1-3 اهداف تحقیق. 6
1-4 سوالات پژوهش… 6
1-5 فرضیات تحقیق. 7
1-6 تعریف عملیاتی متغیرها 8
فصل دوم ادبیات نظری
2-1 مراحل تکامل حسابداری مدیریت.. 11
2-2 حسابداری مدیریت استراتژیک… 12
2-3 تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک… 14
2-3-1 هزینه یابی بر مبنای فعالیت.. 14
2-3-1-1 اشکالات سیستم هزینه یابی سنتی.. 16
2-3-1-2 تعاریف هزینه یابی بر مبنای فعالیت.. 17
2-3-1-3 گام های عملی جهت پیاده سازی سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت 20
2-3-1-4 معایب سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت.. 23
2-3-2 تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش… 23
2-3-2-1 زنجیره ارزش پورتر. 24
2-3-2-2 بسط زنجیره ارزش پورتر. 28
2-3-2-3 مراحل تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش… 31
2-3-3 بهبود مستمر. 32
2-3-3-1 مفهوم کایزن. 33
2-3-3-2 کارکرد کایزن. 35
2-3-3-2-1 روش سیستمی: 35
2-3-3-2-2 روش کارگاهی(گمبا): 40
2-3-3-3 عوامل موثر بر اجرای موفقیت آمیز کایزن. 43
2-3-4 ارزیابی عملکرد متوازن. 46
2-3-4-1 تعریف و مفاهیم ارزیابی عملکرد متوازن. 48
2-3-4-2 منظر مشتری.. 51
2-3-4-3 منظر فرآیندهای داخلی.. 52
2-3-4-4 منظر یادگیری و رشد. 53
2-3-4-5 منظر مالی.. 53
2-3-4-6 نقشه استراتژی.. 54
2-4) اهداف.. 55
2-4-1 اهداف در سازمان. 56
2-4-2 زمینه هایی که اهداف سازمانی در آن ها استقرار می یابند. 56
2-4-3 مراحل تعیین هدف.. 58
2-4-4 ویژگی های اهداف.. 58
2-4-5 اهداف کوتاه مدت.. 59
2-4-6 اهداف بلند مدت.. 60
2-4-7 اهداف استراتژیک… 62
2-4-8 ویژگی های فرموله سازی اهداف.. 63
2-5 پیشینه تحقیق. 65
2-5-1 تحقیقات داخلی.. 65
2-5-2 تحقیقات خارجی.. 68
فصل سوم روش تحقیق
3-1 روش تحقیق. 72
3-2 روش گردآوری داده ها 73
3-2-1 مطالعات کتابخانه ای.. 73
3-2-2 پرسشنامه. 73
3-3 جامعه آماری و نمونه آماری تحقیق. 74
3-3-1 جامعه آماری.. 74
3-3-2 نمونه آماری.. 75
3-3-2-1 روش نمونه گیری.. 77
3-4 روایی و پایایی پرسشنامه. 77
3-4-1 پایایی ( قابلیت اعتماد ) پرسشنامه. 77
3-4-2 تعیین روایی (اعتبار ) پرسشنامه. 79
3-5 تجزیه و تحلیل داده ها 79
3-5-1 تجزیه و تحلیل داده ها از طریق آمار توصیفی.. 80
این مطلب را هم بخوانید :
3-5-2 تجزیه و تحلیل داده ها از طریق آمار استنباطی.. 80
فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده ها
4-1 آمار توصیفی.. 82
4-1-1 توصیف شاخص های دموگرافیک : 82
4-1-1-1 توزیع فراوانی به تفکیک جنسیت.. 82
4-1-1-2 توزیع فراوانی به تفکیک سن.. 83
4-1-1-3 توزیع فراوانی به تفکیک سطح تحصیلات.. 84
4-1-1-4 توزیع فراوانی به تفکیک سابقه خدمت.. 85
4-1-2 اطلاعات مربوط به خصوصیات جامعه آماری.. 86
4-1-2-1 تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها 86
4-1-2-2 بررسی داده های مربوط به میانگین ، میانه و انحراف معیار پرسش نامه تحقیق 87
4-2 بررسی استنباطی یافته های پژوهش… 90
4-2-2 آزمون فرضیات تحقیق با استفاده از آزمون T تک متغیره 91
4-2-2-1-1 آزمون توصیفی فرضیه. 91
4-2-2-1-2 آزمون استنباطی فرضیه. 92
4-2-2-2 آزمون فرضیه دوم : 93
4-2-2-2-1 آزمون توصیفی فرضیه. 93
4-2-2-2-2 آزمون استنباطی فرضیه. 94
4-2-2-3 آزمون فرضیه سوم : 95
4-2-2-3-1 آزمون توصیفی فرضیه. 95
4-2-2-3-2 آزمون استنباطی فرضیه. 96
4-2-2-4 آزمون فرضیه چهارم : 97
4-2-2-4-1 آزمون توصیفی فرضیه. 97
4-2-2-4-2 آزمون استنباطی فرضیه. 98
4-3 آزمون فریدمن جهت رتبه بندی مشکلات در استفاده از تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک 98
فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1 مراحل عمده روش تحقیق. 101
5-2 خلاصه تحقیق. 102
5-3 خلاصه یافته ها 103
5-3-1 تجزیه و تحلیل توصیفی.. 103
5-3-2 تجزیه و تحلیل استنباطی.. 104
5-4 نتیجه گیری.. 105
5-5 محدودیت های تحقیق. 106
5-6 پیشنهادهای برخاسته از تحقیق. 106
5-7 مقایسه نتایج تحقیق با سایر تحقیقات.. 109
5-8 پیشنهادهایی به سایر محققین.. 110
منابع و مآخذ. 111
ضمائم. 123
مقدمه
امروزه شرکت های گوناگون با زمینه های کاری مختلف اعم از تولیدی، سرمایه گذاری، بازرگانی، خدماتی و غیره در حال فعالیت در محیطی پیچیده و در حال تغییرند. شرکت ها برای بقا و حفظ سهم بازار خود نیازمند داشتن اهداف و ابزار صحیح و لازمند، بدین منظور شرکت ها حرکت به سمت استفاده از مفاهیم استراتژیک را آغاز کرده اند. مفاهیم استراتژیک برای مدیریت معاصر به مهمترین ویژگی ها بدل شده اند، به گونه ای که شرکت ها را قادر می سازند تا با تغییرات محیطی و پیشرفت های زودهنگام آن که در بسیاری از موارد منتج از جهانی شدن و ورود به بازارهای جهانی است همگام شوند.
سیستم حسابداری سنتی به دلیل عدم توانایی در تعریف صحیح شاخص ها و مقیاس ها بیش از این قادر به ایجاد تصویری جامع از عملکرد سازمانی برای شرکت های حال حاضر نیست ، بنابراین مطالعه در زمینه حسابداری استراتژیک در سیستم حسابداری آغاز شد و ایده ها جهت هر چه کاربردی تر شدن این سیستم پیشرفت یافت. تاثیر این مسیر در حسابداری هزینه و سیستم حسابداری مدیریت به عنوان دو عنصر اصلی سیستم حسابداری جهت فراهم آوردن اطلاعات برای کمک به مدیریت در اجرای صحیح عملیات اصلی از قبیل برنامه ریزی، کنترل، اجرا، برآورد و تصمیم گیری بیشترین بود. بدین ترتیب رویکرد استراتژیک در حسابداری هزینه و حسابداری مدیریت شرکت های تجاری بازتاب وسیعی پیدا کرد و شرکت ها به استفاده از تکنیک هایی نظیر هزینه یابی فعالیت محور، زنجیره ارزش، الگوبرداری، کارت امتیازی متوازن و غیره تمایل پیدا کردند.
برومویچ[1] در سال های 1988، 1990 و 1992 تا حدی ابعاد گوناگون حسابداری مدیریت استراتژیک را به نمایش گذاشت. گرچه ادبیات حسابداری مدیریت استراتژیک تا کنون رشد زیادی داشته اند اما هنوز هم درباره معنای دقیق حسابداری مدیریت استراتژیک توافق و اجماع محدودی وجود دارد ( شیری و شاکری،1393 : 94).
ارتباط بین استراتژی، سیستم های کنترلی مبتنی بر حسابداری مدیریت و عملکرد، توجه فراوانی را در پژوهش های حوزه حسابداری و مدیریت جلب کرده است. در این تحقیق قصد داریم تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک و نقش آن در رسیدن به اهداف استراتژیک در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را مورد بررسی قرار دهیم، این پژوهش ماهیتا بیان کننده این دیدگاه است که تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک، نقشی محوری در ایجاد و پیاده سازی استراتژی شرکت ها ایفا می کند. در این فصل ابتدا به بیان مسئله مورد پژوهش، ضرورت و اهمیت تحقیق، در ادامه به بیان اهداف و سوالات و فرضیات پژوهش و در آخر به تعریف عملیاتی متغیرها می پردازیم.
حسابداری به عنوان یک سیستم اطلاعاتی ، حجم بزرگی از سیستم اطلاعاتی مدیریت را در بر می گیرد و بدان دلیل از آن به عنوان بازوی اصلی مدیریت یاد می شود (ایمانی برندق و زواری رضایی، 1388). مشکل حسابداری سنتی ، عدم دقت و غیر موثر بودن سنجه های عملکردی آن ، به خصوص در عملیات تجاری غیر تکراری و غیر مرسوم است ، به عنوان مثال سیستم هزینه یابی جذبی اطلاعات نامربوط و غیر قابل اتکایی را به علت اشتباهات به وجود آمده در بهره برداری از ظرفیت شرکت و نیز تسهیم نامناسب هزینه ها ارائه می کرد ، اطلاعات هزینه یابی تفاضلی نیز به دلیل انتخاب محرک هزینه نامناسب یکی دیگر از روش های نامربوط سیستم هزینه یابی سنتی است. بنابراین این سیستم به دلیل عدم توانایی در پاسخ به مجموعه نیازهای شرکت های عصر حاضر در حال جایگزینی توسط سیستم حسابداری مدیریت استراتژیک است.
حسابداری مدیریت استراتژیک به همراه تکنیک های آن در تلاش برای فراهم آوردن اطلاعات لازم جهت برنامه ریزی و مشارکت موثر در فرآیند برنامه ریزی استراتژیک و تصمیم گیری بوده و همچنین به دنبال اندازه گیری عملکرد فعالیت ها و کمک به مدیران برای هدایت و کنترل فعالیت های عملیاتی است ( هیلتون[2]، 1999 :5 ).
از طرفی یک استراتژی خوب باید به منظور دستیابی به مزیت رقابتی و مقابله با عدم اطمینان محیطی با محیط خارجی تناسب داشته باشد. مجموع شواهد حاکی از آن است که پیوند سیستم کنترل حسابداری مدیریت سازمان با استراتژی آن ممکن است منجر به افزایش کارایی گردد ( کادز و گولدینگ[3]، 2012 ). برای ایجاد سیستم های حسابداری مدیریت کارا، درک استراتژی شرکت از اهمیت برخوردار است ، سیستم حسابداری مدیریتی که استراتژی را حمایت می کند ارزش آفرین است حال آن که سیستمی که استراتژی را نادیده می گیرد ارزش را نابود می سازد. حسابداری مدیریت هدف نیست بلکه وسیله ای مهم برای به تحقق رساندن اهداف سازمان است ،این سیستم به مدیران کمک می کند تا با جمع آوری و انتشار اطلاعات درباره عناصر استراتژیک ، سازمان را در رسیدن به اهداف و مزیت رقابتی یاری رسانند. در واقع می توان گفت که سیستم حسابداری مدیریت استراتژیک از طریق تهیه اطلاعات مناسب به سازمان در زمینه کیفیت ، هزینه و زمان در راستای نیل به اهداف سازمانی یاری می رساند ( محمدی و همکاران ، 1392 ).
با وجود مباحث اثرگذار در زمینه حسابداری مدیریت استراتژیک که از اوایل سال ۱۹۸۰ شایع شده است ( برومویچ، ۱۹۹۰؛ رزلندر و هارت[4]، ۲۰۰۳ )، تنها در چند سال اخیر شاهد میل در حال رشد به استفاده از مفاهیم حسابداری مدیریت استراتژیک بوده ایم و بیشتر تحقیقات در این زمینه به صورت مفهومی بوده و تعداد اندکی از آن ها به صورت پژوهشی و تجربی دقیقا به موضوع حسابداری مدیریت استراتژیک پرداخته اند.
این تحقیق راه رسیدن به استراتژی مد نظر را از طریق تکنیک های حسابداری مدیریت استراتژیک در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که یک بازار بزرگ رسمی سرمایه است مورد بررسی قرار می دهد، چرا که عملکرد چنین شرکت هایی جهت بقا در بازار رقابت بسیار حساس و شکننده است، لذا مدیریت می بایست در کشاکش مشکلات، با اتکا بر اطلاعات صحیح و در نتیجه آن، تصمیم گیری صحیح، سازمان را به هدف متعالی تصویر شده برساند.
امروزه با پیشرفت چشمگیر در زمینه تکنولوژی، فضای رقابتی سازمان ها بیش از پیش، پیچیده، متغیر و گسترده شده است و این فضا به سرعت در حال تغییر است به گونه ای که این تغییر، برای بسیاری از سازمان ها به مراتب بیشتر از سرعت پاسخگویی و توان تطبیق آن هاست، به عبارت دیگر به مجرد این که تغییری در شرایط یاد شده به وجود آید و سازمان بخواهد نسبت به آن تغییر، واکنش نشان دهد و خود را با آن هماهنگ سازد تغییر بعدی از راه می رسد، بنابراین سازمان ها برای حفظ بقا و ادامه حیات خود در محیط رقابتی و پیچیده امروز، نیاز به تدوین استراتژی مناسب و تعیین درست اهداف استراتژیک دارند، استراتژی ها و اهدافی که بتوانند سازمان را با محیط خارجی اش منطبق سازد و عملکردش را بهبود بخشد. در اجرای مدیریت استراتژیک، مهمترین وظیفه مدیر عبارت است از تعیین و تقویت موضع پایدار رقابتی، تا شرکت بتواند با استفاده از مزیت رقابتی، موفقیت مستمر خود را تضمین نماید ( بلوچر و همکاران[5]، 2008: ۸ ).
موسساتی که به فعالیت های اقتصادی و سرمایه گذاری می پردازند به طور عمده با چهار نوع ریسک مواجه اند: ریسک اعتباری ؛ که به ناتوانی طرف دیگر تجاری در ایفای تعهداتش مربوط می شود. ریسک عملیاتی ؛ زیان بالقوه است که از طریق بروز خطا یا تقلب در تسویه قراردادها و مبادله اسناد ایجاد می شود. ریسک نقدینگی ؛ زمانی بروز می کند که موسسه برای نیازهای فوری خود نقدینگی کافی در اختیار ندارد. ریسک بازار ؛ عدم اطمینان در مورد بازدهی آتی سبد دارایی ها ، در نتیجه تغییر در شرایط بازار است ( شاهمرادی و زنگنه ، 1386 : 2 ). بنابراین می توان گفت چنین موسساتی ریسک و عدم اطمینان را به گونه ای واضح احساس کرده و همواره جهت بقا به دنبال راهکارهایی عملی هستند.
