پایان نامه بررسی رابطه بین عملکرد بازاریابی و ایجاد یک مزیت رقابتی...
1-5-2- قلمرو زمانی: 6
1-5-3- قلمرو مکانی: 6
1-6-فرضیههای پژوهش…. 6
1-6-1 فرضیه کلی.. 6
1-6-2 فرضیههای فرعی.. 6
1-7- تعریف واژهها: 7
1-7-1- کارایی: 7
1-7-2- اثربخشی: 7
1-7-3- انطباقپذیری: 7
1-7-4- مزیت رقابتی: 7
1-7-5- مزیت رقابتی پویا: 7
1-7-6- مزیت رقابتی متجانس: 7
1-7-7- مزیت رقابتی مشهود: 8
1-7-8- مزیت رقابتی مرکب: 8
1-7-9- مزیت موقتی در مقابل پایدار: 8
1-8- تعریف عملیاتی: 8
1-8-1- کارایی: 8
1-8-2- اثربخشی: 8
1-8-3- مزیت رقابتی: 8
1-8-4- مزیت رقابتی پویا: 9
1-8-5- مزیت رقابتی متجانس: 9
1-8-6- مزیت رقابتی مشهود: 9
1-8-7- مزیت رقابتی مرکب: 9
1-8-9- مزیت موقتی در مقابل پایدار: 9
فصل دوم. 11
ادبیات و پیشینه پژوهش…. 11
2-1- مقدمه: 12
2-2- مبانی نظری پزوهش: 13
2-2-1 بازاریابی: 13
2-3- خدمات: 14
2-3-1- کیفیت خدمات: 15
2-3-2- تعریف کیفیت خدمات: 16
2-3-3- ویژگیهای خدمات: 17
2-3-4- بازاریابی خدمات: 19
2-3-6- مفهوم جدید خدمت به مشتریان: 23
2-3-7- خلق ارزش برای مشتری: 23
2-3-8- رضایتمندی مشتری: 25
2-3-8-1- بعد مبادلهای و بعد کلی: 27
2-4- عملکرد بازاریابی: 27
2-4-1- کارایی: 29
2-4-2- اثربخشی: 33
2-4-2-1- تعاریفی از اثربخشی: 33
2-4-2-2- رویکرد اثربخشی – ممیزی بازاریابی: 35
2-4-3- بهرهوری: 36
2-4-3-1- تعریف شاخصهای بهرهوری: 37
2-4-4- انطباق پذیری: 38
2-4-4-1- ایجاد تغییر: 39
2-4-4-2- مشتری گرایی: 39
2-4-4-3- یادگیری سازمانی: 39
2-5- رقابتپذیری: 39
2-5-1- تعریف مزیت رقابتی: 40
2-5-2- بهرهوری و رقابتپذیری: 43
2-5-3- تغییر در فناوری و رقابتپذیری: 43
2-5-4- انواع مزیت رقابتی: 44
2-5-4-1- مزیت موقعیت در مقابل جنبشی (پویا): 44
2-5-4-2- مزیت متجانس در مقابل نامتجانس: 46
این مطلب را هم بخوانید :
2-5-4-3- مزیت مشهود در مقابل نامشهود: 47
2-5-4-4- مزیت ساده در مقابل مرکب: 48
2-5-4-5- مزیت موقتی در مقابل پایدار: 49
2-5-5- قلمرو علی مزیت رقابتی: 51
2-5-5-1- منابع اساسی: 51
2-5-5-2- منابع پیرامونی: 52
2-5-6- مدل الماس پورتر: 55
2-5-7- نیروهای رقابتی پورتر: 57
2-6- پیشینه پژوهش: 59
2-6-1- پژوهشهای داخلی: 59
2-6-2- پژوهشهای خارجی: 61
فصل سوم. 63
روش شناسی پژوهش…. 63
3-1- مقدمه. 64
3-2- روش تحقیق.. 64
3-3- دامنه تحقیق.. 65
3-4-روش و ابزار گردآوری دادهها 65
3-4-1- روش مطالعات نظری.. 65
3-4-2- روش مطالعات میدانی.. 66
3-5- ابزار گردآوری دادهها 68
عملکردهای بازاریابی.. 68
مزیت رقابتی.. 69
ابزار اندازهگیری عملکرد بازاریابی.. 69
ابزار اندازهگیری مزیت رقابتی.. 69
3-6- روش نمونه گیری.. 70
3-7- روش تجزیه و تحلیل دادهها 70
3-7-1- رگرسیون خطی.. 71
3-7-3- آزمون کلموگروف- اسمیرنوف… 75
فصل چهارم. 77
تجزیه و تحلیل دادهها 77
4-1مقدمه. 78
4-2 بخش اول : آمار توصیفی.. 78
ویژگیهای جمعیت شناختی پاسخ دهندگان. 78
4-2-1 جنسیت… 79
4-1-2 تحصیلات… 80
4-1-3 سن.. 81
4-1-4 سابقه کاری.. 82
4-2- آزمون نرمال بودن دادهها 83
فصل پنجم. 99
نتیجه گیری و پیشنهادها 99
5-1- مقدمه: 100
5-2- نتایج پژوهش: 100
5-3- بحث و نتیجه گیری.. 104
5-4- پیشنهادهای پژوهشی.. 105
5-5- محدودیتهای پژوهش…. 108
محدودیتهای در اختیار پژوهشگر. 108
چکیده آنچه که امروزه مهار بازدهی و سودآوری شرکتها و مؤسسات مالی را در بر گرفته عاملی پیچیده و مفهومی گسترده به نام بازاریابی است. در شرایط کنونی شرکتها با درک از محیط و با نگاه به آینده پر پیچ و خم بازار، باید خود را آماده رقابت نمایند نکتهای که در این شرایط حائز اهمیت است اینکه عصر رقابتی در شرکتها بسیار پیچیده و دشوار است و در پیشبینی های بازار آینده وضعیت بس پیچیدهتری را ترسیم مینماید. چرا که هنوز جای شرکتهای خارجی در کنار شرکتهای موجود خالی است. در این پژوهش رابطه میان عملکرد بازاریابی و مزیت رقابتی در شرکت جهان فولاد مورد بررسی قرار گرفته است. عملکرد بازاریابی شرکت از نظر کارایی، اثربخشی و همچنین مزیت رقابتی آنها با پنج شاخص مزیت مشهود،مزیت مرکب،مزیت پایدار، مزیت پویا و مزیت متجانس مورد بررسی قرار میگیرد. این پژوهش از لحاظ هدف از نوع کاربردی و از نظر روش، توصیفی و از نوع همبستگی میباشد که برای جمعآوری اطلاعات و دادهها از مطالعات کتابخانهای و توزیع پرسشنامه استفاده شده است. نمونهگیری به روش تصادفی ساده انجام شده و پرسشنامه ها میان 183 نفر از کارکنانکه همگی به صورت تصادفی انتخاب شدهاند،توزیع شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که عملکرد بازاریابی، کارایی بر ایجاد مزیت های رقابتی(مزیت مشهود36/0، مزیت پایدار19/0، مزیت پویا32/0، مزیت متجانس21/0 و مزیت مرکب 17/0 )تاثیر دارد و اثربخشی بر ایجاد مزیتهای( مزیت مشهود39/0، مزیت پایدار26/0، مزیت پویا22/0، مزیت متجانس28/0 و مزیت مرکب 29/0) بر شرکت جهان فولاد کرمانشاه تاثیر دارد.
1-1 مقدمه:
امروزه نیاز مردم به خدمات، بیش از پیش در حال افزایش است و مردم انتظار خدمات بیشتر و سریعتر از شرکتها را دارند. با توجه به رشد چشمگیر تعداد شرکتها و ایجاد فضای رقابتی، شرکتها در جهت بهبود و ارائه عملکردی مطلوبتر در جهت جذب منابع و مشتریان بیشتر بر آمدهاند، که لازمه این کار ارزیابی عملکرد راهبردی میباشد تا بدینوسیله علاوه بر ایجاد رقابت بین عملکرد ها، عملکرد کارا را مشخص وعملکرد ناکارا را در جهت رسیدن به مرز کارایی سوق دهند و در جهت افزایش بهبود عملکرد بازاریابی گام بردارند. رقابت در حال /افزایش شرکتها، نیاز به اگاهی و اطلاع از خدمات شرکتهای دیگر،گسترش شهرها، لزوم پوشش گسترده مخاطبی، انعکاس ارزیابی مشتریان از خدمات، نگهداری مشتریان موجود و جذب مشتریان جدید، از جمله عواملی هستند که اهمیت بازاریابی شرکت را موجب میشوند. شرکتها در رقابتی تنگاتنگ با یکدیگر هستند. واقعیت آن است که در این رقابت، موفقیت با شرکتهایی است که سهم بیشتر از بازار را با کمترین هزینه به خود اختصاص دهند. این امر مستلزم طراحی و اجرای راهبردهای خوب بازاریابی است. به این منظور شناخت ارتباطات و تعامل بین سیستم بازاریابی و سایر سیستمها در شرکت، نقش مهمی در این زمینه دارد(خالدی، 1391: 28).
1-2- بیان مسئله:
پیچیدگی نظام بازاریابی و رقابت میان شرکتها شرایطی را ایجاد کرده که اگر به عرصه رقابتی و راهکارهای منطقی و هوشیارانه توجه نشود شرکتها بعضاً دچار ناکامی خواهند شد و کم کم از صحنه رقابت حذف میشوند. در شرایط کنونی شرکتها با درک از محیط و با نگاه به آینده پر پیچ و خم بازار باید خود را آماده رقابت نمایند (آذری،1389، 35 ). چیزی که برای مشتریان ارزش تعیین کننده و نهایی را دارد، توانایی شرکت در ارائه سرویس مورد نظرشان است از این رو شرکتها برای کارآمد شدن نیازمند به دست آوردن اطلاعات کافی از مشتری، درک علایق و خواستهها و توسعه روابط با او هستند (سلیمانی بشلی و طالبی،1388: 54 ). همانطوری که مک کرومینگ رشد درآمدهای شرکتها را در گرو عملکرد خوب بازاریابی میداند، به همین دلیل است که در سالهای اخیر رضایت مشتری به عنوان یک نگرش نوین در کیفیت سازمان ها و مؤسسات در بازاریابی مورد توجه بیشتری قرار گرفته است (احمدی- پوراشرف،1386: 74 ).
با وجود هزینههای بسیاری که شرکتها برای جذب و حفظ مشتری صرف میکنند اما به علت عدم توجه و شناسایی صحیح عملکرد بازاریابی و مزیت رقابتی و فعالیت در یک فضای پیچیده رقابتی اغلب دچار ناکامی میشوند. حال سؤال این است که آیا رابطهای میان عملکرد بازاریابی و مزیت رقابتی در شرکت جهان فولاد استان کرمانشاه وجود دارد؟
1-3- ضرورت و اهمیت انجام پژوهش:
یکی از اهداف و کارکردهای فعالیتهای بازاریابی، شفاف ساختن محیطهای کسب و کار آینده یا به عبارت دیگر پیشبینی از آینده میباشد. لذا بازاریابی جامع، اصلی است که باید در تمام مراحل و فرایندها و اقدامات مورد بهرهبرداری قرار گیرد. به عبارتی برنامهریزی و تقسیم و تخصیص بودجهها، طراحی خدمات، تعیین بازار یا بازارهای هدف و مشاوره در انتخاب کانال یا رسانه ارتباطی در تبلیغات و اطلاع رسانی، ایجاد و افتتاح شرکت، جذب نیروی انسانی و همه اقداماتی است که در تشکیلات شرکتها معمولاً هر کدام در حوزههای اختصاصی و مجزا مورد اجرا قرار میگیرند و لیکن مرکز بازاریابی در واقع مرکز تعیین سیاستها و خط مشی سازمان میباشد و به دور از اقدامات اجرایی وظیفه همگنسازی را بین واحدهای مختلف سازمان باید ایفا نماید (آذری،1389، 52 ).در تعاریف بازاریابی به پیشبینی از آینده اشاره شده و فعالان و اساتید این رشته ورود شرکتهایخارجی را به عرصه رقابتی شرکت کشور قریبالوقوع دانستهاند که در این صورت دستیابی به استراتژیهای هوشیارانه بازاریابی را برای شرکتها لازمه برون رفت از بحرانهای آتی و استفاده از فرصتها میدانند علیرغم این که شرکتها متوجه شرایط رقابتی و تغییرات بنیادی که در این عرصه به وجود آمده، شدهاند اما هنوز دیدگاههای غیر تخصصی به موضوعات بازاریابی و رویههای کهنه و رفتارهای غیر حرفهای از آنها دیده میشود (آذری،1389، 53).
