ارتباط کیفیت زندگی با سلامت…………………………………………………………………………………………………………..75
عوامل موثر بر کیفیت زندگی……………………………………………………………………………………………………………..76
کیفیت زندگی مرتبط با سلامت…………………………………………………………………………………77
سنجش کیفیت زندگی…………………………………………………………………………………………..79
تاثیر ورزش بر کیفیت زندگی سالمندان………………………………………………………………………..84
درباره کیفیت زندگی می توان بر نکاتی اشاره دارد……………………………………………………………..87
خوشبینی و کیفیت زندگی……………………………………………………………………………………..89
کیفیت زندگی درسالمندان………………………………………………………………………………………89
غفلت از کیفیت زندگی سالمندان………………………………………………………………………………92
نگرش ما به سالمندان…………………………………………………………………………………………..93
عوامل موثر بر کیفیت زندگی از دیدگاه فرانس…………………………………………………………………93
دلبستگی………………………………………………………………………………………………………..94
نظریه دلبستگی………………………………………………………………………………………………….95
نظریه های مختلف درمورد دلبستگی……………………………………………………………………………96
نظریه روان تحلیل گری…………………………………………………………………………………………96
نظریه فروید……………………………………………………………………………………………………..97
نظریه وینی کات………………………………………………………………………………………………..98
نظریه اشپیتز……………………………………………………………………………………………………..99
نظریه اریکسون ……………………………………………………………………………………………….100
نظریه تحولی-شناختی…………………………………………………………………………………………101
نظریه یادگیری………………………………………………………………………………………………….102
نظریه رفتار شناسی طبیعی……………………………………………………………………………………..102
نظریه بالبی……………………………………………………………………………………………………..103
دلبستگی در گذر عمر …………………………………………………………………………………………..106
دلبستگی .نظریه ونظام دلبستگی………………………………………………………………………………..110
اهمیت نظریه دلبستگی بزرگسالان………………………………………………………………………………111
روابط دلبستگی بزرگسالان……………………………………………………………………………………..113
گسترش نظریه دلبستگی بزرگسالان……………………………………………………………………………114
ویژگیهای طبقاتی دلبستگی در بزرگسالان………………………………………………………………………114
پیشینه پژوهش داخلی و خارجی……………………………………………………………………………….119
فصل سوم – روش پژوهش
جامعه آماری ……………………………………………………………………………………………………126
نمونه آماری …………………………………………………………………………………………………….126
روش نمونه گیری و چگونگی جمع آوری اطلاعات…………………………………………………………….126
روش پژوهش …………………………………………………………………………………………………..127
ابزار های پژوهش ……………………………………………………………………………………………….127
روش تجزیه و تحلیل آماری داده ها ی پژوهش…………………………………………………………………130
نحوه آموزش معنا درمانی گروهی ……………………………………………………………………………….130
خلاصه آموزش معنا درمانی ……………………………………………………………………………………..130
فصل چهارم
توصیف داداها………………………………………………………………………………………………………………………133
تحلیل توصیفی و استنباط داده ها (فرضیه اول)………………………………………………..139
تحلیل توصیفی و استنباط داده ها(فرضیه دوم)………………….………………………………142
فصل پنجم-بحث ونتیجه گیری
نتیجه گیری از وضعیت های جامعه شناسی……………………………………………………………………….147
تحلیل و اثبات فرضیه اول……………………………………………………………………..148
تحلیل و اثبات فرضیه دوم………………………………………………………………………………………..149
پیشنهادهای کاربردی…………………………………………………………………………………………………………………………151
پیشنهاد های پژوهش …………………….…………………………..…..………………………152
محدودیتها………………………………………………………………………………………………………………………………………153
منابع فارسی…………………………………………..…………………………………154
منابع انگلیسی……………………..…………………………..…………………………..159
پیوست شماره 1: برنامه آموزشی (پکیج معنا درمانی) …….………………..……………………….162
پیوست شماره 2:پرسشنامه کیفیت زندگی………….……………………………..……………184
پیوست شماره 3:پرسشنامه سبک دلبستگی.…………………………………………………….185
پیوست شماره 4:خروجی spss…………………………………………………………………………………………………………186
چکیده انگلیسی……………………………….………………………………………………187
فصل دوم
کلیات طرح پژوهش
مقدمه:
بررسی های جهانی نشان می دهد . که جمعیت سالمندان به علت ارتقای سطح بهداشت در حال افزایش است (تاجور.،1383) در حال حاضر25 در صد جمعیت جوامع پیشرفته را سالمندان تشکیل می دهند(فرزیان پور1383) در کشور ما نیزبیش از4میلیون سالمند بالای 60 سال زندگی می کنند و پیش بینی می شود این رقم طی 20سال آینده به بیش از
این مطلب را هم بخوانید :
پایان نامه : سبب شناسی افسردگی
10میلیون برسد (محتشم امیری.،1381) لذا پیر شد ن جمعیت می تواند چا لشهای عمیقی به وجود آورد که مقابله آن نیازمند برنامه ریزی مناسب است تغییر عوامل بیولوژیک روانی. اجتماعی می تواند فرد سالمند رامستعد بروز اختلالات روانی کند . ( نسبیت[1].2000) افسردگی و اضطراب شا یع ترین اختلالات روانی سالمندی هستند (استاکس .،[2]2003).برسیهای انجام شده نشان داده 24 درصد سالمندان از افسردگی تحت بالینی و 30درصد از افسردگی اساسی رنج می برند و نیز میزان شیوع اضطراب در زنان 30.5 درصد در طول عمر در مردها 19.2 درصد در طول عمر می باشد ( وانگ[3] .، 2003).امروزه مد د جویان در هر سنی با تشخیص های مختلف طبی وروانی از فواید گروه درمانی به عنوان یک روش درمانی در بهداشت روا ن بهرمند می گردند.یکی از انواع گروهای کوتاه مدت.معنا درمانی است که در همه گروه های سنی بخصوص در گروه سالمندان به منظور ارتقاء سطح سلامت روان به کار می رود . معنا درمانی در یک نگاه کلی سپری شده زندگی است که همراه اتفا قا ت خاص بوده است فوا ید معنا درمانی، . با سازی خاطرات و علا یق شیر ین که می توان معنای زندگی شود. روشن سازی احساس نسبت به خود .ایجاد آمادگی برای اتفاقات دیگر در زندگی که مرگ را نیز شامل می شود (صادق مقدم،و همکاران.،1384).
معنا درمانی ممکن است در گروه از طریق تعاملات فرد به فرد صورت بپزیرد در معنا درمانی شرکت کنندگان تشویق به درمیان گذاشتن خاطرها و علایق زندگی می گردند. رهبر گروه می تواند حافظه افراد را به وسیله از استفاده تصاویر و یا محبت کردن قابل یاد اوری شود و تحریک کند.(انست بهل، نیجل.،2007) ،هاتوکا واوی مار(2004)در بررسی تاثیر مرور زندگی اظهار می دارند که مرور زندگی نقش کمک کننده ای در حمایت از سلامت روان وپیشرفت مراحل سالمندان و همچنین اثرات طولانی مدت در بهبود کیفیت زندگی سالنمدان دارد.هانوکا (2004) ال فورد و همکاران(2005 )در برسی فواید معنا درمانی با کمک به تخلیه هیجانی منجر به ایجاد رضایت و خوشحالی و ارتقاءسلامت روان و کیفیت زندگی می گردد(ال فورد[4].،2005) لذا با توجه به اینکه جمعیت در حال پیر شدن است و سالمندی دوران حساسی از زندگی بشر است و توجه به مسائل و نیازهای این مرحله یک ضرورت اجتماعی است.(کارسون[5].،2000)
بیان مسئله:
فرایند پیر شدن [6]senescence نامیده میشود از ریشه لاتین senescenceبه معنی پیر شدن و مشخص است با نزول عملکرد تمام سیستمهای بدن.عروقی تنفسی.تناسلی. ادرای.غددی.ایمنی وسایر دستگاهها.معهذا این باور که پیری بدون استثناء با نقص جسمی و هوش عمیق همراه است افسانه ای بیش نیست اکثر افراد سالمند توانایی شناختی و جسمی خود را تاحد قابل توجهی حفظ می کنند(کاپلان-سادوک[7].، 2003 ).