مفهوم حسابداری مدیریت استراتژیک به همراه ابزارها و تکنیک های آن می تواند یک برگ برنده در دست مدیران به منظور مقابله با این تغییرات و محاسبه عملکرد باشد، چرا که حسابداری مدیریت استراتژیک جهت هر جنبه ای از اعمال سازمان ها چاره ای اندیشیده و ابزاری تدارک دیده است. این پژوهش به دنبال نقش این تکنیک ها در دستیابی به انواع اهداف سازمان های عضو بورس و تبیین مشکلات قرار گرفته در این راه بوده و در پی رفع مشکلِ مواجهه این سازمان ها با عدم اطمینان های داخلی و خارجی است. جستجوهای کتابخانه ای و اینترنتی نشان می دهد که در کشورمان آن گونه که باید به این موضوع پرداخته نشده و مطالعات و پژوهش ها در این زمینه اندک می باشند.
مدل مفهومی این تحقیق با مشورت با صاحبنظران بورس و استاد راهنمای گرامی، تهیه و در زیر ارائه شده است:
چکیده
هدف از این پژوهش بررسی نقش ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در میزان
رضایتمندی مدیران شرکتهای صادراتی میباشد. جامعه پژوهش شامل 162 شرکت صادراتی فعال در استان کرمانشاه که تعداد 90 شرکت صادراتی از جامعه مورد پژوهش به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادههای پژوهش، پرسشنامه پژوهشگر ساخته میباشد. پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ 0.73 محاسبه شد. پس از گردآوری دادههای آماری، با استفاده از نرم افزار Spss و Amos دادهها تحلیل گردید. نتایج تحلیل دادههای پژوهش نشان میدهد که ضرایب همبستگی بین کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی و رضایتمندی (0.0249r=)، ریسک مالی و رضایتمندی (0.144-r= )، ریسک عملیاتی و رضایتمندی (0.317-r=)، کارایی و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی (0.794 r=)، امنیت و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی (0.301r=) و قابلیت دسترسی و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی (0.696r= ) میباشد.
کلمات کلیدی: ریسک مالی، ریسک عملیاتی، کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی، رضایتمندی
1-1: مقدمه
امروزه شیوه عرضه خدمات در بانکها با گسترش شبکه اینترنت و قابل دسترس بودن آن برای همگان متحول شده است. سیستم انتقال الکترونیکی وجوه از طریق ابزاری همچون کارتها و کدها راه اندازی میشود که امکان دسترسی آسان به حسابهای شخصی را فراهم میکند(ونوس،مختاران،1381). به طور کلی بانکداری 4 دوره را پشت سر گذاشته است. استفاده از مسکوکات، سیستمهای پرداخت کاغذی نظیر چک، سیستمهای پرداخت الکترونیکی نظیر کارتها، پایگاههای اطلاعاتی تحت شبکه اینترنت، مراحلی است که سیستمهای پرداخت در بانکداری طی کردهاند. امروزه اکثر کشورها در دوره سوم و چهارم به سر میبرند. به این معنی که بخش اعظم فعالیتهای بانکداری از طریق سیستمهای الکترونیکی و اینترنتی صورت میگیرد. دلیل این امر به افزایش روزافزون تجارت الکترونیک و به کارگیری فناوری ارتباطات و اطلاعات مربوط میشود. با توجه به اینکه مبادلات پولی ومالی جزء لاینفک مبادلات تجاری است، ازاین روهمگام با گسترش حجم تجارت الکترونیکی جهانی، نهادهای پولی ومالی نیز به منظورپشتیبانی وتسهیل تجارت الکترونیک به طورگستردهای به استفاده از فناوری ارتباطات واطلاعات روی آوردهاند.در نتیجه طی چند دهه اخیرسیستمهای پرداخت الکترونیکی به تدریج درحال جایگزینی با سیستمهای پرداخت سنتی
میباشند.دراین میان بانکها نیز با حرکت به سوی بانکداری الکترونیک وعرضه خدمات مالی جدید نقش شایان توجهی درافزایش حجم تجارت الکترونیکی داشتهاند(کهزادی، 1382، ص 5).
پیشرفت و توسعه سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات طی دو دهه اخیر، جهان را با تحولاتی شگرف مواجه نموده است. ایجاد و خلق مفاهیم نوینی همچون تجارت الکترونیک، اینترنت، پول الکترونیکی، بانکداری الکترونیکی و حتی دولت الکترونیکی، دروازههای جدیدی از پیشرفت و توسعه را به روی بشریت گشوده است. در این میان، بانکها نیز با ارائه خدمات بانکداری الکترونیکی به جایگاهی رسیدهاند که به عقیده برخی از صاحبنظران، بدون آن انجام تجارت الکترونیکی بسیار مشکل خواهد بود.
با توسعه اینترنت در سطح جهان و به سبب دسترسی آسان، این شاهراه اطلاعاتی به عنوان بستر بانکداری الکترونیکی به طور روز افزونی مورد استفاده قرار میگیرد. پیشرفتهای بیشتر در زمینه خدمات بانکی الکترونیکی با همگانی شدن رایانههای شخصی و توسعه تکنیکهای جدید ارسال و دریافت اطلاعات حاصل شد. از همین زمان، مساله امنیت در شبکه بانکی بلافاصله در صدر توجه قرار گرفت. در حقیقت، عمده مشتریان به علت عدم آشنایی با تکنولوژی بکار رفته در سیستم فوق، نسبت به آن بی اعتماد بوده و نگران از دست رفتن منابع مالی و اعتباری خویش گردیدند.
امروزه در کنار پیشرفتهای فوقالعاده و افزایش چشمگیر سرعت و دقت در عملیات بانکی تحت اینترنت، احتمال انواع اختلالها و اشتباهات برگشت ناپذیر افزایش یافته است و آینده بانکداری الکترونیکی هم در گروی چالش بین این امکانات و مخاطرات است.
از این رو ریسک در بانکداری الکترونیکی و نحوه مدیریت آن به طور ویژهای مورد توجه مدیران و مسئولان در شرکتها و موسسات مالی قرار گرفته است.
: اهداف پژوهش
1-5-1 : هدف اصلی پژوهش
بررسی نقش ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایتمندی مدیران شرکتهای صادارتی استان کرمانشاه در سال 1393 در حوزه B2B
1-5-2 : اهداف فرعی پژوهش
شناسایی سازههای تاثیرگذار ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایتمندیمدیراندر حوزه B2B
اندازهگیری سازههای تاثیرگذار ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایتمندیمدیراندر حوزه B2B
رتبه بندی سازههای تاثیرگذار ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایتمندی مدیراندر حوزه B2B
طراحی مدل ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایتمندیمدیراندر حوزه B2B
1-6 : فرضیههای پژوهش
فرضیههای اصلی پژوهش:
فرضیه 1 : کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی بر رضایتمندی مدیران تاثیر معناداری دارد.
فرضیه 2 : ریسک مالی بر رضایتمندی مدیران تاثیر معناداری دارد.
فرضیه 3 : ریسک عملیاتی بر رضایتمندی مدیران تاثیر معناداری دارد.
فرضیه هایفرعی پژوهش :
فرضیه 4 : بین کارایی و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه 5 : بین امنیت و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه 6 : بین قابلیت دسترسی و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی رابطه معناداری وجود دارد.
1-7 : تعاریف مفهومی متغیرها
کیفیت خدمات الکترونیکی:
خدمتی دارای کیفیت است که بتواند نیازها و خواستههای مشتریان را برآورده سازد و با سطوح خدمت ارائه شده با انتظارات مشتریان منطبق باشد. انتظارات مشتری با آنچه که مشتریان خواهان آن هستند و به آن علاقه دارند و آنچه که احساس میکنند ارائه دهنده خدمت باید به آنها عرضه کند، در ارتباط است. بنابراین کیفیت را مشتری قضاوت و تعیین میکند. اگر خدمتی انتظارات مشتری را برآورده سازد و یا فراتر از آن باشد، دارای کیفیت است( ونوس و صفائیان،1384: ص53).
کارایی:
به توان مشتریان به مراجعه به وب سایت، یافتن خدمات مطلوب و اطلاعات مربوط به آنها و کنترل آن با حداقل تلاش، اشاره میکند( مولوی و اسکندری، 1391، ص 32 ). از نگاه کلی میزان کارایی سیستم ارائه خدمات بانکداری الکترونیکی مینامند.
امنیت:
امنیتشبکه،شاملمقرراتوسیاستهایاتخاذشدهتوسطمدیریتشبکهاست،کهبهمنظورجلوگیریونظارتبردسترسیغیرمجاز،سوءاستفاده،اصلاحیاایجادمحدودیتدرشبکههایکامپیوتریومنابعقابلدسترسدرشبکه،تدوینواعمالمیگرددinterhack.net/pubs/network-security)).
قابلیت دسترسی:
اطلاعاتبایدزمانیکهموردنیازتوسطافرادمجازهستنددردسترسباشند. اینبدانمعنیاستکهبایدازدرستکارکردنوجلوگیریازاختلالدرسیستمهایذخیرهوپردازشاطلاعاتوکانالهایارتباطیمورداستفادهبرایدسترسیبهاطلاعاتاطمینانحاصلکرد. سیستمهایبادسترسیبالادرهمهحالحتیبهعلتقطعبرق،خرابیسختافزار،وارتقاءسیستمدردسترسباقیمیماند. یکازراههایازدسترسخارجکردناطلاعاتوسیستماطلاعاتیدرخواستبیشازطریقخدماتازسیستماطلاعاتیاستکهدراینحالتچونسیستمتواناییوظرفیتچنینحجمانبودهخدماتدهیرانداردازسرویسدادنبطورکاملیاجزییعاجزمیماند. قابلیتبررسی (در دسترس بودن) افرادمجازدرهرمکانوزمانکهلازمباشدبتوانندبهمنابعدسترسیداشتهباشند.
ریسک مالی:
این مطلب را هم بخوانید :
ریسک مالی اشاره به پتانسیل زیان مالی است که به علت انجام اشتباه فرد در یک تراکنش ممکن است رخ دهد. مانند وارد کردن اشتباه شماره حساب یا مبلغ(عبدالوند، رشادت جو و دیگران، 1389).
ریسک عملیاتی:
ریسک عملیاتی اشاره به خسارات وارده از جانب بد عمل کردن وب سایت اینترنتی و یا سرورهای بانک دارد. ایجاد اشتباه ناگهانی توسط وب و یا سرور ممکن است منجر به بیاعتمادی کامل به بانکداری اینترنتی شود(عبدالوند، رشادت جو و دیگران، 1389).
رضایتمندی:
به نظر ژاوران، رضایت مشتری حالتی است که مشتری احساس میکند که ویژگیهای محصول منطبق بر انتظارات است. نارضایتی نیز حالتی است که در آن نواقص و معایب محصول موجب ناراحتی، شکایت و انتقاد مشتری میشود. در یک تعریف، رضایت مشتری حالت و واکنشی است که مصرفکننده و مشتری از مصرف یا خرید محصول ابراز میکند(ملکی و دارایی، 1387: ص 28-27).
1-8 : تعاریف عملیاتی متغییرها
کیفیت خدمات الکترونیکی:
کیفیت خدمات الکترونیکی در این پژوهش بررسی متغییرهای کارایی، امنیت و قابلیت دسترسی میباشد. که در این پژوهش برای سنجش این متغیرها از پرسش نامه استفاده میشود. وبا گویههای 23 الی 25 سنجیده میشود.
کارایی:
کاربردی بودن و قابلیت استفاده از لینکهای موجود در سایت و سهولت جستجو و دسترسی به اطلاعات مورد نیاز و اطلاعات کافی در مورد بانک و میزان برآورده شدن نیازهای مشتری توسط بانک (وب سایت) را کارایی مینامند(رسولی و مانیان، 1391). کهباگویههای1تا4سنجیدهمیشود.
امنیت:
عدمافشای اطلاعات شخصی مشتری، عدمافشای اطلاعات مربوط به خدمات دریافتی مشتری ( رفتار خرید مشتری )، میزان اطمینان و اعتماد به تبادلات مالی و انجام عملیات بانکی، میزان احساس امنیت از انجام عملیات بانکی و تبادلات مالی و نیز میزان رعایت ویژگیهای امنیتی لازم برای انجام عملیات بانکی توسط بانک را امنیت گویند(رسولی و مانیان، 1391).کهباگویههای5تا8سنجیدهمیشود.
قابلیت دسترسی (در دسترس بودن):
سهولت انجام عملیات بانکی و دسترسی به اطلاعات، میزان سهولت ( عدم پیچیدگی ) گامهای مورد نیاز برای درخواست و دریافت خدمات بانکی، عملکرد صحیح و بدون اشکال فنی، ارائه خدمات بانکداری الکترونیک به صورت 24 ساعته و بدون وقفه را قابلیت دسترسی گویند(رسولی و مانیان، 1391).کهباگویههای9تا12سنجیدهمیشود.
ریسک مالی:
منظور از ریسک مالی در این پژوهش زیانهای مالی است که در اثر اشتباه وارد کردن شماره حساب یا مبلغ به شرکتهای صادراتی وارد میشود، که با گویه های 13 تا 16 سنجیده میشود.
ریسک عملیاتی:
منظور از ریسکعملیاتیاشارهبهخساراتواردهازجانببدعملکردنوبسایتاینترنتیویاسرورهایبانکدارد،کهباگویههای17تا22سنجیدهمیشود.
رضایتمندی:
منظور از رضایتمندی در این پژوهش واکنشهایی است که مدیران شرکتهای صادراتی در ازای دریافت خدمات بانکداری الکترونیکی از خود نشان خواهند داد، است. وبا گویههای 26 الی 31 سنجیده میشود.
1-9 : قلمرو پژوهش
1-9-1 : قلمرو موضوعی
بررسی نقش ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایتمندی مدیران شرکتهای صادراتی استان کرمانشاه در سال 1392 (حوزهی B2B)
1-9-2 : قلمرو مکانی پژوهش
قلمرو مکانی پژوهش شامل شرکتهای فعال صادراتی استان کرمانشاه میباشد، که از خدمات بانکداری الکترونیکی استفاده میکنند.
1-9-3 : قلمرو زمانی پژوهش
این پژوهش از لحاظ زمان و تاریخ در سال 1392 انجام شده است.
1-10 : جامعه آماری
جامعه آماری در این پژوهش عبارتند از مدیران عالی و میانی شرکتهای صادراتی استان کرمانشاه که در سال 1392 فعالیت میکنند.
1-11 : روش نمونه گیری
در این پژوهش از روش نمونهگیری تصادفی ساده استفاده میشود. در روش نمونهگیری تصادفی ساده برای انتخاب بخشی از جامعه آماری یا کل است، به گونهای که همه نمونههای ممکن (تعداد ثابتn ) هستند و برای انتخاب شدن، احتمال یکسان داشته باشند(خاکی، 1391، ص221).
1-12 : روشها و ابزار گردآوری دادهها
در هر مرحله از پژوهش از روشهای مختلفی استفاده میشود. به منظور جمعآوری اطلاعات تجزیه و تحلیل و استنتاج نتایج از منابع کتابخانهای، مجلات، مقالات و پایاننامههای مرتبط با تحقیق، اینترنت و مقالات و تحقیقات انجام شده در خصوص موضوع مورد پژوهش مورد استفاده قرار میگیرد.
در بخش دیگر پژوهش از پرسشنامه در مقیاس لیکرت استفاده میگردد. هدف از تهیه پرسشنامه دستیابی پاسخ به اهداف و فرضیات تحقیق میباشد.
: مقدمه
هدف از این بخش بررسی، پژوهشها و مطالعاتی است که در زمینه ریسک و کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی در رضایتمندی مشتریان و مدیران انجام گرفته است، میباشد. این فصل کارها و زمینههای قبلی حیطه مورد مطالعه را بررسی مینماید، و به مطالعه مفاهیم سطوح مدیریتی در شرکتهای صادراتی،تجارت B2B ، ریسکهای مالی و عملیاتی ، کیفیت خدمات بانکداری الکترونیکی و مبانی نظری و پژوهشهای انجام شده در داخل و خارج و جمعبندی نتایج میپردازد. به عبارتی این فصل شامل دو بخش میباشد. بخش اول شامل مبانی نظری و ادبیات پژوهش و بخش دوم شامل پیشینه پژوهش میباشد.
