکترونیک به بخش های بسیار کوچک بازار که پراکندگی زیادی دارند دسترسی یابند ، خریدارن هم از طریق دسترسی به بازارهای جهانی و مهیا بودن کالاها از فروشندگان مختلف و با هزینه ی کم تر بهره مند می شوند . بهبود در کیفیت کالا و ایجاد روش های نوین فروش محصول های موجود از دیگر مزایای تجارت الکترونیک محسوب می شود . (سهرابی ، خانلری ،1389)
با این وجود به رغم بسیاری از مزایای تجارت الکترونیک ، به کارگیری آن توسط بنگاه های کوچک و متوسط بسیار محدود بوده است . از طرفی ، به رغم مطالعه های متعدد در مورد استفاده از اینترنت توسط بنگاه های کوچک و متوسط ، تحقیق های اندکی در مورد به کارگیری تجارت الکترونیک در این بنگاه ها انجام شده است . (سهرابی ، خانلری ،1389)
این تحقیق با هدف شناسایی و ارائه عوامل تاثیر گذار در بکارگیری تجارت الکترونیک در موسسات کوچک و متوسط ایرانی انجام شده است تا موانع پیاده سازی آن برای این بنگاه ها مشخص شود .
کشور ما داری جمعیت جوان بالایی است که این نیروهای جوان اغلب تحصیل کرده و از فارغ التحصیلان دانشگاهی می باشند و از معضل بیکاری رنج می برند ، شرکتهای کوچک و متوسط میتوانند نیروی کار بالایی را جذب کرده وقسمت بزرگی از بخش خصوصی را تشکیل دهند از این رو یکی از راههای بهبود وضعیت اقتصادی درکشور ، توجه بیشتر به گسترش وتوسعه صنایع کوچک ومتوسط می باشد .
اخیراً تحقیقاتی بر روی کسب و کارهای کوچک و جذب محققین و سیاستگذاران و بحث درخصوص اهمیت SME ها به طور فزاینده ای در آکادمیها و بحثهای عمومی افزایش پیدا کرده است و مطالعات بر روی فرآیندی که شرکتهای جدید برای خلق منفعت طی می کنند با شتاب افزایش یافته است(Ulhøi,2005). و شرکتها با اندازه کوچک و متوسط به عنوان کاتالیزور (سرعت دهنده) برای انتقال اقتصادی در سطح ملی، محلی و منطقه ای دیده شده اند.(Ritchie & Brindley, 2005) در واقع سازمان های کوچکتر به این دلیل که دارای انعطاف پذیری بیشتر و توانایی افزون تری برای سازگاری هستند و برای پذیرش و اجرای تغییر با مشکل کمتری درگیر هستند، امکان بیشتری برای نوآوری دارند. شرکتهای کوچک در جریان روزمره سنتی و کهنه محدود نشدهاند و آزادی بیشتر برای تصمیمگیری و ریسکپذیری دارند. شرکت های کوچک و متوسط به دلیل آزادی از بروکراسی اداری که دامنگیر شرکت های بزرگ اســت، چالاک تر بوده و جو فوق فعال، پاسخگو و ریسک پذیری را فراهم می آورد .(Balabanis & Katsikea, 2003) با وجود این بسیاری از این شرکت ها در همان سال های اولیه از بین می روند و سهم قابل توجهی در اقتصاد ملی ندارند. این در حالی است که بیش از 90 درصد واحدهای تولیدی در ایران در گروه صنایع کوچک و متوسط قرار می گیرند. نرخ جهانی شکست SME ها سالانه 55 درصد می باشد .(Holt, 2004) و بدون شک اینترنت نیز نقش عمده ای در افزایش بهره وری و کاهش هزینه هایSME دارد .
در این پژوهش شناسایی و ارائه عوامل تاثیرگذار دربکارگیری تجارت الکترونیک به عنوان ایجاد وب سایت برای اشتراک گذاری اطلاعات ، حفظ روابط و انجام تعاملات با استفاده از شبکه های الکترونیکی تعریف شده است . این پژوهش عوامل تاثیر گذار در به کارگیری تجارت الکترونیک در موسسات کوچک و متوسط را بررسی می کند .