به طور کلی بازاریابی علمی، در ایران واژه جدیدی است. چرا که بازاریابی زمانی ضرورت پیدا میکند که سازمان با محیطی رقابتی مواجه گردد، صنعت در دهه اخیر با تغییرات و تحولات در تکنولوژیها و سیستم ارایه خدمت و تعیین اهداف رشد، رفته رفته به سوی رقابتی شدن پیش می رود. به نظر می رسد رویکرد شرکتها در حال تغییر به سمت رویکرد مشتری مداری است. در چند سال اخیر اکثر شرکتهای کشور اقدام به دایر کردن واحدهای بازاریابی و تحقیقات بازار کردند که این خود دلیلی روشن بر حرکت این صنعت به سوی رقابتی شدن است، بدون تردید در آینده نزدیک شاهد شدت یافتن آن نیز خواهیم بود. در شرایط فعلی که مشتریان به ارزش خود و نقش آفرینی که در موفقیت شرکتها دارند پی برده و انتظارات به مراتب بالاتر و متفاوتتری را نسبت به گذشته پیدا نمودهاند از یک طرف و ظهور محصولات خارجی و مؤسسات خصوصی (به عبارت دیگر دیدگاه خصوصی و اقتصادی) و رقابت بالای آنها در پیشی گرفتن از یکدیگر برای جذب مشتریان و افزایش درصد سهم خود از بازار از طرف دیگر، موجب شده بازاریابی و توجه به رقابت جایگاه بسیار ویژهای در سازمانها، بالاخص شرکتهای خصوصی پیدا کند (آذری،1389، 61).
در چنین فضای رقابتی که همه شرکتهابا به کارگیری انواع استراتژیهای بازاریابی و فن آوری روز در پی حفظ مشتریان خود و جذب مشتریان جدید هستند، بر هر شرکتی ضروری است تا با به کارگیری استراتژیهای مناسب بازاریابی در جهت کسب مزیت رقابتی و همچنین بقای خود در این فضای رقابتی تلاش کند. نتایج کاربردی این پژوهش در شرکت جهان فولاد استان کرمانشاه عبارتند از: شناسایی و رتبهبندی ابعاد مزیت رقابتی در هر یک از عملکرد ها و تقویت یا اصلاح آنها. شناسایی و رتبهبندی ابعاد عملکرد بازاریابی در هریک از عملیاتو تقویت یا اصلاح آنها و شناسایی رابطه میان عملکرد بازاریابی و مزیت رقابتی در شرکت جهان فولاد استان کرمانشاه.
1-4- اهداف پژوهش:
1-4-1-هدف کلی:
شناسایی رابطه میان عملکرد بازاریابی و مزیت رقابتی در شرکت جهان فولاد استان کرمانشاه
1-4-2- اهداف ویژه:
- شناخت سازه های تاثیر گذار عملکرد بازاریابی و ایجاد مزیت های رقابتی.
- اندازه گیری سازه های تاثیر گذار عملکرد بازاریابی و ایجاد مزیت های رقابتی.
- رتبه بندی سازه های تاثیر گذار عملکرد بازاریابی و ایجاد مزیت های رقابتی.
- طراحی مدل سازه های تاثیر گذار عملکرد بازاریابی و ایجاد مزیت های رقابتی.
1-4-3-اهداف کاربردی:
شناسایی و رتبهبندی ابعاد مزیت رقابتی در هر یک از عملکرد هاو تقویت یا اصلاح آنها.
شناسایی و رتبهبندی ابعاد عملکرد بازاریابی در هریک از عملیاتو تقویت یا اصلاح آنها
شناسایی رابطه میان عملکرد بازاریابی و مزیت رقابتی در شرکت جهان فولاد استان کرمانشاه.
1-5- قلمرو پژوهش:
1-5-1- قلمرو موضوعی
این پژوهش رابطه میان عملکرد بازاریابی و مزیت رقابتی را مورد شناسایی قرار می دهد.
1-5-2- قلمرو زمانی:
قلمرو زمانی پژوهش سال (92-93) به مدت هشت ماه است.
1-5-3- قلمرو مکانی:
قلمرو مکانی پژوهش در شرکت جهان فولاد استان کرمانشاه است.
1-6-فرضیه های پژوهش
1-6-1 فرضیه کلی
بین عملکرد بازاریابی و ایجاد یک مزیت رقابتی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
1-6-2 فرضیه های فرعی
- بین کارایی و مزیت مشهود رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین کارایی و مزیت مرکب رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین کارایی و مزیت پایدار رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین کارایی و مزیت پویارابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین کارایی و مزیت متجانس رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین اثربخشی و مزیت مشهود رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین اثریخشی و مزیت مرکبرابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین اثربخشی و مزیت پایداررابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین اثربخشی و مزیت پویارابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
- بین اثربخشی و مزیت متجانس رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
1-7- تعریف واژهها:
1-7-1- کارایی:
منظور از کارایی در این پژوهش عواملی چون کیفیت خدمات، هزینهها، تعداد کارکنان، داراییهای ثابت، میزان تسهیلات اعطایی، میزان مطالعات معوق و حجم سپردههاست. (اکبرپور و دیگران،1385، 45).
1-7-2- اثربخشی:
منظور از اثربخشی در این پژوهش عواملی چون رضایت مشتریان، رضایت شاغلان، رضایت سهامداران، ارتقا سهم از کل بازار پولی و. .. است. (اکبرپور و دیگران،1385، 45).
1-7-3- انطباقپذیری:
منظور از انطباقپذیری در این پژوهش عواملی چون ایجاد تغییر، مشتری مداری و یادگیری سازمانی است. (دنیسون،2000، 72).
1-7-4- مزیت رقابتی:
مزیت رقابتی عامل یا ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی است که در یک محیط رقابتی سازمان را بسیار موفقتر از سایر سازمان ها مینماید و رقبا نمیتوانند به راحتی از آن تقلید کنند (فیورر و چهارباغی،1995، 84).
1-7-5- مزیت رقابتی پویا:
مزیتهای رقابتی پویا اساس کارایی و اثربخشی شرکتها در بازار است زیر این نوع مزایا باعث میشود که شرکتها فعالیتهای کسب و کار خود را کاراتر و اثربخشتر از رقبا انجام دهند که معمولاً بر مبنای دانش و قابلیتهای سازمان استوار است (مهری،1386، 53).
1-7-6- مزیت رقابتی متجانس:
در این نوع مزیت متفاوت بودن نقش تعیین کننده و اساسی دارد به نحوی که به وسیله مهارت ها ترکیبات متفاوت منابع و یا محصولات متفاوت، خدمات بهتر و ارزش بیشتری برای مشتری فراهم سازد.
1-7-7- مزیت رقابتی مشهود:
مزیت رقابتی مشهود آن نوع مزیتی است که منشأ آن منابع مشهود بوده که به صورت داده فیزیکی مانند ماشینآلات،تجهیزات و… میتوان آن را مشاهده کرد. در واقع مزیتهای مشهود از منابع فیزیکی و قابل مشاهده سازمان ناشی میشود.
1-7-8- مزیت رقابتی مرکب:
ترکیب و تعامل چندین مزیت ساده به ایجاد چنین مزیت مسلط و تعیینکننده منجر شده است که مستقیماً به عملکرد رقابتی شرکت کمک میکند.
1-7-9- مزیت موقتی در مقابل پایدار:
اولاً از نظر زمانی طولانی مدت بوده و زودگذر نیست و ثانیاً به راحتی توسط رقبا قابل دسترسی نیست (مهری،1386، 34).
1-8- تعریف عملیاتی:
1-8-1- کارایی:
منظور از کارایی در این پژوهش متغیری است که بوسیله پرسشنامه استاندارد دورابجی (1998) که بوسیله مقیمی و همکاران (1390) ترجمه شده و با 6 گویه سنجیده شده است.
1-8-2- اثربخشی:
منظور از اثربخشی در این پژوهش متغیری است که بوسیله پرسشنامه استاندارد دورابجی (1998) که بوسیله مقیمی و همکاران (1390) ترجمه شده و با2 گویه سنجیده شده است.
1-8-3- مزیت رقابتی:
منظور ازمزیت رقابتی در این پژوهش متغیری است که بوسیله پرسشنامه استاندارد نورا (2004) که بوسیله مقیمی و همکاران (1390) ترجمه شده و با 3 گویه، سنجیده شده است.
1-8-4- مزیت رقابتی پویا:
منظور از مزیت پویا در این پژوهش متغیری است که بوسیله پرسشنامه استاندارد نورا (2004) که بوسیله مقیمی و همکاران (1390) ترجمه شده و با3گویه سنجیده شده است.
1-8-5- مزیت رقابتی متجانس:
منظور ازمزیت متجانس در این پژوهش متغیری است که بوسیله پرسشنامه استاندارد نورا (2004) که بوسیله مقیمی و همکاران (1390) ترجمه شده و با 3گویه سنجیده شده است.
1-8-6- مزیت رقابتی مشهود:
منظور از مزیت مشهود در این پژوهش متغیری است که بوسیله پرسشنامه استاندارد دورابجی (1998) که بوسیله مقیمی و همکاران (1390) ترجمه شده وبا 3گویه سنجیده شده است.
1-8-7- مزیت رقابتی مرکب:
منظور از مزیت مرکب در این پژوهش متغیری است که بوسیله پرسشنامه استاندارد دورابجی (1998) که بوسیله مقیمی و همکاران (1390) ترجمه شده و با 3 گویه سنجیده شده است.
1-8-9- مزیت موقتی در مقابل پایدار:
منظور از مزیتموقتی در این پژوهش متغیری است که بوسیله پرسشنامه استاندارد دورابجی (1998) که بوسیله مقیمی و همکاران (1390) ترجمه شده وبا 3 گویه سنجیده شده است.
– مقدمه:
شرکتها شریان حیاتی اقتصاد هر کشور محسوب میشوند. تلاش صنعت در سطح جهان در جهت افزایش کارایی است. در دنیا تجارت رقابتی امروز، جلب رضایت مشتریان از عوامل کلیدی است که سازمانها به دنبال آن هستند. مشتریان راضی و وفادار به سازمان، درآمد پایداری را به ارمغان میآورند.