الف – بخش اول : مبانی نظری و ادبیات پژوهش
2-2 : مبانی نظری پژوهش
ارتباط بین تجارت و تکنولوژی دیر زمانی است، که وجود داشته و ادامه دارد. در واقع، یک پیشرفت تکنیکی باعث رونق تجارت شد و آن هم ساخت کشتی بود. در حدود 2000 سال قبل از میلاد، فینیقیان تکنیک ساخت کشتی را بکار بردند تا از دریا بگذرند و به سرزمینهای دور دست یابند. با این پیشرفت، برای اولین بار مرزهای جغرافیایی برای تجارت باز شد و تجارت با سرزمینهای دیگر آغاز شد.
اکنون، شبکه جهانی اینترنت مانند همان کشتی است که نه تنها فواصل جغرافیایی، بلکه اختلافات زمانی را نیز کمرنگ نموده و صحنه را برای نمایشی دیگر آماده کرده است.
مهمترین هدف در تجارت- حال چه از روشهای بسیار پیشرفته الکترونیکی استفاده کند و چه از
روشهای سنتی و قدیمی – همانا دستیابی به پول و سود بیشتر است. طبیعتاً در این میان، نقش بانکها و موسسات اقتصادی در نقل و انتقال پول بسیار حیاتی است. هنگامی که در سال 1994 اینترنت قابلیتهای تجاری خود را علاوه بر جنبههای علمی و تحقیقاتی به نمایش گذاشت، موسسات تجاری و بانکها در کشورهای پیشرفته اولین نهادهایی بودند که تلاش جدی خود را برای استفاده هر چه بیشتر از این جریان بکار انداختند. محصول تلاش آنها نیز همان بانکداری الکترونیک امروزی است. سپس به سرعت مشخص شد که اینترنت بستر بسیار مناسبی برای انواع فعالیتهای بانکداری و اقتصادی بشمار می رود(سرمد سعیدی، و نوده فراهانی، 1382، ص 12).
بانکداری و تجارت الکترونیک هماکنون در جهان به عنوان یک بحث بسیار تخصصی و در عین حال، بسیار پیچیده تبدیل شده است و تطبیق آن با سیاستهای تجاری و اقتصادی کشورهای مختلف نیاز به تحقیق و برنامه ریزی دقیق دارد.
در بررسی تاریخچه تجارت الکترونیک در مییابیم که شرکتهای تجاری و بازرگانی نیز موسسات دیگری بودند که به سرعت فعالیت خود را با روند پیشرفت اینترنت هماهنگ کردند و موفق شدند که در عرض مدت کوتاهی، با توجه به برتریهای اینترنت در مقایسه با روشهای قدیمی، به دلیل سرعت و دقت بالا، به موفقیتهای بینظیری دست یابند.
2-3 : تجارت الکترونیک
تجارت الکترونیک انجام کلیه فعالیتهای تجاری با استفاده از شبکههای ارتباطی کامپیوتری، به ویژه اینترنت است. تجارت الکترونیک، به نوعی، تجارت بدون کاغذ است. به وسیله تجارت الکترونیک تبادل اطلاعات خرید و فروش و اطلاعات لازم برای حمل و نقل کالاها، با زحمت کمتر و مبادلات بانکی با شتاب بیشتر انجام خواهد شد.
شرکتها برای ارتباط با یکدیگر، محدودیتهای فعلی را نخواهند داشت و ارتباط آنها با یکدیگر
سادهتر و سریعتر صورت میپذیرد. ارتباط فروشندگان با مشتریان نیز میتواند به صورت یک به یک با هر مشتری باشد. به عبارت دیگر، تجارت الکترونیک نامی عمومی برای گستردهای از نرمافزارها و سیستمهایی است که خدماتی مانند جستجوی اطلاعات، مدیریت تبادلات، بررسی وضعیت اعتبار، اعطای اعتبار، پرداخت به صورت online، گزارشگیری و مدیریت حسابها را در اینترنت به عهده میگیرند. این سیستمها زیربنای اساسی فعالیتهای مبتنی بر اینترنت را فراهم میآورند.
هدف از بکارگیری تجارت الکترونیک، ارائه روشی جدید در انجام امور بازرگانی میباشد. به واسطهی این روش، تاجران قادرند که محصولات و خدمات خود را به شکل تمام وقت و به تمام خریداران در سرتاسر جهان – مستقل از مرزهای جغرافیایی و ملیتها – عرضه کنند.
بسیاری از مردم، تجارت الکترونیک را منحصر به خرید و فروش از طریق شبکه اینترنت میدانند، در حالی که این امر فقط بخش کوچکی از تجارت الکترونیک را تشکیل میدهد و این مفهوم اکنون گسترده وسیعی از جنبههای مختلف تجاری و اقتصادی را در برگرفته است. به سادگی میتوان هر گونه فعالیت تجاری و مالی بین موسسات و افراد مختلف را در حیطه تجارت الکترونیک گنجاند.
تجارت الکترونیک روش دیگری برای تبادلات الکترونیکی اطلاعات و انجام مبادلات تجاری است که یک پل الکترونیکی را بین مراکز تجاری ایجاد کرده است. تجارت الکترونیک با حجم کمتری از اطلاعات که لزوماً در قالب یکسانی نبوده و بین مردم عادی رد و بدل میشود، سروکار دارد( سرمد سعیدی و نوده فراهانی ، 1382، ص 13).
تجارت الکترونیک در ابتدای پیدایش خود، چیزی بیش از یک اطلاع رسانی ساده تجاری نبود و هرکس میتوانست محصولات خود را با استفاده از صفحات وب بر روی اینترنت تبلیغ نماید.
روشهای متعددی در تجارت الکترونیک وجود دارند که عبارتند از :
که در این پژوهش هدف مطالعه تجارتفروشندهبافروشندهB2B میباشد. به عبارتی شرکتهای صادراتی که برای نقل و انتقال وجه خود برای شرکتهای دیگر از سیستم بانکی استفاده میکنند.
2-3-1 : تجارتفروشندهبافروشندهB2B
تجارت الکترونیکی عبارت است از فرآیند خرید و فروش، انتقال یا مبادله محصولات، خدمات و اطلاعات از طریق شبکههای کامپیوتر متصل به اینترنت(هنری و محبوب[8]، 2008، ص213).
در واقع تجارت الکترونیکی زیر مجموعه کسب و کار الکترونیکی میباشد. کسب و کار الکترونیکی شامل : تجارت الکترونیکی + هوشمندی شرکتها + مدیریت روابط مشتری + مدیریت زنجیره تامین + برنامهریزی منابع شرکت میشود. به بیان دیگر کسب و کار الکترونیکی عبارت است از تلفیق سیستمها، فرآیندها ، زنجیرههای تامین و کل بازار با استفاده از اصول و فناوریهای مرتبط با بهرهگیری از ابزار اینترنت.
تجارت الکترونیکی بر پردازش و انتقال الکترونیکی دادهها شامل : متن، صدا و تصویر مبتنی میباشد و فعالیتهای گوناگونی از قبیل مبادله الکترونیکی کالاها و خدمات، تحویل فوری مطالب دیجیتالی و انتقال الکترونیکی آنها را در بر میگیرد( صنایعی، 1383، ص 27 ).
تجارت الکترونیکی شرکت با شرکت عبارت است از هر شکلی از معاملات تجاری یا مبادله اطلاعات ساختار یافته که بین شرکتها از طریق شبکه کامپیوتر مبتنی بر تکنولوژی اطلاعاتی و ارتباطی[9] انجام
میشود(مودلی[10]، 2003، ص 27).
انتخاب تجارت الکترونیکی شرکت با شرکت مبتنی بر اینترنت و شبکه گسترده جهانی[11] به شرکتها در کشورهای در حال توسعه مکانیسمهای مبادلاتی جدیدی را ارائه میکند، که آنها را قادر میکند تا بر یک مبنای برابر و عادلانهتر در بازارهای جهانی رقابت کنند.
طبق این دیدگاه، اجرای تجارت الکترونیکی شرکت با شرکت، منجر به کاهش هزینههای معاملاتی
میشود، که شرکتها آن را متحمل میشوند، و بنابراین موانع مشارکت در تجارت بین المللی را کاهش میدهد. همچنین انتظار میرود که آن فرصتهایی را برای شرکتها در کشورهای در حال توسعه فراهم کند که روابط تجاری مستقیم یک به یک خود را با خریداران و فروشندگان بین المللی افزایش دهند.
2-4 : بانکداری الکترونیک
2-4-1 : مقدمه
دسترسی تعداد زیادی از مردم جهان به شبکه اینترنت و گسترش ارتباطات الکترونیکی بین افراد و سازمانها مختلف از طریق دنیای مجازی بستر مناسبی را برای برقراری مراودات تجاری و اقتصادی فراهم کرده است. تجارت الکترونیکی عمدهترین دستاورد بکارگیری فناوری ارتباطات و اطلاعات در زمینههای اقتصادی است.
بر اثر گسترش این فناوری، حجم تجارت الکترونیکی در جهان روزبه روز در حال رشد است. تجارت الکترونیکی ابزاری است که خواسته شرکتها، مصرفکنندگان و مدیریت را در کاهش هزینهها همراه با بهبود کیفیت کالا و افزایش سرعت تحویل و ارائه خدمات مورد توجه قرار میدهد.
آنچه در شرکتهای تولیدی یا خدماتی به طور فزآیندهای تمایز رقابتی ایجاد میکند، پشتیبانی و خدمات مشتری است که در محصول و پیرامون آن است، نه فقط کیفیت خود محصول. برخی از شرکتها به مشتریان خود خیلی نزدیک شدهاند و دریافتن راههای جدید ایجاد ارزش برای مشتریان خود تلاش
میکنند.
در دنیای تولید و تجارت که هر روز رقابتها نزدیکتر و کالاهای بیشتری عرضه میشوند، مهمترین عامل تمیزدهنده، کیفیت است، یعنی محصول باید کیفیت بالاداشته باشد وبا سرویس خوب عرضه شود. اگر این دو را به مشتری ندهید، او را از دست خواهید داد(فارسیجانی،1386، ص 23).
از نظر آیزن قصد مشتریان برای استفاده از بانکداری اینترنتی، علاقه شخصی فرد در استفاده از
سیستمهای از ارائه شده در تعاملات بانکی است( کاظمی و دیگران، 1389 ). به بیان دیگر انگیزه شخص در حسی از برنامه آگاهانهاش میباشد که کوشش میکند تا از خدمات بانکداری اینترنتی استفاده کند(زهو و دیگران[12]، 2010).. تعدادی از معاملات تجارت الکترونیک نشان میدهند، که قصد مشتریان برای به کار گماردن تعاملات آنلاین یک پیشبینیکننده قوی انتظارات واقعی مشتریان در تعاملات تجارت الکترونیک میباشد( کاظمی و دیگران، 1389). و در واقع تمایل رفتاری یا قصد استفاده میزان احتمال به کارگیری سیستم توسط فرد است( سید جوادین و یزدانی، 1384 ).
2-4-2 : اهمیت و ضرورت کیفیت خدمات
عملکرد بانکها به خواستههای مشتریان بستگی دارد، باید این حس اعتماد ایجاد شود که همه سازمانها مایلند خدمات مطلوبی را ارائه نمایند. در فرآیند ارزیابی کیفیت خدمات در بانکها و دیگر سازمانها، اهمیت دارد که وضعیتهای پیچیده همراه با ارزیابی و افزایش کیفیت مورد توجه قرار گیرد.
نقش اصلی درک مفاهیم، انتظارات و مشارکت مشتریان در انواع خدمات مختلف برای ارزیابی و تعیین ماهیت و منابع قابل دسترسی که باعث ایجاد تجربه خدماتی میشود، مهم است. قراردادهای خدماتی که به صورت رسمی و غیررسمی هستند، دارای عناصر روانشناسی نیز میباشند.
یک شیوه مدیریتی آن است که مفاهیم و انتظارات مشتریان را در ارزیابی کیفیت و خدمات به عنوان یک معیار تلقی شود( الوانی و ریاحی، 1382، ص 164).
بانکهای عصر حاضر ناگزیز هستند برای بقای خود، به کیفیت محصولات و خدمات خود توجه نمایند. تا از این طریق بتوانند مشتریان فعلی خود را راضی و خوشحال نگه دارند و مشتریان جدیدی را جذب کنند و منابع درآمدی خود را تضمین کنند و افزایش دهند.
رسیدن به این مهم از طریق اعمال مدیریت صحیح امکان پذیر است. همان طوری که یک پزشک یا مهندس با ابزارهای مختلفی بیماری و یا نقص فنی را تشخصی میدهند و باز با کمک ابزار و نرم افزارهای دیگری به درمان بیماری و رفع نقص فنی میپردازند و کیفیت را احیاء میکنند، مدیریت نیز برای ارتقای کیفیت نیازمند ابزارهای مختلفی است که یکی از این ابزارهای مختلف پیاده سازی نظام کیفیت فراگیر[13] است.
کیفیت فراگیر در اصل یک فرهنگ است که بعدها تبدیل به ابزار میشود، یعنی ابتدا باید ایده کیفیت جامع در ذهن تک تک کارکنان شکل گیرد تا پس از مدتی مفاهیم ذهنی آن تبدیل به عمل شود و به عنوان یک ابزار افزایش دهنده کیفیت در سازمان به کار گرفته شود(سلطانی و پورسینا، 1386، ص 1).
2-4-3 : کیفیت
در خصوص کیفیت، تعاریف زیادی وجود دارد که در زیر به چند مورد اشاره میشود:
2-4-4 : کیفیت خدمات در بانکها
در تمامی صنایع خدماتی، کیفیت خدمات به عنوان یک موضوع اساسی برای رقابت پذیری در بازار مورد توجه قرار گرفته است. از آنجا که سازمانهای ارائهدهنده خدمات مالی و به ویژه بانکها، در محیطی با محصولات غیر ممتاز فعالیت میکنند، لذا کیفیت خدمات در آنها به عنوان اولین سلاح رقابت شناخته میشود.
در همین راستا بعضی از صاحبنظران معتقدند رقابتپذیری در بانک، منحصراً از کیفیت خدمات نشات میگیرد، به طور کلی، بانکهایی که در کیفیت خدمات برتری دارند، بازار جدایی دارند، چرا که سطح بهتر کیفیت خدمات با درآمد بیشتر، نگهداری بیشتر مشتریان و سهم از بازار بیشتر مرتبط است .
اگر بانکها مشکلات را از مشتریانشان جویا شوند، کیفیت به شکل چشمگیری ارتقاء خواهد یافت. رسیدگی به شکایت مشتریان هزینههای مستقیم و غیر مستقیم بالایی را برای بانکها به همراه دارد، اما این شکایات از آنجا که دربردارنده نداهای مستقیم مشتریان هستند، دانش گرانبهایی را در خود دارند که
میتوانند مورد استفاده وافر در بهبود کیفیت قرار گیرد. بحث مربوط به ماهیت کیفیت و رابطه بین انتظارات مفاهیم و رضایت مشتری و خدمت ارائه شده، ار مشکلات اساسی ارزیابی کیفیت خدمات در بخش عمومی است.