1-3- اهداف تحقیق
اهدف اصلی :
2.اولویت بندی عوامل در بکارگیری تجارت الکترونیک در موسسات کوچک و متوسط .
اهداف فرعی :
1-4- سئوالات تحقیق
پرسش هایی که در مورد این تحقیق می توانیم عنوان کنیم عبارتند از :
1-5- نوع تحقیق
نوع تحقیق ارائه شده را از منظر هدف ، روش و مکان در چهار چوب طبقه بندی زیر بررســی می کنیم . این تحقیق از نظر دسته بندی تحقیقات بر اساس هدف ، یک تحقیق کاربردی[1] است چرا که تلاشی است برای پاسخ به یک معضل و مشکل که در عالم واقع وجود دارد ، که هدف این پژوهش و پژوهش ها ی مشابه کشف تازه ای است که کاربرد مشخصی را درباره فرآیندی در واقعیت دنبال می کند .
براساس روش تحقیق حاضر از منظر گردآوری داده ها توصیفی – پیمایشی است و شامل مجموعه روش هایی است که هدف آنها توصیف کردن شرایط پدیده های مورد بررسی ، بدون تلاش در جهت تغییر و یا تاثیر در وضعیت موجود و مورد مطالعه می باشد . در روش پیمایشی پژوهشگر با حضور در محل تحقیق به جمع آوری اطلاعات می پردازد .( ماهنامه اجتماعی ، اقتصادی ، علمی و فرهگی کار و جامعه ).
هدف محقق آزمون فرضیه های تحقیق می باشد که از پیش بر اساس شواهد و اطلاعات خود ارائه نموده و در نهایت تعمیم نتایج بدست آمده به کل جامعه آماری می باشد .
این تحقیق از آنجا توصیفی است که آنچه را که هست توصیف می کند و با شرایط یا روابط موجود ، عقاید متداول ، فرآیند های جاری ، آثار مشهود یا روندهای در حال گسترش توجه دارد . تمرکز آن بر زمان حال است اگر چه رویدادهای گذشته را نیز به شرایط موجود مربوط می شود بررســــی می کند و در واقع سعی شده است آن چه را وجود دارد در قالب تحقیق توصیفی تشریح نماید .
1-6- قلمرو تحقیق
با توجه به محدودیتهای زمانی و مکانی و هزینه های مربوط به انجام تحقیق، جامعه آماری این تحقیق را فقط کسب و کار های کوچک و متوسط مستقر در استان تهران تشکیل می دهد. انجام مطالعات کتابخانه
شده است ( سرور، 1368 ). براساس آمارهای سازمان جهانی، صنعت گردشگری 12 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و دومین منبع درآمد بیش از 49 کشور جهان میباشد ( قره نژاد، 1388 ). و تا سال 2020، تعداد گردشگران دنیا به رقمیدر حدود یک میلیارد و 600 میلیون نفر خواهد رسید که 10 درصد درآمدهای جهانی را شامل میشود. این فعالیت به ازای هر یک میلیون دلار تولید شده، هزار شغل ایجاد میکند ( شالین، کلود 1373: ص39 ) و به ازای هر فرصت شغلی مستقیم ایجاد شده یک و نیم فرصت شغلی غیر مستقیم و القایی دیگر در فعالیتهای عمده اقتصادی ( خدماتی، صنعت ) در مقصد ایجاد خواهد کرد ( رنجبران و زاهدی، 1388 ؛ الوانی و دیگران، 1373 ). با این وجود گردشگری دارای کارکردهای ( اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، اکولوژی ) و پیامدهای مختلفی ( مثبت و منفی ) است که باید در تمام فرایند برنامه ریزی مورد توجه قرار گیرد تا از گسترش اثرات منفی حتی المکان جلوگیری شود (پیرز[1]، 1999).