باوجود این به نظربرخی از سالمندان.زندگی ناگواروجهان تیرو تار است واین دیدو بینش آنها حساس زود رنج ونگران می سازد .گاهی آن چنان درمانده و گرفتا ر می شوند که به زودی از پای درمی آیند این حساسیت هانسبت به امور و جزئیات داخلی زندگی بیشتر می شود ونشاط از بین می رود وضعیف تر وناتوان تر می شوند.وعلاقه شان به زندگی مستمرا کاهش می یابد( محتشمی.نوغانی.، 1380)
به علت ارتقاء سطح بهداشت در اکثر کشورها از جمله ایران جمعیت سالمندا ن روبه افزایش است.بر آورد می شود در سال 2050جمعیت سالمندان جهان از جمعیت کودکان زیر 14سال بیشترگردد. (ترکاشون.،1388 )مرکز آمار جمهوری اسلامی ایران پیش بینی می کند 14700 جمعیت سالمندان 60 ساله و بالاتر به ده میلیون نفر برسد (مرکز امار ایران. 1382) در حالی که به تنا سب این تغییرات .تمهید ات درمان ی کافی و مناسب جهت ارتقاء سلامت جسمی و روانی سالمند در نظر گرفته نشده است آنچه بیش ازاختلالا ت جسمانی خاص این دوران.زندگی سالمندان را تحت الشعاء قرار میدهد . اختلالات شناختی و روانی این دوره از زندگی می باشد (ترکاشوند.، 1388 ).
اختلالات روانی درسالمندان غالبا از نظر تظاهرات بیمار زائی و فیزیولوژی از اختلالات بالغین جوانتر متفاوت هستند و همیشه با طبقات DSM-IV-TRمطابقات ندارند .تشخیص ودرمان افراد بالغ سالمند بامشکلا ت بیشتری در مقایسه با درمان افراد جوانتر همراه است .چون سالمندان ممکن است بیماریهای جسمی و ناتوانایی مزمن داشته باشند داروها متعددی مصرف نمایند و تخریب شناختی بیشتری نشان دهند. (کاپلان-سادوک.، 2003 ).
یکی از شایعترین اختلالات دوران سالمندان تنهای افسردگی .بی معنای است در سطح معمول بالینی افسردگی نشانگانی است که تحت سلطه خلق است و بر اساس بیان لفظی یا غیر لفظی عواطف غمگین اضطرابی ویا حالتهای بر انگیختگی نشان داده می شود( دادستان.،1382 ).
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
| فهرست مطالب | |
| صفحه | عنوان |
| 1 | چکیده………………………………………………………………………………………………………………………………. |
| فصل اول:کلیات تحقیق | |
| 3 | 1-1-مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….. |
| 5 | 1-2- بیان مسئله……………………………………………………………………………………………………………….. |
| 6 | 1-3-اهمیت و ضرورت تحقیق…………………………………………………………………………………………… |
| 8 | 1-4-اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………….. |
| 8 | 1-5- فرضیه ها………………………………………………………………………………………………………………… |
| 9 | 1-6-تعاریف نظری متغیرهای تحقیق…………………………………………………………………………………… |
| 10 | 1-7-تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق…………………………………………………………………………………. |
| فصل دوم:ادبیات تحقیق | |
| 12 | 2-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………. |
| 12 | 2-2-کمرویی…………………………………………………………………………………………………………………… |
| 14 | 2-2-1-علل کم رویی ……………………………………………………………………………………………………… |
| 16 | 2-2-2-کمرویی و انزوا طلبی…………………………………………………………………………………………….. |
| 17 | 2-2-3-سنین کمرویی……………………………………………………………………………………………………….. |
| 17 | 2-2-4-آثار و نشانه های کمرویی……………………………………………………………………………………….. |
| 19 | 2-2-5-ریشه و علل کمرویی ……………………………………………………………………………………………. |
| 22 | 2-2-6-خطرات مهم تر……………………………………………………………………………………………………… |
| 22 | 2-2-7-راه های پیشگیری از کمرویی در کودکان………………………………………………………………….. |
| 29 | 2-3-نارسایی هیجانی…………………………………………………………………………………………………………. |
| 30 | 2-4-واقعیت درمانی………………………………………………………………………………………………………….. |
| 30 | 2-4-1-تاریخچه واقعیت درمانی………………………………………………………………………………………… |
| 31 | 2-4-2- واقعیت درمانی و مفهوم آن……………………………………………………………………………………. |
| 35 | 2-4-3-تعریف واقعیت درمانی…………………………………………………………………………………………… |
| 36 | 2-4-3-1-نیاز اول(پیوند عاطفی دوسویه)……………………………………………………………………………. |
| 37 | 2-4-3-2-نیاز دوم (احساس ارزشمندی) ……………………………………………………………………………. |
| 38 | 2-4-4-مقایسه نظریهها……………………………………………………………………………………………………… |
| 38 | 2-4-4-1-نظریههای درمانی سنتی (مخالف) ……………………………………………………………………… |
| 39 | 2-4-4-2-نظریه واقعیت گرایانه…………………………………………………………………………………………. |
| 39 | 2-4-4-3-عناصر اصلی نظریه واقعیت درمانی……………………………………………………………………… |
| 40 | 2-4-4-4- اصول اساسی نظریه واقعیت درمانی……………………………………………………………………. |
| 40 | 2-4-4-5- عوامل مؤثر در رشد (درمان) …………………………………………………………………………….. |
| 41 | 2-4-5-خلاصهای از نظریات مرتبط…………………………………………………………………………………….. |
| 45 | 2-4-6-تفاوت واقعیت درمانی با روانکاری فروید………………………………………………………………… |
| 46 | 2-4-7-انتظار از واقعیت درمانی یا هدف……………………………………………………………………………… |
| 46 | 2-4-8- فرآیند درمان……………………………………………………………………………………………………….. |
| 47 | 2-4-9-نتایج مثبت بکارگیری روش واقعیت درمانی …………………………………………………………….. |
| 48 | 2-4-10-فرایند درمان………………………………………………………………………………………………………… |
| 49 | 2-4-11-اصول واقعیت درمانی…………………………………………………………………………………………… |
| 51 | 2-4-12-ویژگی های دیگر واقعیت درمانی…………………………………………………………………………… |
| 52 | 2-5-پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………….. |
| فصل سوم:روش شناسی پژوهش | |
| 55 | 3-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………. |
| 55 | 3-2 روش تحقیق………………………………………………………………………………………………………………. |
| 55 | 3-3-طرح پژوهش…………………………………………………………………………………………………………….. |
| 55 | 3-4-جامعه آماری…………………………………………………………………………………………………………….. |
| 55 | 3-5-نمونه و روش نمونه گیری………………………………………………………………………………………….. |
| 56 | 3-6-ابزارهای پژوهش……………………………………………………………………………………………………….. |
| 57 | 3-7-روش اجرای پژوهش………………………………………………………………………………………………… |
| 58 | 3-8-روش تجزیه وتحلیل داده ها………………………………………………………………………………………. |
| 60 | فصل چهارم:یافته های پژوهش 4-1-یافتههای پژوهش………………………………………………………………………………………………………. |
| 60 | 4-2-یافته های توصیفی…………………………………………………………………………………………………….. |
| 62 | 4-3-آمار استنباطی……………………………………………………………………………………………………………. |
| فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری | |
| 69 | مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………. |
| 69 | 5-1- بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………….. |