لیتنیم، کیفیت خدمات را به عنوان یک ساختار سه بعدی تعریف کرده است، که شامل فعل و انفعالات داخل، عوامل فیزیکی و مشارکت در ابعاد کیفیت بود. دکین و والش گزارش نمودند که بین مشتریان دریافت کننده خدمات و فراهم آوردگان خدمات، یک رابطه معنیداری وجود دارد. که احتمال آسیب پذیری در آن وجود دارد( الوانی و ریاحی، 1382،ص 159-162 ).
با عنایت به مباحث مطرح شده در بالا، میتوان دریافت که بانکهای امروزی برای رقابت در محیط متلاطم امروزی ناچار از توجه ویژه به کیفیت خدمات خود هستند. این امر ماندگاری بیشتر مشتریان، جذب مشتریان جدید و بهبود عملکرد مالی و سودآوری را به دنبال خواهد داشت(مولوی، و اسکندری، 1391، ص 31).
2-4-5 : بانکداری الکترونیکی
برای بانکداری الکترونیک تعاریف متعددی بیان شده است که از آن جمله میتوان به تعاریف زیر اشاره کرد:
2-4-6 : کیفیت خدمات الکترونیکی در بانکداری الکترونیکی
یکی از تعاریف اولیه کیفیت خدمات الکترونیکی، مربوط به زیتهامل[16]، پاراسورامان[17] و مالهوترا[18] (2000) است. آنها میگویند : کیفیت خدمات الکترونیکی، حوزهای است که در آن امکان خرید کارآمد و موثر برای مشتریان و تحویل کالاها و خدمات از طریق وب سایت برای تامین کنندگان خدمات فراهم میشود.
والری و همکارانش ابعاد کیفیت خدمات را 5 عامل :
مقدمه
امروزه با رشد فزایندۀ توسعۀ جهانی تجارت الکترونیکی، کسب و کارها سعی می نمایند بیشتر از قبل با استفاده از تجارت الکترونیکی با مشتریان تعامل برقرار کنند و مزیتهای رقابتی خویش را به دست آورند. بنابراین، رقابت میان فروشندگان، لحظه به لحظه شدیدتر شده و این واقعیت منجر به آگاهی بیشتر مشتریان در هنگام جستجوی کالاها و خدمات از قیمتهای بهینه می شود. در واقع می توان گفت؛ رضایت مشتری، کلیدی برای حفظ وفاداری مشتری و عملکرد مالی برتر شرکت است. براساس تحقیقات انجام شده، رضایت مشتری بر حفظ مشتریان و در نتیجه بر سودآوری و موفقیت شرکت در عرصۀ رقابت تأثیرگذار است. و با توجه به اینکه امروزه وبگاه ها مهم ترین کانال توزیع جهانی کالاها و خدمات در تجارت الکترونیکی هستند، بازارها و ساختارهای صنعتی، محصولات و خدمات، بخش بندی بازارها، ارزش های مشتریان و رفتار مصرف کننده را به طور اساسی دچار تحول می نمایند. بنابراین ما در این پژوهش به بررسی فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای می پردازیم.
1-2 بیان مسأله
امروزه صنایع خدماتی نقش اساسی و مهمی در رشد و توسعه اقتصادی کشورها دارند و در این میان نقش و اهمیت جایگاه صنعت بیمه به عنوان یک صنعت حمایت کننده بر هیچکس پوشیده نیست. ازسوی دیگر افزایش رقابت در بازار صنعت بیمه، اکثر مدیران این صنعت رابه فکر چاره اندیشی برای حضور ماندگار در عرصه کسب و کار انداخته است. بنابراین آنها ناگزیرند، راههایی را بیابند که کسب رضایت بیشتر مشتریان و وفاداری آنها را در پی دارد (Coviello and Trapani, 2012).
در دنیای امروز، رقابت شکل تازه ای به خود گرفته و ارتباط مستمر و بلندمدت با مشتری، اساسی ترین کلید برای رسیدن به موفقیت سازمان ها شده است. این امر موجب شده تا بسیاری از سازمان ها تغییر شکل داده و با بهبود زیرساخت های اطلاعاتی و دانش خود، مشتری گرایی را بپذیرند و از آن جهت رضایت هرچه بیشتر مشتریان و رسیدن به حداکثر سود بهره ببرند (رضایی ملک و همکار، 1392).
بنابراین سازمان ها باید بیاموزند که چگونه از تمرکز تنها بر خدمات به سمت تمرکز بر مشتریان حرکت کنند. آنها باید مشتریان را به عنوان یک دارایی در نظر بگیرند که نیاز به مدیریت و رساندن به بالاترین میزان بازدهی را دارد (رنجبریان، 1378). همچنین شرکت های بیمه به مجموعه ای از پیشنهادات و ارزش موقعیت نیاز دارند تا محصول را به مشتریان بالقوه هدف تحویل دهند و به طوری که به تحقیقاتی نیاز دارند تا بتوانند محصولات را مطابق با انتظار مشتریان تطابق دهند. (Biswamohan and Bidhubhusan, 2012).
از راههای دستیابی به این مهم، فناوری ارتباطات و اطلاعات است که نقش عمده ای در این مقوله دارد و می تواند در بهینه سازی فرآیندهای جاری و کاهش هزینه های داخلی شرکت های بیمه و به تبع آن ایجاد بازارهای جدید کمک کند (صحت و قبادی، 1390، 7).
بیمه الکترونیکی، به معنای بهره گیری از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی برای ایجاد فرآیند جدیدی از بیمه است که با جامعه اطلاعاتی و شبکه ای همخوان باشد. از این رو، بیمه الکترونیکی شامل توسعه و به کار گرفتن زیرساخت های اطلاعاتی و همچنین تهیه و تدوین و اجرای سیاست ها، قوانین و مقررات لازم برای عملکرد جامعۀ اطلاعاتی یا دیجیتالی در صنعت بیمه است (همتی، 1388). بیمه الکترونیکی به معنای عام به کاربرد فناوری اطلاعات در تولید و توزیع خدمات بیمه ای اطلاق می گردد. به معنای خاص بیمه الکترونیکی را می توان به عنوان تامین یک پوشش بیمه ای از طریق بیمه نامه اطلاق کرد که به صورت؛ درخواست، پیشنهاد، مذاکره و قرارداد منعقد می گردد (همتی، 1388).
با افزایش شمار مشتریان اینترنتی و تغییر ماهیت کسب و کارها و خدمات اینترنتی فشار فزاینده ای برای درک بهتر عوامل موثر کلیدی بر رضایت مشتریان از فروش الکترونیک وجود دارد (Chia-Hui,2008). لذا ضروری است تا با مطالعه رفتار مشتریان چگونگی تاثیر کیفیت فروش الکترونیک بر رضایت آنها بررسی شود (تقوا، 1386). با توجه به رشد روز افزون کاربران اینترنتی در کشور، نویسنده در صدد تبیین عوامل موثر بر رضایت این گروه از مشتریان است. در واقع مسئله اصلی تحقیق حاضر این است که شرکت بیمه ایران از پتانسیل بازار الکترونیک بهره چندانی نبرده است. و شناسایی عوامل موثر بر به کارگیری بیمه الکترونیک ضرورت دارد. از این رو سوال اصلی تحقیق عبارت است از: چه رابطه ای بین فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای و رضایت مشتریان بیمه ایران دارد؟
1-3 چرایی و ضرورت تحقیق
صنعت بیمه به دلیل کاربرد وسیع آن در جامعه، یکی از مهم ترین بخش های خدماتی کشور است. از آن جایی که کسب و کار بیمه به طور گسترده ای وابسته به اطلاعات است، بنابراین، کاربردهای اینترنت می تواند تأثیر بسیاری روی این صنعت داشته باشد. همچنین ایجاد و دستیابی به رضایتمندی مشتری به دلیل وجود یک رابطۀ روشن و مستحکم بین رضایتمندی مشتری و سودآوری، می تواند به عنوان یک ضرورت اصلی برای سازمان های بیمه ای باشد.
برای حفظ بقاء در بازار جهانی، توجه به نیازها و خواسته های مشتری عاملی کلیدی برای موفقیت در شرکت های بزرگ و کوچک می باشد. به دست آوردن یک مشتری جدید سودی معادل پنج برابر بیشتر از ایجاد تمایل در مشتریان موجود برای یک خرید جدید، به دنبال دارد (Adrian, 2012, 12).
با توجه به اینکه سازمان ها تشخیص داده اند که مشتریان مهمترین دارائی آن ها محسوب می شوند، بنابراین به روابط با مشتریان به عنوان تعاملاتی سودمند می نگرند که نیازمند مدیریت صحیح می باشد (Plakoyiannaki, 2015, 367). به طوری که دنیای رقابتی امروز، سازمان ها را بر آن داشته است تا به مشتریان اهمیت بیشتری دهند و به رضایت وی توجه کنند (Zablah and et al, 2014, 480).
بیمه الکترونیکی فرصت هایی را فراهم می کند تا کیفیت خدمات ارائه شده به شهروندان بهبود یافته و آنها قادر باشند در هر دقیقه از شبانه روز به خدمات و اطلاعاتی جهت صدور بیمه نامه مورد نظر با استعلام نرخ و با اعلام خسارت دسترسی داشته باشند. استقرار بیمه های الکترونیکی و استفاده از فناوری اطلاعات در تعامل میان شرکت های بیمه و مشتریان می تواند مزایای بی شماری همچون قابلیت ارائۀ خدمات در تمام اوقات شبانه روز، عدم مراجعه حضوری برای دریافت خسارت، ارائۀ خدمات سریع و مطمئن، جلوگیری از تقلبات بیمه ای و افزایش درآمد شرکت بیمه را در پی داشته باشد؛ لذا به نظر می رسد توسعۀ بیمه های الکترونیک، امری ضروری و اجتناب ناپذیر است (کریمی، 1383). پژوهش های صورت گرفته نشان می دهد که استقرار فرآیند فروش الکترونیکی در بسیاری از سازمان ها موجب افزایش توان رقابتی، افزایش درآمد و کاهش هزینه های عملیاتی شده است و مدیریت کارا و مؤثر در ارتباط با مشتری منجر به افزایش رضایت و وفاداری مشتریان می گردد (امیری، 1388).
1-4 چارچوب نظری تحقیق
چارچوب نظری پایه ای است که تمام تحقیق بر روی آن تکیه می کند. یک شبکه منطقی، توسعه یافته، توصیف شده و کامل بین متغیرهایی است که از طریق فرآیندهایی مانند مصاحبه، مشاهده و بررسی ادبیات موضوع پیشینه ی تحقیق مشخص شده اند. این متغیرها با مسأله تحقیق در ارتباط است. یک چارچوب نظری خوب، متغیرهایی مهم و مؤثر در شرایط مربوط به مسأله ای تعریف شده را شناسایی و نشان می دهد و ارتباط بین متغیرها را به صورتی منطقی توصیف می کند (خاکی،1389).
متغیر ملاک (مستقل) تحقیق حاضر، رضایت مشتریان میباشد. متغیرهایی که با متغیر ملاک رابطه همبستگی دارد، تحت عنوان متغیرهای پیشبین (وابسته) عبارتند از: اطمینان، سهولت استفاده، کیفیت اطلاعاتی، زمان واکنش، کیفیت وب سایت و پاسخگویی.
| سهولت استفاده |
| کیفیت اطلاعاتی |
| زمان واکنش |
| کیفیت وب سایت |
| پاسخگویی |
| رضایت بیمه گذاران |
| اطمینان |
چارچوب نظری بیانگر روابط حاکم بر متغیرهای پیشبین و ملاک بر اساس ادبیات موضوعی میباشد. بر اساس بیانی که از مسئله به عمل آمد، الگوی تحلیلی تحقیق حاضر که بر گرفته از تحقیق افخمی و ترابی (1390) می باشد، به شرح شکل زیر (1-1) است
اهداف تحقیق
هدف اصلی
سنجش رابطه بین فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای بر رضایتمندی مشتریان شرکت بیمه ایران.
اهداف فرعی
1-4-2 فرضیه های تحقیق
فرضیه اصلی تحقیق:
بین فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای و رضایتمندی مشتریان بیمه ایران رابطه وجود دارد.
این مطلب را هم بخوانید :
فرضیه های فرعی تحقیق:
1-4-3 تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای تحقیق
فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای (متغیر پیشبین)
رضایت مشتریان (متغیر ملاک)
تعریف نظری فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای
فروش الکترونیکی مستلزم الکترونیکی شدن تمامی فعالیت ها و عناصر تجاری نیست، بلکه طیفی سه بعدی است که از ابعاد محصول، بازیگران و فرآیندها تشکیل شده است (Turban, 2002).
فروش الکترونیکی را به طور عمده به چهار دسته تقسیم می شود. بنگاه به بنگاه، فروش مستقیم به مشتری، مشتری به کسب و کار و مصرف کننده به مصرف کننده (Cornal, 2000).
بیمه الکترونیکی یکی از کاربردهای فروش الکترونیکی در صنعت بیمه است. تصور می شود که بیمه الکترونیکی دو مزیت اصلی داشته باشد: نخست، هزینه های اداری ومدیریتی (داخلی) را از طریق ماشینی شدن مراحل کار کاهش می دهد و باعث می شود نوعی ارتباط شبکه ای بین واحدهای شرکتها به وجود آید و اطلاعات مدیریتی بهبود یابد. دوم، بیمه الکترونیکی کارمزد پرداختی به واسطه ها را کاهش می دهد، چرا که بیمه نامه می تواند به طور مستقیم به مشتریان فروخته شود و برای خریدار هزینۀ کمتری دربر داشته باشد. این مزایا منجر به استفاده رو به رشد از بیمه الکترونیکی در سطح جهان شده است (Kellenberger,2000).
تعریف عملیاتی فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای
برای اندازه گیری متغیر فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای موارد زیر را مد نظر قرار می دهیم و از ابزار اندازه گیری پرسشنامه با 24 گویه به صورت طیف 5 گزینه ای لیکرت از (خیلی کم تا خیلی زیاد) و مقیاس اندازه گیری فاصله ای استفاده نمودیم:
جهت سنجش متغیر اطمینان در پرسشنامه دوم سوالات تخصصی، از سوالات شماره 1 تا 4 استفاده گردید.
جهت سنجش متغیر سهولت استفاده در پرسشنامه دوم سوالات تخصصی، از سوالات شماره 5 تا 7 استفاده گردید.
جهت سنجش متغیر کیفیت اطلاعاتی در پرسشنامه دوم سوالات تخصصی، از سوالات شماره 8 تا 11 استفاده گردید.
جهت سنجش متغیر زمان واکنش در پرسشنامه دوم سوالات تخصصی، از سوالات شماره 12 تا 14 استفاده گردید.
جهت سنجش متغیر کیفیت بصری وب سایت در پرسشنامه دوم سوالات تخصصی، از سوالات شماره 15 تا 16 استفاده گردید.
جهت سنجش متغیر پاسخگویی در پرسشنامه دوم سوالات تخصصی، از سوالات شماره 17 تا 20 استفاده گردید.
تعریف نظری رضایت مشتریان
رضایت مشتری یا مصرف کننده را سازه ای مجرد است که به طور مستقیم قابل اندازه گیری نیست و برای این منظور، باید تعریف عملیاتی شود. اما بیان می دارد که یک تعریف مورد توافق برای همۀ پژوهشگران در این قلمرو، وجود ندارد (Hair, 2003).
جوهرۀ تعاریف متعددی که برای رضایت مشتری، به عمل آمده، مقایسۀ بین عملکرد محصول یا خدمات (طبق ادراک و برداشت مشتری)، با یک استاندارد (مانند انتظارات مشتری) و نتیجۀ این مقایسه است. در تجارت الکترونیکی نیز مفهوم رضایت مشتری بسیار مورد توجه می باشد (Sirgy, 1980).