لذا سازمانها با توجه به شناخت مشتری و تأمین رضایت آنان به مؤلفههایی نظیر شناخت مشتری، روابط با مشتری،تعیین روشهای تأمین رضایت و تهیه کالا و خدمات مناسب در جهت رفع نیازهای آنان اهمیت خاصی قائل هستند. زیرا مشتری مهمترین دارایی هر سازمان است. به ادعای پیتر دارکر[1] «رضایت مشتری هدف و مقصود تمامی فعالیتهاست». بنابراین هر سازمان موفقی مایل است خدماتی را ارائه کند که رضایت مشتریان را فراهم سازد. حفظ مشتریان خوب در بلندمدت، نسبت به جلب مشتریان جدید برای جایگزینی مشتریانی که با شرکت قطع رابطه کردهاند، سودمندتر است زیرا مشتریان قدیمی، تجربیات مثبت خود را برای دیگران بیان میکنند و به این ترتیب وسیله تبلیغ برای سازمان می شوند که در نتیجه هزینه جذب مشتریان جدید را کاهش میدهد. این مطلب به ویژه برای ارائه دهندگان خدمات حرفهای بسیار مهم می باشد،زیرا شهرت و خوشنامی آنها و بیان مزایا و نکات مثبت آنها از سوی دیگران منبع اطلاعات کلیدی برای مشتریان جدید است.اندیشمندان و صاحبنظران علوم مدیریت با تأکید بر لزوم درک نیازها و خواستههای مشتریان، فعالیتهای اصولی و علمی بازاریابی را رمز بقا و موفقیت سازمانها دانستهاند. در گذشته با توجه به ساختار دولتی و غیر دولتی، یکسان بودن خدمات، خدمات سنتی و ابتدایی و فزونی تقاضای خدمات بر عرضه آن،ضرورتی جهت توجه به مفاهیم بازاریابی و فعالیتهای مشتری مدارانه درشرکتهاوجود نداشت و مردم نیز به دلیل عدم ارائه خدمات پویا و مدرن و همچنین بیتوجهی به خواستهها و تمایلات آنها و ارائه خدمات سنتی و یکسان رغبت چندانی جهت افزایش سطح و عمق ارتباط خود باشرکتها را نداشتند اما امروزه با ورود محصولات خارجی (چینی)، تحول و پویایی در بورس و دیگر مؤسسات مالی، شناسایی نیازها و خواسته های مشتریان و درک تمایلات آنها، راهکارهای دستیابی به منابع پایدار به منظور کسب و ایجاد پتانسیلهای مناسب و مستحکم مالی جهت نقش آفرینی در عرصه اقتصادی جامعه از مهم ترین دغدغههای مدیران میباشد.
2-2- مبانی نظری پزوهش:
2-2-1 بازاریابی:
بازاریابی بخشی از فعالیت های بازرگانی است که شامل شناسایی تقاضا برای کالاها و خدمات و فراهم کردن تسهیلات و کانال توزیع و فروش آنها می شود (زاهدی،1379،11). در بازاریابی هدف نهایی،مشتری است به عبارت دیگر جلب نظر و تأمین رضایت مشتریان اولین اولویت بازاریابی است (روحی،1382). فرآیند بازاریابی مجموعهای از فعالیتهای انسانی و اقتصادی در جهت ارضای نیازها و خواسته های افراد است، که از طریق مبادلات انجام میشود. عامل اصلی در بازاریابی اطلاع داشتن از نیازهای بالقوه مشتریان و رفع آنها از طریق تأمین کالاها و خدمات مورد نیاز است (اسماعیلپور،1382: 21) در فرایند تجارت، شرکتهایی میتوانند موفق عمل کرده و به بقای خود اطمینان داشته باشند که بر مبنای اصول و مفهوم بازاریابی عمل کرده باشند. مفهوم بازاریابی دارای دو بعد وسیع است. در سطح عملیاتی این مفهوم شامل چندین لایه و زمینه تصمیمگیری است. به این ترتیب که هدف غایی این تصمیم گیری ها در سطوح کارکردی مختلف استفاده بهینه از فرصتهای سودآور به وجود آمده در فضای بازار و کسب و کار است. به طور کلی، مدیریت بازاریابی چهار زمینه استراتژیک شامل برنامهریزیهای مرتبط با محصول نظیر تنوع محصول، کیفیت، طرح، بستهبندی و غیره، قیمتگذاری،
پایان نامه بررسی رابطه بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی درشرکتهای صنعتی...
1-6- متغیرهای پژوهش: 6
1-7- روش پژوهش : 6
1-8- تعاریف مفهومی متغیرها: 6
فصل دوم: مبانی نظری پژوهش
2-1-مقدمه: 10
2-2-بیان مسئله: 11
2-3-ضرورت انجام پژوهش: 12
2-4-پیشینه پژوهش: 13
2-4-1-پژوهش های داخلی.. 13
2-4-2-پژوهشهای خارجی.. 15
2-5-کارآفرینی استراتژیک: 16
2-5-۱-تعریف کارآفرینی: 16
2-5-2-مفهوم کارآفرینی استراتژیک: 19
2-6-مبنای تئوریک کارآفرینی استراتژیک که توسط(رضائیان و نجفی، 2012)مطرح گردیده به شرح ذیل می باشد: 20
2-6-1-تفکر کارآفرینی.. 20
2-6-2- متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری.. 20
2-6-3- نوآوری مستمر. 21
2-7-مزیت رقابتی.. 22
2-7-1-نظریه پورتر در مزیت رقابتی: 25
2-8- عملکرد سازمانی: 26
2-8-1-عوامل فشاردهنده عملکرد سازمان : 29
2-8-2-الگوهای نوین ارزیابی عملکرد سازمانی: 29
2-8-3-عوامل مؤثر بر عملکرد سازمانی: 31
2-9-شاخصهای عملکرد سازمانی که توسط(رضائیان و نجفی، 2012) ارائه و مطرح گردید به شرح ذیل میباشد: 34
2-9-1-سهم بازار. 34
2-9-2-سودبخشی.. 34
2-9-3-رقابت.. 34
2-10-نمودار مدل مفهومی پژوهش: 34
2-11-جمع بندی فصل دوم: 35
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
3-1- مقدمه: 39
3-2- نوع و روش پژوهش… 39
3-3- جامعه آماری مورد بررسی.. 40
3-3-1- نمونه آماری و روش نمونهگیری.. 40
3-3-2- حجم نمونه. 40
3-4- متغیرهای پژوهش… 41
3- 5- روش گردآوری داده ها: 41
3-5-1- ابزارهای گردآوری دادهها: 41
3-5-2- ساختار پرسشنامه. 41
3-6- روایی و پایایی پرسشنامه. 43
3- 6-1- روایی پرسشنامه. 43
3- 6-2- پایایی پرسشنامه. 44
3- 7- روش تجزیه و تحلیل داده ها 46
3-8- تعاریف عملیاتی متغیرها: 46
فصل چهارم: یافته های تحقیق
4-1- مقدمه. 49
4-2- تحلیلهای آماری توصیفی.. 49
4-2-1- اطلاعات دموگرافیک مربوط به مدیران. 49
4-2-2-کارآفرینی استراتژیک… 55
4-2-3-مزیت رقابتی و عملکرد کارکنان. 57
4-2-4- توصیف متغیر های پژوهش… 58
4-3- آمار استنباطی.. 60
4-3-1- بررسی فرض نرمال بودن داده ها با استفاده از آزمون کولموگرف- اسمیرنوف (K- S) 60
4-3-2- آزمون های رابطهای متغیرهای دموگرافیک با متغیرهای پژوهش: 63
4-3-3- آزمون همبستگی ناپارامتریک(ضریب همبستگی اسپیرمن): 64
4-3-3-1- نتایج آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن: 65
این مطلب را هم بخوانید :
4-3-3-2- آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن برای فرضیه های فرعی.. 66
4-4-معادلات ساختاری.. 70
4-4-1- تحلیل عاملی تائیدی مرتبه اول کارآفرینی استراتژیک… 72
4-4-2- تحلیل عاملی تائیدی مرتبه دوم ابعاد کارآفرینی استراتژیک: 75
4-4-3- تحلیل عاملی تائیدی مرتبه اول ابعاد عملکرد سازمانی.. 79
4-4-5- تحلیل عاملی تائیدی مرتبه دوم ابعاد عملکرد سازمانی.. 81
4-4-6- تحلیل عاملی تائیدی مدل ساختاری.. 85
فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1-مقدمه. 90
5-2-مرور بر فصل های پنج گانه پژوهش: 91
5-3- تفسیرنتایج آمار توصیفی و استنباطی.. 92
5-4-یافتههای پژوهش: 93
5-4-1- وضعیت کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکردسازمانی شرکتهای صنعتی شهرستان کرمانشاه 93
5-4-2- وضعیت مزیت رقابتی، عملکرد سازمانی و ابعاد آن در شرکتهای صنعتی شهرستان کرمانشاه 93
5-5- نتیجه گیری از فرضیههای پژوهش… 94
5-5-1- نتایج حاصل از فرضیه اصلی.. 94
5-5-2- نتایج حاصل از فرضیات فرعی.. 94
5-6- بحث و نتیجهگیری.. 95
5-7- پیشنهادهای پژوهش… 97
5-7-1-پیشنهادهای مبتنی بر فرضیات پژوهش: 97
5-7-2- پیشنهادهای کاربردی.. 99
5-7-3- پیشنهاد برای تحقیقهای آتی.. 100
5-8- محدودیتهای تحقیق. 101
پیوستها(منابع و پرسشنامه) 102
چکیده:
این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی شهرستان کرمانشاه به مرحله اجرا در آمده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مدیران شرکتهای صنعتی میشود. این مطالعه از نظرروش شناسی از نوع پژوهشهای همبستگی و از منظر هدف، کاربردی و به لحاظ شیوه گردآوری اطلاعات پیمایشی است. روش نمونه گیری به صورت تصادفی _طبقهای که از جامعه آماری تعداد384 نفرانتخاب گردیده. ابزارجمع آوری داده های پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد کارآفرینی استراتژیک12سوال، مزیت رقابتی 3سوال و عملکرد سازمانی6سوال بوده، روایی توسط نخبگان و اساتید دانشگاهی تائید، پایایی پرسشنامه با توزیع پرسشنامه در بین جامعه آماری به وسیله نرم افزارspss به ترتیب با الفالی کرونباخ891/0، 766/0، 872/0 تائید گردید. نتایج آزمون ضریب همبستگی و معادلات ساختاری نشان داده که بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی درشرکتهای صنعتی شهرستان کرمانشاه رابطه معناداری وجود دارد. شاخصهای تفکر استراتژیک، متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری و نوآوری مستمر به ترتیب بیشترین اهمیت را از دید مدیران بر کارآفرینی استراتژیک داشته اند.