| 72 | 5-2-محدودیت های تحقیق………………………………………………………………………………………………. |
| 73 | 5-3-پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………………… |
| 74 | فهرست منابع……………………………………………………………………………………………………………………. |
| 77 | پیوست…………………………………………………………………………………………………………………………….. |
| 80 | چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………………………… |
| فهرست جداول | |
| عنوان | صفحه |
جدول شماره4-1: آمار توصیفی مربوط به گروه آزمایش و کنترل…………………………………………………….60
جدول شماره 4-2: آمار توصیفی مربوط به سن……………………………………………………………………………..61
جدول شماره 4-3: آمار توصیفی مربوط به ترتیب تولد…………………………………………………………………..61
جدول شماره 4-4: آمار توصیفی مربوط به رشته تحصیلی……………………………………………………………….62
جدول4-5- میانگین و انحراف معیار نمره ی کمرویی گروه های آزمایش و کنترل در مراحل پیش آزمون و پس آزمون………………………………………………………………………………………………………………………………..62
جدول4-6- تحلیل کوواریانس روی میانگینهای نمرهی پیشآزمون و پسآزمون گروههای آزمایش و کنترل در متغیر کمرویی………………………………………………………………………………………………………………………..63
جدول4-7- میانگین وانحراف معیار نمره ی دشواری در توصیف احساسات گروه های آزمایش و کنترل در مراحل پیش آزمون و پس آزمون………………………………………………………………………………………………63
جدول4-8- تحلیل کوواریانس روی میانگینهای نمرهی پیشآزمون و پسآزمون گروههای آزمایش و کنترل در متغیر دشواری در توصیف احساسات………………………………………………………………………………………..64
جدول 4-9- میانگین وانحراف معیار نمره ی دشواری در شناسایی احساسات گروه های آزمایش و کنترل در مراحل پیش آزمون و پس آزمون……………………………………………………………………………………………….65
جدول4-10- تحلیل کوواریانس روی میانگینهای نمرهی پیشآزمون و پسآزمون گروههای آزمایش و کنترل در متغیردشواری در شناسایی احساسات………………………………………………………………………………..65
جدول4-11- میانگین وانحراف معیار نمره ی تفکر عینی گروه های آزمایش و کنترل در مراحل پیش آزمون و پس آزمون……………………………………………………………………………………………………………………………….66
جدول4-12- تحلیل کوواریانس روی میانگینهای نمرهی پیشآزمون و پسآزمون گروههای آزمایش و کنترل در متغیر تفکر عینی……………………………………………………………………………………………………………66
فصل اول
این مطلب را هم بخوانید :
کلیات تحقیق
1-1-مقدمه
گلاسر[1] در عصر بحران اجتماعی و از خود بیگانگی در آمریکا به این نکته پی برد که اساس تمام مشکلات مردم ناشی از کمرنگ شدن پیوند عاطفی بین آنهاست. افرادی که خود را گم کردهاند و سرگردان به هر تخته پارهای چنگ میزنند تا چند صباحی زنده بمانند. اما باید به ساحل واقعی نجات رسید.
گلاسر به این نتیجه رسیده است که انسانها بر خلاف دیدگاههای سنتی درمانی چیزی بیش از غرایز، امیال و عادات هستند. انسانها انتخاب میکنند ، تصمیم میگیرند، تغییر میدهند، خودشان را بررسی میکنند.
گلاسر همچنین پی برد که چون با انسان طرف است، برای اجرای فنهای درمانی به یک چیز دیگر هم احتیاج هست و آن رابطه است و دیگر یک درمانگر سرد و بیعاطفهی متخصصِ مصلحت اندیش نمیتواند موفق باشد. نقش مهم رابطه درمانی برای او یک فرض جدی در درمان لحاظ شد.
علاوه بر رابطه درمانی، نگاه گلاسر در آسیبشناسی روانی به فرد، نگاه مریضی یا نقص در رفتار نیست نگاه او به فرد این است که وی از تواناییهای خود به درستی استفاده نمیکند تا به خودشکوفایی و کمال برسد. گلاسر همه آنچه را که در جنبش انسانگرایی وجود دارد با عقل و استدلال نیز همراه میکند اما همچنان فقدان «عبرت از گذشته» در نظریة وی وجود دارد. زیرا انسانها فکر میکنند، احساس میکنند، تجربه میکنند، از گذشته عبرت میگیرند و برای آینده آرزوهایی دارند.(گلاسر،1389)
در بسیاری از کلاسهای درسی، دانش آموزانی دیده می شوند که آرام ، کمرو و خجالتی هستند. این افراد در زندگی روزمرهی خود اغلب اوقات با اعضاء خانواده و همسالان آشنا بازی می کنند و از غریبه ها اجتناب می ورزند. شرم و خجالت این افراد ممکن است آنها را از اکتساب مهارت ها و آمادگی های لازم برای بسیاری از فعالیت هایی که همسالانشان از آن لذت می برند و یا اصولاً برای رشد شخصیت آن ها ضروری است ، بازدارد.ارزیابی والدین و معلمین از این گروه متفاوت است .
بعضاً آن ها را دانش آموزانی بی آزار و خوب می شناسند و گاه ممکن است با حالت دلسوزانه به آن ها بنگرند و با این گونه رفتار آنها را غیر عادی تلقی کنند، لیکن در مقایسه با اختلالات رفتاری دیگر کمتر اتفاق می افتد که این گروه افراد به عنوان موارد حاد مشکلات کلاس و مدرسه بر شمرده شوند .
این دانش آموزان گرچه برای معلم و همکلاسی ها ی خود مشکلی ایجاد نمی نمایند، ولی ممکن است به علت رنج ناشی از احساس نا امنی و بی کفایتی در خود ، یکی از ناشادترین کودکان باشند. اگر در مورد رفتار غیر اجتماعی آنان چاره ای اندیشیده نشود این کودکان احتمالاً در معرض بیماری های روانی قرار خواهند گرفت .(احمدوند ، 1380)
در واقع یکی از روش های مطرح برای کاهش و حل مسائل مربوط به کمرویی، استفاده از روش واقعیت درمانی گروهی گلاسر است. در این روش سعی میشود با توجه به مفاهیم واقعیت، مسئولیت و امور درست و نادرست در زندگی فرد به رفع مشکلات او کمک شود ( شفیع آبادی،1389 ). تعداد زیاد دانش آموزان و کمبود مشاوران کارآمد در مدارس از یک سو و عدم توانایی برنامه راهنمایی و مشاوره در مدارس بر مشاورهی فردی صرف از سوی دیگر، ضرورت توجه و بهره گیری از روش های گروهی مشاوره را آشکار می سازد (نواب نژاد،1995). علاوه بر این، از میان نظریه های مشاوره و روان درمانی موجود، واقعیت درمانی بیش از سایر رویکردها بر موضوع کمرویی تاکید کرده است .
آلکسی تایمیا[2] به ناتوانی در پردازش شناختی اطلاعات هیجان و تنظیم هیجان ها گفته می شود. آلکسی تایمیا سازه ای است چند وجهی متشکل از دشواری در شناسایی احساسات، دشواری در توصیف احساسات برای دیگران و جهت گیری فکری بیرونی. ویژگی های اصلی آلکسی تایمیا عبارتند از: ناتوانی در بازشناسی و توصیف کلامی هیجان های شخصی، فقر شدید تفکر نمادین که آشکار سازی برخورد ها، احساسات، تمایلات و سائق ها را محدود می کند، ناتوانی در به کارگیری احساسات به عنوان علایم مشکلات هیجانی، تفکر انتزاعی در مورد واقعیت های کم اهمیت بیرونی، کاهش یادآوری رویاها، دشواری در تمایز بین حالت های هیجانی و حس های بدنی، فقدان جلوه های عاطفی چهره، ظرفیت محدود برای همدلی و خودآگاهی. همچنین نارسایی در تنظیم و مدیریت هیجان ها (فرآیند گذار از پردازش به عمل ) نیز از ویژگی های نارسایی هیجانی است.