تعریف عملیاتی رضایت مشتریان
جهت سنجش متغیر رضایت بیمه گذاران در پرسشنامه دوم سوالات تخصصی، از سوالات شماره 21 تا 24 استفاده گردید.
1-5 قلمرو تحقیق
1-5-1 قلمرو موضوعی
قلمرو موضوعی تحقیق انجام شده متناسب با رشتۀ مدیریت بازرگانی ـ مدیریت بیمه، می باشد. و به بررسی نقش فروش الکترونیکی محصولات بیمه ای بر میزان افزایش رضایت مشتریان شرکت بیمه ایران می پردازد.
1-5-2 قلمرو مکانی
جامعۀ آماری مورد نظر در این پژوهش، بیمه گذاران شرکت بیمه ایران در شهر رشت، می باشند.
1-5-3 قلمرو زمانی
پژوهش انجام شده در قلمرو زمانی سال 94-93 می باشد.
مقدمه
اکنون که در اقتصاد جهانی مشتریان بقای شرکت را رقم می زنند، دیگر شرکتها نمی توانند به انتظارات و خواسته های مشتریان بی تفاوت باشند. شرکت های بیمه یکی از نهادهای پویا و مهم در بسیاری از کشورهای جهان به حساب می آیند. این شرکتها با توجه به ویژگیها و مزایایی که برای اجتماع دارند بسیار حائز اهمیت هستند. شرکتهای بیمه با انتقال ریسک از افراد جامعه به خود، موجب ایجاد آرامش و رفاه اجتماعی در جامعه می گردند، شرکت های بیمه با حق بیمه هایی که از افراد می گیرند آنها را در شرکت های سرمایه گذاری و یا بورس سرمایه گذاری می کنند و موجب رشد اقتصادی کشورهای خود می گردند. شرکتهای بیمه به منظور ارائۀ خدمات مناسب به بیمه گذاران می بایستی ارتباط نزدیکی با خریداران بیمه به خصوص خریداران بیمه های غیراجباری داشته باشند تا بتوانند از نیازهای آنها باخبر شوند و برای ارضاء آنها بیمه های مناسب را عرضه کنند (Chassay & Case, 2003).
آنها باید همۀ فعالیت ها و توانمندی های خود را متوجه رضایت مشتری کنند. بنابراین، نخستین اصل در دنیای کسب و کار امروزی ایجاد ارزش های مشتری پسند است و تنها از طریق فرآیندهای شرکت می توان ارزش های مشتری پسند ایجاد کرد. از طرفی رشد و توسعۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات و پدیده تجارت الکترونیکی بهترین فرصت را برای صنایع مختلف ازجمله صنعت بیمه و مشارکت آن در بازارهای جهانی به وجود آورده است. در این راستا یکی از زیرمجموعه های تجارت الکترونیکی را می توان بیمه الکترونیکی دانست. از آنجا که صنعت بیمه به دلیل کاربرد وسیعش در جامعه و اقتصاد کشور، یکی از مهم ترین بخش های خدماتی کشور محسوب می شود، باید از روش ها و فناوری های به روز دنیا برای بهبود بازار بیمه و رضایت افراد در استفاده از خدمات بیمه ای و تشویق کردن آنها به سمت محصولات بیمه ای، بهره برد. بنابراین کاربرد اینترنت و ارائۀ خدمات الکترونیکی می تواند تأثیر زیادی روی این صنعت داشته باشد زیرا شرکت های بیمه می توانند از اینترنت به عنوان یک کانال توزیع استفاده کنند (راد قصبه، محمد، 1389).
بنابراین در این فصل، موارد زیر به ترتیب بررسی می گردد:
× بخش اول؛ تشریح متغیر ملاک پژوهش
× بخش دوم؛ تشریح متغیر پیش بین پژوهش
× بخش سوم؛ بررسی دیدگاه ها و نظرات صاحبنظران
× بخش چهارم؛ پیشینۀ پژوهش
بخش اول: تشریح متغیر ملاک پژوهش
2-2 تعریف رضایت مشتری
در یک نگرش کلی هر مشتری پس از دریافت خدمت یا خرید و استفاده از کالا راضی یا ناراضی است. رضایت یک احساس مثبت است که در نهایت در مصرف کننده ایجاد می شود. که این احساس به واسطۀ برآورده شدن انتظارات مشتری و عملکرد عرضه کننده به وجود می آید. در واقع رضایتمندی مشتریان عبارت است از تفاوت میان انتظارات و برداشت ها، از این رو تأکید می شود که باید فراتر از انتظارات مشتریان در بخش بازار مربوطه نگریست (شکسته بند، 1388)، (فیضی، کامران و همکاران 1387).
سازمان ها باید حس مشتری را درک کنند. لغت رضایت، معانی زیادی در بر دارد. بیشتر این معانی این معنی را منعکس می کند که؛ رضایتمندی واکنش احساسی مشتری است که از درک متفاوت مابین انتظارات مشتری و عملکرد محصول حاصل می شود. درک رضایتمندی به فعالیت هایی که مارا به دستیابی به آنها هدایت می کند اثر به سزایی دارد. برای به دست آوردن رضایت مشتری، شرکت ها نیاز به تولید محصول با کیفیت عالی و جذاب برای تهیه خرسندی مشتری را دارند (Fecikova, 2014).
2-3 اهمیت مشتری
امروزه با توسعه مفهوم بازاریابی و رقابت، سازمان های تجاری ازجمله شرکت های بیمه به این مطلب پی برده اند که برای رسیدن به اهداف خود (بقا) و یا فرا رفتن از آنها باید رضایت مشتریان را جلب نمایند. زیرا موتور تجارت نه محصول و بازار، بلکه “مشتری” می باشد. اهمیت مشتری تا بدانجا است که از آن در فرهنگ های مختلف با عبارتهای زیر توصیف می شود.
“مشتری تاج سر فروشنده است”
“مشتری رئیس شما است”
“همیشه حق با مشتری است”
به همین خاطر سازمانهای تجاری می کوشند تا با کسب رضایت وی، فروش و سود خود را افزایش دهند. از آنجا که شرکت های بیمه نیز در زمره سازمان های انتفاعی قرار می گیرند، ناچار به مشتری خود یعنی “بیمه گذار” باید توجه نمایند زیرا بی توجهی به رضایت وی که نتیجه بی توجهی به خواستها و نیاز وی است با موفقیت و شکست آنها قرین است (مبشری، 1379)، (Fecikova, 2014).
2-4 اثرات رضایت مشتری و عوامل مؤثر بر رضایتمندی از شرکت
رضایت مشتری از سه طریق به افزایش درآمد و سود منجر می شود. تکرار خرید مشتری، خرید کالای جدید و خرید کالا توسط مشتریان جدیدی که توسط مشتریان راضی به کالا تمایل پیدا کرده اند. امروزه در کشورهای صنعتی برنامه های ارتباط با مشتریان سرلوحه برنامه های بازاریابی عرضه کنندگان قرار گرفته است. دیگر هیچ تولیدکننده و عرضه کننده ای فقط به یک بار فروش مشتری نمی اندیشد. نکته مهم این است که در صورت نارضایتی مشتری، تمام مکانیسم ها در جهان، عکس عمل کرده و درآمد و سود عرضه کننده را کاهش می دهد. بررسی ها نشان می دهد که مشتریان ناراضی در انتقال احساس خود به دیگران فعال تر و موفق تر عمل می کنند (فیضی، کامران و همکاران 1387).
رضایت مشتری موجب افزایش طول دوره بقای مشتریان می شود. علاوه بر آن، تمرکز بر اصل رضایت مشتری، گسترش پیام منفی توسط مشتریان ناراضی سازمان را به کمترین حد خود خواهند رساند و باعث وفاداری توسط مشتریان به سازمان می شود.
یافته ها نشان می دهند که بیش از 90% مشتریان ناراضی یک شرکت، کوشش نمی کنند تا به منظور ارائه شکایت و یا انتقاد با سازمان مورد نظر ارتباط برقرار کنند. این مشتریان برای تأمین نیازهای خویش
1-7 مدل مفهومی پژوهش……………………………………………………………………………………………………………..8
1-8 تعریف متغیرها………………………………………………………………………………………………………………………9
فصل دوم:مبانی نظری و پیشینهی پژوهش
2-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………13
2-2 مبانی نظری پژوهش…………………………………………………………………………………………………………….15
2-2-1 رفتار کارآفرینانه صادراتی……………………………………………………………………………………..16
2-2-1-1 ویژگیهای سازمان کارآفرین…………………………………………………………………..17
2-2-1-2 ابعاد ساختاری کارآفرینی سازمانی………………………………………………………….18
2-2-1-3 ابعاد موقعیتی کارآفرینی سازمانی……………………………………………………………19
2-2-1-4-1 مدل کارآفرینی سازمانی کورنوال و پرلمن………………………………20
2-2-1-4-2 دل کارآفرینی سازمانی اکهلس و نک……………………………………..21
2-2-1-4-3 مدل کارآفرینی سازمانی کوراتکو و همکارانش………………………..25
2-2-1-4-4 کارآفرینی سازمانی تامپسون………………………………………………….27
2-2-1-4-5 مدل کارآفرینی سازمانی آنتونیک و هیسریچ…………………………….30
2-2-2 رفتار بازارمحور صادراتی……………………………………………………………………………………..34
2-2-2-1 بررسی مطالعات مبتنی بر فرهنگ بازارمحوری…………………………………………36
2-2-2-2 مشتری محوری…………………………………………………………………………………..38
2-2-2-3 رقیب محوری……………………………………………………………………………………..39
2-2-2-4 هماهنگی بین وظیفه ای………………………………………………………………………..40
2-2-2-5 یادگیریمحوری…………………………………………………………………………………..42
2-2-2-6 کیفیت روابط………………………………………………………………………………………43
2-2-2-7 اعتماد………………………………………………………………………………………………..44
2-2-2-8 تعهد………………………………………………………………………………………………….45
2-2-2-9 رضایت………………………………………………………………………………………………46
2-2-2-10 حداقل فرصتطلبی……………………………………………………………………………48
2-2-2-11 بازار صادرات……………………………………………………………………………………50
2-2-2-12 بازارمحوری در عرصه بینالمللی…………………………………………………………52
2-2-2-13 بازارمحوری و جنبههای رفتاری روابط بازرگانی……………………………………56
2-2-2-14 هماهنگی صادراتی…………………………………………………………………………….58
2-2-3 شدت رقابت ……………………………………………………………………………………………………..62
2-2-3-1 استفاده از نقاط مرجع استراتژیک در انتخاب استراتژی……………………………..63
2-2-3-2 کانون توجه یا جهتگیری مدیریت………………………………………………………..64
2-2-3-3 تمایل به کنترل روی عملیات بینالمللی………………………………………………….65
2-2-3-4 انواع استراتژی رقابتی…………………………………………………………………………..66
2-2-4 دسترسی به منابع مالی………………………………………………………………………………………….67
2-2-4-1 منابع داخلی تامین مالی………………………………………………………………………..68
2-2-4-2 منابع تامین مالی از طریق بدهی و قرض…………………………………………………69
2-2-4-3 منابع تامین مالی از طریق سرمایه و سهام………………………………………………..70
2-2-5 عملکرد محصول جدید صادراتی …………………………………………………………………………71
2-2-5-1 محرکها و برانگیزانندههای صادرات………………………………………………………72
2-2-5-2 موانع، مشکلات و محدودیتهای صادرات……………………………………………..73
2-2-5-3 متغیرهای مربوط به عملکرد صادراتی……………………………………………………..74
2-2-5-3-1 متغیرهای مربوط به محیط ……………………………………………………75
2-2-5-3-2 متغیرهای مربوط به شرکت……………………………………………………76
2-2-5-4 مدل های مربوط به عملکرد صادراتی……………………………………………………..76
2-2-5-5 مدل تجدید نظر شده ترکیبی از عوامل مؤثر بر عملکرد صادرات………………..77
2-2-5-6 ارائه چارچوب جامع بسترسازی توسعه صادرات……………………………………..77
2-2-5-7 قابلیتهای رقابتی بنگاه های کوچک و متوسط صادراتی…………………………..78
2-2-5-7-1 عوامل درون سازمانی……………………………………………………………78
2-2-5-7-2 عوامل برون سازمانی……………………………………………………………79
2-3 پیشینهی پژوهشهای انجام شده…………………………………………………………………………………………..80
2-3-1 پژوهشهای انجام شده در داخل……………………………………………………………………………80
2-3-2 پژوهشهای انجام شده در خارج از کشور………………………………………………………………81
این مطلب را هم بخوانید :
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
3-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………83
3-2 روش پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………..83
3-3 متغیرهای پژوهش………………………………………………………………………………………………………………..83
3-4 جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………………….84
3-5 حجم نمونه و روش نمونهگیری…………………………………………………………………………………………….85
3-6 روش گردآوری دادهها………………………………………………………………………………………………………….86
3-7 ابزار پژوهش(پرسشنامه)……………………………………………………………………………………………………….87
3-7-1 نحوهی امتیازبندی پرسشنامه………………………………………………………………………………….88
3-7-1 روایی…………………………………………………………………………………………………………………88
3-7-1 پایایی…………………………………………………………………………………………………………………88
3-8 روش تجزیه و تحلیل دادهها………………………………………………………………………………………………….89
3-8-1 آزمونهای برازندگی مدل کلی………………………………………………………………………………90
3-8-2 شاخصهای مطلق……………………………………………………………………………………………….91
3-8-3 شاخصهای نسبی……………………………………………………………………………………………….92
3-8-4 شاخصهای تعدیل یافته………………………………………………………………………………………92
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها
4-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………94
4-2 آمار توصیفی……………………………………………………………………………………………………………………….95
4-2-1 توصیف ویژگیهای جمعیت شناختی…………………………………………………………………….96
4-2-1-1 توصیف ویژگیهای جنسیت…………………………………………………………………96
4-2-1-2 توصیف ویژگیهای سن……………………………………………………………………….97
4-2-1-3 توصیف ویژگیهای تحصیلات……………………………………………………………..98
4-2-1-4 توصیف ویژگیهای سابقه کار……………………………………………………………….99
4-2-2 آمار توصیفی متغیرهای تحقیق…………………………………………………………………………….100
4-3 آمار استنباطی…………………………………………………………………………………………………………………….101
4-3-1 بررسی نرمال بودن دادهها……………………………………………………………………………………102
4-3-2 محاسبه همبستگی بین متغیرهای تحقیق………………………………………………………………..104
4-3-3 آزمون فرضیات تی استیودنت……………………………………………………………………………..106
4-3-4 آزمون فریدمن برای رتبه بندی متغیرها…………………………………………………………………110
4-3-5 مدل یابی معادلات ساختاری و آزمون فرضیه های تحقیق……………………………………….115
4-3-5-1 تحلیل عاملی تائیدی…………………………………………………………………………..116
4-3-5-1-1 تحلیل عاملی تائیدی رفتار کارآفرینانه صادراتی……………………..117
4-3-5-1-2 تحلیل عاملی تائیدی شدت رقابت……………………………………….118
4-3-5-1-3 تحلیل عاملی تائیدی دسترسی به منابع مالی…………………………..119
4-3-5-1-4 تحلیل عاملی تائیدی رفتار بازارمحور صادراتی………………………120
4-3-5-1-5 تحلیل عاملی تائیدی عملکرد محصول جدید صادراتی…………..121
4-3-5-1-6 مدل ساختاری پژوهش……………………………………………………..122
فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادها
5-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….126
5-2 نتیجهگیری حاصل از فرضیههای پژوهش…………………………………………………………………………….126
5-3 پیشنهادهای اجرایی(حاصل از پژوهش)………………………………………………………………………………..128
5-4 پیشنهادهایی برای پژوهشهای آتی………………………………………………………………………………………129
5-4 موانع پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………130
منابع و مأخذ…………………………………………………………………………………………………………………………….131
پیوست اول: پرسشنامه……………………………………………………………………………………………………………….139
پیوست دوم: خروجی آموس………………………………………………………………………………………………………144
چکیده:
جهانی شدن بازارها، یکپارچگی اقتصاد جهانی، رقابت شدید، عدم اطمینان، ناپایداری محیط تجارت در سطح جهان الزمات نوینی را برای کشورهایی که علاقه مند به بقا و رقابت در محیط پیچیده و ناپایدار اقتصاد جهانی هستند، پدیدآورده اند، این الزمات، دربرگیرنده مواردی همچون استفاده از ابزارها، تکنولوژی ها و روش های جدید برای انجام فعالیت های تجاری از جمله صادرات است، با توجه به نقش صنایع کوچک و متوسط در توسعه صادرات و این که کارآفرینی یکی از عواملی است که بیشترین تاثیر را بر موفقیت و رشد اقتصادی بنگاه ها، کشورها و دولت ها داشته است. به همین دلیل، تاثیر ابعاد توسعه کارآفرینی بر عملکرد صادرات مورد بررسی قرار گرفته است. این تاثیر می تواند در ابعاد مختلفی همچون نوآوری، رقابت پذیری، توسعه کارآفرینی سازمانی و مهندسی محصول جدید باشد. هدف این پژوهش بررسی نقش گرایش کارآفرینانه شرکت در موفقیت محصول جدید صادراتی تحت سطوح مختلف شدت رقابت و سرمایه مالی میباشد. تعداد فرضیات مورد آزمون در این پژوهش 4 فرضیه میباشد. روش این پژوهش از نظر بررسی متغیرها از نوع توصیفی – پیمایشی و از نظرنوع هدف، کاربردی میباشد. جامعه آماری این پژوهش شرکت های صادراتی استان کرمانشاه میباشند. روش نمونهگیری در این پژوهش تصادفی طبقهای میباشد که تعداد 262 نفر به عنوان نمونه برای جمعآوری دادهها انتخاب شدند. برای تجزیه تحلیل دادهها و آزمون فرضیات از روش تحلیل عاملی تأییدی با استفاده از نرمافزار معادلات ساختاری AMOS نسخهی 22 استفاده شده است. با توجه به نتایج گرایش کارآفرینانه صادراتی و دسترسی به به منابع و سرمایه مالی بر روی عملکرد محصول جدید صادراتی تأثیر مثبت و معناداری داشتند ولی تأثیر شدت رقابت و رفتار بازارمحور صادراتی بر روی عملکرد محصول جدید صادراتی شرکت های صادراتی استان کرمانشاه معنادار نبود.