واژگان کلیدی: کارآفرینی استراتژیک، مزیت رقابتی، عملکرد سازمانی و شرکتهای صنعتی
1-1- مقدمه:
اندیشه و تفکر استراتژیک، ضرورت انکارناپذیر مدیریت هزاره سوم میلادی به شمار میرود. تحولات شگرف و دائمی در حال تغییر همه عرصههای تجاری و اقتصادی، مبین داشتن تفکر استراتژیک است. گسترش اهداف و قلمروهای مدیریت استراتژیک و نقش مؤثر آن در تصمیمگیری، موجب گردید، که برخورداری از تفکر استراتژیک در این حوزه اهمیت پیدا کند(پولاریس و یانیس[1]، 2003). کارآفرینی استراتژیک مفهومی نوظهور و ترکیبی از کارآفرینی و علم مدیریت استراتژیک است(ایرلند و همکاران[2]، 2003). تحولات پر شتاب جهانی در علم، تکنولوژی، صنعت و مدیریت و به طور کلی ارزشها و معیارها، بسیاری از سازمانها و شرکتهای موفق جهان را بر آن داشته است تا اهداف، گرایش و علایق خود را در جهت به کارگیری خلاقیت و نوآوری هدایت کنند. سازمانها، مؤسسات و شرکتهای دولتی و خصوصی با توجه به عرصه رقابت سخت و شدید جهانی، بودجه واحدهای پژوهش و تحقیقات خود را نسبت به سالهای گذشته افزایش دادهاند. افزون بر آن برای محیطی که خلاقیت و نوآوری را ترغیب و استعدادهای افراد را در این سو متبلور کند. اهمیت قابل ملاحظهای قایل شدهاند. سازمانها و شرکتها در برههای از زمان که تحت عناوین مختلف از جمله عصر دانش، عصر فرا صنعتی، عصر جامعه اطلاعاتی، عصر عدم تداوم، عصر جوامع موقت و عصر سرعت و بالاخره عصر خلاقیت و نوآوری مطرح شده است، خود را در جهت مدیریت تغییرات شتابان و دگرگونیهای ژرف جهانی آماده میسازند. انباشتگی دانش پیرامون موضوع کارآفرینی سازمان با سرعت بالایی در حال روی دادن است، بسیاری از سازمان ها به طور فزایندهای به کارآفرینی سازمانی، به عنوان روشی برای مقابله با ایستایی و بوروکراسی که شر کت ممکن است به آن دچار شود، مینگرند. فشارهای رقابتی وارد به شرکت های بزرگ باعث شده تا آنها خصوصیات سازمان های کوچک و چابک را دارا شوند که این امر به بقاء آنها کمک شایانی کرده است بسیاری از آنها کوچکتر و چابکتر شده، لایهای مدیریتی کمتر شده، وابستگی شان به روابط افقی و ساختارهای گروهی بیشتر شده و به طور فزایندهای نیز از تکنولوژی بهره میبرند که تمامی این موارد در زیر سایه یک استراتژی هدفمند و متناسب با تغییرات روز اتفاق میافتد(ناهید وگلابی، 1391). تغییرات تقاضای محیط جهانی کسب و کار ابزاری هستند، که بنگاههای موجود، استراتژیهای کارآفرینانه خود را با آنها به عنوان مسیری به سوی موفقیت تطبیق میدهند. با پیگیری استراتژیهای کارآفرینی بنگاهها خود را در موقعیتهایی قرارمیدهند که به صورت مکرر و نظاممند فرصتهای کارآفرینانه را تشخیص داده و از آنها بهرهبرداری کنند. کارآفرینی استراتژیک به عنوان یک دیدگاه، نشانگر یک ایدولوژی مشترک که در پیکسب مزیت رقابتی از این ایدئولوژی در طریق نوآوری و رفتار کارآفرینانه، بر مبنایی پایدار میباشد، مطرح میشود(راسل[3]، 1999).
1-2-بیان مسئله:
اهمیت کارآفرینی استراتژیک در زمینه کسب و کارهای پویا تاکید میشود و به عنوان یک راه پیشرفت و دستیابی به اهداف سازمانی توسط مدیران و سازمانها در نظر گرفته شده است. تحقیقات نشان می دهد که کارآفرینی استراتژیک منجر به مزیت رقابتی و ایجاد ثروت برای سازمانها گردیده است. سرمایه گذاری در زمینه فنآوری و راه اندازی در دهه گذشته استدلال میکنند که بیشتر شرکت های نوآورانه شانس بیشتری برای استفاده از فرصت های رشد را دارا هستند(ایرلند و همکاران، [4]2003). رابطه بین مزیت رقابتی و عملکرد سازمانی هر چند که دستیابی به مزیت رقابتی با عملکرد برتر برابر نیست تاکید شده است. شرکتها با مزایای رقابتی بیشتر قادر به بدست آوردن ارتقاء عملکرد در سطح بلاتر هستند، مطالعات کارآفرینی استراتژیک شواهد قانع کننده بیشتری در مورد نقش واسطه مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی ارائه داده شده. مزیت رقابتی به عنوان واسطه قابل توجهی در رابطه بین کارآفرینی استراتژیک و عملکرد سازمانی دارد. در واقع کارآفرینی استراتژیک و عملکرد سازمانی برای دستیابی به مزیت رقابتی رسیدن به اهداف شرکت را تسهیل خواهد کرد. شرکتها میتوانند با بکارگیری کارآفرینی استراتژیک اثربخشی لازم در زمینه عملکرد سازمانی به دست آورند(ایرلند و وب[5]، 2009). کارآفرینی استراتژیک در سطح سازمان به عنوان یک الگو، بیانگر اتکای پایدار و همیشگی به رفتارهای کارآفرینانه خودآگاه یا ناخودآگاه میباشد(میتینز برگ[6]، 1987). کارآفرینی استراتژیک مفهومی کلیدی در ادبیات کارآفرینی استراتژیک و یک جلوه بارز از کارآفرینی در سطح بنگاه میباشد. محققان بسیاری تاکید میکنند که نگاه به کارآفرینی استراتژیک، در حال تبدیل شدن یک منبع کلیدی مزیتهای رقابتی بنگاه میباشند. همچنین راهی است که بنگاههای موجود میتوانند توانمندیهای استراتژیک خود را که برای موفقیتهای مکرر کلیدی هستند توسعهدهند. در این پژوهش کارآفرینی استراتژیک به عنوان یک مفاد سه عامل تعریف میکند: کارآفرینی راه متعادل اکتشاف، بهره برداری و نوآوری مستمر است. بررسی ادبیات مدیریت استراتژیک نشان میدهد که مزیت رقابتی در عملکرد سازمانی نقش اساسی واسطه دارد.
1-3-اهدف پژوهش:
1-3-1-هدف اصلی پژوهش
شناسایی رابطه بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی در شهرکهای صنعتی شهرستان کرمانشاه میباشد.
1-3-2-اهداف فرعی
- تعیین رابطه بین طرز تفکر کارآفرینی و عملکرد سازمانی
- تعیین رابطه بین متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری و عملکرد سازمانی
- تعیین رابطه بین نوآوری مستمر و عملکرد سازمانی
1-4-فرضیه های پژوهش:
1-4-1- فرضیه اصلی
بین کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی بر عملکرد سازمانی در شرکت های صنعتی شهرستان کرمانشاه تاثیر معناداری وجود دارد.
1-4-2-فرضیات فرعی
- بین طرز تفکر کارآفرینی و عملکرد سازمانی تاثیر معنا داری وجود دارد.
- بین متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری و عملکرد سازمانی تاثیر معنا داری وجود دارد.
- بین نوآوری مستمر و عملکرد سازمانی تاثیر معنا داری وجود دارد.
1-5- قلمروهای پژو هش:
1-5-1-قلمرو موضوعی پژوهش حاضر به بررسی رابطه کارآفرینی استراتژیک و مزیت رقابتی برعملکرد سازمانی است.
1-5-2- قلمرو مکانی پژوهش حال حاضر مربوط به شرکتهای صنعتی در شهرستان کرمانشاه است.
1-5-3-قلمرو زمانی پژوهش حال حاظر مربوط به سال 1394 شمسی است.
1-6- متغیرهای پژوهش:
در این پژوهش کارآفرینی استراتژیک (متغیر مستقل)، مزیت رقابتی(متغیر میانجی) و عملکرد سازمانی(متغیر وابسته) است.
1-7- روش پژوهش :
این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی می باشد، و همچنین از لحاظ روش جزء تحقیقات همبستگی و از شاخه پیمایشی میباشد. هدف اصلی پژوهش کاربردی است زیرا نتایج این پژوهش در بنگاهای اقتصادی و سازمانها بکار گرفته میشود، چون رابطه متغیرها را بررسی می کند از نوع تحقیقات همبستگی است به دلیل بکارگیری از پرسشنامه برای گردآوری اطلاعات استفاده میشود از شاخه پیمایشی است.
1-8- تعاریف مفهومی[7] متغیرها:
تعریف مفهومی کارآفرینی استراتژیک[8]: کارآفرینی استراتژیک راههایی برای زندگی مجدد بخشیدن به سازمانهای موجود و نوآورتر ساختن آنها پیشنهاد میکنند. بر اساس برداشتهای آمیت، بیرگام و مارکمن(2000)، کارآفرینی استراتژیک به افراد این امکان را میدهندکه در اتخاذ تصمیم ها نوآورتر، خلاق تر و مسئولیت پذیرتر باشند.
تعریف مفهومی تفکر کارآفرینی[9]: طرز فکر کارآفرینی به این معنی است که سازمان در جهت دستیابی که افکار نو وخلاق به فکر به افزایش ثروت و اشتغال زایی حرکت کند(رضائیان و نجفی، 2012).
تعریف مفهومی متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری[10] : متعادل کننده اکتشاف و بهره برداری به این صورت است که اگر در سازمان اختراع یا اکتشاف در جهت و راستایی اهداف سازمانی شرکت یا سازمان بتواند از این طرح جدید استفاده کرده و آن را در چرخه تولید محصولات خود بکارگیرد و در نهایت از افکار خلاق، جدید و نو بهره لازم را ببرد(رضائیان و نجفی، 2012).
تعریف مفهومی نوآوری مستمر[11] : به عقیده مؤلف منظور از نوآوری مستمر این است که طراحی محصول جدید و نوآورانه مربوط به مدت زمان خاصی نباشد که شرکت یا سازمان از آن در طی چندین بار از آن استفاده کند بلکه به این معنی است که سازمان بطور مداوم و همیشگی از آن استفاده کند و همچنین طرح نوآور باید به روز و استاندارد باشد(رضائیان و نجفی، 2012).
تعریف مفهومی مزیت رقابتی[12]: مزیت رقابتی از مفاهیم اساسی درکسب وکار است که موقعیت رقابتی سازمان را تعیین می کند و به سازمان توانایی ایجاد موقعیت تدافعی در برابر رقبایش را میدهد(مشبکی، 2009).
تعریف مفهومی عملکرد سازمان[13]: عملکرد در لغت یعنی حالت یا کیفیت کارکرد. بنابراین، عملکرد سازمانی یک سازه کلی است که بر چگونگی انجام عملیات سازمانی اشاره دارد. معروف ترین تعریف عملکرد توسط (نیلی و همکاران[14] 2002، ص8).
تعریف مفهومی سهم بازار[15] : سهم بازار به این معنی است که محصولات تولید شده شرکت ار لحاظ کیفیت، استحکام، نوآوری، قیمت و… چند در صد فروش بازار را نسبت به رقبای شرکت به خود اختصاص میدهد(رضائیان و نجفی، 2012).
تعریف مفهومی سود بخشی[16] : انجام تولیدات شرکت و ارائه محصولات جدید به بازار تاچه اندازه میتواند هزینه های ثابت و متغیر را جبران کند و سود دریافتی شرکت به لحظ تولید محصولات به چه میزان است(رضائیان و نجفی، 2012).
تعریف مفهومی رقابت[17]: منظور از رقابت به این معنی است که محصولات تولید شده شرکت از لحاظ کیفیت و کمیت تا چه حد و مرزی می تواند با رقبای خود در بازار رقابت کند و شرکت هم با توجه به رقبای موجود در بازار استراتژیهای مناسب را تدوین کند(رضائیان و نجفی، 2012).
مقدمه:
کارآفرینی استراتژیک ترکیبی از رفتارهایی است که به طور همزمان به جستجوی فرصت وجستجوی مزیت رقابتی میپردازند (ایرلند و وب[1]،2003). مدیریت استراتژیک عمدتا با بهینه سازی کاربرد منابع موجود، اخذ تصمیمات عاقلانه جهت تخصیص اعتبار و کنترل و بهره برداری صحیح از آنها میپردازد. این در حالی است که فرهنگ کارآفرینانه در شرکت های نوپا، بر شناسایی نیازها و ارائه پیشنهاد و راه حل، تاکید دارد. تا کنون تحقیقات اندکی در حوزه کارآفرینی استراتژیک به انجام رسیده است. بنابراین انجام تحقیقات گسترده در این زمینه ضروری به نظر میرسد. نتیجه مطالعات اخیر در حوزه کارآفرینی نشان می دهد که نداشتن دیدگاه استراتژیکی در فعالیتهای کارآفرینانه، باعث وارد آمدن صدمات جبران ناپذیر سرمایه ای و معنوی به کارآفرینان در برخی فعالیتهای کارآفرینانه، بالاخص فعالیتهای کارآفرینانه نوپا شده است. بر این اساس شرکت های نوپا می بایست برای پیشی گرفتن از رقبا در ایجاد کسب و کار کارآفرینانه، به صورت استراتژیک عمل نمایند. صاحبان کسب و کارهای نوپا عموما در شناسایی فرصتها موفق عمل میکنند، اما در توسعه مزیت های رقابتی متناسب با آن فرصت ها موفقیت کمتری داشتهاند. در مقابل، شرکتهای باثبات بزرگ اغلب در تثبیت مزیت های رقابتی نسبتاً موفق هستند، اما موفقیت کمتری در تشخیص فرصتهای جدید دارند. بنابراین شرکتها با دارا بودن فرصتهای محدود برای تاثیر گذاشتن بر ساختار بازار، میبایست در شروع فرآیند کسب و کار جدید، خلاقانه و بادیدگاه استراتژیک وارد بازار شوند(زهرا و همکاران[2]، 1999؛ مسم[3]، 2003). در طول دو دهه گذشته، در محیط کسب و کاری که شرکتها در آن رقابت میکنند تغییرات شگرفی رخ داده است. امروزه، بسیاری از شرکتهای پرنفوذ مزیت رقابتی خود را از منابعی به دست می آورند که متفاوت از منابع سنتی ایجاد ثروت هستند(بارتلت و گوشال[4]، 2005).
2-2-بیان مسئله:
شرایط اقتصادی، صنعتی، اجتماعی و فرهنگی امروز کشور به گونهای است که حل مشکلات و تنگناها، الگوها و راه حلهای جدید و متفاوتی را طلب میکند. تحقیقات نشان داده که بین رشد اقتصادی و تعداد کارآفرینان در یک کشور رابطه همبستگی مثبت وجود دارد، زیرا کشوری که دارای تعداد زیادی کارآفرین باشد از محرکهای تجاری و اقتصادی قویتری برخوردار است(وارث، 1378). برای حل مسائل و پیش بینی آینده سازمانها با استراتژی های سنتی نمی توان موفق بود، و مشکلات آتی را حل نمود، بلکه باید برای پیش سازی آینده اقدام کرد. سازمانها باید به قدرکافی منعطف باشند تا بتوانند پاسخگوی تمام شرایط ممکن باشند. ایجاد کارآفرینی در سازمان ها کمک میکند تا این انعطاف پذیری را به دست آورند و نیز کمک میکند تا سازمان برای هر وضعیتی یک ایده داشته باشد تا خلاقیت در سازمان نهادینه شود. نیاز امروز جوامع به کارآفرینی سازمانی در پاسخ به چند مشکل به وجود آمده است که از آن جمله میتوان به: رشد سریع تعداد رقبای پیچیده و جدید، حس بیاعتمادی نسبت به روشهای سنتی در مدیریت شرکتها، خروج جمعی بهترین و درخشان ترین کارمندان از شرکت جهت تبدیل شدن به کارآفرینان کوچک، رقابت بین المللی، کوچک کردن شرکت های بزرگ و میل عمومی به بالا بردن بازدهی و بهره وری، اشاره داشت. بسیاری از سازمانهای بزرگ هم اکنون از کارآفرینی سازمانی به عنوان روشی که در بلندمدت به آنها مزیت رقابتی بیشتری میدهد، استفاده میکنند. کارآفرینی سازمانی دو هدف اصلی دارد: خلق و پیگیری فرصتها جهت ایجا د کسب و کارهای مخاطره آمیز جدید و نوسازی بازسازی استراتژیک کارآفرینی سازمانی نوعاً بر توسعه کسب و کارهای مخاطره آمیز جدید بصورت درونی تمرکز
پایان نامه بررسی رابطه میان خلاقیت مدیران و انگیزه کارکنان مورد مطالعه...
مقدمه
نیروی انسانی مهمترین سرمایه سازمان است و هر چه این سرمایه از کیفیت مطلوب و بالاتری برخوردار گردد، احتمال موفقیت، بقا و ارتقاء سازمان بیشتر خواهد شد. با توجه به اینکه این نیروی انسانی دارای نگرش های شغلی متعددی هستند بررسی نگرش های کارمندان بدلیل نتایج قابل ملاحظه ای که می تواند بر بهبود رفتار سازمانی داشته باشد طی چند دهه مورد توجه پژوهشگران و صاحب نظران بوده است ( رابینز، استیفنز پی، [1]1387 ). یکی از این نگرش ها انگیزه شغلی کارکنان می باشد. موضوع انگیزش در سازمانها طی سالهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است تا حدود دهه 1950 پژوهش ها در این قلمرو به کوشش های کلاسیک محدود می شد که در نظر داشتند تصمیمهای نظری بر پایه های پژوهشی پراکنده ارایه نمایند. از اوایل دهه 1960، مسایل انگیزشی در سازمان ها به طوری که اشاره گردید، فکر اندیمشندان را هرچه بیشتر به خود جلب کرد و در دوره های دیگر این مفهوم گسترش یافت ( هرسی بلانچارد، 1993[2]).
انگیزش نقش مهمی در جذب افراد و سهیم کردن آنها درکارها دارد و سعی می نماید تا کارکنان نه تنها باحق وحقوق خود بلکه با مسئولیت های محوله نیز آشنا شوند و محیط مناسبی فراهم شود تا افراد از روی اعتقاد کار را دنبال کنند و پیوسته خلاقیت های خود را بروز دهند تا سازمان در دستیابی به اهداف خود سریع تر حرکت نماید؛ لذا آشنایی با کاربرد آن می تواند به مدیران کمک نماید تا کارکنان را درجهت ارضای نیازهای خود یاری دهند و نیروی کاری آگاه، فعال و خلاقی پرورش دهند ( پیترسون و زیمرمن، 2004[3] ).
از مهمترین اهداف آموزش و پرورش خلاقیت می باشد و جز مهمترین رسالت های سازمان های آموزشی می باشد. در توسعه و تقویت خلاقیت در سازمان های آموزشی، بیش از همه عامل مدیریت خلاق، موثر و اثر گذار است. زیرا نگرش و اعتقاد مدیران به خلاقیت در خود می تواند باعث ایجاد انگیزه در کارکنان شود و سازمان را به محیط آموزشی را به کانون تغییرات مبدل سازد ( سامخانیان، 2002). مدیر خلاق کسی است که بتواند در کارکنان تاثیر بگذارد ( زارعی، 1380)
یکی از وظایف مهم مدیران در سازمانها، شناسایی استعدادهای بالقوه کارکنان خود و فراهم کردن زمینه های رشد و شکوفایی آنان است که زمینه تحقق هدف مهم و اساسی ارتقای بهره وری را نیز فراهم می کند. به عبارت دیگر شناخت مسائل انگیزشی کارکنان جهت بهبود عملکرد و افزایش بهره وری سازمان بسیار حائز اهمیت است. همچنین کسب چنین شناختی می تواند به بهبود کاربرد منابع انسانی سازمانی کمک شایانی کند و در جلوگیری از مقاومت کارکنان در مقابل تغییرات، کاهش محدودیت در بازده و مبارزه با ستیز و مجادله کاری کارکنان بایکدیگر کمک کند و به ایجاد یک سازمان سودآور منتهی شود ( دک، 2014[4] )
1-2 بیان مسئله
جوامع پیشرفته و متمدن گذشته و حال، پیوسته به ارزش و اهمیت توانایی های ذهنی و فکری انسان توجه نموده و درصدد تقویت آن برآمده اند و از این طریق به توسعه، رفاه، ترقی و خوشبختی نائل آمده اند. در دنیای پیچیده ی کنونی که شاهد رقابتهای بسیار فشرده ی جوامع مختلف برای دستیابی به جدیدترین تکنولوژیها و منابع قدرت هستیم، افراد تیزهوش، خلاق و صاحبان اندیشه های نو و مبتکرانه، همانند گرانبهاترین سرمایه ها، از جایگاه بسیار والا و ارزشمندی بر خوردار هستند (گیشانی، 1377). خلاقیت را معادل تفکر واگرا و شامل قابلیت های شناختی چون سیال بودن، مبتکر، انعطاف پذیر بودن و بسط و شمول پذیری می باشد ( گیلفورد،[5]959). خلاقیت به فرد کمک میکند بتواند راه حلهایی خلاقانه برای مسأله ای دشواری بیابد که میتوان از زاویه های مختلف به آنها نگریست ( جینو و اریلی، 2009[6] ).
از میان همه مفاهیمی که متخصصان رفتار سازمانی، مدیریت و رو انشناسان سازمانی و صنعتی در موقعیت های سازمانی مختلف مورد مطالعه قرار داده اند، انگیزه از مهمترین زمینه های پژوهشی مؤثر در رفتار فرد در سازمان است ( ناگی، 1996 ). بنابر این فرآیند انگیزه به نیروهای پیچیده؛ سائق ها، نیازها، شرایط تنش زا یا مکانیزم های دیگر اطلاق می گردد که فعالیت فرد را برای تحقق هدفهای وی آغاز و به آن تداوم میبخشد ( رابینز، 2004[7]). انگیزه مدیران آموزشی و آموزشگاهی از جمله مضامینی است که خط فکری حاکم بر فرهنگ جامعه ما را در فرایند تعلیم و تربیت آشکار می سازد (نائلی، 1373). تحقیقات نشان داده است ثابت ماندن فرد در یک شغل باعث افزایش انگیزش شغلی می شود. همچنین انگیزه زمانی به وجود میآید که در کارکنان احساس امنیت و ثبات شغلی، مشارکت و نقش موثر در سازمان و همچنین شادابی و نشاط وجود داشته باشد ( خورشیدیان، 1377). درنظام آموزش و پرورش معاصر، تفکر خلاق و پرورش آن اهمیت به سزایی دارد و نظر بسیاری از محققان و نظریه پردازان در رشته ها و قلمروهای علمی مختلف را به خود جلب نموده است. تحقیقات و پژوه شهایی که در ده ههای اخیر به ویژه از اوایل دهه 80 در ایران پیرامون خلاقیت صورت گرفته است، حاکی از شناخت جایگاه آن در نظام آموزشی میباشد و ضرورت غیر قابل انکار آن از سوی معلمان متخصصان، برنامه ریزان و مسئولان تأیید شده است. بنابراین خلاقیت عنصربا اهمیتی در این میان است. بر این اساس و با توجه به اهمیت دو عامل میزان خلاقیت مدیران تمایل آنها برای به بوجود آمدن انگیزه کارکنان در مشاغل مربوطه در سازمان، در این پژوهش به بررسی رابطه میان خلاقیت مدیران و انگیزه کارکنان در سازمان اداره آموزش پرورش پرداخته می شود. در واقع دغدغه ذهنی پژوهشگر پس از هفت سال فعالیت تجربی در سازمان آموزش و پرورش با افراد، کارشناس، مشخص شد که خلاقیت عنصر مهم و یکی از عوامل مؤثر انگیزه کارکنان می باشد. در پی این دغدغه ذهنی و مطالعه مقدماتی که انجام شد، این تحقیق به دنبال بررسی این مسئله است که آیا ارتباط معناداری بین میزان خلاقیت مدیران با انگیزه کارکنان شغلشان وجود دارد یا خیر؟
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق
خلاقیت و نوآوری یکی از عالی ترین و پیچیده ترین فعالیتهای ذهن آدمی است که در تعلیم و تربیت باید به آن توجه نماید. از آنجایی که آموزش و پرورش وظیفه تعلیم و تربیت فرزندان و آینده سازان جامعه را بر عهده دارد باید از یک سو وظیفه فراهم آوردن زمینه رشد و پرورش خلاقیت و نوآوری و استفاده صحیح و جهت دار از استعدادها و توانایی های افراد را بر عهده بگیرد و از سوی دیگر برای پویایی خود نیازمند پرورش و بهره مندی از خلاقیت و نوآوری در سطوح سازمانی می باشد. خلاقیت موضوع بسیار پیچیدهای است و شناخت و شکوفا سازی آن به عنوان یک استعداد نیازمند فراهم آوردن روش های تربیتی نوین است و اهمیت این موضوع
در جامعه صنعتی امروز به ویژه در دنیای آموزشی و پرورشی، مملوس تر می شود. نقش مدیران خلاق در جهت پرورش افکار انگیزشی کارمندان و رشد توانایی های آنها از اهمیت بسزایی برخوردار است.
ضرورت و اهمیت هر تحقیقی از دو جنبه نظری و کاربردی میتواند مطرح باشد. این تحقیق در درجه اول سعی دارد، دانش نظری موضوع و جنبههای خلاقیت را در سازمان آموزش و پرورش راشناسایی کند. در رابطه خلاقت با انگیزش متون و گزارش و در کل اسناد مکتوب بسیار کمی در داخل ایران درباره برنامه خلاقیت در سازمان ها وجود دارد و انجام این پایان نامه می تواند خلاء موجود را پرکند و بر دانش نظری موضوع بیافزاید. و در درجه دوم این تحقیق اصول و مولفه هایی را مشخص میکند که چنانچه در سازمان آموزش و پرورش به کار برده شود؛ میتواند باعث افزایش انگیزه کارکنان، تاثیرگذاری بیشتر، و دستیابی به اهداف و سیاست های سازمان آموزش و پرورش مورد نظر شود. همچنین با توجه به مطالب فوق در این پژوهش برآنیم تا مشخص کنیم که خلاقیت چه ارتباطی با انگیزه کارکنان در آموزش و پرورش شهرستان قشم دارد؟
1-4 اهداف تحقیق
هدف اصلی
هدف از این تحقیق شناخت رابطه میان خلاقیت مدیران با انگیزه کارکنان اداره آموزش و پرورش قشم می باشد.
اهداف فرعی
1-شناخت رابطه خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “سیالی” با انگیزه کارکنان
2-شناخت رابطه خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد ” انعطاف” با انگیزه کارکنان
3- شناخت رابطه خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “ابتکار” با انگیزه کارکنان
4- شناخت رابطه خلاقیت مدیران آموزش و پرورش از حیث بعد “بسط” با انگیزه کارکنان
1- والات تحقیق
سوالات اصلی:
- آیا بین خلاقیت مدیران با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟
سوالات فرعی:
این مطلب را هم بخوانید :
- آیا بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش قشم از حیث بعد سیالی با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟
- آیا بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش قشم از حیث بعد انعطاف با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟
- آیا بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش قشم از حیث بعد ابتکار با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟
- آیا بین خلاقیت مدیران آموزش و پرورش قشم از حیث بعد بسط با انگیزه کارکنان رابطه معناداری وجود دارد؟
فرضیه تحقیق:
1-6 فرضیه تحقیق
پایان نامه بررسی رابطه ی بین مسئولیت پذیری اجتماعی با عملکرد مالی شرکت ها...
7.1. تعریف مفهومی و عملیاتی واژه ها 9
8.1قلمرو زمانی تحقیق.. 11
9.1 قلمرو مکانی تحقیق.. 11
10.1 قلمرو موضوعی تحقیق.. 11
فصل دوم:ادبیات تحقیق.. Error! Bookmark not defined.
مقدمه. 13
بخش اول : عملکرد مالی شرکت ها 15
1.2. اهداف واحدهای انتفاعی.. 15
1.1.2. حداکثر نمودن سود. 15
2.1.2. حداکثر نمودن ثروت.. 16
2.2. نقش مدیران در واحدهای انتفاعی.. 17
3.2. تاریخچه عملکرد مالی.. 18
4.2. مفهوم عملکرد. 20
5.2.عملکرد شرکتها از دیدگاههای مختلف… 23
1.5.2. عملکرد شرکت از دیدگاه بازار مشتری.. 23
2.5.2. عملکرد شرکت از دیدگاه بازارهای عوامل.. 24
3.5.2.عملکرد شرکت از دیدگاه بازارهای مالی.. 24
6.2 شاخص های عملکرد مالی.. 26
7.2. نسبتهای نقدینگی.. 28
8.2. معیارهای اندازه گیری نقدینگی.. 29
1.8.2. شاخصهای سنتی اندازهگیری نقدینگی.. 29
2.8.8. شاخصهای نوین اندازهگیری نقدینگی.. 31
3.8.2. همبستگی شاخص های سنتی نقدینگی و شاخص های نوین نقدینگی.. 36
9.2.ارزیابی عملکرد. 41
10.2. رویکردهای موجود پیرامون معیارهای عملکرد. 42
11.2. معیارهای عملکرد حسابداری.. 43
12.2. معیارهای عملکرد اقتصادی.. 46
13.2. معیارهای رویکرد تلفیقی.. 51
14.2. رویکرد مدیریت مالی.. 53
2-15 روشهای نوین ارزیابی عملکرد. 55
بخش دوم: مسئولیت اجتماعی شرکت ها 72
17.2. مفهوم مسئولیت اجتماعی.. 72
18.2. مفهوم شناسی مسئولیت اجتماعی شرکت ها 74
19.2. سطوح مسئولیت اجتماعی.. 76
20.2. ابعاد سه گانه مسئولیت اجتماعی در سطح کلان. 77
21.2. تأثیرات توجه به مسئولیت اجتماعی در سازمان: 78
22.2. گام های کلیدی در اجرای مسئولیت اجتماعی سازمان ها(CSR). 83
بخش سوم: پیشینه تحقیق.. 85
1.3 مقدمه. 94
2.3 روش اجرای تحقیق.. 94
3.3 روش تحقیق.. 95
4.3 جامعه و نمونه آماری پژوهش… 96
1.4.3 جامعه آماری پژوهش… 96
2.4.3. نمونه آماری پژوهش… 96
1.2.4.3 روش نمونه گیری.. 97
5.3 روش جمع آوری اطلاعات.. 98
1.5.3 مطالعات کتابخانه ای 98
2.5.3 مطالعات میدانی.. 98
6.3 . روائی و پایائی ابزار اندازهگیری.. 99
1.6.3 . روائی (اعتبار) ابزار اندازهگیری.. 99
2.6.3 . پایائی (اعتماد) ابزار اندازهگیری.. 99
7.3 . روش تجزیه و تحلیل داده های تحقیق.. 100
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل آماری.. 101
مقدمه. 102
1.4 بخش اول :آمار توصیفی.. 102
1.1.4 جدول فراونی برحسب متغیرجنسیت پاسخگویان. 102
این مطلب را هم بخوانید :
2.1.4 جدول فراونی برحسب متغیر گروه سنی پاسخگویان. 104
3.1.4 جدول فراونی برحسب متغیر تحصیلات پاسخگویان. 106
4.1.4 جدول فراونی برحسب متغیر سوابق خدمتی پاسخگویان. 108
5.1.4 جدول شاخص های توصیفی متغیر های اصلی تحقیق.. 110
2.4 بخش دوم آمار استنباطی.. 111
ب – تحلیل همبستگی پیرسون. 112
2.2.4 بررسی فرضیه فرعی اول پژوهش… 118
3.2.4بررسی فرضیه دوم پژوهش… 120
4.2.4 بررسی فرضیه سوم پژوهش… 122
5.2.4 بررسی فرضیه چهارم پژوهش… 125
6.2.4 بررسی فرضیه پنجم پژوهش… 126
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات.. 129
1.5 مقدمه. 130
2.5 خلاصه پژوهش… 130
.3.5 نتایج آمار توصیفی.. 131
4.5 نتایج آزمون های پژوهش… 131
5-5 نتایج کلی بر اسا س یافته های پژوهش… 132
6.5 مقایسه نتایج پژوهش حاضر با تحقیقات مشابه. 133
7.5 پیشنهادات بر اساس یافته های پژوهش… 134
1.7.5 پیشنهادات در خصوص تحول بعد شرایط محیط کار جهت بهبود عملکرد مالی.. 134
2.7.5 پیشنهادات در خصوص تحول بعد راهبردی شرکت جهت بهبود عملکرد مالی.. 135
3.7.5 پیشنهادات در خصوص تحول بعد ر فتار کسب و کار جهت بهبود عملکرد مالی.. 137
4.7.5 پیشنهادات در خصوص تحول بعد زیست محیطی جهت بهبود عملکرد مالی.. 137
8.5پیشنهاد برای پژوهشهای آتی.. 137
منابع. 139
پیوست 1- پرسشنامه. 150
پیوست2- نتایج خروجی نرم افزار SPSS. 153
چکیده
اگرچه سازمانها در طول زمان ایفاکنندهی نقشها و مأموریتهای مختلفی بودهاند ولی در دوره معاصر، کارکرد آنها بسیار گسترده شده و انتظارات از آنها بهطور مداوم رو به تزاید است . این پژوهش با هدف تعیین شدت رابطه ابعاد مسئولیت پذیری اجتماعی بر عملکرد مالی (نرخ بازده دارائی) شرکت های تولید کننده مواد غذایی در استان گیلان و فراهم سازی شرایط توسعه و حفظ ارزش های اخلاقی انجام شده است؛ که در آن با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده و باکاربست جدول مورگان از 97 شرکت فعال تولید کنندۀ مواد غذایی ، 76 مورد انتخاب شد ودر هر کدام از 4 نفر از معاونین خواسته شد تا به سوالات پرسشنامه پاسخ دهند. بعد از تکمیل پرسشنامه های مذبور با روش رگرسیون چند متغیره در نرم افزار spss نتایج تحلیل گردید.. نتایج نشان میدهد از ابعاد مسئولیت پذیری شرکت ها ؛ بعد حفظ محیط زیست ، بعد راهبردی شرکت و بعد رفتار کسب و کار بر نرخ بازده دارایی تاثیر معنادار دارد.از سویی وجود رابطه منفی معنادار بین اصول مسئولیت پذیری اجتماعی و عملکرد مالی بین شرکت های ایرانی ،دلایل گوناگونی می تواند داشته باشد. شاید یکی از دلایل این امر ،عدم توانایی شرکت های ایرانی در تبدیل عملکرد اجتماعی بهتر به عملکرد مالی بهتر است . اگر این شرکت ها بتوانند سهامداران ،مشتریان و به طور کلی ذینفعان خود را نسبت به عملکرد اجتماعی خود ، آگاه تر سازند و ذهنیت مثبت آنان را تقویت کنند ، این ذهنیت مثبت به طور قطع باعث کاهش هزینه ها و در نتیجه ،عملکرد مالی بهتر خواهد شد.
کلید واژه ها : مسئولیت پذیری اجتماعی ، عملکرد مالی ، نرخ بازده دارائی ، شرکت های تولیدی مواد غذایی
مقدمه
امروزه نقش واحدهای تجاری در اجتماع دست خوش تغییرات بسیار زیادی شده است. به گونه ای که انتظار میرود واحدهای تجاری نه تنها به فکر افزایش سود خود بوده بلکه نسبت به اجتماع نیز پاسخ گو، و برای جامعه ای که در تعامل با آن هستند مفید باشند. واحد تجاری نمی تواند از اجتماع فرار کند و جامعه نیز نمی تواند بدون واحد تجاری وجود داشته باشد، بنابراین، یک ارتباط دو طرفه بین واحد تجاری و اجتماع وجود دارد. در سال های اخیر نظری های بیان شده مبنی بر اینکه، واحدهای تجاری می توانند ایجاد ثروت، اشتغال و نوآوری کنند، بازار را تأمین نمایند، و فعالیت ها یشان را تقویت کرده و رقابت شان را بهبود بخشند، در صورتی که برای حفظ اجتماعی که خود در راه اندازی آن نقش اساسی داشته اند، همکاری کنند و در مقابل جامعه نیز با فراهم کردن شرایط لازم به منظور کسب بازده توسط سرمایه گذاران و ایجاد اطمینان برای ذینفعدان از نبود فعالیت های آربیتراژ و غیرعادلانه، بسترهای مناسب جهت توسعه و پیشرفت واحدهای تجاری را فراهم کند.در نتیجه مسئولیت شرکت نسبت به اجتماع هم برای خود واحد تجاری و هم برای اجتماع سودمند می باشد و در بهتر منافع بالقوه آن می تواند منجر به بازده های زیاد سرمایه گذاری برای شرکت ها شود. از سویی مسئولیت اجتماعی شرکتها موضوع حساسیت برانگیز و رو به توجه در سالهای اخیر بوده است، تا آنجا که سازمانهای بینالمللی مانند سازمان ملل و اتحادیه اروپا، استانداردهایی را در این زمینه ارائه کردهاند. همچنین به خوبی آشکار شده که شرکتها و صنایع به طور قابل توجهی رشد کردهاند و بر رفاه اجتماعی تاثیر میگذارند. از آنجا که کسب و کار در محیط اجتماعی در حال رشد است، شرکتها باید رفاه اجتماعی که ممکن است توسط فرآیند کسب و کار کاهش یابد، حفظ کنند. با توجه به این، مسئولیت اجتماعی شرکتها یکی از برنامههای استراتژیک انجام شده توسط شرکتها در رابطه با سود و مزایای پایدار اجتماعی است. در واقع مسئولیت اجتماعی شرکتها اقداماتی است که در آن شرکتها دخالت خود در فعالیتهای اجتماعی را در نظر می گیرند و همچنین اثرات مخرب کسب و کار بر جامعه و محیط طبیعی را کاهش می دهند. در حوزه های اقتصادی ، پژوهش های فراوانی بر اثرات مثبت سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی، سرمایهگذاری بخش خصوصی، ارزش افزایی به بنگاه های تجاری، توسعه اقتصادی، درآمد سرانه ، توزیع درآمد، جلوگیری از فرار مالیاتی و…. تاکید داشته اند.(تونی و همکاران[1]، 2012: 635) و تاکید داشته اند که توسعه مالی به عنوان بهبود در کمیت، کیفیت و کارایی خدمات واسطه های مالی در نظر گرفته شده است.(چونگ و چان[2]، 2011: 2017)
در دهه 1850، نقش شرکتها صرفا اقتصادی بود و به ایجاد حداکثر سود برای سهامداران محدود شده بود. در این رابطه، چنین رویکردی مطابق با دیدگاه کلاسیک بود که هر شرکتی به طور عمده مدیران و سهامداران را درنظر میگرفت. در حال حاضر ایده مسئولیت اجتماعی شرکتها، پاسخ گوی این چالش گسترده میباشد که نه تنها درگیر بحثهای اقتصادی و مالی بلکه درگیر تعاملات اجتماعی، انسانی و نیز زیست محیطی باشند. هر شرکتی که میخواهد از توسعه پایدار عملکرد اطمینان یابد، به ناچار نباید از مزیت تعامل در یک رویکرد اجتماعی چشم پوشی کند نابراین شرکتها ضمن آنکه موسسهای اقتصادی هستند، اساساً نهادهایی اجتماعیاند و لذا باید به پیامدهای اجتماعی فعالیتهای خود اهمیت داده و بین مسئولیتهای متضادی که نسبت به گروههای ذینفع مختلف دارند، تعادل برقرار سازند و خود را به عنوان شرکتهایی با مسئولیت اجتماعی به تصویر بکشند.
1.1 بیان مساله
گزارشهای ارائه شده توسط سیستم حسابداری مالی، عملکرد واحد تجاری را از جنبه های خاص مورد ارزیابی قرار میدهد و سودآوری و توان مالی واحد تجاری را شاخص موفقیت یا عدم موفقیت میداند و بیشترین توجه را معطوف منافع گروههایی میکند که مهمترین آنها عبارتند از:
- سرمایهگذاری بالفعل و بالقوه،
- مدیران واحد تجاری،
- اعتباردهندگان بالفعل و بالقوه،
- سازمانهای دولتی،
- کارکنان واحد تجاری،
- مشتریان، و فروشندگان.
به دلیل عدم توجه به منافع سایر گروههای اجتماع و همچنین اثرات زیست محیطی ناشی از فعالیتهای واحد تجاری، در اوایل دههی 1960 مفهوم جدیدی به نام حسابداری مسئولیتهای اجتماعی در مباحث نظری حسابداری مطرح شد و نویسندگانی از اروپا، کانادا و در نوشتههای خود به آن اشارههایی کردهاند. از میان آنان آندرسن[3] را باید پدر این شاخه از دانش حسابداری دانست. اما در کشور امریکا مفهوم حسابداری مسئولیتهای اجتماعی با یک دهه تأخیر در اوایل دههی 1970 ، توسط انجمن حسابداری امریکا با تشکیل کمیتهای به منظور بررسی موانع و مشکلات مربوط به فرایند اندازهگیری و گزارشگری در حسابداری مسئولیتهای اجتماعی آغاز شد و با وجود گذشت بیش از چهار دهه، این مفهوم هنوز هم از جدیدترین مباحث حسابداری است که در مراحل اولیهی رشد به سر میبرد و از نظر اجرا و به کارگیری پیشرفت چندانی نداشته است.(عسگری، 1386)
در مورد مشروعیت و ارزش اتخاذ مسئولیت پذیری اجتماعی توسط شرکت ها ، دیدگاه های مختلفی وجود دارد. برخی از صاحب نظران معتقدند که مشکلات اجتماعی باید توسط دولت ها حل شود. این گروه معتقدند که منابع سازمانی برای حل مشکلات اجتماعی کافی نیست و نباید منابع سازمانی را به منظور حل مشکلات جامعه هدر داد . گروه دیگری از صاحب نظران معتقدند که ، از آنجا که امروزه ، قدرت اقتصادی ، از دولتها به سازمان ها انتقال یافته ، مشارکت سازمان ها در حل مشکلات اجتماعی ضروری و لازم است ( تسوتسورا[4]، 2004). از طرف دیگر ، اتخاذ اصول مسئولیت پذیری اجتماعی برای سازمان ها امری هزینهبر است (صنوبر و همکاران ، 1390). تعریفی که مؤسسه کسب و کار از مسئولیت پذیری اجتماعی ارائه می کند ، به این نحو است : تحقق موفقیت تجاری از طریق احترام به ارزش های اخلاقی ، مردم ، جامعه و محیط زیست .(تسوتسورا ،2004). طبق معیارهای مؤسسه ی مسئولیت پذیری اجتماعی ویگو[5] ، مسئولیت پذیری اجتماعی دارای ابعاد پنج گانه ی زیر است :
- بعد شرایط محیط کار : عبارت است از بهبود مستمر شرایط کار ، ارزیابی مهارت های شغلی و فرآیند گزینش کارکنان ، بهبود روابط صنعتی و برقراری گفتگوی اجتماعی بین مدیریت ارشد و کارکنان
- بعد راهبری شرکت مسئولیت پذیری اجتماعی : میزان شفافیت و کارآیی مدیریت یک شرکت در قبال سهام داران و دیگر ذینفعان؛
- بعد جامعه و اجتماع محلی مسئولیت پذیری اجتماعی : عبارت است از نحوه ی همسو سازی منافع شرکت با منافع جامعه و قلمروی که شرکت ، عملیات خود را در آن انجام می دهد؛
- بعد محیط زیست مسئولیت پذیری اجتماعی : میزان توجه شرکت به تأثیر عملیلاتش بر آلودگی محیط زیست است .
- بعد رفتار کسب و کار مسئولیت پذیری اجتماعی : توجه به نیاز ها و خواسته های مشتریان و تأمین کنندگان ، نگرش منعطف و شفاف نسبت به آن ها است .( وان دی ولده و همکاران ، 2005).
رابینز و کالتر[6] (2006) معتقدند که دو رویکرد عمده در مورد مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها وجود دارد : 1. رویکرد کلاسیک : بر طبق این رویکرد ، تنها مسئولیت اجتماعیی مدیریت عبارت است از حداکثر سازی سود . 2. رویکرد اقتصادی – اجتماعی : در این رویکرد مسئولیت اجتماعی چیزی فراتر از حداکثر سازی سود در نظر گرفته می شود و شامل حفاظت از رفاه جامعه و بهبود آن است . تفکر سنتی در اقتصاد که مبتنی بر اندازهگیری منابع و دارایی های مشهود مادی بود امروزه جای خود را به ارزش آفرینی ناشی از دارایی های نامشهود داده است . در اواسط قرن 20 اقتصاددانان مالی تلاش کردند تا توجه شرکت ها را به رویکرد جدیدی در کسب و کار جلب کنند. این رویکرد مبتنی بر این تفکر بود که هر سازمانی توانایی ها ، امتیازات و منابع غیر مادی منحصر بهفرد و متمایزی از سایر سازمان ها دارد که منشأ خلق ارزش و ثروت است. از این رو لازم است همه منابع و ظرفیت های سازمانی و دارایی های برون ترازنامه ای شناسایی و اندازه گیری شوند. سرمایه اجتماعی شامل همه دارایی هایی است که در ترازنامه شرکت نشان داده نمی شود و شامل آن دسته از دارایی های نامشهوداست که به روش های حسابداری در صورت های مالی منعکس نمی شود .(عباسی و گلدی صدقی، 1389: 58) از این رو هر سازمان تجاری ، فقط و فقط دارای یک مسئولیت اجتماعی است که عبارت است از استفاده از منابع و به کارگیری آن ها در فعالیت هایی که منظور افزایش سود و ثروت سهامداران طراحی شده است بیشتر صاحبنظران معتقدند که هزینه های مسئولیت اجتماعی ، کوتاه مدت و منافع آن اغلب از نوع بلند مدت است . مسئولیت اجتماعی در واقع نوعی سرمایه گذاری برای آینده به امید کسب مزیت رقابتی پایدار و بلند مدت است .مدیرانی که دارای دید بلند مدت می باشند حاضرند برای بهبود رفاه جامعه ، حل مشکلات اجتماعی ، آلودگی محیط زیست ، بهبود شرایط محیط کار ، رعایت حقوق بشر ، شرکت در
پایان نامه بررسی راهکارها و چالشهای تغییر رویکرد از مالیات ستانی سنتی به الکترونیکی...