آلکسی تایمیا شامل تخریب سه حوزه بازشناسی، پردازش و ابراز احساسها می باشد که یکی ازنزدیکترین مفاهیم به هوش هیجانی است ( تیلور و بگبی، 2000؛ بشارت، 2008). مشخصه های بیرونی که سازه نارسایی هیجانی را تشکیل می دهند بیانگرنقایصی در پردازش شناختی و تنظیم هیجانات می باشند. از دیدگاه علوم شناختی، هیجان ها به عنوان دسته ای از طرح واره های مبتنی بر پردازش اطلاعات شناخته می شوند که شامل فرآیندها و تجسم های نمادین و غیر نمادین هستند کاهش ابراز هیجانات اساسا بیان گر نوعی فقدان یا بدتنظیمی هیجانات است. به همین صورت آسیب در ظرفیت های پردازش هیجانی مبتنی بر نارسایی هیجانی ممکن است یک عامل خطراحتمالی برای انواع مشکلات سلامت روان باشند.
در واقع، روش واقعیت درمانی تا حد زیادی مربوط به کار گروهی با نوجوانان و جوانان در موقعیتهای آموزشی میباشد. معمولا نظریه ی گلاسر از سوی معلمانی که قصد داشتند ایده های اساسی او را در زمینه واقعیت درمانی در کلاسهای درس به کار ببرند، پذیرفته شده است. اساس واقعیت درمانی گروهی از فرآیند خود ارزیابی تشکیل شده است چرا که فضای حاکم بر گروه می تواند به اعضای گروه کمک کند تا ارزیابی درستی از رفتار خود به دست آورند(کوری،2001). هدف اصلی این پژوهش تعیین اثربخشی واقعیت درمانی بر کاهش کمرویی و نارسایی هیجانی در دانش آموزان می باشد.
1-2- بیان مسئله:
کمرویی در 30 سال گذشته موضوع مورد توجه روانشناسی بوده است و پژوهشگران برای درک آن پدیده مشارکت داشته اند. به هر حال، کمرویی به عنوان یک پدیده اجتماعی در نظر گرفته شده است که با اضطراب در موقعیت های اجتماعی، بازداری اجتماعی، یا رفتارهای بین فردی ناشی از نگرانی درباره ارزیابی بین فردی، مشخص می شوداگرچه تعریف متعدی ازکمرویی ارائه شده،ولی کمرویی عموماً به عنوان نا راحتی و بازداری درغیاب افراددیگر تعریف شده است. افراد کمرو، فاقد مهارت اجتماعی و عزت نفس هستند ولی در عین حال به شدت مایلند خودشان را به عنوان انسان های اجتماعی بشناسند، در نتیجه در روابط بین فردی غیر ماهرانه عمل می کنند. از مهم ترین علائم تشخیص کمرویی، اضطراب ذهنی و اجتناب از رفتارهای اجتماعی است.
اساس درمان کمرویی تغییر در حوزه ی شناختی (شناخت درمانی) و تحول در رویه ی زندگی و حیات اجتماعی فرد است، تغییر در شیوه ی تفکر، یافتن نگرش تازه نسبت به خود و محیط اطراف، برخورداری از قدرت انجام واکنش های نو در برابر اطرافیان و تعامل بین فردی، تغییر در باورها و نظام ارزش هایی که کمرویی را تقویت می کند و سرانجام دستیابی به کانون اصلی اضطراب، کاهش اضطراب در فرد کمرو، تقویت انگیزه و افزایش مهارت های اجتماعی و توانایی های تحصیلی، شغلی و حرفه ای، اصلی ترین روش درمان کمرویی است.(افروز،1381)
نارسایی هیجانی (آلکسی تایمیا[3] ) به دشواری در خود تنظیم گری هیجانی[4] و به عبارت دیگر در پردازش شناختی[5] اطلاعات هیجانی و تنظیم هیجان ها[6] گفته می شود. ویژگی های اصلی نارسایی هیجانی عبارتند از: ناتوانی در بازشناسی و توصیف کلامی هیجان های شخصی، فقر شدید، تفکر نمادین که آشکار سازی بازخورد ها، احساسات، تمایلات وسایق ها را محدود می کند، ناتوانی در بکارگیری احساسات به عنوان علایم مشکلات هیجانی، تفکر انتقادی در مورد واقعیت های کم اهمیت بیرونی، کاهش یادآوری رویاها، دشواری در تمایز بین حالت های هیجانی و حس های بدنی ، قیافه ی خشک و رسمی، فقدان جلوه های عاطفی چهره، ظرفیت محدود برای همدلی و خودآگاهی.(شه ناسی، 1382)
واقعیت درمانی، یکی از جدیدترین تلاشهای درمانگران در راه توصیف انسان، تعیین قوانین رفتاری و چگونگی نیل به رضایت، خوشبختی و موفقیت محسوب می شود. در این شیوه درمان، مواجه شدن با واقعیت، قبول مسئولیت و قضاوت اخلاقی درباره درست و نادرست بودن رفتار و در نتیجه نیل به هویت توفیق مورد تاکید است. این نوع درمان را فقط در مورد اکثر رفتارهای غیرعادی بهکار نمیبندند، بلکه در مورد تمام افراد عادی و مسائل مورد علاقه آنها و تدوین شیوه صحیح تعلیم و تربیت نیز از آن استفاده می کنند.(شفیع آبادی،1386)
هدف واقعیت درمانی، پرورش قبول مسئولیت در فرد و ایجاد هویتی موفق است. فرد بایستی رفتاری را که در صدد اصلاح آن است، شناسایی کند، تمام توجه خود را به آن معطوف سازد و عذر و بهانه ای برای رد مسئولیت خود نیاورد. در این رویکرد تلاش می شود تا فرد اهداف کوتاه مدت و دراز مدت زندگی خود را بشناسد. با صراحت آنها را تعریف کند، راه های رسیدن به اهدافش را ارزیابی نماید. از بین آنها روش هایی را که نتایج مطلوب تری خواهد انجامید انتخاب کند و احساس مثبت تری را نسبت به خود تجربه نماید. (رضایی،1385)
تعداد زیاد دانش آموزان و کمبود مشاوران کارآمد در مدارس از یک سو و عدم توانایی برنامه ی راهنمایی و مشاور در مدارس بر مشاوره ی فردی صرف از سوی دیگر، ضرورت توجه و بهره گیری از روش های گروهی مشاوره را آشکار می سازد. در واقع ، روش واقعیت درمانی تا حد زیادی مربوط به کار گروهی با نوجوانان و جوانان در موقعیت های آموزشی می باشد. بنابر آنچه گفته شد پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این سؤال می باشد که آیا آموزش واقعیت درمانی در کاهش کمرویی و نارسایی هیجانی دانش آموزان مؤثر است؟
1-3-اهمیت و ضرورت تحقیق
روان شناسان، کمرویی و گوشه گیری را رفتاری ناسازگارانه تلقی می کنند که بعضاً مزمن و با دوام است. این رفتارها سازگاری کودک را با مشکلات زیادی مواجه می کند و برای زندگی سایر اشخاص که به نوعی با کودک در تماس هستند، عامل مزاحمی به حساب می آید.
کمرویی و کناره گیری کودک، کوششی برای خودداری از ارتباط با محیط اطراف است. کودک کمرو و گوشه گیر ممکن است از برقرارنمودن تماس با افراد و شرکت در فعالیت های اجتماعی، تقلیل یافتن علائق ذهنی و عاطفی به محیط خارج همراه باشد.