کلمات کلیدی: رفتار کارآفرینانه صادراتی، شدت رقابت، دسترسی به منابع مالی، رفتار بازارمحور صادراتی، عملکرد محصول جدید صادراتی.
1-1 مقدمه:
کارآفرینی مقوله ی بسیار مهمی است که بسیاری از کشورها ی توسعه یافته و در حال توسعه توجه جدی به آن مبذول داشته و می دارند. در این میان، یکی از شاخه های اصلی کارآفرینی، کارآفرینی در سازمان است که بدون شک سهم چشم گیری در توفیق و تعالی سازمان ها دارد (کفاشپور، 1387). تغییرات در محصولات و مکانیسم های بازار، اغلب بدین صورت است که سازمان ها دست به بهره برداری از فرصت هایی می زنند که دیگر سازمان ها دنبال نمی کنند و گاه حتی از وجود آن ها مطلع نیستند. در این زمینه، نوآوری نقش راهبری و عمده را ایفا می کند(آنتونیک و هیرسیچ[1]، 2008).
منظور از کارآفرینی شرکتی فرآیندی است که از طریق القای فرهنگ کارآفرینانه در یک سازمان، کل شرکت دارای روحیه کارآفرینی می شود و موجب نوآوری در محصول و فرایندهای می گردد. به عبارت دیگر، کارآفرینی شرکتی به مفهوم تعهد شرکت به ایجاد و معرفی محصولات جدید، فرایندهای تازه و سیستمهای سازمانی نوین است(مقدسی، 1388).
کارآفرینی صادراتی، مجموعه فعالیت هایی است که بهره برداری از مزایای رقابتی نوآوری را در یک شرکت صادراتی امکان پذیر کرده و رهیافتی در نهادینه کردن نوآوری در شرکت ها است. در حقیقت، کارآفرینی صادراتی به عنوان دریچه ای به سوی بهره برداری از مزایای رقابتی ماندگار، نوآور ی و پیشگامی برای شرکت های صادراتی قلمداد می شود(ریسال[2]، 2012). از این رو هدف این مطالعه بررسی نقش گرایش کارآفرینانه شرکت در موفقیت محصول جدید صادراتی می باشد که در ادامه این فصل ابتدا بیان مسأله و اهمیت موضوع مطرح شده و سپس اهداف و فرضیات مورد آزمون بررسی می شوند.
1-2 بیان مسأله:
جهانی شدن بازارها، یکپارچگی اقتصاد جهانی، رقابت شدید، عدم اطمینان، ناپایداری محیط تجارت در سطح جهان الزمات نوینی را برای کشورهایی که علاقه مند به بقا و رقابت در محیط پیچیده و ناپایدار اقتصاد جهانی هستند، پدیدآورده اند، این الزمات، دربرگیرنده مواردی همچون استفاده از ابزارها، تکنولوژی ها و روش های جدید برای انجام فعالیت های تجاری از جمله صادرات است، با توجه به نقش صنایع کوچک و متوسط در توسعه صادرات و این که کارآفرینی یکی از عواملی است که بیشترین تاثیر را بر موفقیت و رشد اقتصادی بنگاه ها، کشورها و دولت ها داشته است(کفاشپور، 1387). به همین دلیل، تاثیر ابعاد توسعه کارآفرینی بر عملکرد صادرات مورد بررسی قرار گرفته است. این تاثیر می تواند در ابعاد مختلفی همچون نوآوری، رقابت پذیری، توسعه کارآفرینی سازمانی و مهندسی محصول جدید باشد(حسینی، 1383).
کارآفرینی را میتوان بعنوان گستره ای تعریف کرد که در آن محصولات و یا بازارهای جدید توسعه می یابند و بر همین مبنا، شرکتی را کارآفرین می پندارند که بیش از دیگر شرکتها به ایجاد محصولات و یا بازارهای جدید مشغول است. در کارآفرینی شرکتی با بکارگیری ظرفیت های نوآوری در شرکت، نیل به عملکرد بالاتر امکانپذیر می گردد(بلاک و استامپ[3]، 2009). این امر با عرضه محصول جدید، معرفی روش جدید تولید، تشخیص بازارهای جدید، پیدا کردن منابع جدید، بهبود و توسعه کارکردهای محصول موجود و بهبود شرکت و مدیریت امکانپذیر میشود. در ادبیات کارآفرینی از کارآفرینی شرکتی با عنوان های اقدام های خطرآمیز شرکتی و یا کارآفرینی درون سازمانی نیز یاد می شود(کال و دیگران[4]، 2010). این مفهوم به مجموعه ی فرایندهایی گفته می شود که سازمانها برای دست یابی به هدف هایی مانند سودآوری گسترش نوآوری، نوسازی راهبردی، کسب دانش برای به دست آورد درآمد و ایجاد فضای مناسب برای، موفقیت در سطح بین المللی ظهور کارآفرینی پیگیری می کنند. شرایطی که شکل دهنده ی نگرش و علا قه های مدیران نسبت به فعالیت های کارآفرینانه است، سطح پشتیبانی مدیریت از آن ها و سرنوشت و اقدام های خطرآمیز شرکتی را تعیین می کند(علم بیگی و دیگران، 1388). امروزه بسیاری از شرکت ها نیاز به کارآفرینی شرکتی را درک کرده اند. از این رو مسأله اصلی این پژوهش بررسی نقش گرایش کارآفرینانه شرکت در موفقیت محصول جدید صادراتی شرکت های صادراتی استان کرمانشاه می باشد.
1-3 اهمیت پژوهش:
در محیط کسب و کار امروز، جایی که چرخه حیات محصولات و خدمات در حال کوتاهتر شدن بوده و منافع آینده نامشخص می باشد، برای شرکت ها، کارآفرین، ریسک پذیری، نوآوری و سلطه جویی در بازار بسیار مهم است(ریسال[5]، 2012). بعلاوه برای تداوم مزیت رقابتی پایدار و ایجاد منافع بیشتر، شرکت ها باید در مقایسه با رقبایشان بهتر پاسخگوی نیازهای بازار بوده و باید قادر باشند تغییرات بازار را به درستی پیش بینی نمایند؛ طوری که بتوانند بهترین ارزش ها را برای مشتریان خود فراهم کنند(بندریان، 1389). با افزایش سریع تحولات جهانی و گذر از جامعه سنتی به جامعه اطلاعاتی، توجه به استراتژی های جدید برای استفاده بهینه از فرصت ها و ارزش های جدید، شرکت ها را بیش از پیش ملزم به تحول نموده است و امروزه گرایش به کارآفرینی، یکی از استراتژی های جدید در شرکت ها محسوب می شود(آنتونیک و هیرسیچ[6]، 2008).
کارآفرینی نقش موثری را در عملکرد اقتصادی شرکت ها ایفا مینماید. بهطوری که در اقتصاد رقابتی و مبتنی بر بازار دارای نقش کلیدی است، از این رو تضمین حیات و بقاء شرکت ها نیازمند نوآوری و خلق محصولات و خدمات جدید بوده است. بنابراین با توجه به اهمیت صادرات در فرآیند توسعه دنیای امروزی که در عصر جهانی شدن قرار دارد، ضرورت پرداختن به موضوعات کارآفرینی در امر صادرات به ویژه از جنبههای اقتصادی آن احساس میشود.
1-4 اهداف پژوهش:
1-4-1 هدف کلی:
بررسی نقش گرایش کارآفرینانه شرکت در موفقیت محصول جدید صادراتی تحت سطوح مختلف شدت رقابت و سرمایه مالی.
1-4-2 اهداف ویژه:
1- شناخت تأثیر رفتار کارآفرینانه صادراتی بر عملکرد محصول جدید صادراتی.
2- شناخت تأثیر رفتار بازار محور صادراتی بر عملکرد محصول جدید صادراتی.
3- شناخت تأثیر شدت رقابت بر عملکرد محصول جدید صادراتی.
4- شناخت تأثیر دسترسی به منابع مالی بر عملکرد محصول جدید صادراتی.
1-5 فرضیات پژوهش:
1- رفتار کارآفرینانه صادراتی بر عملکرد محصول جدید صادراتی تأثیر مثبت و معناداری دارد.
2- رفتار بازار محور صادراتی بر عملکرد محصول جدید صادراتی تأثیر مثبت و معناداری دارد.
3- شدت رقابت بر عملکرد محصول جدید صادراتی تأثیر مثبت و معناداری دارد.
4- دسترسی به منابع مالی بر عملکرد محصول جدید صادراتی تأثیر مثبت و معناداری دارد.
1-6 قلمرو پژوهش:
1-6-1 قلمرو موضوعی
بررسی نقش گرایش کارآفرینانه شرکت در موفقیت محصول جدید صادراتی تحت سطوح مختلف شدت رقابت و سرمایه مالی
1-6-2 قلمرو زمانی انجام پژوهش
از نظر زمانی، دورهی زمانی در این پژوهش سال 1394 میباشد.
1-6-3 قلمرو مکانی پژوهش
این پژوهش بر روی شرکت های صادراتی استان کرمانشاه انجام گرفته است.
الف: رفتار کارآفرینانه صادراتی:
گرایش به کارآفرینی توصیف میکند که چطور ورود به بازارهای جدید و ارائه محصولات جدید میتواند تداوم داشته باشد(بندریان، 1389).
ب: شدت رقابت:
شدت رقابت صنعت، رابطه رقابتی بین شرکتهای کوچک، متوسط و بزرگ را نشان میدهد(کفاشپور، 1387).
پ: دسترسی به منابع مالی:
منظور از دسترس مالی شرکت ها میزان قابلیت های و روش های موجود در درون شرکت و محیط شرکت است که شرکت را قادر می سازد در مواقع لزوم از منابع مالی استفاده کند و در دسترس باشد(ناتانایل و دیگران، 2012).
ت: رفتار بازارمحور صادراتی:
مفهوم رفتار بازار محور سه ترکیب رفتاری را تشکیل میدهد: 1- تولید هوشمندانه، 2-توزیع هوشمندانهی اطلاعات، 3- پاسخگویی هوشمندانه(حسینی، 1383).
ث: عملکرد صادراتی:
عملکرد صادراتی به معنای سنجش عملکرد محصول بر اساس میزان رسیدن به اهداف بلندمدت صادراتی خود از قبیل افزایش تعداد بازارهای صادراتی و افزایش سهم بازار است تا تنها بازگشت سرمایه(دهقان، 1384).
1-8-2 تعاریف عملیاتی:
الف: گرایش به کارآفرینی صادراتی:
– به طور معمول، شرکت ما نسبت به رقبا، هر سال یک خدمت یا محصول جدید را به بازار صادراتی عرضه می کند.
– نسبت به رقبای اصلی صادراتی، خدمات یا محصولاتی را که شرکت ما به بازار صادراتی عرضه می کند خلاقانه و مبتکرانه هستند.
– استراتژی های شرکت ما بر مبنای تمایل شدید شرکت به ریسک پذیری طراحی و تنظیم می شوند.