8.1.1 قلمرو موضوعی پژوهش… 9
8.1.2 قلمرو زمانی پژوهش… 9
8.1.3 قلمرو مکانی پژوهش… 9
فصل دوم – ادبیات و پیشینه تحقیق
2.1 مقدمه. 11
2.2 مبانی نظری پژوهش… 11
2.2.1 مفهوم دانش… 11
2.2.2 تجارت الکترونیکی.. 13
2.2.3 مالیات.. 13
2.2.4 مالیات الکترونیک… 15
2.2.5 مزیتهای مالیات ستانی الکترونیک… 16
2.2.6 مروری بر عوامل مؤثر بر پذیرش دولت الکترونیکی.. 16
2.2.6.2 عوامل مطرح شده در ارتباط با پذیرش فناوری جدید. 19
2.2.6.10 ویژگیهای فردی.. 22
2.3. پیشینه پژوهش… 35
2.3.1 پیشینه پژوهش در خارج از کشور 35
2.3.2 پیشینه پژوهش در ایران. 36
فصل سوم – روش شناسی
3.1 مقدمه. 39
3.2 روش پژوهش… 39
3.3 جامعه و نمونه آماری.. 39
3.3.1 الف- جامعه آماری.. 39
3.3.2 ب- نمونه آماری و روش محاسبه حجم نمونه 40
3.4 متغیرهای تحقیق.. 41
3.5 روش نمونهگیری.. 41
3.6 روشهای جمعآوری اطلاعات.. 41
3.6.1 الف- مطالعات کتابخانهای.. 41
ب- نامه همراه 42
ج- سوالهای (گویهها) پرسشنامه. 42
د- سوالات عمومی.. 42
ه- سوالات تخصصی.. 42
3.7 روایی و پایایی پرسشنامه. 43
3.8 تعیین اعتبار (روایی) پرسشنامه. 44
3.9 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات.. 44
3.9.1 آزمون تکنمونهای.. 45
3.9.2 آزمون فریدمن.. 46
فصل چهارم – تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش
4.1 مقدمه. 49
4.2 آمار توصیفی.. 49
الف- وضعیت سنی پاسخگویان. 49
4.4 %. 50
ب- جنسیت پاسخگویان. 50
4.5 %. 50
4.6 میزان پایایی ابزار اندازهگیری تحقیق.. 52
4.7 آزمون فرضیات تحقیق.. 52
الف- آزمون تکنمونهای برای آرمون فرضیات.. 52
4.8 آزمون رتبهبندی عوامل.. 61
4.9 نتیجهگیری.. 62
فصل پنجم – نتایج و ارائه پیشنهادات
5.1 مقدمه. 65
5.2 فرضیات تحقیق.. 65
5.3 نتایج آزمون تکنمونهای.. 66
5.4 نتایج آزمون فریدمن.. 67
5.5 ارائه پیشنهادات مبتنی بر نتایج تحقیق.. 67
الف- نگرش نسبت به استفاده از فناوری.. 67
ب- نیات رفتاری برای استفاده 68
این مطلب را هم بخوانید :
ج- انتظار عملکرد. 68
د- انتظار تلاش… 68
5.6 پیشنهادات برای تحقیقات آینده 69
5.7 محدودیتهای تحقیق.. 69
- ضمایم. 70
- خروجیهای نرم افزار. 70
پرسشنامه 75
منابع 78
چکیده
یکی از اقدامات مهم سازمان امور مالیاتی کشور جهت طراحی و اجرای صحیح وصول مالیات به عنوان یک منبع درآمدی گسترده، روی آوردن به سمت فناوریهای جدید الکترونیکی میباشد. هدف آرمانی تحقیق شناسایی تمامی زوایای چالشها در تغییر رویکرد از مالیاتستانی سنتی به الکترونیکی و شناسایی تمامی راهکارهای ممکن برای اجرای سیستم الکترونیکی مالیاتستانی در ایران است.
این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر استراتژی پیمایشی است همچنین تحقیق حاضر از نظر روش جمعآوری دادهها توصیفی است. دادههای تحقیق در پیمایش از طریق پرسشنامه جمعآوری شده است. در مجموع 278 پرسشنامه تکمیل و در اختیار محقق قرار گرفته است. جامعه آماری در این تحقیق کلیه مؤدیان مالیاتی مراجعه کننده به اداره امورمالیاتی بندر امام خمینی (ره) میباشد.
برای تجزیه و تحلیل دادهها و آزمون فرضیه های پژوهش با استفاده از نرمافزار اس پی اس اس و با بهرهگیری از آزمون تی انجام شد. نتیجه آزمون فرضیهها بدین صورت بود که فرضیههای مربوط به انتظار عملکرد، انتظار تلاش، نگرش نسبت به استفاده از فناوری و نیات رفتاری برای استفاده تایید و فرضیههای مربوط به اثر اجتماعی، تسهیلات، خودکارامدی و اضطراب رد شدند. همچنین نتیجه آزمون تحلیل واریانس بدین صورت بود که نگرش نسبت به استفاده از فناوری، نیات رفتاری برای استفاده، انتظار عملکرد و انتظار تلاش بالاترین اولویت را در اثرگذاری بر پذیرش مالیاتستانی الکترونیکی داشتند. در انتها پیشنهادات کاربردی برای اداره امور مالیاتی و همچنین پیشنهاداتی برای پزوهشهای آتی ارائه شد.
واژگان کلیدی: مالیات، مالیاتستانی سنتی، مالیاتستانی الکترونیکی.
1.1 مقدمه
پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات در دو دهه اخیر، و گسترش کاربردهای آن در عرصههای مختلف اقتصادی و اجتماعی، موجب شکلگیری فصل نوینی از روابط متقابل بین افراد، نهادها، شرکتها و دولتها شده است. مفاهیم جدیدی در ادبیات اقتصادی و تجارت، در حال ظهور هستند. روشهای سنتی تجارت و کسب و کار، در حال بازنگری بوده و در پرتو این تحول، مشاغل و فعالیتهای جدید اقتصادی در حال شکلگیری هستند. عدهای تحول مذکور در فناوری اطلاعات و ارتباطات را بزرگترین انقلاب تکنولوژیک بعد از انقلاب صنعتی ارزیابی کرده (مخیر ، 1996) و عدهای دیگر از آن تحت عنوان اقتصاد نوین و یا اقتصاد دیجیتال یاد میکنند.
نظر به تأثیراتی که مالیاتها بر متغیرهای اقتصادی به جای میگذارند، اتخاذ سیاستهای مالیاتی مناسب در راستای اصلاح و بهبود سیستم از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است. استفاده از فنآوری اطلاعات در اجرای مالیات ستانی الکترونیکی و مکانیزه نمودن نظام مالیاتی کشور میتواند بر رضایت مؤدیان و سهل الوصول بودن اخذ مالیات بیفزاید. شناسایی ظرفیتهای مالیاتی، ایجاد شبکههای اطلاعاتی درون سازمانی و برون سازمانی (مؤدیان مالیاتی) و نیز ارتقای کارایی جمعآوری مالیات کشور مستلزم بکارگیری فنآوریهای نوین در زمینه پیادهسازی سیستمهای الکترونیکی اخذ مالیات و مکانیزاسیون اداری میباشد (ملکی نجفدر و همکاران، 1391).
2.1 بیان مسأله اساسی تحقیق
نظام مالیاتی در کشورهای توسعه نیافته و در حال توسعه هزینه بالایی را بر جامعه تحمیل میکند، مانند میزان وصولی کم، هزینه وصولی بالا، اتلاف وقت مودیان مالیاتی و انحراف تخصیص بهینه منابع و… از این روی، یکی از سیستمهای فرعی دولت الکترونیک برای اصلاح نظام مالیاتی، نظام مالیات الکترونیک است کهعلاوه برآنکه گامی بزرگ بسوی دولت الکترونیک است، سبب صرفهجوییهای زیادی در وقت و هزینه مودیان مالیاتی و نظام بخشیدن به اظهارنامههای مالیاتی، افزایش اعتماد مردم به منظور خود اظهاری، کاهشاختلاف میان مودیان و مأموران مالیاتی برای شناسایی میزان واقعی مالیاتها، ایجاد ثبات و ساماندهیاقتصادی شده و سبب آن میشود که سلیقههای انسانی بطور کامل از بین رفته و عدالت مالیاتی گسترش یابد با این حال شواهد نشان میدهد که با وجود سرمایه گذاریهای عظیم در زمینه سیستمهای فناوری اطلاعات ناکامی در این سرمایه گذاریها بیشتر از توفیق در آن بوده است و سازمانها نتوانستهاند به اهداف خود دراین امر دست یابند.
مکانیزاسیون و مدرن سازی و در مفهوم عام آن، فناوری اطلاعات (IT) و سیستمهای اطلاعاتی(IS) به عنوان یک عامل شناخته شده و توانمند، مورد قبول است و افزایش سرمایه گذاری دراین زمینه، سبب افزایش بهرهوری و صرفه جویی در هزینهها را امکان پذیر میکند. گزارشها نشان میدهد که ایران از نظر ارائهی خدمات الکترونیک و از جمله سیستم مالیاتستانی، رتبهی 37 را در جهان دارد که موقعیت مناسبی برای ایران به شمار نمیرود (ملکی نجفدر، 1391). بنابراین برای بهبود رتبهی کشور در این خدمات لازم است تا چالشها و موانع موجود شناسایی و راهکارهای بهبود این خدمات معرفی شوند. بنابراین تحقیق حاضر به بررسی چالشها و راهکارهای تغییر رویکرد از سیستم مالیاتستانی سنتی به الکترونیک پرداخته است.
3.1 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار درتغییر نظام مالیاتی سنتی به نظام مالیاتی الکترونیکی، توجه به خواستههای مالیات دهندگان و همراهی و همکاری آنان است. بررسی مطالعات محققان و تجارب مدیران در کشورهای پیشرفته بیانگر آن است که اصلاح و تجدید نظر مستمر در سیستمها و روشهای انجام کار و بهبود آن با توجه به پیشرفت علوم و فناوریهای روز دنیا امری اجتناب ناپذیر است، چرا که در غیر این صورت سیستم پاسخگوی نیازهای رو به رشد جامعه نبوده و محکوم به زوال است.رشد سریع فناوری اطلاعات خصوصاً در دو دهه گذشته، به عنوان مهمترین عامل تغییر در سطح جامعه و سازمانها تلقی میشود. یکی از مهمترین انواع کاربرد دولت الکترونیک، ارائه خدمات مالیاتی الکترونیکی دولت به مؤدیان مالیاتی است که در آن، مؤدیان با پر نمودن اظهارنامههای الکترونیکی به صورت آنلاین (اینترنتی) ضمن صرفهجویی قابل توجه در وقت و زمان و کاهش هزینهها به بهترین صورت ممکن مالیاتهای خود را پرداخت مینمایند. لذا افزایش تمایل به دولت الکترونیک این سوال را در ذهن ایجاد مینماید که آیا مودیان مالیاتی تمایل به پرداخت مالیات به صورت الکترونیکی را دارند؟ (ملکی نجفدر و همکاران، 1391).
استقرار یک نظام مالیاتی مدرن یکی از اهداف برنامه ریزی شده در چارچوب اصلاح نظام مالیاتی کشور جمهوری اسلامی ایران است بنابراین مالیات الکترونیک از نتایج اجرای طرح کلان دولت الکترونیک می باشد . رشد این طرح نوپا در کشور نیازمند توجه بیشتر به شهروند الکترونیک می باشد. این طرح در جهت جمع آوری مالیات با کیفیت بیشتر نسبت به حالت کاغذی آن گام مهمی از گام هایدولت الکترونیک می باشد. طرح مذکور نیز همانند طرح کلانتر خود یعنی دولت الکترونیک در سایه همت تمامی ارکان جامعه مفید واقع خواهد شد.با هدف گیری مزایای طرح مالیات الکترونیک در جهت افزایش کمیت و کیفیت آن در سطوح مورد نیاز و تلاش در حل مشکلاتاین طرح امیدواری بسیاری در افزایش سطح درامدهای مالیاتی دولت به وجود خواهد آمد. بنابراین انتظار بر این است ، در بستر فناوریاطلاعات و بکارگیری علوم انسانی مشکلات جمع آوری مالیات ، این شریان حیاتی اداره کشور حل گردد . استفاده از تجربیات پیاده سازی این طرح کارامد در سایر کشور های توسعه یافته و در حال توسعه هم می تواند در صرفه جوئی هزینه های دوباره کاری این طرح کلان بسیار مفید واقع گردد ، که خود این صرفه جوئی باعث افزایش سطح درامد دولت به نوبه دیگر خواهد گردید (علیانی نژاد و همکاران، 1391).
جنبه نوآوری این تحقیق نگاه جامع به کلیهی موارد اثرگذار بر تغییر رویکرد از مالیاتستانی سنتی به الکترونیکی و چالشهای پیشرو و همچنین ارائه پیشنهاداتی برای رفع چالشهای شناسایی شده است. لازم به ذکر است که تحقیقات پیشین معمولاً نگاه جامع را به مساله نداشته و موضوع را از یک جنبه خاص مانند فناوری یا تمایل مشتریان و … بررسی کردهاند.
بنابراین برای تغییر رویکرد از سیستم مالیاتستانی سنتی به الکترونیک لازم است که چالشها شناسایی شده و راهکارهایی برای رفع آن ارائه شود. در این راستا لازم است تا سهم مواردی مانند موارد قانونی، تکنولوژیکی و تمایل و پذیرش شهروندان و … به خوبی تبیین شود که در این تحقیق به این موارد پرداخته شده است و راهکارهای مناسب برای جاری سازی مناسب سیستم مالیاتستانی الکترونیکی معرفی