کودکان کمرو و گوشه گیر معمولاً از داشتن دوست محروم هستند و یا تک دوست بوده و بسیار به آن ها وابسته می باشند و به طور کلی از بودن در کنار هم سن های خود لذت نمی برند و به فعالیت های گروه علاقه نشان نمی دهند. متأسفانه کودکان کمرو و کناره گیر معمولاً موردتوجه قرار نمی گیرند، علت نیز آن است که نسبت به کودکان دیگر، کمتر توجه اطرافیان را به خود جذب می کنند. روابط اجتماعی این دسته از کودکان در مقایسه با همسالان در عملکردهایشان دچار کمبود و کاستی است و احتمالاً حالت هایی از افسردگی و ناشادی را تجربه خواهند کرد و با مشکلات آموزشی خود، مواجه خواهند گردید.(افروز،1385)
تعریف واقعیت درمانی که مبدع آن گلاسر ( 1986 ) است از بسیاری جهات به گشتالت درمانی و درمان مراجع – محوری شباهت دارد . در همه ی نظریه های یاد شده نحوه ی دریافت واقعیت از سوی مراجع و شیوه ی ارزشیابی درونی او از واقعیت مورد تاکید قرار می گیرد . به نظر گلاسر ، مراجع در دنیای بیرونی ( دنیای واقعی ) و درونی خود زندگی می کند و دنیای واقعی بر رفتار فرد تاثیر نمی گذارد ، بلکه دریافت و ادراک او از دنیای واقعی بر رفتار او تاثیر گذار است . انسان آزاد است و توان انتخاب دارد و باید مسئولیت پیامد انتخاب های خود را به عهده بگیرد .
در این روش درمانی ، مواجه شدن با واقعیت ، مسئولیت پذیری و ارزشیابی در مورد رفتار های درست و نادرست مورد تاکید قرار می گیرد. فرد نه تنها در مقابل اعمال خود ، بلکه در برابر تفکرات و احساسات خود نیز مسئول است . فرد قربانی گذشته و حال خود نیست ، مگر این که خود بخواهد . این رویکرد درمانی هم در مورد رفتارهای بهنجار و هم در مورد رفتارهای نابهنجار وهم در مورد تدوین شیوه های مناسب تعلیم و تربیت به کار می رود. یکی از نظریه های مشاوره که در دهه های اخیر شهرت یافته ، نظریه واقعیت درمانی است که عمدتا توسط ویلیام گلسر تدوین شده است. رویکرد گلسر یک رویکرد نسبتا صریح است که به توان مراجع برای پرداختن به نیازهایش از طریق یک روند منطقی یا واقع بینانه اعتماد دارد . مشاوره از دید واقعیت درمانی صرفا یک نوع تعلیم یا کارآموزی ویژه است که می کوشد به فرد آنچه را که باید طی رشد طبیعی خود فرا گیرد، در یک مدت زمان نسبتا کوتاه بیاموزد . ( گلاسر، 1986 )
واقعیت درمانی به منظور مشاوره در زمینه ی فعالیت های اجتماعی ، آموزشی ، بازپروری ، مدیریت موسسات و رشد ارتباطات کاربرد دارد . این رویکرد در مدارس ، مراکز اصلاح و تربیت ، بیمارستان ها ، مراکز نگهداری کودکان بی سرپرست و مراکز مشاوره مورد استفاده قرار می گیرد . گلاسر (1986 ) اظهار داشته است واقعیت درمانی به منظور حل بسیاری از مشکلات روان شناختی مورد استفاده
فهرست جداول
جدول (3-1) : تفسیر و طبقه بندی اعتیاد به اینترنت……………………………………………………………………………. 51
جدول (3- 2): تعداد گویه ها و همسانی درونی مقیاسها و نمره کل آزمون گرایش به غرق شدن (ITQ) 59
جدول (3- 3) : تعداد گویه ها و همسانی درونی مقیاسها و نمره کل مقیاس جذب شدن تلگن (TAS) 59
جدول (3– 4 ) :همبستگی مقیاسها و نمره کل آزمون گرایش به غرق شدن (ITQ) 60
جدول( 3-5) : همبستگی مقیاسها و نمره کل مقیاس جذب شدن تلگن (TAS) 60
جدول(4- 1): میانگین و انحراف معیار پرسشنامه اعتیاد به اینترنت در 4 گروه 64
جدول (4- 2) : نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میانگین اعتیا به اینترنت در چهارگروه 64
جدول (4-3): تحلیل رگرسیون متغیر پیش بین(غرق شدن) 65
جدول شماره (4-4): تحلیل رگرسیون متغیرهای پیش بین(جذب ودیگر حالت های هشیاری) 65
جدول(4-5): ضرایب رگرسیون متغیرهای پیش بینی کننده اعتیاد به اینترنت در تحلیل رگرسیون. 66
جدول (4-6): ضریب همبستگی بین اعتیاد به اینترنت و سن .. 67
جدول (4-7): آزمون لوین برای همسانی خطای واریانس و درجات آزادی.. 67
جدول (4- 8): تحلیل کواریانس (سن،جنسیت وتاهل،تعامل تاهل و جنست) 68
جدول(4-9): مقایسه زوجی میانگین اعتیاد به اینترنت در چهار گروه 69
فهرست نمودارها
نمودار (4-1) : میانگین اعتیاد به اینترنت در چهار گروه پس از حذف تاثیر سن…………………………………….. 70
فهرست اشکال
شکل 2-1 غرق شدن در واقعیت… 37
شکل 2- 2 غرق شدن به هنگام خواب دیدن (تصویر سمت راست) و خیالبافی (تصویر سمت چپ) 38
شکل 2-3 دو نفر در یک محیط مجازی ادراکی (مثلا یک فیلم) که یکی غرق شده (تصویر سمت راست)دیگری غرق نشده است (تصویر سمت چپ) 38
شکل2- 4 دو نفر در یک محیط مجازی مفهومی.. 39
اینترنت شبکهی گسترده جهانی است که شبکههای مختلف رایانهای در اندازههای متعدد و حتی رایانههای شخصی را با استفاده از سختافزارها و نرمافزارهای گوناگون و با قراردادهای ارتباطی به یکدیگر متصل میکند. این شبکه جهانی از طریق خطوط تلفن، رایانههای شخصی و یا شبکههای رایانهای را به یکدیگر متصل میکند و با اختصاص نشانیهای الکترونیکی مشخص به هریک از آنها، برقراری ارتباط سریع و گسترده را میان کل کسانی که به شبکه متصل هستند، فراهم میکند و تبادل اطلاعات میان آنان را به صورت متن، صدا ، تصویر و فیلم میسر میسازد (دهقان، 1384). میتوان گفت که شبکه اینترنت همانند یک محل مجازی ملاقات عمومی شهروندان جهان است. یک نقطه تلاقی عمومی است که در آن میلیونها نفر از بیش از 155 کشور جهان با هم در رابطه قرار میگیرند. سازمان عظیمی است که نظم آن از پیش تا حدودی تنظیم شده است. آنان در هر آن، به کسب اطلاع
این مطلب را هم بخوانید :
درباره مسایل مختلف، گفتگو، بازی، تجارت، جستجوی علمی، مشاهده تصاویر مختلف، استماع صداها، آهنگها، مشاهده فیلمها و بسیاری اقدامات دیگر میپردازند. اینترنت یک بانک اطلاعاتی نیست، بلکه گستردهترین و با اهمیتترین شبکه کامپیوتری جهان است و شاید نمونهای اولیه از بزرگراههای اطلاعاتی ربع اول قرن بیست ویکم باشد. اینترنت درحکم مخزنی از اطلاعات خوب، بد، زشت و زیبا، اخلاقی و غیره اخلاقی میتواند تلقی شود (داور پناه، 1382).
جالب ترین پدیدهی فلسفی که تا کنون اینترنت ممکن ساخته، یک دنیای مجازی به نام “زندگی دوم”است. زندگی دوم همچنین امکان زندگی و صرف وقت در دنیایی مجازی را برای فرد فراهم میکند که ممکن است بسیار مهیجتر از دنیای واقعی باشد (فارسی نژاد، 1389).
اما اینترنت و دنیاهای مجازی که فراهم ساخته، فرصت گریزهایی در مقیاسی بسیار بزرگتر به ماعرضه میکند. در واقع، به لطف دنیاهای مجازی مانند زندگی دوم، ما میتوانیم محدویتهای خود را فراموش کنیم و خود را در فرادنیایی امن و غنی غوطهور کنیم. به این ترتیب، به دوراهی میرسیدهایم و باید دنیای خود را انتخاب کنیم (همان منبع).