– – بکارگیری آخرین نوآوری تکنولوژیکی در توسعه محصول جدید در بخش صادرات شرکت ما به خوبی رعایت می شود(منبع: ناتانائیل و دیگران ، 2012).
| فصل دوم: مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق | ||
| 2-1) مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….. | 17 | |
| 2-2) مبانی نظری……………………………………………………………………………………………………………… | 17 | |
| 2- 2-1) مفهوم بازارگرایی……………………………………………………………………………………. | 17 | |
| 2- 2- 2) تاریخچه بازارگرایی………………………………………………………………………………. | 22 | |
| 2- 2-3) فرهنگ بازارگرایی………………………………………………………………………………… | 24 | |
| 2-2-4) نحوه شکلگیری بازارگرایی……………………………………………………………………. | 25 | |
| 2-2-5) پیامدهای بازارگرایی برای سازمان…………………………………………………………… | 27 | |
| 2-2-6) مفاهیم عملیاتی بازارگرایی……………………………………………………………………… | 29 | |
| 2-2-6-1)دیدگاه تصمیم گیری………………………………………………………………. | 29 | |
| 2-2-6-2)دیدگاه هوشمندی بازار…………………………………………………………… | 30 | |
| 2-2-6-3)دیدگاه رفتاری مبتنی بر فرهنگ یا دیدگاه فرهنگ بازارگرایی…….. | 32 | |
| 2-2-6-4)دیدگاه بازاریابی استراتژیک…………………………………………………….. | 33 | |
| 2-2-6-5)دیدگاه مشتریگرایی………………………………………………………………. | 33 | |
| 2-2-6-6)دیدگاه بازارگرایی ترکیبی « لافرتی و هالت»………………………………. | 34 | |
| 2-2-6-6-1)تمرکز و تأکید بر مشتری………………………………………………… | 35 | |
| 2-2-6-6-2)اهمیت اطلاعات مربوط به مشتریان…………………………………… | 36 | |
| 2-2-6-6-3)هماهنگی بین بخشی………………………………………………………. | 36 | |
| 2-2-6-6-4)تعهد اعضای سازمان در پاسخگویی به نیازهای مشتریان…….. | 37 | |
| 2-2-7) تکنولوژیگرایی……………………………………………………………………………………. | 37 | |
| 2-2-8) محیط رقابتی……………………………………………………………………………………….. | 38 | |
| 2-2-9) قابلیت بازاریابی……………………………………………………………………………………. | 39 | |
| 2-2-9-1)قابلیت بازاریابی الکترونیکی…………………………………………………… | 39 | |
| 2-2-10) شدت رقابت………………………………………………………………………………………. | 41 | |
| 2-2-11) آشفتگی بازار………………………………………………………………………………………. | 41 | |
| 2-2-12)عملکرد مرتبط با مشتری………………………………………………………………………. | 42 | |
| 2-2-13)عملکرد سازمانی…………………………………………………………………………………… | 43 | |
| 2-2-14) تعریف شرکتهای کوچک و متوسط در ایران…………………………………………. | 44 | |
| 2-2- 14-1) اهمیت و نقش شرکتهای کوچک و متوسط در ایران…………….. | 45 | |
| 2-3) پیشینه پژوهش …………………………………………………………………………………………………………. | 46 | |
| 2-3-1) پژوهشهای داخلی………………………………………………………………………………………. | 46 | |
| 2-3-2) پژوهشهای خارجی…………………………………………………………………………………….. | 54 | |
| فصل سوم: روش اجرای تحقیق | ||
3-1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………..![]() | 59 | |
| 3-2) نوع و روش پژوهش………………………………………………………………………………………………… | 59 | |
| 3-2-1) دامنه تحقیق………………………………………………………………………………………………………… | 60 | |
| 3-2-1-1)قلمرو موضوعی……………………………………………………………………………………………….. | 60 | |
| 3-2-1-2) قلمرو مکانی……………………………………………………………………………………………………. | 60 | |
| 3-2-1-3)قلمرو زمانی……………………………………………………………………………………………………… | 60 | |
| 3-3) معرفی جامعه و نمونه آماری…………………………………………………………………………………….. | 60 | |
| 3-3-1) جامعه آماری………………………………………………………………………………………….. | 60 | |
| 3-3-2) نمونه آماری و حجم آن…………………………………………………………………………… | 61 | |
| 3-3-3) تعیین حجم نمونه در هریک از طبقات……………………………………………………… | 63 | |
| 3-4) روش و ابزارگردآوری اطلاعات…………………………………………………………………… | 63 | |
| 3-5) روایی و پایایی پرسشنامه……………………………………………………………………………… | 65 | |
| 3-5-1)روایی…………………………………………………………………………………………………….. | 66 | |
| 3-5-2) پایایی……………………………………………………………………………………………………. | 66 | |
| 3-6) روشها و ابزار تجزیه و تحلیل دادهها…………………………………………………………… | 68 | |
| فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادههای پژوهش | ||
| 4-1) مقدمه …………………………………………………………………………………………………………….. | 73 | |
4-2) آمار توصیفی……………………………………………………………………………………………………………. | 73 | |
| 4-2-1) توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس جنسیت………………………………………………………….. | 73 | |
| 4-2-2) توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس میزان تحصیلات……………………………………………… | 74 | |
| 4-2-3) توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس سابقه کار………………………………………………………… | 75 | |
| 4-2-4) توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس تعداد پرسنل شرکت……………………………… | 76 | |
| 4-2-5)توزیع فراوانی پاسخگویان بر اساس نوع صنعت……………………………………………. | 77 | |
| 4-3) تحلیل استنباطی……………………………………………………………………………………………………… | 78 | |
| 4-3-1) آزمون نرمالیته متغیرها……………………………………………………………………………. | 78 | |
| 4-3-2) آزمون همبستگی فرضیات………………………………………………………………………. | 79 | |
| 4-3-3) آزمون رگرسیون متغیرها ……………………………………………………………………….. | 83 | |
| فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادهای تحقیق | ||
| 5-1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… | 98 | |
| 5-2) نتیجهگیری………………………………………………………………………………………………………………. | 98 | |
| 5-3) نتایج تجربی ……………………………………………………………………………………………………………. | 99 | |
| 5-3-1) نتایج تجربی توصیفی………………………………………………………………………………. | 99 | |
| 5-3-2) نتایج تجربی استنباطی…………………………………………………………………………….. | این مطلب را هم بخوانید : نظریهی انتخاب عقلانی – سبز اندیشان امروز | 100 |
| 5- 4) بحث در نتایج پژوهش……………………………………………………………………………………………… | 104 | |
| 5-5) پیشنهادات مبتنی بر فرضیههای پژوهش…………………………………………………………………….. | 104 | |
| 5- 6) موضوعات پیشنهادی برای محققان آینده…………………………………………………………………… | 107 | |
| 5-7) محدودیتهای پژوهش……………………………………………………………………………………………… | 107 |
چکیده
امروزه ارائه بهترین عملکرد در زمینه بازاریابی، به اساسی ترین دغدغه مدیران شرکتهای کوچک و متوسط مبدل شده است و مدیران میکوشند تا با بهره گیری از تکنیکهای مختلف، به عملکرد برتر دست یابند و در این راستا قابلیتهای بازاریابی الکترونیکی از عوامل مؤثر در دستیابی به مزیت رقابتی و عملکرد برتر و مرتبط با مشتری و در نهایت عملکرد سازمانی میشود. در این پژوهش همچنین دو متغیر بازارگرایی و تکنولوژیگرایی که بر قابلیتهای بازاریابی الکترونیکی تاثیرگذار هستند، بررسی خواهد شد. این تحقیق در پی آن است که ورودی و خروجیها موثر بر قابلیت بازاریابی الکترونیکی در شرکتهای کوچک و متوسط شهر کرمانشاه بررسی کند. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر جمعآوری دادهها توصیفی- پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری این تحقیق شرکتهای کوچک و متوسط استان کرمانشاه انتخاب شدهاست. با توجه به گزارش سازمان صنعت، معدن و تجارت استان، از 935 واحد صنعتی فعال در استان، 855 واحد از آن را شرکتهای کوچک و متوسط تشکیل میدهند. اندازه نمونه در این تحقیق 265 محاسبه شده است. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه 44 سؤالی و با طیف لیکرت پنج درجهای استفاده شد. تعدادی از فرضیههای تدوین شده با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون آزمون شدند و بقیه فرضیهها با توجه به وجود متغیر تعدیلگر(شدت رقابت و آشفتگی بازار) از روش رگرسیون گام به گام استفاده شد و فرضیه ها با اطمینان 99% تأیید شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که بازارگرایی و تکنولوژیگرایی بر قابلیت بازاریابی الکترونیکی تاثیر مثبتی دارند. محیط رقابتی به عنوان تعدیل کننده روابط بین بازارگرایی و تکنولوژیگرایی با قابلیت بازاریابی الکترونیکی میباشد. به علاوه باید اشاره کرد که قابلیت بازاریابی الکترونیکی بر عملکرد مرتبط با مشتری و عملکرد سازمانی موثر است. آشفتگی بازار به عنوان تعدیل کننده رابطه بین قابلیت بازاریابی الکترونیکی و عملکرد سازمانی میباشد. شدت رقابت نیز به عنوان تعدیل کننده رابطه بین قابلیت بازاریابی الکترونیکی و عملکرد مرتبط با مشتری و عملکرد سازمانی میباشد.
وازههای کلیدی: قابلیتهای بازاریابی الکترونیکی، بازارگرایی، تکنولوژیگرایی، شدت رقابت، آشفتگی بازار، عملکرد مرتبط با مشتری ، عملکرد سازمانی، شرکتهای کوچک و متوسط.
1-1)مقدمه
امروزه سازمانها در محیطی پویا، پرابهام و متغیری فعالیت میکنند. یکی از بارزترین ویژگیهای عصر حاضر، تغییرات و تحولات شگرف و مداومی است که در شرایط اجتماعی و فرهنگی (نظیر تحولات در طرز تفکر، ایدئولوژی، ارزشهای اجتماعی)، سیاسی؛ اقتصادی، تکنولوژیکی و فراملی آنها روی میدهد (کردناییچ[1]،1383،53-67). پویاییهای محیطی و رقابت فزاینده سازمانها را برآن داشته است تا جهت فعالیت، رقابت پذیرتر شده و رضایت مشتریان خود را بدست آورده و از طرفی مشتریان جدید کسب کنند(ریچهلد و ساسیر[2] 1999، 23-21). محور فعالیتهای بازاریابی در عصر حاضر تمرکز بر مشتری است. مهمترین فعالیت شرکت، خلق مشتری است. امروزه جلب رضایت مشتری به منزله سود است. تضمین شغلی و بقا شرکتها درسایه خلق توجه مشتری است. مشتری فلسفه وجودی شرکت است. اساس تمام فعالیت شرکتها، بخصوص فعالیتهای بازاریابی یافتن مشتری، حفظ و نگهداری مشتریان سودآور، طراحی و ارائه ارزشهای مورد پسند برای مشتریان و ارزشآفرینی برای آنان است. رویکرد شرکتها در جلب نظر مشتری وتشویق او به خرید بر حسب موقعیت زمانی متفاوت بوده است.رویکردهای موجود را می توان به چهار دوره تقسیم نمود: 1- دوره تولید گرایی 2- دوره فروش گرایی 3- دوره بازاریابی گرایی 4- دوره تعامل گرایی. در هر دوره رویکردهای خاصی مطرح بوده است. رویکرد غالب امروز که مجری مفهوم بازاریابی است، بازارگرایی[3]میباشد. از بازارگرایی برای اجرای مفهوم بازاریابی و عملیاتی ساختن آن استفاده میشود (کوهلی و جاورسکی[4] ،1990). در واقع هر چه شرکت بتواند شناخت بیشتری از نیازهای مشتریان، فعالیتهای رقبا و عوامل تاثیرگذار بر شرایط بازار بهدستآورد و این اطلاعات را در کلیهی بخشهای شرکت توزیع نماید، از توانایی بیشتری برای بقا در بازار رقابتی برخوردار خواهدبود. میتوان گفت بازارگرایی از ابزارها و اقدامات حیاتی در سازمانها میباشد و بر این مفروضه قرار دارد که تا زمانیکه نیازها و خواستههای مشتریان برآورده نشود، سازمانها و شرکتها به اهداف خود دست نخواهدیافت. به دلیل اهمیت نقش شرکتهای کوچک و متوسط[5] در اقتصاد کشورها که هر روز پر رنگتر از روز قبل میگردد و بنابر تاثیری که بر اقتصاد کلان، جهتگیری سیاستهای صنعتی و فناوری میگذارند، اغلب کشورهای در حال توسعه در جهت توسعه کمی و کیفی شرکتهای کوچک و متوسط هستند. تجربه بسیاری از کشورهای در حال توسعه و توسعهیافته نشان میدهد که بخش صنایع کوچک و متوسط به دلایل مختلف میتواند نقش محوری در توسعه اقتصادی و صنعتی داشتهباشد اول اینکه صنایع کوچک و متوسط از بسیج منابع ملی حمایت میکند و در نتیجه باعث ایجاد فرصتهای شغلی و ایجاد رفاه و بالاخره فقرزدایی میشود. دوم اینکه صنایع کوچک و متوسط به اقشار آسیبپذیر جامعه از قبیل جوانان و زنان، که ظرفیت محدودی برای مشارکت در توسعه اقتصادی کشورشان دارند کمک میکند. سوم اینکه، بخش صنایع کوچک و متوسط میتواند نقش محوری در تحقق روند خصوصیسازی در کشور ایفا نماید، زیرا آنها اغلب قابلیت جذب نیروی کار مازاد را دارند. چهارم اینکه توسعه صنایع کوچک و متوسط سبب ارتقای مردمسالاری در جامعه میشود و جامعه مدنی باعث مشارکت کارآفرینان در نظام اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشور میشود. سرانجام اینکه، بخش صنایع کوچک و متوسط ثابت کرده که منعطف و نوآور است و در بسیاری از بخشها صنایع کوچک و متوسط مزیت رقابتی قابلتوجهی نسبت به صنایع بزرگ دارند و این امر آنها را قادر میسازد سریعتر و موثرتر به تحولات فزاینده جهانی پاسخ دهند(قرهچه و شمشیری، 1389).
بازاریابی دارای انواع مختلفی مانند بازاریابی مبادله ای، پایگاه داده، تعاملی و شبکه ای می باشد. با ظهور اینترنت و تجارت الکترونیک، پنجمین مدل بازاریابی به نام بازاریابی الکترونیک معرفی گردید. بازاریابی الکترونیک، استفاده از اینترنت و دیگر فن آوری های ارتباطی به عنوان واسط، برای ارتباط بین فروشنده و مشتریان تعریف می شود (برودی و همکاران، 2007). امروزه به کارگیری روش های الکترونیکی بازارایابی از عوامل کلیدی موفقیت شرکت ها به شمار می رود و بنگاه های تجاری ناگزیر به استفاده از روش های یادآوری شده جهت حفظ بقا در محیط رقابتی هستند(آقازاده و همکاران، 1390). فن آوری اطلاعات (IT) کاربرد بسیار فراوانی در بازاریابی دارد(حقیقی و همکاران، 1383)، که مطالعات اخیر نشان دهنده، ترویج تعامل سازمان ها از طریق یکپارچه سازی IT با مشتریان خود به منظور کسب و حفظ مشتریان بیشتر می باشد (برودی و همکاران، 2007؛ کویلو و همکاران،2001). براساس فراگیر شدن IT در بازاریابی، توجه بیشتر به قابلیت بازاریابی الکترونیکی و چگونگی استفاده از آن به منظور افزایش عملکرد شرکت و ایجاد مزیت رقابتی حائز اهمیت است.
1-2)تعریف و بیان مساله تحقیق:
جهان در آستانه قرن بیست و یکم با تحولات بس شگرفی روبرو شده است. مفهوم این تحولات این است که روشهای دیرین کسب و کار در دنیای امروز کارایی گذشته را نخواهند داشت(کاتلر و آرمسترانگ، 1387، 9). در واقع درهمتنیدگی و افزایش نیروها و عوامل تعیینکننده در بازار، حضور رقبای قدرتمند متعدد، تغییر بیوقفه و مداوم سلایق مشتریان و بالا رفتن سطح انتظارات آنها و همچنین ابتکار عمل همراه با سرعت عمل در حوزههای کسب و کار باعث گردیده تا شرکتهای کوچک و متوسط با چالشها و مخاطرات عمیقی روبه رو شوند (قرهچه و شمشیری، 1389). بنابراین یک شرکت باید سعی کند تا جهت بقا و کسب موفقیت به یک مزیت رقابتی در بازار دست یابد. بنابراین جهت گام برداشتن در راستای این هدف نیاز به نگرش و فرهنگ جدیدی در کل سازمان داریم، تا ضمن توجه به بازار و مشتریان، به تحرکات رقبا هم توجه داشته باشد بطوریکه انجام فعالیتهای بازاریابی فقط در حوزه وظایف بازاریابی نگریسته نشود بلکه مسئولیت تمام واحدها و تک تک اعضای سازمان باشد و تمام واحدهای درون سازمانی با هماهنگی کامل در این راستا قدم بردارند (بیگی، 1382، 1). بازارگرایی برای سازمان جهت ایجاد ارزش برای مشتریان حیاتی است. در دنیای رقابتی موفقیت شرکتها در گرو ارتباط داشتن با مشتریان در مقایسه با عملکرد رقبا میباشد و آنها را ملزم به اجرای بازارگرایی برای رسیدن به سطح مطلوبی از عملکرد و در نهایت رسیدن به اهداف سازمانی میشود (شادکام و هاشمی، 1388).