در این راستا مناطق آزاد تجاری ، با داشتن قابلیتهایی در جهت افزایش صادرات، اشتغالزایی، جذب سرمایه گذاری خارجی و جذب گردشگران داخلی و خارجی میتوانند نقش مهمیدر اقتصاد کشور ایفا کنند و همچنین ساختار اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، و قوانین حاکم بر آنها میتواند بستر مناسبی برای توسعه گردشگری را مهیا نماید از این رو نگاهی به جایگاه گردشگری در مناطق آزاد کشور خصوصاً آبادان میتواند نقش مهمیرا در نحوه برنامه ریزی و اتخاذ تصمیمات متناسب با قابلیتهای این مناطق را در جهت توسعه و نیل به اهداف مورد نظر را فراهم آورد، هر چند ماهیت ابتدایی و اصل پیدایش این مناطق بر اساس مولفههای اقتصادی شکل گرفته است، اما سرمایه گذاری در زیر ساختها و استفاده از توانهای بالقوه منظقه ای به منظور ایجاد توسعه گردشگری، از اهمیت خاصی برخوردار است ( صباغ کرمانی، 1379 ).
بررسی و شناخت شاخص های وفاداری مشتریان بدین لحاظ حائز اهمیت است که وفاداری یا عدم وفاداری مشتری ، تعیین کننده موفقیت یا شکست بنگاه های اقتصادی است . با در نظر گرفتن اینکه مشتریان وفادار به دلیل دارا بودن دو خصلت اصلی « درک وضعیت » و « قابل اعتماد بودن » و همچنین به دلیل کم هزینه بودن نسبت به معرفی مشتریان جدید ، باعث کارایی بالاتر سازمان ها شده و تأثیر مثبتی برسودآوری بلند مدت آن ها می گذارد ، بدین ترتیب و باتوجه ارتباط تنگانتگ پدیده گردشگری با رشد صنعت هتل داری ، در این پژوهش به شناسایی عوامل مؤثر بر وفاداری مشتریان تجاری
هتل های آبادان پرداخته شده است .
ساختار پژوهش
همچنین، پس از بازنگری و بررسی مطالب مطرح شده در ادبیات مرتبط با وفاداری مشتری در صنعت هتلداری و مهمانداری ، 8 عامل به شرح زیر قابل ذکر هستند :
1- مهمان نوازی[5]
مهمان نوازی عاملی است که با شاخص هایی همچون سرعت در فرایند پذیرش، سرعت در فرایند تسویه حساب، برخورد مؤدبانۀ کارکنان، سرعت در ارائۀ خدمات ، سرعت کارکنان در رفع نقایص احتمالی، مهارت کارکنان در خدمت رسانی و ارائۀ مطلوب خدمات اتاق سنجیده می شود( Jones & Ioannou, 1993; Danaher &Mattsson, 1997; Shomemaker & Lewis, 1999; Dube & Renagha, 1999).
2- غذا و نوشیدنی [6]
3- اقامت [7]
عامل اقامت، عاملی است که به شاخصهایی همانند کیفیت اسباب و اثاثیه، وجود سیستم سرمایشی- گرمایشی، زیبایی و جذّابیت، جادار بودن و بزرگی و آرام و ساکت بودن اتاق، دلالت دارد (Juwaheer, 2004; Tsaur et al, 2002; Dube & Renaghan, 1999) .
4- قیمت[8]
قیمت عاملی است که در آن به مناسب بودن قیمت اتاق و دیگر خدمات هتل، تخفیف برای پرداخت به موقع و بدون اشتباه بودن صورت حسابهای هتل پرداخته می شود(Jones & Ioannou, 1993; Dube & Kenaghan, 1999; Tideswel & Fredlin,2004; Mason, 2006; Kandampully
& Suhartanto, 2000).
5- تفریح و سرگرمی[9]
عامل تفریح و سرگرمی دربرگیرنده مواردی از قبیل وجود برنامه ها و تسهیلاتی برای کودکان، استخر شنا، خدمات ورزشی و مراکز تفریحی، فضای سبز و دیگر تسهیلات و خدماتی است که اقامت راحتی را برای مهمانان فراهم می سازد، می باشد ( Dube & Renaghan, 1999; Barsky &
Nash, 2002; Hung et al 2007).
6- خدمات مکمل[10]
عامل خدمات مکمل به مواردی از قبیل وجود پارکینگ، امکان ذخیره اتاق و خدمات دیگر هتل از طریق اینترنت، فراهم بودن تسهیلات برای برگزاری کنفرانس و جلسات،استفاده از کارت های الکترونیکی به جای کلید اتاق، امکان پرداخت هزینۀ خدمات از طریق کارت اعتباری، دسترسی به فن آوری های اطّلاعات و ارتباطات از قبیل اینترنت،تلفن و دورنگار، در دسترس بودن تسهیلات در مواقع اضطراری و خدمات خشک شویی مناسب و کارآمد ، می پردازد (Shomemaker & Lewis , 1999; Ruyter & Bloemer, 1999; Heung et al, 2000; Juwaheer, 2004; Hung, 2007; Mason etal, 2006).
7- امنیت و سلامت[11]
عامل امنیت و سلامت، مواردی از قبیل مجهز بودن هتل به سیستم های امنیتی و اطفای حریق، امن و راحت بودن محیط هتل و رعایت نظافت و بهداشت در محیط هتل را در بر می گیرد .
(Barskey & Nash, 2002; Mason, 2007) .
8- موقعیت و جابه جایی[12]
این عامل به مواردی از قبیل چشم انداز دیداری هتل، موقعیت هتل از لحاظ ترافیک و سروصدا و آمد و شد به مرکز شهر، ارائۀ خدمات حمل ونقل مناسب از قبیل تاکسی سرویس و مجاورت هتل با رویدادها و جاذبه ها مربوط می شود (Tsaur et al,; 2002.Tidewel & Fredline,2004;Mason, 2007)
عامل غذا و نوشیدنی عاملی است که در آن به تنوع غذایی، بهداشت و کیفیت غذا ، فضای رستوران و عوامل مربوط به سرو غذا و نوشیدنی می پردازد .
(Hung,; 2000Kandampully & Suhartan, 2000; Tsaur et al, 2002; hung et al, 2007).
تعاریف مفهومی واژه ها
– مناطق آزاد
مناطق آزاد مناطقی هستندکه بنابر خصوصیات طبیعی خود ( مانند قرارداشتن در شاهراه های تجاری ، حوزه های ارتباطی – اقتصادی متراکم) ، دارای قابلیت های بالقوه با اهمیتی می باشند . در این مناطق دخالت پاره ای از نهادهای رسمی سرزمین اصلی (عمدتاً گمرک و نهادهای اقتصادی ) به حداقل
می رسد تا بتوان جذب سرمایه ، اعم از سرمایه های بانکی ، تجاری ، توریستی یا صنعتی را به حداکثر ممکن رساند . (ابراهیمی ، 1389)
– منطقه آزاد اروند (آبادان-خرمشهر)
منطقه آزاد تجاری صنعتی اروند در جنوب غربی استان خوزستان و شامل دو شهر آبادان و خرمشهر واقع شده است .
مساحت این منطقه براساس طرح جامع تهیه شده شامل 3 زون اصلی شهرهای خرمشهر و آبادان ، شلمچه و جزیره مینو است . اراضی این منطقه به فعالیت های صنعتی و به سایر بخش ها در زمینه بازرگانی ، گردشگری و اداری و به بخش های بندری ، انبارداری و ترانزیت اختصاص یافته است که سرمایه گذارن می توانند در هر یک از فعالیت های اقتصادی سرمایه گذاری نمایند . ( مزیت های تجاری و سرمایه گذاری منطقه آزاد اروند ، 1388)
– گردشگری
سازمان جهانی گردشگری (wto) گردشگری را این گونه تعریف کرده است .
گردشگری شامل فعالیت هایی است که شخص و یا اشخاص با اقامت و یا عبور از محل های خارج از محیط های روزمره خود جهت گذران اوقات فراغت ، تجارت و یا سایر اهداف در طول یک سال
انجام می دهند .
گردشگری یعنی حرکت مکانی موقت مردم به مکان ها و مقصدهایی غیر از مکان های معمول کار و سکونت ، فعالیت هایی که در مدت اقامت در این مقصدها انجام می دهند و نیز تسهیلات ارائه شده برای تأمین نیازهای آن ها . (کریمی و همکار)
این مطلب را هم بخوانید :
| نمودار (2-1) : سیر تاریخی تکامل نظریه مشتری مداری |