عدهای دربارهی اثرات زندگی در دنیای مجازی برای مدتی طولانی نگرانند. بعضی تأثیرات آن ممکن است روحی باشد، مثل اعتیاد و بعضی ممکن است جسمی (فیزیکی) مثل سرگیجه (برات زاده، 1382).
بنابراین محیط مجازی یا سایبراسپیس[1]محیطی است که نظامهای رایانهای شبکه جهان آن را ایجاد کرده است. امروزه اصطلاح محیط مجازی به صورت گستردهای درمورد اینترنت به کار می رود. ویلیام گیبسون که برای اولین بار این واژه را به کاربرد آن را چنین تصویر کرده است: غرق شدن کامل احساسات انسان به طور مصنوعی در محیطی زایا. در چنین محیطی ماشین تجربه حسی انسان یجاد میکند و این حس در مغز انسان پرورانده می شود (داورپناه، 1382).
دسترسی به اینترنت پدیدهای رو به گسترش است و هر روز تعداد بیشتری از افراد در زمره استفاده کنندگان قرار میگیرند در حال حاضر و با توجه به تعداد آمارهای موجود چند ساله اخیر، تعداد کاربران اینترنت در کشور ما 25 برابر شده و بیش از 64 /0 از کاربران ایرانی در منزل از اینترنت استفاده میکنند این مسئله نشان دهنده تمایل گسترده استفاده از این ابزار اطلاع رسانی است (ارشلو، 1385). ایوان گلدبرگ، روان پزشکی از دانشگاه کلمبیا اولین بار اختلال اعتیاد به اینترنت را در جولای 1995 مطرح کرد واژه اعتیاد به اینترنت را ابداع و معیارهای تشخیصی آن را ثبت کرد (شایق و همکاران، 1388). اگر چه اعتیاد به اینترنت اولین بار در سال 1995 مطرح شد ولی جامعه علمی قبلاً با مفاهیمی از قبیل اعتیاد به فناوری اعتیاد به رایانه و اعتیاد به بازیهای رایانهای آشنا بود در واقع این تفکر که استفاده از رایانه ممکن است به صورت عادت اجباری یا حتی رفتاری اعتیاد آمیز و غیر قابل ترک در آید ازدهه 1970 شکل گرفت (آتش پورو همکاران، 1384). در مورد آمارشیوع اعتیاد به اینترنت در جوامع مختلف آمار متعددی وجود دارد اما به طور میانگین نسبت معتادان حدود 2 تا 5 میلیون در ازاء هر 50 میلیون استفاده کننده معمولی برآورد شده است به عبارتی میتوان گفت که تقریباً 5 تا 10 درصد استفاده کنندگان از اینترنت دچار مشکل اعتیاد به اینترنت هستند(علوی و همکاران، 1388). اعتیاد به معنای بروز شرایطی است که در آن افراد به صورت جسمی و روانی یک نوع ماده خاص ویژه مواد مخدر وابستگی پیدا میکنند بسیاری از پژوهشگران مفهوم اعتیاد را برای توجیه انواع خاصی از رفتارهای مشکوک نیز به کار میبرند زیرا یافتهها و نشانههای اعتیاد به عنوان اعتیادهای رفتارمحور طبقهبندی میشوند. بنابراین اعتیاد به اینترنت نیز اعتیاد رفتار محور محسوب میشود (درگاهی و رضوی، 1386). کاربران ممکن است به قسمتهای مختلف اینترنت مانند چت یا سایر قسم ها اعتیاد پیدا کنند (ویزشفر، 1386). اعتیاد به اینترنت با فوبی اجتماعی و اعتیاد به اینترنت با فوبی اجتماعی و اختلال کمبود توجه همراه با بیش فعالی، اختلال دو قطبی، مشکلات در روابط بین فردی، اختلال اضطرابی و تکانه ای، خودکشی و پرخاشگری، افسردگی و انگیختگی بالا در ارتباط بوده است (خواجه موگهی، 1389).
منظور از جذب شدن، عطف توجه و درگیر شدن عمیق با موضوع توأم با نفوذناپذیری در مقابل رویدادهایی است که معمولاً توجه فرد را به خود جلب می کنند. در این حال اطلاعات به گونهای غیر معمول و منحصر به فرد ارزیابی می شوند. به هنگام جذب، رویدادهای زمینهای و مزاحم اطراف نادیده گرفته می شوند. در این حالت فرد در مقابل عوامل مزاحم نفوذناپذیراست. البته به نظر روچ و مک کانکی[2] (1990) ممکن است فردی که جذب چیزی شده است رویداداهای اطراف خود را نادیده بگیرد اما در عین حال نسبت به آنها آگاه باشد و اضافه می کنند که می توان جذب را به عنوان زمینه (صفت) و یا تجربه (حالت) در نظر گرفت. گر چه جنبه صفت جذب شدن به خوبی بررسی شده است، جذب به عنوان یک حالت بخوبی مورد بررسی قرار نگرفته است. کسی که در این رگه و صفت بالاست ممکن است مدتها
برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده…………………………………………………………………………………………………………… 1
فصل اول:کلیـات……………………………………………………………………………………………. 2
1-مقدمه ………………………………………………………………………………………… 3
2-بیان مساله ………………………………………………………………………………….. 4
3-ضرورت و انجام پژوهش …………………………………………………………….. 6
4-اهداف پژوهش …………………………………………………………………………… 8
5-فرضیه های پژوهش …………………………………………………………………….. 8
6-متغییرهای پژوهش ………………………………………………………………………. 9
7-تعاریف واژه ها …………………………………………………………………………… 9
فصل دوم : بررسی ادبیات پژوهش ………………………………………………………………….. 12
1-مقدمه ………………………………………………………………………………………… 13
2-خانواده ………………………………………………………………………………………. 14
3-نوجوانی ………………………………………………………………………………………. 26
4-خانواده و نوجوان …………………………………………………………………………. 29
5-تاثیر روابط خانواده بر وضعیت روانی نوجوان ………………………………….. 49
6-شیوه های فرزندپروری …………………………………………………………………. 56
7-آموزش زندگی خانوادگی ( F.L.E ) ……………………………………………. 74
7-1-آیا والدین به آموزش نیاز دارند ؟ ……………………………………………… 74
7-2-آموزش گروهی والدین ……………………………………………………………. 77
7-3-آموزش زندگی خانوادگی ( F.L.E ) ……………………………………….. 79
8-ادبیات پژوهشی …………………………………………………………………………. 92
8-1-یافته های پژوهشی داخلی ………………………………………………………. 92
8-2-یافته های پژوهشی خارجی ……………………………………………………. 93
فصل سوم : روش اجرای پژوهش ………………………………………………………………….. 104
1-مقدمه ……………………………………………………………………………………….. 105
2-روش پژوهش ……………………………………………………………………………. 105
3-جامعه آماری ، روش نمونه گیری و حجم نمونه …………………………….. 105
4-ابزار اندازه گیری ………………………………………………………………………… 106
5-روش گردآوری داده ها ……………………………………………………………….. 106
6-روش تجزیه و تحلیل اطلاعات ……………………………………………………. 107
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل یافته ها ……………………………………………………………. 108
مقدمه …………………………………………………………………………………………… 109
یافته های استنباطی ………………………………………………………………………… 109
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری ………………………………………………………………….. 121
مقدمه ………………………………………………………………………………………….. 122
بحث و نتیجه گیری ………………………………………………………………………. 122
پیشنهادات کاربردی ……………………………………………………………………… 127
پیشنهادات پژوهش ………………………………………………………………………. 129
محدودیت های پژوهش ……………………………………………………………….. 130
منابع ………………………………………………………………………………………………………… 131
پیوست ها …………………………………………………………………………………………………. 138
پرسشنامه شیوه فرزندپروری ……………………………………………………………. 138
نمودار ها ……………………………………………………………………………………….. 140
چکیده انگلیسی …………………………………………………………………………………………….. 149
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2-1 …………………………………………………………………………………………………… 68
این مطلب را هم بخوانید :
جدول 3-1 …………………………………………………………………………………………………… 107
جدول 4-1 …………………………………………………………………………………………………… 113
جدول 4-2 …………………………………………………………………………………………………… 113
جدول 4-3 …………………………………………………………………………………………………… 114
جدول 4-4 …………………………………………………………………………………………………… 114
جدول 4-5 …………………………………………………………………………………………………… 115
جدول 4-6 …………………………………………………………………………………………………… 115
جدول 4-7 …………………………………………………………………………………………………… 117
جدول 4-8 …………………………………………………………………………………………………… 118
جدول 4-9 …………………………………………………………………………………………………… 119
فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار 4-1 …………………………………………………………………………………………………… 112
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل 2-1 …………………………………………………………………………………………………….. 23
شکل 2-2 …………………………………………………………………………………………………….. 24
فصل اول : کلیـات
1-مقدمه
2-بیان مساله
3-ضرورت و انجام پژوهش
4-اهداف پژوهش
5-فرضیه های پژوهش
6-متغییرهای پژوهش
7-تعاریف واژه ها
1-مقدمه
خانواده یک نظام طبیعی و اجتماعی است که افراد خواسته یا ناخواسته به آن وابسته اند و اولین کانونی است که فرد در آن احساس امنیت می کند و مورد پذیرش و حمایت قرار می گیرد . ساخت و فضای روانی خانواده ، که ترکیب کلی و مجموعه روابط بین اعضای آن می باشد هر کدام به گونه ای خاص عملکرد و رفتار فرد را در جهت رویارویی با مسائل و موانع وفشارهای روانی ، اضطراب ها ، ترس ها و سایر محرک های ناخوشایند تحت تاثیر قرار می دهند . بروز تحولات فرهنگی – اجتماعی – اقتصادی چشم گیر در کشور موجب شده که در سالهای اخیر ارتباطات کمتری بین فرزندان نوجوان و والدینشان نسبت به دو دهه قبل برقرار شود . برقراری تماس های کلامی و غیرکلامی بین والدین و فرزندان خود می تواند مانع جدی و عامل بازدارنده مهمی برای رشد بهنجاری در رفتارهای روان شناختی فرزندان باشد ( کاوسیان و کدیور ، 1374 ) .
در میان اعضای خانواده ، مادر نخستین شخصیتی است که با کودک نه تنها در دوران جنینی ، بلکه در این جهان رابطه مستقیم و تنگاتنگ دارد . از میان عوامل متعدد روابط انسانی موثر در رشد و تکامل کودک ، شخصیت مادر و نحوه تعامل او با کودک اهمیت اساسی دارد .
خانواده اولین پایه گذار شخصیت ، ارزشها و معیارهای فکری کودکان است که نقش مهمی در تعیین سرنوشت و سبک زندگی فرد دارد . تاثیر خانواده به عنوان نخستین و موثرترین واحد اجتماعی بر فرزندان ، امری بدیهی و مشخص است . در جریان رشد کودک محیط و شرایط خانواده یک عامل مثبت و مهیا کننده زمینه های رشد و یا یک عامل مخل و بازدارنده است . در این میان ، نظام تربیتی خانواده و یا به تعبیر دیگر روشهای فرزندپروری والدین ، یکی از عوامل مهم در شکل گیری شخصیت کودک است . در دهه 1940 روند شیوه های فرزندپروری به منظور آسان گیری و انعطاف پذیری بیشتر دگرگون شد . در این دهه نظریه های فرزندپروری زیر نفوذ مکتب روانکاوی قرار گرفت . مکتبی که در آن به امنیت عاطفی کودک و زیان های ناشی از مهار شدید تکانه های طبیعی او تاکید می شود . نخست طبق راهنمایی های دکتر بنیامین اسپاک[1] به والدین سفارش شد که از شم طبیعی خود پیروی کنند و از برنامه های انعطاف پذیری که هم با نیازهای خود آنان و هم با نیازهای کودکانشان سازگاری داشت استفاده نمایند . اما در دهه نخست قرن بیستم ، روشهای فرزندپروری تا حدود زیادی خشک و خشن بوده اند ، در آن زمان به والدین توصیه می شد با بغل کردن کودک هنگام گریه کردن ، او را لوس نکنند و طبق برنامه ثابتی به آنها غذا بدهند ( اعم از اینکه گرسنه باشند یا نباشند ) . این روش ، کاملاً خشک و تا حدودی زیر نفوذ مکتب رفتارگرایی بود، ( اتکینسون[2] ، 1983 ) .
این که کدام سبک می تواند اثر بیشتری در فرزندپروری داشته باشد نیز می توانست تحت تاثیر آموزش هایی قرار بگیرد ، که خانواده در تربیت فرزند خود انتخاب می کند . بدین ترتیب پذیرفته شد که آموزش اعضای خانواده به ویژه آموزش والدین ( مادران ) جهت درک مناسب از روش های تربیت فرزند می تواند به تحقق آرزوی داشتن کودکی با سلامتی جسمانی و روانی بالاتر کمک کند .
2-بیان مسأله :
بامریند[3] انواع گوناگون شیوه های فرزندپروری را شامل ؛ مقتدرانه ، خودکامه ( مستبد ) و سهل گیرانه می داند . کودکان والدینی که در تربیت فرزند خود از سبک مقتدرانه استفاده می کنند با همتایان خود ارتباط گرم و احترام آمیزی دارند ، این کودکان احساس خوشایندی نسبت به خود دارند ، ( فرنیک ، تاسکا[4] ، 1996 ؛ به نقل از کمیجانی ؛ ماهر ، 1386 ) .
فرزند پروری صمیمانه و مثبت به آنها امکان می دهد که بدانند که به عنوان فردی ارزشمند و شایسته مورد قبول هستند و انتظارات جدی ، اما مناسب که با توضیحات همراه باشد ، به کودکان کمک می کنند تا رفتارهای خویش را در برابر معیارهای معقول ، ارزیابی کند فرزند پروری مقتدرانه با مقاومت در برابر فشار نامطلوب همسالان ارتباط دارند ، ( فلچر[5] و همکاران ، 1996 به نقل از کمیجانی ؛ ماهر ، 1386) .
در مقابل نوجوانانی که با رفتارهای افراطی والدین روبرو هستند ، خواه خیلی محدود کنند یا خیلی کم محدود کنند به مقدار زیاد به همسالان گرایش دارند ، ( تنیت[6] و همکاران ، 1999 به نقل از کمیجانی ؛ ماهر ، 1386) . آنها اغلب در مورد زندگی شخصی و آینده خود به توصیه همسالانشان متکی هستند و بیشتر تمایل دارند ، مقرارت والدین خود را نقض کنند ، تکالیف مدرسه را نادیده بگیرند ، سیگار بکشند ، مشروب بنوشند و مواد مخدر مصرف کنند ، مرتکب اعمال بزهکارانه شوند و سایر رفتارهای مشکل آفرین را انجام دهند . کودکان والدین خودکامه بیشتر ممکن است غمگین باشند و به موفقیت های کمتری در مدرسه دست می یابند و ارتباط ضعیفی با همتایان دارند ، ( پاتالاز[7] ، 1987 ؛ هارت، لاد و برلسن[8]، 1990؛ به نقل از علیزاده، 1380 ) .
آموزش زندگی خانوادگی[9] که از نظر تاریخی از سال 1960 آغاز شده نیز به نوعی آموزش گروهی والدین اطلاق می شود که می تواند علاوه بر توجه به رشد توانایی های بالقوه خانواده معطوف به حل مشکل باشد و این نوع آموزش باید اساساً برمبنای ارتقای دانش پایه ریزی شود و یا این که به نگرش و مهارت ها توجه کند ، ( ایرلن[10] ، وایزنر[11] ، 2004 ) .
مشکبید حقیقی ( 1386 ) در پژوهشی با عنوان بررسی اثر آموزش زندگی خانوادگی در کاهش تنیدگی والدینی مادران دارای کودک ADHD نشان داده است که با آموزش زندگی خانوادگی مادران دارای کودکان ADHD می توان احساس های منفی صلاحیت نقش ، انزوای اجتماعی ، روابط با همسر ، دلبستگی و سلامت کاهش داد .
ایرلن و وایزنر (2004 ) در یک پژوهش گزارش کرده اند آموزش 9 هفته ای آموزش زندگی خانوادگی، با هدف تغییر رفتار، باعث بروز تغییرات مهم در والدین برای موفقیت در کنترل رفتار کودکانشان می شود که به نوعی دارای ناسازگاری رفتاری می شود ، ( شهرکی پور ؛ 1388 ) .
فارشتاین[12] (1986) ، بیان می کند هنگامی که به والدین آگاهی درستی از مشکلات کودک شان داده می شود، مادران ساز و کارهای مناسبی از خود نشان می دهند تا بدون دخالت احساساتشان با فرزندان خود برخورد منطقی نمایند ، (مختاری ، 1387) .
با توجه به اینکه پژوهش های گوناگون تلاش کرده اند تا اثر آموزش بر تغییر سبک رفتاری والدین را مورد بررسی قرار دهند پژوهش حاضر در صدد پاسخگویی به این سؤال است که آیا آموزش زندگی خانوادگی ( F.L.E ) سبب تغییر سبک فرزندپروری مادران می شود ؟ آیا آموزش زندگی خانوادگی ( F.L.E ) قادر است سبب افزایش سبک مقتدرانه مادران دارای فرزند پسر نوجوان و سبب کاهش سبک های سهل گیرانه و مستبدانه آنان گردد ؟
[1]-Benjamin Spak
[2]- Atkinson
[3]- Baumrind
[4]- Feiring & Taska
[5]- Fletcher
3-9-1-4-جلسه ششم و هفتم 116
3-9-1-5-جلسه نهم 116
3-9-1-6-جلسه دهم و یازدهم 117
3-9-1-7-جلسه دوازدهم و سیزدهم 117
3-9-1-8-جلسه چهاردهم 118
3-10-تحلیل آماری 118
3-11-خلاصه 119
4- فصل چهارم تجزیه و تحلیل دادهها 120
4-2- داده های جمعیت شناختی 123
4-3- یافته های پژوهش 123
الف ) یافته های توصیفی 123
ب) یافته های مربوط به فرضیه های پژوهش. 123
4-4-1-نرمال بودن متغیرها 126
4-4-2-همگنی شیب های رگرسیون 128
4-4-3-همگنی واریانس ها ( عزت نفس اجتماعی و خانوادگی ) 129
4-4-4-یکسانی ماتریس واریانس – کواریانس ( عزت نفس اجتماعی و خانوادگی ) 130
یافته های مربوط به فرضیه های تحقیق 132
4-4-5-همگنی واریانس ها ( پرخاشگری کلامی و فیزیکی ) 134
-4-4-6مفروضه یکسانی ماتریس واریانس-کوواریانس ( پرخاشگری کلامی و فیزیکی) 135
4-5-خلاصه 139
5- فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادها 140
5-2-تشریح کلی مسئله پژوهش 142
5-2-بحث 143
5-3-محدودیت های تحقیق 147
5-4-پیشنهادها 148
5-4-2-پیشنهادی کاربردی 151
5-5-نتیجه گیری 152
5-6-خلاصه 153
منابع. 155
منابع فارسی 156
منابع انگلیسی 160
پیوست… 166
الف ) پرسشنامه عزت نفس (فرم تجدید نظر شده پرسشنامه کوپر اسمیت 58 ماده) 167
ب)پرسشنامه پرخاشگری (آرنولد اچ. باس، و مارک پری) 171
پروتکل درمان فراشناختی 174
واژه نما 179
چکیده انگلیسی.. 180
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول-3-1-طرح آزمایشی با پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل. 99
جدول-3-2- ضرایب پایایی پرسشنامه عزت نفس در تحقیق حاضر. 108
جدول-3-3-ضرایب پایایی پرسشنامه پرخاشگری در تحقیق حاضر. 110
جدول 4-1-میانگین و انحراف معیار متغیر عزت نفس و حیطه های آن در گروه های آزمایش و کنترل در پیش آزمون و پس آزمون. 124
جدول-4-2- میانگین و انحراف معیار متغیر پرخاشگری و حیطه های آن در گروه های آزمایش و شاهد در پیش آزمون و پس آزمون. 125
جدول- 4-3-بررسی نرمال بودن متغیرهای پژوهش… 127
جدول-4-4- آزمون بررسی همگنی شیب خط رگرسیون. 128
جدول-4-5-بررسی همگنی واریانس ها 129
جدول 4-6-یکسانی ماتریس واریانس – کواریانس… 130
جدول-4-7-نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیری(مانکوا) بر روی میانگین پس آزمون نمرات عزت نفس و زیر مقیاس آن درگروه آزمایش و کنترل با کنترل پیش آزمون. 131
جدول-4-8-نتایج تحلیل کوواریانس یک راهه در متن مانکوا بر روی پس آزمون میانگین نمرات عزت نفس اجتماعی نوجوانان بزه کار گروه های آزمایش و کنترل با کنترل پیش آزمون. 132
جدول-4-9-نتایج تحلیل کوواریانس یک راهه در متن مانکوا بر روی پس آزمون میانگین نمرات عزت نفس خانوادگی نوجوانان بزه کار گروه های آزمایش و گواه با کنترل پیش آزمون. 133
جدول-4-10-آزمون همگنی واریانس ها 134
جدول-4-11-یکسانی ماتریس واریانس-کوواریانس… 135
جدول-4-12- نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیری(مانکوا) بر روی میانگین پس آزمون نمرات پرخاشگری و زیر مقیاس آن د رگروه آزمایش و گواه با کنترل پیش آزمون. 136
جدول-4-13- نتایج تحلیل کوواریانس یک راهه در متن مانکوا بر روی پس آزمون میانگین نمرات پرخاشگری فیزیکی نوجوانان بزه کار گروه های آزمایش و گواه با کنترل پیش آزمون. 137
جدول- 4-14-نتایج تحلیل کوواریانس یک راهه در متن مانکوا بر روی پس آزمون میانگین نمراتپرخاشگری کلامی نوجوانان بزه کار گروه های آزمایش و کنترل با کنترل پیش آزمون. 138
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار-3-1- وضعیت سنی نمونه های پژوهش… 101
نمودار-3-1- سطح تحصیلات پدران و مادران. 102
نمودار-3-2- ترتیب تولد نمونه های پژوهش… 103
نمودار4-1- وضعیت متغیر عزت نفس اجتماعی گروه کنترل و آزمایش( پیش آزمون و پس آزمون)………………………………………………………………………………………………………………………133
نمودار4-2-وضعیت متغیر عزت نفس خانوادگی گروه کنترل و آزمایش ( پیش آزمون و پس آزمون) 134
نمودار4-3-وضعیت متغیر پرخاشگری فیزیکی گروه کنترل و آزمایش( پیش آزمون و پس آزمون)……. 138
نمودار4-4-وضعیت متغیر پرخاشگری کلامی گروه کنترل و آزمایش(پیش آزمون و پس آزمون)………………………………………………………………………………………………………………………139
این مطلب را هم بخوانید :
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل 2-1 مدل عملکرد اجرایی خود تنظیمی (S-REF) اختلال روانشناختی به همراه فراشناخت واره ها (ولز و ماتیوز، 1994) 87
شکل 2-2 محورهای اصلی مدل A-B-C.. 91
شکل 2-3 مدل تجدید نظر شده A-M-C (ولز، 2000). 92
شکل 2-4 محورهای اصلی مدل A-M-C.. 93
| فصل اول: کلیات طرح
|
به سبب بروز مسائل خاص در دوران نوجوانی، این دوره، با نوعی سردرگمی همراه با کاهش عزت نفس، خودکم بینی و خودپنداره منفی همراه است، که سبب کاهش فعالیت های طبیعی و تعاملات اجتماعی