عملکرد سازمانی به تمامی موفقیتهای سازمان که از طریق فروش، دارایی، سود، ارزش بازاری و ارزش دفتری اندازه گیری میشود، اشاره دارد (بیگی و فطرس، 1388). در فرهنگ لغت حییم، واژه عملکرد به معنی اجرا، انجام، نمایش، کاربرجسته ترجمه شده است. از واژه عملکرد تعاریف زیادی شده است، اما در یک تعریف جامع می توان گفت عملکرد به معنای ساختارها و هم به معنای نتایج است. رفتارها از فرد اجراکننده ناشی شده و عملکرد را از یک مفهوم انتزاعی به عمل تبدیل میکند. رفتارها فقط ابزارهایی برای نتایج نیستند، بلکه خود نتیجه به حساب میآیند و میتوان جدای از نتایج، در مورد آنها قضاوت کرد. در واقع، عملکرد نتیجه نهایی فعالیت است. این فعالیت به منظور سنجش عملکرد بر اساس اهداف قبلی ارزیابی میشود. همچنین عملکرد، نتیجه واقعی و قابل اندازهگیری تلاش است. اگرچه تلاش منجر به عملکرد میگردد ولی این دو را نمیتوان با یکدیگر برابر دانست و میان این دو تفاوت فاحشی وجود دارد (بیگزاد، علایی و اسکندری، 1389). عملکرد مشتری به عنوان عملکردی مفهومسازی میگردد که میتواند به وسیلهی روابط مستمر میان مشتری و یک نام و نشان تجاری بیشتر شود. عملکرد مشتری شامل جذب مشتری، نگهداری مشتری، رضایت مشتری، آگاهی از نام ونشان تجاری، تصویر نام و نشان تجاری، عملکرد مرتبط با رابطه نام و نشان تجاری و مانند آن میشود (لی و دیگران، 2008).
باید گفت که امروزه تجارب و راهحلهای سنتی برای مسایل جاری و آینده شرکتها راهگشا نیستند و باید به دنبال راهکارهای جدید بود تا بتوان محصولات را با حداقل هزینه و کیفیت برتر متناسب با نیازها و سلیقههای مشتری، تولید و عرضه کرد بنابراین ضرورت دارد تا به بررسی عواملی پرداخت که به شرکتهای کوچک و متوسط کمک کند از ظرفیت و توانایی های بالقوه خویش استفاده مطلوب را ببرند تا بتوانند بقای خویش را در محیط متلاطم و آشفتهی امروز تضمین کرده و بتوانند به پیشرفت خود ادامه دهند. با توجه به اینکه شرکتهای کوچک و متوسط بیشتر از شرکتهای بزرگ به رشد اشتغال کمک میکنند و آنها در درازمدت میتوانند سهم بسیار مهمی از کل اشتغال را به خود اختصاص دهند و همچنین اینکه آنها رقابتپذیری بازار را افزایش داده و از انحصاری شدن امور به وسیله شرکتهای بزرگ جلوگیری میکنند لذا دارای اهمیت بسیار زیادی میباشند. بنابراین، بازارگرایی برای سازمان جهت ایجاد ارزش برای مشتریان حیاتی است و در دنیای رقابتی امروزه موفقیت شرکتها در گرو ارتباط داشتن با مشتریان، مقایسه عملکرد خودشان با عملکرد رقبا میباشد و آنها را ملزم به اجرای بازارگرایی برای رسیدن به عملکرد تولیدی برتر و در نهایت رسیدن به اهداف سازمانی میباشد. هدف از این تحقیق نیز پاسخ به این سوال است که بازارگرایی وتکنولوژیگرایی (به عنوان ورودیهای موثر بر قابلیت بازاریابی الکترونیکی) تا چه حد بر قابلیت بازاریابی الکترونیکی تاثیر دارند و در نهایت ارائه مدلی به منظور رسیدن به عملکرد مرتبط با مشتری و عملکرد سازمانی است.
1-3)اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
متخصصان و اندیشمندان بازاریابی در طول بیش از سه دهه بر این باور بودند که عملکرد کسب و کار تحت تاثیر بازارگرایی قرار میگیرد. به اعتقاد نارور و اسلیتر (1990) بازارگرایی قلب تپنده مدیریت و راهبرد بازاریابی مدرن است و کسب و کاری که بازارگراییاش را افزایش دهد، عملکرد بازارش را بهبود خواهد بخشید. دستیابی به عملکرد عالی برای یک سازمان در گرو خلق مزیت رقابتی پایدار و ارائه ارزش برتر پایدار برای مشتریان است. این امر سازمان را به ایجاد و حفظ نوعی فرهنگ سازمانی مجاب میکند که زمینه بروز رفتارهای ضروری را فراهم میسازد. بر این اساس میتوان گفت بازارگرایی فرهنگی سازمانی است که با حداکثر کارایی و اثربخشی رفتارهای لازم جهت خلق ارزش برتر برای مشتریان و در نتیجه عملکرد برتر مستمر برای کسب و کار فراهم میکند (نارور و اسلیتر، 1990).
هاست[6] در سال 1986 بیان میکند که بازارگرایی در شرایط رقابت از اهمیت بیشتری برخوردار است. در محیط غیر رقابتی شرکت ممکن است دارای عملکرد خوبی باشد، حتی اگر بازارگرا نباشد. زیرا مشتریان با محصولات و خدمات شرکت خو گرفتهاند اما در شرایط رقابت شدید مشتریان گزینههای متنوعی برای ارضای نیازها و خواستههای خویش دارند. شرکتهایی که بازارگرا نیستند در محیط رقابتی به سرعت مشتریان خود را از دست میدهند (آگوستو و کولهو ،2009)[7]. کاکس[8]معتقد است که شرکتها باید بیشتر به سمت مشتریگرایی حرکت کنند، البته نه تنها به این دلیل که این واژه، واژهی زیبایی است، بلکه به این دلیل که مشتریگرایی امروزه به عنوان یک ضرورت و اجبار برای سازمانها درآمده است(کاکس ،2000).
قابلیت بازاریابی الکترونیکی نشان دهنده شایستگی شرکت در استفاده از اینترنت و سایر فن آوریهای اطلاعاتی به منظور تسهیل در تعامل با مشتریان است. طبق نظر برودی و همکاران (2002)، تکنولوژیهای بازاریابی الکترونیکی فراتر از تبلیغات) مبتنی بر اینترنت و ارتباطات میباشد که شامل؛ مدیریت ارتباط با مشتری، فعالیتهای فروش، تحقیقات بازاریابی و برنامه ریزی است (برودی و همکاران،2002).
بنابراین باید گفت که برای شرکت های کوچک و متوسط که هر روز بیش از پیش با یک محیط رقابتی و پیچیده مواجه می شوند، پاسخدهی به نیروهای رقابتی، از نظر بقا یافتن بسیار مهم است. شرکت هایی که بتوانند از طریق بازارگرایی، تکنولوژیگرایی، قابلیت بازاریابی الکترونیکی به مزیتهای رقابتی دست یابند، خواهند توانست گامی موثر در راستای بقای خود و عملکرد بالای سازمانی بردارند.
1-4)اهداف مشخص تحقیق (شامل اهداف کلی، ویژه و کاربردی):
1-4-1)اهداف کلی:
هدف کلی از انجام این تحقیق، شناخت تاثیر بازارگرایی، تکنولوژیگرایی بر قابلیت بازاریابی الکترونیکی و تاثیر آن بر عملکرد مرتبط با مشتری و عملکرد سازمانی شرکتهای کوچک و متوسط میباشد.
1-4-2)اهداف ویژه:
1-4-3)اهداف کاربردی:
هدف این پژوهش بررسی بیشتر در شناخت بازارگرایی و تکنولوژیگرایی با مبادرت به توسعه قابلیت بازاریابی الکترونیکی برای بهبود عملکرد در شرکتهای کوچک و متوسط میباشد.
1- 5)فرضیات تحقیق
1- 6)کاربرد تحقیق
بازارگرایی
تعریف مفهومی:
تاکنون تعاریف مختلفی برای بازارگرایی ارائه شده است. بر مبنای دیدگاه نارور و اسلیتر(1990) بازارگرایی عبارت است از: فرهنگ سازمانی که به صورت کارآمد و اثربخش رفتارهای فردی را به منظور خلق ارزشهای افزونتر برای مشتریان هدایت کرده و برای ارتقای عملکرد تجاری شرکت لازم و ضروری است(نارور و اسلیتر، 1990). نارور و اسلیتر از دیدگاههای فرهنگی به بازارگرایی مینگرند و سه بعد مشتریگرایی، رقابتگرایی، هماهنگی میانوظیفهای را برای آن در نظر گرفتهاند.
تعریف عملیاتی:
برای اندازهگیری این متغیر از شاخصهای مقابل استفاده شده است: تعهد مشتری، خلق ارزش برای مشتری، درک نیازهای مشتری، متمرکز کردن اهداف برای جلب رضایت مشتری، اندازهگیری رضایت مشتری بعد از ارائه خدمات پس از فروش، اطلاعات افراد درگیر در فرایند فروش، میزان سرعت پاسخگویی به اعمال رقبا، تصمیمگیریهای مدیران ارشد در مورد استراتژیهای رقبا و ارزیابی فرصتها برای کسب مزیت رقابتی، سیستم پاسخگویی به تماسهای مشتریان، توزیع اطلاعات در مورد عملیات، یکپارچگی عملیاتی در استراتژیها، تمامی عملیاتی که در خلق ارزش برای مشتری نقش دارد و توزیع منابع با دیگر واحدهای کسب و کار.
تعریف مفهومی:
امروزه بهرهگیری مؤثر از تکنولوژی، مهمترین موضوع پیش روی شرکتهای تکنولوژیمحورمی باشد و مطمئناً این روند در آینده تشدید خواهد شد (مگانتز، 2002، 4). توانمندیهای تکنولوژیک هستهای یک سازمان شامل مجموعهای از مهارتهای متمایز (که در سرمایه انسانی سازمان قرار دارد) راهواره های سازمانی (که در سطح شرکت اجرامیشود) و داراییهای خاص (تکنولوژیهای پیشرفته تولید، سیستمهای اطلاعات، تولید به کمک کامپیوتر و…) که زیربنای مزیت رقابتی سازمان هستند، میباشد(هریسون و سامسون، 2002).
تعریف عملیاتی:
برای اندازهگیری این متغیر از شاخصهای مقابل استفاده شده است:داشتن شبکه ای قوی از تامین کنندگان تکنولوژی، داشتن تکنولوژی بهتر از دیگر تامین کنندگان، طراحی محصول جدید بر اساس تکنولوژی، فعال بودن شرکت در توسعه تکنولوژی و برنامه های کاربردی.
1-8-3)محیط رقابتی:
تعریف مفهومی:
در محیطی که شدت رقابت در آن کم است، مشتریان انتخاب زیادی ندارند و بنابراین به آنچه که در بازار وجود دارد روی میآورند. در عوض، در شرایط افزایش رقابت، مشتریان گزینههای زیادی دارند، و محصولات و خدمات را به دلیل اینکه به نیازهای آنها پاسخ نمیدهند را رد میکنند. در نتیجه نهتنها سطح بالایی از رقیبگرایی، بلکه سطح بالایی از مشتریگرایی برای درک توقعات مشتریان مهم است، و همچنین سطح بالاتری از هماهنگی میانوظیفهای بطور موثر و کارا به چالشها و مشکلات بازار پاسخ میدهد(گایور و همکاران، 2011).
تعریف عملیاتی:
برای اندازهگیری این متغیر از شاخصهای مقابل استفاده شده است:اصرار تامین کنندگان در به روز بودن در کسب و کار الکترونیکی، اصرار داشتن مشتری به پیاده سازی کسب و کار الکترونیکی، سرمایه گذاری در کسب و کار الکترونیکی برای ماندن در عرصهی رقابت.
1-8-4)قابلیت بازاریابی الکترونیکی:
تعریف مفهومی:
قابلیت بازاریابی الکترونیکی نشان دهنده شایستگی شرکت در استفاده از اینترنت و سایر فن آوری های اطلاعاتی به منظور تسهیل در تعامل با مشتریان است. طبق نظر برودی و همکاران(2007)، تکنولوژی های بازاریابی الکترونیکی فراتر از تبلیغات مبتنی بر اینترنت و ارتباطات می باشد که شامل؛ مدیریت ارتباط با مشتری، فعالیتهای فروش، تحقیقات بازاریابی و برنامه ریزی است(برودی و همکاران، 2002).
تعریف عملیاتی:
برای اندازهگیری این متغیر از شاخصهای مقابل استفاده شده است: منابع تکنولوژی، منابع انسانی، منابع کسب و کار.
تعریف مفهومی:
عملکرد مشتری به عنوان عملکردی مفهومسازی میگردد که میتواند به وسیلهی روابط مستمر میان مشتری و یک نام و نشان تجاری بیشتر شود. عملکرد مشتری شامل جذب مشتری، نگهداری مشتری، رضایت مشتری، آگاهی از نام ونشان تجاری، تصویر نامونشان تجاری، عملکرد مرتبط با رابطه نام و نشان تجاری و مانند آن میشود(لی و دیگران، 2008).
تعریف عملیاتی:
برای اندازهگیری این متغیر از شاخصهای مقابل استفاده شده است: رضایتمندی مشتری، وفاداری مشتری.
1-8-6)عملکرد سازمانی
تعریف مفهومی:
عملکرد سازمانی به عنوان شاخصی است که میزان دستیابی یک شرکت به اهداف خود را مورد سنجش قرار می دهد. هانکوک اعلام می کند که سازمان ها در سنجش عملکرد خود از اواسط دهه 1990 از شاخص های متنوعی همچون نرخ رشد سود، نرخ رشد دارایی های کلی و خالص، بازده فروش، بازده حقوق صاحبان سهام، رشد سهام بازار، تعداد محصولات جدید، بازده دارایی ها و … استفاده می کنند که تقریباً تمام این شاخص ها مربوط به مباحث مالی است از این رو برخی دیگر از صاحب نظران علاوه بر سنجه های مالی به عوامل دیگری نیز توجه کرده اند، مثلاً لی و کوی جهت سنجش عملکرد سازمانی از چهار شاخص مالی، سرمایه معنوی، منافع ملموس و منافع ناملموس استفاده کردند(مشبکی، بستام و ده یادگاری، 1391).
تعریف عملیاتی:
برای اندازهگیری این متغیر از شاخصهای مقابل استفاده شده است:داشتن عملکرد بهتر در رابطه با بازگشت سرمایه نسبت به رقبا، داشتن عملکرد بهتر در رابطه با وضعیت هزینه نسبت به رقبا، داشتن عملکرد بهتر در رابطه با سودآوری نسبت به رقبا،
1-8-7)آشفتگی بازار:
تعریف مفهومی:
آشفتگی بازار به سطح ناپایداری در محیط خارجی اشاره دارد که شرکتها را مجبور میکند تا استراتژیهایشان را در مواجه با نیازهای متغیر مشتریان، تغییر دهند(گلدن[1] و همکاران، 1985).
تعریف عملیاتی:
برای اندازهگیری این متغیر از شاخصهای زیر استفاده شده است: تغییر در ترجیحات مصرفکنندگان در طول یک دوره زمانی، تمایل مصرفکنندگان برای دستیابی به یک کالای جدید، حساسیت یا عدم حساسیت مصرفکنندگان نسبت به قیمت، تمایل مصرفکنندگان جدید به استفاده از محصولات متفاوت با سلایق مصرفکنندگان فعلی، وابستگی بیش از حد به مصرفکنندگان وفادار در طی دوران گذشته.
1-8-8)شدت رقابت
تعریف مفهومی: